منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، میراث فرهنگی، مصرف کنندگان، خرده فروشی

دانلود پایان نامه ارشد

باید از نساجی سنتی با 75 110 نفر که 2. 82 درصد از کل اشتغال را تشکیل می دهد نام برد. تفاوت در میزان اشتغال در بافته های داری به عنوان نخستین گروه از نظر اشتغال با گروه دوم یعنی نساجی سنتی خود نشاندهنده گستردگی بافته های داری در کشور وسهم شایسته و اهمیت درخور توجه آن به لحاظ میزان تولید سالانه است (همان).
این صنعت 3 درصد تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است. همچنین بر اساس آخرین برآوردهایی که توسط صاحب نظران و کارشناسان صنایع دستی ایران به عمل آمده ، حجم تولید سالانه صنایع دستی کشور حدود ده هزار میلیارد ریال است. در میان 28 استان ایران ، استان خراسان بیشترین میزان اشتغال در صنایع دستی کشورمان را با 865542 نفر صنعتگر بر عهده دارد ولی به لحاظ تنوع صنایع دستی باید از استان اصفهان نام برد چرا که از این نظر و در میان تمامی استانهای کشور شاخص و نمونه است. این استان در رتبه دوم از لحاظ اشتغال در صنایع دستی قرار دارد (یاوری،1389).
در این میان گروه های صنایع دستی ، مصنوعات فلزی ، چوب و شیشه جزء رشته هایی محسوب می شوند که به سرمایه گذاری کمی نیاز دارند و از نظر خود کفا بودن برای تامین مواد اولیه و صرف زمان کوتاه برای آموزش ، هیچ صنعتی را به عنوان رقیب نمی شناسد. با این وجود متاسفانه صنایع دستی ایران حتی در شهرهایی که بهترین هنرها را در خود می پرورانند دچار مشکلات عدیده ای است و در صورت بی توجهی به شرایط و عدم توجه به راه های گسترش و شکوفایی بیم آن می رود که به طور کامل نابود شود (معاونت هنرهای سنتی و صنایع دستی ، 1393).
با توجه به اطلاعاتی که محقق به دست آورده است سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به منظور ارائه برخی خدمات از جمله وام و تسهیلات، بیمه و معافیت از مالیات به صنعتگران ، دو نوع کارت شناسایی ایجاد کرده است. کارت صنعتگری انفرادی و کارت تولید کارگاهی که اولی مربوط به افرادی است که به تولید انفرادی صنایع دستی می پردازند و دومین مورد مربوط به افرادی است که دارای کارگاه تولید صنایع دستی هستند. لازم به توضیح است که فردی که دارای کارت تولید کارگاهی است باید حداقل 5 نفر در کارگاه او مشغول به کار باشند. بر اساس آمار به دست آمده از معاونت هنرهای سنتی و صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کارت های تولید کارگاهی صنایع دستی در تهران در طی سالهای 1386-1392 تعداد 1419 مجوز بوده است.
در استان تهران از 15 گروه شناسایی شده توسط سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری 14 رشته و به تعداد 1419 کارگاه تولید این محصولات وجود دارد (همان). وضعیت کلی کارت های صادره در استان تهران از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طی سالهای 1386 الی1392 به تفکیک مجوز کارگاهی و انفرادی در جدول زیر بیان شده است. البته لازم به یادآوری است به طور کلی تولید صنایع دستی نیازمند مجوز نمی باشد و صدور این کارت ها صرفا جهت شناسایی و ارائه برخی خدمات از سوی سازمان میراث فرهنگی و همچنین ارائه آماری از این افراد می باشد.
جدول 1-2- آمار کل مجوزهای صادره طی سالهای86-92 به تفکیک نوع مجوز
ردیف
گروه رشته
مجوز تولید کارگاهی صنایع دستی
مجوز انفرادی تولید صنایع دستی
جمع کل
1
آبگینه
246
170
416
2
بافته های داری
16
602
618
3
پوشاک سنتی
4
145
149
4
پیشه های سنتی وابسته به صنایع دستی
3
5
8
5
چاپ های سنتی
7
77
84
6
رودوزی های سنتی
8
265
273
7
سفال و سرامیک
119
233
352
8
صنایع دستی چرمی
102
16
118
9
صنایع دستی چوبی
482
1531
2013
10
صنایع دستی دریایی
0
3
3
11
صنایع دستی سنگی
77
350
427
12
صنایع دستی فلزی
334
313
647
13
صنایع دستی مستظرفه
18
163
181
14
نساجی سنتی
2
17
19
15
هنرهای دستی وابسته به معماری
1
117
118
جمع
1419
4007
5426

در زمینه وضعیت کلی کنونی این صنعت باید اذعان کرد، با وجود اینکه ایران دارای متنوع ترین صنایع دستی است ولی از وضعیت مناسبی برخوردار نیست و با مشکلات زیادی رو به روست که موجب عدم رونق آن و حتی نابودی بسیاری از رشته ها شده است. به استناد نظر معاونت محترم صنایع دستی 30 تا 40 درصد کارگاه های تولید صنایع دستی تا پایان سال 91 تعطیل شده اند که این خود گواه بر وضعیت نامناسب این صنعت است که ریشه آن به بسیاری از مسائل بازمی گردد. در حالی که این صنعت در دنیا سالانه نزدیک به هزار میلیارد دلار گردش مالی دارد، این صنعت در ایران رشد منفی و کاهش 14درصدی را در سال 92 به نسبت سال قبل از خود تجربه کرده است (برگرفته از وب سایت رسمی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مورخ 13/12/1392).

