منبع پایان نامه درمورد میزان استفاده، نشریات الکترونیکی، جامعه آماری، منابع اطلاعاتی

دانلود پایان نامه ارشد

اساس شاخص قیمت نشریات آمریکا از سال 1993 تا 2002، میانگین قیمت سالانه اشتراک نشریات در حوزه فیزیک و شیمی 07/10 درصد، در پزشکی 12/11 درصد و در تجارت و اقتصاد 8/7 درصد افزایش داشته است.
یانگ و کریلیدو62(2004) معتقد بودند که از سال 1992-1993 تا 2004 در هر سال میانگین هزینه های منابع اطلاعاتی الکترونیکی حداقل دوبار به سرعت در حال فزونی بوده اند و حتی در بعضی مواقع بیشتر از 6 بار سریعتر از میانگین هزینه مواد و منابع کتابخانه این سیر را داشته اند. بطوریکه کتابخانه ها مجبورند که درصد قابل توجهی از هزینه و بودجه خود را به منابع الکترونیکی اختصاص دهند(در2003 انجمن کتابخانه های پژوهشی آمریکا3/28 درصد از کل بودجه خود را به نشریات الکترونیکی اختصاص داده است یا بعبارت دیگر 2/65 درصد از بودجه مواد و منابع کتابخانه خود را به نشریات الکترونیکی اختصاص داده است).
هاوبیکر و وگنر63(2004) از تحلیل هزینه- سودمندی به منظور تصمیم گیری برای انتخاب بین دو پایگاه شاخص کسب و کار64 و تجارت آ.اس.آ.پ65 یا اشتراک نشریات چاپی موجود در این دو منبع استفاده کردند و به این نتیجه رسیدند که خرید هر دو پایگاه امکان دسترسی به نشریات را از 242 عنوان به 513 عنوان نشریه افزایش می دهد. این امکان تنها با حدود15 درصد افزایش در هزینه های خرید پیشین کتابخانه میسر می شد.
آنان همچنین عنوان کردند که در پایگاههای اطلاعاتی متن کامل و بسته های نشریات، با پرداخت همان میزان هزینه می توان به قالب الکترونیکی نیز دسترسی پیدا کرد و گزارش شرکت اندیور66 که در خصوص هزینه – اثربخش بودن منابع الکترونیکی تهیه شده، نشان دهنده آن است که با نیمی از بودجه منابع، حدود1700 نشریه الکترونیکی و با نیم دیگر 300 نشریه چاپی را می توان خرید.
2-10.جمع بندی پیشینه های پژوهش
تحقیقات وسیعی نشان داده است که استفاده از نشریات چاپی در مقابل نشریات الکترونیکی در حال کم رنگ شدن است(روچ فیج و سیبکی67،1999؛ لنارس68، 1999؛ ای. جوستف69، 2001؛ راجرز70، 2001؛ دی گروت و درچ71، 2001؛ روگرس72، 2001؛ آلباس73، 2001؛ گودمن74، 2002؛ کینگ و مونتگومری75، 2002؛ گارسیویلو76، 2003؛ آبست 2003؛ کینگ و کالج77، 2003؛ بارایلان، پریز و ولمن78، 2003؛ بارنت79، 2005؛ تایلر- رو80، 2005؛ کوپر81، 2007؛ گلینی مقدم و تلوار82، 2008؛ ریحانیان و زندیان، 1386).
