منبع پایان نامه درمورد فعالیت جسمانی، سبک زندگی، اضافه وزن

دانلود پایان نامه ارشد

در حال توسعه، به علت بیماری های مرتبط با سبک زندگی می باشد(68). سازمان جهانی بهداشت معتقد است که با تغییر و اصلاح سبک زندگی، می توان با بسیاری از عوامل خطرسازی که جزء مهمترین عوامل مرگ و میر هستند مقابله کرد. سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت شامل رفتارهایی است که طی آن فرد به تغذیه مناسب، ورزش مرتب، دوری از رفتارهای مخرب و مواد مخدر، محافظت در برابر حوادث، تشخیص به موقع نشانه های بیماری در بعد جسمی، کنترل عواطف و افکار، کنار آمدن با استرس و مشکلات در بعد روحی و روانی، استقلال، سازگاری و اصلاح روابط بین فردی در بعد اجتماعی می پردازد. یکی از اهداف تعیین شده سازمان جهانی بهداشت تا سال 2020، ارتقاء سبک زندگی سالم در افراد جامعه است، بر این اساس، کشورها می بایست راهبردهایی را که در بهبود زندگی فردی و اجتماعی مؤثرند، در دستور کار خود قرار دهند. و عواملی که سبک زندگی را به سمت عدم سلامت سوق می دهند (از قبیل فعالیت جسمانی نامناسب، تغذیه نامطلوب و سوء مصرف مواد)، را کاهش دهند. بنابراین لازم است که در نظام های مراقبت سلامت، همزمان با بررسی بالینی، توجه جدی به رویکرد های رفتاری و عوامل خطر صورت گیرد. در این میان با توجه به کاهش سن ابتلا به رفتارهای آسیب رسان و با توجه به حساس بودن دوره دانشجویی و شکل گیری چهارچوب فکری، عقیدتی، ارزش اجتماعی و عاطفی، این گروه در اولویت قرار می گیرند(82). برنامه های ارتقاء سلامت بر رفتارهایی بهبود بخش مانند: ورزش مرتب، مصرف غذاهای مغذی، فائق آمدن بر استرس، پرهیز از دخانیات، الکل، مواد مخدر، ایجاد روابط صمیمی با دوستان، زندگی در منطقه ای با هوای پاک و داشتن هدف در زندگی تأکید دارد. طی قرن گذشته، تغییر و تحولات زیادی در حیطه سلامت روی داده است که شامل تغییر و تحولات جمعیتی، تغییر الگوی بیماری ها، تحولات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است. شناسایی این تحولات و الگوهای مربوطه برای تمامی دست اندکاران حیطه های بهداشتی و درمانی به منظور برنامه ریزی مناسب، لازم و ضروری است(80).
سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت شامل ابعاد گوناگونی است:
یکی از ابعاد سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت، مسئولیت پذیری سلامتی می باشد که در طی آن افراد به سلامت و ارتقای آگاهی های بهداشتی خودشان توجه می کنند. مسئولیت پذیری سلامت شامل توجه به پذیرش مسئولیت در مورد سلامت فردی، کسب آگاهی در مورد سلامتی و جستجوی کمک های حرفه ای در مواقع لزوم می باشد(9). اگرچه امروزه، سلامتی به عنوان حق اساسی بشر شناخته شده اما لزوماً مسئولیت فردی است. و مانند کالایی نیست که بتواند آن را به دیگری اعطا کند. هیچ کدام از برنامه های خدمات بهداشتی و اجتماعی یا دولت نمی توانند سلامتی را در اختیار جامعه قرار دهد. سلامتی عمدتاً تنها به واسطه ی خود فرد به دست آمده و حفظ می شود. بنابراین هر کسی، باید طیف گسترده ای از مسئولیت هایی را که امروزه به عنوان “مراقبت از خود38” شناخته شده، بپذیرد. فعالیت های مراقبت از خود، رعایت قوانین رفتاری ساده در مورد رژیم غذایی، خواب، ورزش، کنترل وزن، مصرف الکل، سیگار کشیدن و مصرف داروها را شامل می شود. همچنین انتخاب سبک زندگی سالم، انجام برخی آزمایش های پزشکی و عکس برداری، پذیرش ایمن سازی، مراجعه فوری در هنگام بیماری و قبول درمان، اقدام برای پیشگیری از بازگشت بیماری یا گسترش آن در بین دیگر افراد را نیز در بر می گیرد(64).
