منبع پایان نامه درمورد عرفان نظری

دانلود پایان نامه ارشد

میشود.
سجادی به نقل از هجویری میگوید: «صحّت عبودیّت در فنا و بقا است که عاری شدن از امیال نفسانی و امتعه ی دنیوی است» (سجادی، 1350: 367) .
اوحدی بقای واقعی را در نیستی و گذشتن از خود میداند:
«هر کس که نیست گشت به هستی رسید زود وانکس که گمان برد آنجا که هست نیست»
(دیوان/145)
او لازمه وصول به حق را، گذشتن از خود و ترک تعلّقات دانسته و این ترک تعلّق حاصل نمیشود مگر با تابش عشق و محبّت خداوندی:
«چون آفتاب عشق برآیـد، تـو بنگـری جانها چو ذرّه رقص کنان در هوای دل
… گر در فنای جسم بکوشی بقدر وسع مـن عهد می کنم به خلـود بقـای دل»
(دیوان/57)
4-1-1-6. خوف و رجا
«خوف و رجا» از شمار احوالات است.
«خوف یعنی ترس. در مصباح است که: از جملهی منازل مقامات طریق آخرت خوف است… و خوف بر دو گونه است: یکی خوف از عقوبت و دیگر خوف از مکر، خوف از عقوبت عوام مؤمنان را بود و
خوف از مکر، محبّان صفات را بود که تعلّق با صفات جمال دارند». (سجادی، 1350: 204)
اوحدی میگوید کسانی که یقین به این دارند که خداوند در جمیع احوال، آگاه بر قلب و رازهای درونی آنان است، دائم مراقب اعمال و احوال خود هستند و از کوتاهی اعمال در بیم و خوفند و این بخاطر از دست دادن معشوق است:
«مخـلـصانـی که در مـراقـبتنـد در هـراس خـلاف عـاقـبتنـد»
(دیوان/590)
اما او امید به رحمت حق دارد و همین امید است که او را از تعلّق به غیر میرهاند و راهگشای طریق سالکین است:
«نا امیدی بردم از یاران که میاندوختم روز نومیدی تویی یارم، خداوندا، ببخش»
(دیوان/55)
4-1-1-7. توکّل
از دیگر منازل مقامات، «توکّل» است.
«توکّل در لغت تفویض امر است بسوی کسی که بدو اعتماد باشد و بالجمله توکل وابستگی و اعتماد کامل به پروردگار است و این مقام از کمال معرفت است. توکل مقام والایی است که جز خواص عرفا و موحدان آن را درک نمیکنند. بطور کلی، معیار شناختن توکّل، اعتماد به خلق است و گسستن از غیر» (همان، 145).
در نظر اوحدی، دیندار کسی است که تنها یاری از حق بخواهد و کسی که توکّل بر خدا میکند، سبب و دلیل هر چیز را تنها در خدا میبیند و این شناسای معرفت و اعتماد اوحدی است:
«یاری از غیر حق نه از دین است حقّ «ایّاک نستعین» این است
… متــوکّـل سبـب یکـی بینـد متفـرّق در آن شـکـی بینـد»
(دیوان/587)
4-1-1-8.تسلیم
از منازل دیگر مقامات، تسلیم است.
«عبارت از استقبال قضا و تسلیم به مقدّرات الهی است. مقام تسلیم، فوق مرتبت توکّل و رضا است» (سجادی،1350: 125) .
اوحدی نیز مقدّرات الهی را میپذیرد هر چند که به کام او نباشد و در برابر آنچه که برای او رقم خورده با جان و دل سر تسلیم فرود میآورد:
«بر لوح جهان نقشی چون نیست به کام من من نیز نهادم سر، بر خط قلـم رفتـه»
(دیوان/60)
« زخط خواجه خود سر نمیتوان برداشت به حکم او بنه، ار بندهای سر تسلیم »
(دیوان/59)
4-1-1-9. فقر
«فقر» از مراحل مقامات است.
سجادی به نقل از هجویری میگوید: «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا، و این نهایت سیر و مرتبت کاملان است که فرمود «الفقر سواد الوجه فی الدّارین» که سالک کلاً فانی شود و هیچ چیز او را باقی نماند و بداند که آنچه بخود نسبت می داده است، همه از آن حق است و او را هیچ نبوده است» (همان، 365).
اوحدی فقر واقعی و محمدی را بیرون از ظاهر و خرقه ی ازرق می داند :
«فقر بیرون ز ازرقست و کبود نام آتش چرا نهی بر دود »
(دیوان/611)
در نظر او پس از گذشتن از تعلّقات ورسیدن به سرمستی عشق فقر واقعی حاصل میشود :
« عشق و دیوانگی و سرمستی کرد بازم بدین تهیدستی »
(دیوان/470)
هم او میگوید :حال که به مرتبه ی کاملان رسیدی و بخت با تو یار شد، دیگر باید از ما سوی الله بی نیاز شد و بر خوان عشق الهی نیازمندی به غیر معنا ندارد، همه چیز فقط خداست و نیازمندی فقط از خداست:

«گر بخت یار میشود از کس مدد مخواه بر خوان عشق حاجت دست دراز نیست»
(دیوان/146)

4-1-2. عرفان نظری

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد غیاث الدین، دوره ایلخانی، سلطان محمد، شیخ محمود شبستری Next Entries منابع پایان نامه درمورد ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا، سیاست خارجی، تفکیک قوا