به واسطه استفاده از این نوع نشریات و منابع الکترونیکی، بسیاری از محققان سریعتر به نتایج پژوهش ها آگاه می شوند و همین امر موجب بهبود وضعیت پژوهش ها و جلوگیری از دوباره کاری ها می شود. اما با توجه به بودجه محدود کتابخانه های دانشگاهی و افزایش بی سابقه قیمت نشریات الکترونیکی؛ الگوهای متفاوت میزان استفاده و عملکردهای متفاوت کاربران رشته های مختلف علمی؛ اهمیت مرور تنها تعداد کمی از نشریات هسته برای چیرگی بر موضوع موردنظر مخصوصاً برای اطلاع از اطلاعات جاری؛ بیشترین میزان استفاده در همان سالهای اول نشر نشریات الکترونیکی؛ ارتباط قابل پیش بینی بین تعداد منابع در دسترس و میزان استفاده(بطوریکه هر چه دسترسی به عناوین بیشتری امکانپذیر باشد، بالطبع میزان استفاده هم بالاتر می شود)؛ تاثیر محیط رابط و طراحی وب سایت بر روی میزان استفاده؛ مسئولان باید به روشهای جدید ارزیابی میزان استفاده از نشریات الکترونیکی از جمله تحلیل گزارش تعاملات روی آورند.(دادخواه، 1389،44)
بررسی نتایج برای مدیران منابع الکترونیکی، این امکان را فراهم می آورد تا با خیالی آسوده به مطالعه تعاملهای بین سیستمهای اطلاعاتی دسترسی پیوسته و کاربران نهایی بپردازند و از رفتار اطلاع یابی کاربران، بینش خاصی برایشان فراهم گردد و ارزیابی رابطهای پرس و جو نیز صورت پذیرد.(پیترز83 و کانوی، 2002،39-47). در سه مرحله می توان گسترش تحلیل گزارش تعاملات، را می توان تقسیم بندی نمود(گریفیت84، 2002):
1- اواسط دهه 1960 تا اواسط دهه 1970: بیشترین تاکید بر روی ارزیابی عملکرد سیستم بود تا تاکید بر روی رفتار یا عملکرد کاربر. میستر و سولیوان85(1967) با ارزیابی واکنشهای کاربران، نخستین کسانی بودند که از تحلیل گزارش تراکنش استفاده کردند.(دادخواه، 1389،45)
2- اواخر دهه 1970 تا اواسط دهه 1980: اولین اجرای تحلیل گزارش تعاملات، برای مطالعه سیستمهای پیوسته فهرستها انجام گرفت در این تحلیل توجه برابری در نحوه مورد استفاده قرار گرفتن سیستم و رفتار جستجوی کابر نهایی، بررسی شد.
3- اواخر دهه1980 تاکنون: اجرای تحلیل گزارش تعاملات.
پژوهشهای انجام شده در زمینه تحلیل گزارش تعاملات، همگی بر روی سه نوع سامانه اطلاعاتی صورت پذیرفته است. این سه محیط عبارتند از: موتورهای جستجو، اُپک ها و منابع الکترونیکی. صورت پذیرفته در زمینه تحلیل گزارش تعاملات، بیشتر بر روی اپک ها و سامانه های سنتی بازیابی اطلاعات تمرکز داشته اند؛ هرچند مواردی نیز می توان یافت که وب سایت روزنامه نیز در مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است(نیکلاس و دیگران،2000). در واقع از دهه 1990 به بعد مطالعه بر روی کاربران و استفاده از نشریات الکترونیکی شروع شده است، درست زمانیکه تعداد زیادی نشریه الکترونیکی در سطح وسیع در اختیار همگان قرار گرفت(کاکس،2008،28).