از ابعاد دیگر می توان به فعالیت جسمانی اشاره کرد. فعالیت جسمانی، نقش مهمی در سلامت و تندرستی ایفاء می کند(83). فعالیت جسمانی طیف گسترده ای از فعالیت ها با شدت های مختلف از قبیل قدم زدن، دویدن، پریدن، فعالیت های ورزشی و … را شامل می شود. فعالیت جسمانی متوسط می تواند توسط هر فرد، در هر روز از زندگی و بدون هیچ هزینه ای انجام شود. فعالیت جسمانی متوسط باید در تمام روزهای هفته یا حداقل 5 روز در هفته انجام شود تا اثرات بهداشتی مثبت داشته باشد و فعالیت جسمانی شدید نیز باید سه روز در هفته انجام شود(84). برای شروع می بایست از فعالیت های سبک استفاده نمود و آن را متناسب با شرایط جسمانی هر فرد تنظیم کرد و فعالیت هایی انتخاب شود که فرد به آن علاقمند است(شنا کردن، دوچرخه سواری و …). هدف فعالیت جسمانی، ایجاد کارایی بهتر در انجام کار عضلانی و تأمین هر چه بیشتر سلامتی می باشد. در اثر فعالیت جسمانی منظم، حرکات بدن منظم و هماهنگ شده، خستگی دیرتر ظاهر گشته، عضلات و اندام خوش حالت و ورزیده شده و همراه با افزایش نیروی عضلات، مقاومت بدن زیادتر می شود(85). فعالیت جسمانی منظم در حفظ توان عضلات، عملکرد عصبی-عضلانی، مفاصل، تعادل، افزایش چگالی استخوان و کاهش فشار خون بالا نقش دارد. انجام فعالیت جسمانی منظم، نه تنها در کاهش عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی، دیابت نوع 2، سرطان کولون، استئوآرتریت و پوکی استخوان مؤثر می باشد بلکه در بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی نیز تأثیر دارد(83).
عدم فعالیت جسمانی و مشکلات مرتبط با آن، یک تهدید کنونی و رو به رشد در بهداشت عمومی مطرح می باشد. گزارش سازمان بهداشت جهانی نشان می دهد که 60 درصد افراد، حداقل میزان توصیه شده فعالیت جسمانی را انجام نمی دهند. انجام منظم فعالیت جسمانی به عنوان یک عامل مهم در سبک زندگی سالم، پایداری ماهیچه ها، نیرو و توان افراد به شمار می رود. همچنین بی تحرکی در دوران نوجوانی منجر به مشکلات بهداشتی در سال های بعدی زندگی خواهد شد. انجام فعالیت جسمانی با شدت متوسط خطر ابتلا به بیماری آلزایمر، چاقی و پوکی استخوان را کاهش می دهد. انجمن قلب آمریکا و سازمان بهداشت جهانی 30 دقیقه فعالیت جسمانی با شدت متوسط 5 روز در هفته یا 20 دقیقه، 3 روز در هفته با شدت شدید را برای همه پیشنهاد کرده است. همچنین سازمان بهداشت جهانی خاطر نشان می کند که هر گونه فعالیتی که بیش از ده دقیقه طول بکشد، مفید و سودمند خواهد بود. انگیان و همکاران39 گزارش کردند که دانشجویان رشته علوم پزشکی به دلیل بارکاری زیاد و اوقات فراغت کمتر، فعالیت جسمانی کمتری دارند.