9-1-2- طبقه بندی صنایع دستی
صنعتگران صنایع دستی، با تبدیل دانایی خود به کالایی ملهم از ارزش‌های نهادینه شده و جهان بینی‌ خود، اشکال تحسین برانگیزی از هویت ملی را خلق می‌کنند. این دستآوردها را به صورت‌های مختلف دسته بندی کرده اند. دسته بندی زیر یک رویکرد به این موضوع را نشان می‌‌ ‌‌ دهد:
هنر مردمی: شعر، موسیقی، مجسمه سازی و فعالیت‌های احساسات برانگیزی که معرف شیوه خاصی از زندگی مردم ساکن در یک منطقه است. چیزهایی منحصر به فرد ناشی از آفرینش ویژه و عصاره تجربه هوشیارانه فردی هنرمند.
صنایع دستی17 : به استناد تعریف شورای جهانی صنایع دستی صنعت دستی، به هرگونه فعالیت تولیدی اطلاق میشود که منتج به تکمیل چیزها و مصنوعاتی دست ساز یا با استفاده از روش‌های سنتی، برخوردار از مهارت، کیفیت و خلاقیت، شود.
صنایع دستی بومی18 : به ساخته ‌های تولید شده درون یک جامعه سنتی، توسط اعضای آن جامعه، اطلاق میشود. بخش مهمی از این کالاها به صورت دسته جمعی تولید شده و با فرایند زندگی روزمره گروه‌های قومی، عجین شده است.
صنایع دستی سنتی19 : مصنوعات بیانگر فرهنگ گروهی خاص که نشان دهنده سنت ‌های آنان بوده و با زندگی روزمره‌شان ترکیب شده است. تولید این چیزها عموماً به صورت خانوادگی یا از طریق تشکل گروه‌ های کوچکی که در یک منطقه زندگی میکنند انجام میشود و به انتقال دانش، فناوری، فرایند و طرح‌های اصیل کمک میکند. اهمیت و ارزش فرهنگی این مصنوعات، نشات گرفته از گنجینه یادگارهای باقیمانده از نسل‌های گذشته است که بخشی جدایی ناپذیر از موجودیت و سنن آن گروه خاص را میسازند.
صنایع دستی مرجع فرهنگی20 : تولیداتی هستند که با ترکیب عناصر منطقه‌ای محل تولیدشان مشخص می شوند. این ساخته‌ها نتیجه مداخله برنامه ریزی شده هنرمندان و طراحان، در مشارکت با صنعتگران به منظور متنوع سازی اشکال تولیدات و در عین حال ممانعت از تخریب نشانه ‌های فرهنگ خودی است.
صنایع دستی مفهومی21 : چیزهای تولید شده بوسیله اشخاصی است که دارای درجه هنری هستند و معمولاً از نواحی شهری برای تکمیل محصول پروژه ‌های سنجیده‌ای که موید شیوه زندگی یا نزدیکی فرهنگی است اقدام می کنند. ابداع، عنصر اصلی تمایز این صنعت دستی از سایر مقولات مشابه است. در ورای این ساخته‌ها، همواره یک طرح نهفته است. این طرح، تاکیدی در مورد سبک زندگی و ارزش‌ها است که به حرکت بوم شناختی و وابسته به طبیعت پیوند خورده است.
محصولات عام22 : به طور کلی به محصولات فراوری شده غذایی، بر طبق روش‌های سنتی، در مقیاس کوچک، اغلب در بین خانواده یا گروه ‌های خاص اطلاق میشود.
کار‌های کارخانه‌ای23 : کارهایی که مهارت و توانایی نیاز دارند ولی از قالب‌ها و الگوهای از پیش تعریف شده استفاده میکنند و بیشتر اوقات به فرهنگ محلی وابسته نیستند. این محصولات نتیجه یک فرایند خلاق و کارآمد نیستند بلکه نتیجه نسخه برداری از الگوهای مورد استفاده همگانی هستند.
محصولات نیمه صنعتی و صنعتی24 : محصولات تولیدی در مقیاس بزرگ، در تولید انبوه، با بکار گیری قالب‌ها و شکل‌ها، ماشین و تجهیزات بازتولیدی با در گیری مردمی که فقط از بخشی از فرایند تولید، اطلاع دارند (ضرغام ،1385).
در طبقه بندی که توسط سازمان توسعه صنایع ملل متحد (UNIDO) صورت گرفته صنایع دستی اینگونه طبقه بندی شده است:
صنایع دستی سنتی زیبا : محصولات منحصر به فردی که نشان دهنده میراث قومی و سنتی است. این محصولات در گروه کارهای هنری قرار می گیرند و در موزه ها و گالری های هنری به نمایش در می آیند و توسط موزه داران خصوصی آثار هنری خریداری می شوند.