در سالهای اخیر پژوهشگران خارج از کشور، به آمارهای کارگزاران منابع الکترونیکی از میزان استفاده نشریات توجه کرده، و به مقایسه بین آمارهای کارگزاران و آمارهای محلی که از پروکسی سرور و یا تحلیل گزارش تعاملات قابل دسترس اند؛ پرداخته اند. این مقایسه ها، میزان اعتماد به آمار کارگزاران را در سالهای آتی فراهم می سازد و همچنین نقایصی را که در آمارهای کارگزاران(از جمله عدم توانایی جمعیت شناختی کاربران، فقدان تعریف روشن و سازگار از عناصر داده ای، فقدان کاربرد روش یکسان کارگزاران برای شمردن میزان استفاده، تاثیر منفی عضویت در کنسرسیوم روی آمارهای میزان استفاده، ساختار متفاوت منابع اطلاعاتی الکترونیکی در کتابخانه های مختلف، عدم کنترل دقیق کتابخانه بر روی داده های تهیه شده توسط کارگزاران، ماهیت متغیر منابع اطلاعاتی الکترونیکی و در نتیجه تغییرات مداوم روی عناصر داده ای) وجود دارد، جبران می کنند. اکثر نویسندگان به استفاده از سنجش های محلی در کنار آمار میزان استفاده کارگزاران به جهت اطمینان بیشتر تاکید کرده اند.(دادخواه، 1389،46)
بیشتر تحقیقات و پژوهش هایی که در ایران در مورد میزان و الگوی استفاده از نشریات الکترونیکی، انجام شده است با روش پرسشنامه ای و نظرسنجی از کاربران انجام پذیرفته است. اگرچه نظرات کاربران در مورد میزان استفاده از منابع تا حدودی نمایانگر استفاده واقعی آنان از منابع الکترونیکی می باشد، اما اتکای کامل به این گونه نظرات، معیار مناسبی را برای تصمیم گیری فراهم نمی سازد. مسئولان بخش انتخاب و سفارش منابع الکترونیکی باید تصمیمات خود را بر پایه ای استوارتر از نظرات کاربران، اتخاذ نمایند. به طور کلی تحقیقات انجام شده در زمینه استفاده از نشریات الکترونیکی در داخل کشور نشان می دهد که بکارگیری این نشریات در جامعه دانشگاهی ایران رو به گسترش است. بدین صورت باید امکانات و زیرساخت های لازم را جهت دسترس پذیری هرچه بیشتر این نشریات برای کاربران فراهم آورد. و از طرف دیگر با استفاده از آمارهای کارگزاران منابع الکترونیکی و نیز آمارهای محلی می توان به ارزیابی میزان استفاده از نشریات الکترونیکی پرداخت.

فصل سوم
روش اجرای پایان نامه

3-1.مقدمه
در این فصل به نوع و روش پژوهش، جامعه آماری مورد نظر و ابزار گردآوری داده ها پرداخته است. همچنین به برخی از مشکلات و محدودیت های پژوهش اشاره می شود.
3-2.روش پژوهش
از نظر هدف این پژوهش ، پژوهشی کاربردی است. هدف تحقیقات کاربردی، توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. به عبارت دیگر، این تحقیقات به سمت عملی دانش هدایت می شود (سرمد، بازرگان و حجازی، 1377،20).ساده ترین تحقیق پیمایشی با هداف واقعیت نمایی است.(دیانی، 1384، 20)
در این پژوهش با در نظر گرفتن اهداف، پرسشها و ماهیت تحقیق، از روش توصیفی-پیمایشی استفاده شده است.تحقیقات توصیفی بدون اینکه محقق متغیری را دستکاری یا کنترل، نماید، آنها را همانطور که هست مطالعه می کند، یکی از تحقیقات توصیفی، تحقیق پیمایشی است.(نادری، 1375،25)
تحقیق پیمایشی توصیفی بر تعیین وضعیت یک جامعه آماری مشخص از نظر متغیرهای خاص تأکید دارد. این تحقیقات سعی دارند آنچه را که موجود است اندازه بگیرند بدون آنکه در مورد چرایی آن سوال کنند. اما تحقیق پیمایشی تبینی، از توصیف صرف متغیرها فراتر می رود. در این گونه پیمایش سوال بر این اساس است که تعیین شود آیا متغیرهای مورد نظر، مرتبط باهم تغییر می کنند و یا تحت چه شرایطی باهم تغییر می یابند. پژوهش حاضر از نوع پیمایش، پژوهش توصیفی است. در پژوهشهای پیمایشی بطور عمده از پرسشنامه برای گردآوری اطلاعات استفاده می شود اما در برخی موارد از روشها و ابزارهای دیگری مانند مصاحبه، مشاهده و … استفاده می شود. در پژوهش حاضر برای گردآوری اطلاعات از دو روش تحلیل هزینه و سودمندی که دو شیوه علمی در ارزیابی منابع می باشند، استفاده شده است.