مطالعات نشان دادند که فعالیت جسمانی در ابتدای دوران بزرگسالی بین( 18 تا 24 ) سالگی سیر نزولی پیدا می کند. فعالیت جسمانی اغلب در دوران دانشجویی کاهش می یابد و در نتیجه ممکن است تا دوران بزرگسالی ادامه داشته باشد. کاهش فعالیت جسمانی در دوران دانشجویی می تواند در آینده موجب اضافه وزن یا توسعه بیماری های مزمن شود. مطالعات فراوانی نشان دادند که در دوران دانشجویی سطح فعالیت جسمانی سیر نزولی پیدا می کند. در مطالعه استینچکومب40 نشان داده شد که بیش از 50 درصد از دانشجویان هفته ای سه روز یا بیشتر، هیچ گونه فعالیت جسمانی در سطح متوسط یا شدید نداشتند(86). نتایج مطالعه نشان داد که 26 درصد از دانشجویان رشته های پزشکی، سطح پایینی از فعالیت جسمانی را داشتند(55).
شواهد اپیدمیولوژیک بیانگر آن است که تغییرات ایجاد شده در سبک زندگی طی سال های اخیر مسئول عمده افزایش میزان بروز بیماری های غیر واگیر است که از جمله این تغییرات می توان به تغییر در عادات تغذیه ای اشاره کرد. در سال های اخیر، اهمیت تغذیه صحیح به عنوان یکی از جنبه های مهم سبک زندگی مورد تأکید قرار گرفته است(87). سازمان جهانی بهداشت اظهار می دارد که افزایش شیوع چاقی در سراسر جهان، سلامت تعداد زیادی را به خطر انداخته و روند رشد چاقی در کشور های در حال توسعه و توسعه یافته مشاهده می شود. تقریباً نیمی از مرگ های زودرس در سنین زیر 65 سال در اثر بیماری هایی است که به نوعی به عادات تغذیه ای مربوط شده و قابل پیشگیری هستند(88). اثر مستقیم تغذیه بر تندرستی انسان از دیرباز شناخته شده است(89). در واقع، تغذیه کافی و مناسب، اصل اساسی برای سلامت جسم و روان می باشد. نتایج برخی مطالعات، حاکی از آن است که تقریباً 35 درصد از سرطان ها با الگوی تغذیه ای ناسالم در ارتباط اند. داشتن عادات تغذیه ای ضعیف می تواند منجر به توسعه بیماری های قلبی، سکته، سرطان، پوکی استخوان و نقایص مادرزادی شود(86).
هر ساله هزینه های زیادی برای درمان بیماری های مزمن و ناتوانی ها که در نتیجه عادات تغذیه ای نامناسب ایجاد می شود، صرف می شود. با بهبود عادات تغذیه ای افراد می توان هزینه های درمان این بیماری ها را کاهش داد(86). پدیده چاقی، موضوع پیچیده ای است که با انتخاب های سبک زندگی مثل رژیم غذایی مناسب و ورزش مرتبط است(90). چاقی، پنجمین علت مرگ و میر در جهان محسوب می شود و عامل خطر برای توسعه بیماری های دیابت ملیتوس، بیماری های قلبی، سکته، پرفشاری خون، پوکی استخوان، سرطان، اختلالات تنفسی و خواب می باشد. عوامل زیادی از قبیل ژنتیک و عوامل محیطی در اضافه وزن و چاقی دخیل هستند. مصرف زیاد کالری، سابقه خانوادگی، فعالیت جسمانی ناکافی و سوخت و ساز افراد برخی از عوامل افزایش چاقی در افراد می باشند. همچنین، در دسترس بودن غذاهای آماده یکی دیگر از عوامل کمک کننده در افزایش میزان اضافه وزن و چاقی می باشد. میزان چاقی در دو دهه اخیر به سرعت افزایش یافته است. و افراد بیشتری در معرض ابتلا به بیماری های مزمن قرار گرفته اند. نزدیک به 65 درصد افراد دارای اضافه وزن یا چاقی هستند. 35 درصد دانشجویان پسر و دختر دارای اضافه وزن هستند. به نظر می رسد به موازات افزایش وزن و چاقی، عادات تغذیه ای سالم سیر نزولی پیدا می کند(86). در ایالت متحده، اضافه وزن یکی از مهمترین مشکلات سلامتی و شیوع چاقی می باشد. شیوع اضافه وزن و چاقی در سرتاسر جهان رشد فزاینده ای نیز دارد. مطالعات نشان دادند که تغییر در عادات تغذیه ای از قبیل افزایش مصرف میوه و سبزیجات، علاوه بر کاهش شیوع اضافه وزن و چاقی با کاهش خطر ابتلا به انواع بیماری های مزمن مرتبط است(90).
مطالعات نشان دادند که کاهش مصرف میوه و سبزیجات، عدم مصرف صبحانه موجب افزایش شاخص توده بدنی می شود. امروزه تنها حدود 3 درصد از افراد توصیه های روزانه، جهت مصرف سبزیجات و تنها 28 درصد توصیه های روزانه جهت مصرف میوه را انجام می دهند. مصرف روزانه 5 وعده میوه و سبزیجات خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد. همچنین، افزایش چاقی در افرادی که کلسیم کمتری مصرف می کنند مشاهده می شود. (86). راهنمای تغذیه آمریکا، مصرف 9-5 وعده میوه و سبزیجات در روز را برای افراد توصیه کرده است. مطالعات پیشنهاد کردند که تغییرات محیطی برای توسعه تغییرات رفتارهای بهداشتی افراد از جمله مصرف میوه و سبزیجات ضروری به نظر می رسد. میوه و سبزیجات دارای بیش از صد نوع ترکیبات مفید از جمله انواع ویتامین ها، مواد معدنی، فیبر، آنتی اُکسیدانت و ترکیبات ضد سرطان(بتاکاروتن، ویتامین C، لوتئین، اسید فولیک، ایزوفلووانز و آلیوم) دارد. بنابراین با افزایش وعده های مصرف آن ها می توان در پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن قدم برداشت. مطالعات در آمریکا نشان دادند که مصرف بیش از 9 وعده میوه و سبزیجات حتی با رژیم های غذایی دارای چربی بالا، ارتباط بالایی با کاهش شیوع چاقی دارد. دانشجویان از جمله ی افرادی هستند که مصرف میوه و سبزیجات کمی دارند. مطالعه ای که توسط انجمن بهداشت دانشجویان آمریکا انجام شد نشان می دهد که نزدیک به دو سوم از دانشجویان، روزانه دو وعده یا کمتر میوه و سبزیجات مصرف می کنند. بیش از 95 درصد از دانشجویان، مصرف 5 وعده یا بیشتر میوه و سبزیجات در روز را طبق دستورالعمل غذایی آمریکا رعایت نمی کنند. مصرف کم میوه و سبزیجات دانشجویان را در معرض بیماری های تضعیف کننده سیستم ایمنی، سومصرف مواد و بهداشت جنسی، سلامت جسمانی، سلامت روان و رفتارهای خود مراقبتی قرار می دهد. و این زمینه ها مسئول 70 درصد از میزان ابتلا به بیماری و مرگ و میر در دانشجویان می باشد. مصرف زیاد غذا های آماده و غذاهای سرشار از کالری و عدم مصرف میوه و سبزیجات موجب رفتارهای نا سالم در دانشجویان می شود(90). امروزه، بیش از 35 درصد دانشجویان آمریکایی دارای اضافه وزن یا چاق هستند. چاقی یکی از علل سریع و روبه رشد مرگ های غیر قابل پیشگیری در

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد سبک زندگی، تغییر رفتار، بهبود کیفیت Next Entries منبع پایان نامه درمورد حمایت اجتماعی، سلامت روان، مهارت های اجتماعی