3-3.جامعه آماری پژوهش
جامعه آماری پژوهش، پایگاههای اطلاعاتی (با تاکید بر مجلات الکترونیکی) اشتراکی کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری است که از طریق سرورهای مرکزی هفت پایگاه اطلاعاتی ابسکو86، الزویر87، پروکوئست88، آی.اس.آی89، آکسفورد ژورنالز90، اشپرینگر91 و اسکوپوس92 در سال های 2011-2004 برابر با سالهای 1391-1384مورد بررسی قرار گرفته اند.
3-4.ابزار گردآوری داده
جهت دسترسی به میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی از ابزارهای متعددی مانند پرسشنامه، مصاحبه عمیق، مشاهده (ثبت وقایع) و تحلیل گزارش های تراکنشی می توان استفاده کرد.
دو روش عمومی برای گردآوری داده ها در مورد میزان استفاده و گزارش های تراکنشی وجود دارد. این داده ها می توانند از لاگهای محلی پروکسی سرور و یا از آمارهای تهیه شده توسط کارگزار-ناشر بدست آیند. هرکدام از این دو روش مزایا و معایب خاص خود را دارد.
برای مثال آمارهایی که بطور محلی جمع آوری می شوند، برای تولید نوع خاصی از داده های مورد نیاز و نیز شکل خاص مورد نیاز مفید می باشند. علاوه بر آن می توان تجزیه و تحلیل های عمیقی از نوع خاص کاربران توسط آدرس آی. پی آنها صورت داد. همانطور که در این تحقیق نیز برای پی بردن به میزان استفادی گروههای کاربران (اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجویان) که از طریق گزارشهای آماری ناشران، قابل دسترس نبود، از این لاگ فایلهای محلی استفاده شد.
اما باید به این نکته توجه داشت که بررسی آمارهای محلی به کارمندان متخصص فنی نیاز دارد تا بتوانند داده ها را استخراج، تجزیه و تحلیل و تفسیر نمایند.
گزارش های میزان استفاده، همانند دیگر ابزارهای پژوهش مثل مصاحبه و پرسشنامه، آنچه کاربران می گویند، یا ممکن است بگویند، یا خواهند گفت و یا آنچه فکر می کنند که انجام داده اند، نیست بلکه داده ها بدون این که تحت تأثیر یک واسط (مثلاً کاربر یا محقق) قرار گیرند، به دست می آیند و ممکن است با یافته های حاصل از این ابزارهای تحقیق متفاوت باشند. مثلاً در پرسشنامه ای که درباره میزان استفاده از منابع از کاربر سؤال می شود، تعداد دفعات، زمان، تعداد جلسات، بازدید و تعداد کلیک های وی قابل اندازه گیری نیست.(دادخواه،1389،47)
جهت گردآوری داده های مورد نیاز این پژوهش، از گزارش های آماری تهیه شده توسط کارگزار-ناشر استفاده شد. برای بررسی میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی ، گزارش های آماری هفت پایگاه اطلاعاتی ابسکو، الزویر، پروکوئست، آی.اس.آی، آکسفورد ژورنالز، اشپرینگرو اسکوپوس بین سالهای 2011-2004 توسط کارگزار-ناشر، از گزارشهای تراکنشی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد منابع اطلاعاتی، علوم پزشکی، علوم انسانی، پروکوئست Next Entries منبع پایان نامه درمورد میزان استفاده، شاخص های سنجش، پروکوئست، پایگاه اطلاعات