صنایع دستی ساخته صنعتگران : محصولاتی هستند که توسط دست ساخته می شوند و دارای عناصر سنتی هستند. تفاوت این دسته با گروه اول این است که صنعتگران ممکن است در زمینه تولید و طراحی محصول با مشاوران و طراحان مشورت کنند تا با توجه به شرایط بازار به تولید محصولات بپردازند و متناسب با نیازهای بازار و همچنین با در نظر گرفتن پیشینه تاریخی محصول به تولید آن بپردازند. این صنایع دستی می تواند در حجم زیاد تولید شود. بازار اصلی این محصولات گردشگران و علاقه مندان به هنر است.
صنایع دستی تجاری : این محصولات نیز به سبک سنتی ساخته می شوند اما ممکن است در زمینه طراحی با خریدار مشورت شود و مطابق خواست و سلیقه خریدار در آن تغییراتی داده شود و با خواست او انطباق یابد. حجم محصولات تولیدی می تواند زیاد باشد. این نوع از صنایع دستی در فروشگاه های تخصصی و یا نمایشگاه ها و فروشگاه های صنایع دستی گردشگران به فروش می رسد.
صنایع دستی انبوه : این نوع از صنایع دستی به صورت انبوه تولید می شود. تفاوت اصلی این گروه با دیگر گروه ها در این است که محصولات درحجم انبوه و به وسیله ماشین و یا خوشه صنعتگران تولید می شود، تولیدکنندگان این نوع از صنایع دستی به سنتها وفادار نیستند، تاکید بر طراحی به منظور کسب منافع مالی بیشتر و انطباق کامل با خواست مشتری است و این محصولات برای گردشگران انبوه و خریداران عمده تولید می شود. ( سازمان توسعه صنایع ملل متحد با همکاری یونسکو،2005).
همچنین طبقه بندی های دیگری از صنایع دستی ارائه شده که در زیر به آن اشاره می شود :
صنایع دستی« هنری» : به آن گروه از فرآورده هایی اطلاق می شود که دارای جنبه های هنری قومی بوده و در اکثر مواقع موارد مصرف چندانی ندارند مانند مینیاتور، طلاکوب و. .
صنایع دستی« هنری مصرفی » : معمولا به آن گروه از فرآورده هایی اطلاق می شودکه ضمن برخورداری از ارزشهای هنری دارای جنبه های مصرفی نیز هستند. نظیر قالی، گلیم، جاجیم ، مصنوعات شیشه ای و. .
صنایع دستی« مصرفی» : معمولا به آن دسته از محصولاتی اطلاق می شود که دارای ارزش هنری بسیار ناچیز بوده ولی جنبه های مصرفی قوی دارد مثل انواع سفال و سرامیک، انواع بافتنی ها، لباسهای محلی و مصنوعات حصیری و. . (یاوری،1389).
کالاهای کاربردی: اقلامی هستند که در کارگاه ها و یا کارخانه های کوچک که محصولات دست ساز را به صورت انبوه تولید می کنند، محصولاتی نظیر سفال، کاشی و یا لوازم منزل به منظور ارائه به بازار ملی و یا صادرات و گردشگران.
هنر سنتی و یا صنایع دستی قومی: این دسته از محصولات به دلیل علاقه به فرهنگ و با کیفیت بالا تولید و به بازار محلی و گردشگران عرضه میشود. این محصولات توسط فروشگاه های زنجیره ای کوچک و فروشگاه های مستقل خرده فروشی به فروش می رسند.
محصولات طراحان: محصولاتی هستند که بر پایه صنایع دستی محلی است اما با توجه به روند مد در بازار صادرات توسط خارجی ها دوباره طراحی میشود. این محصولات توسط فروشگاه های متخصص در این زمینه فروخته می شود.
سوغاتی ها: محصولات نسبتا ارزان و یا صنایع دستی سنتی ساده شده ای هستند که برای فروش در خرده فروشی های محلی و یا از طریق آژانس های توسعه بین المللی به معرض فروش گذاشته میشود. سوغاتی ها توسط فروشگاه های عرضه سوغاتی و یا در مناطق تفریگاهی و استراحتگاه ها به بازار گردشگران و علاقه مندان فروخته می شود (ضرغام،1385).

10-1-2- مصرف کنندگان صنایع دستی
بر اساس طبقه بندی های ارائه شده از صنایع دستی می توان مشتریان و مصرف کنندگان صنایع دستی را به موارد زیر

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، کشورهای پیشرفته، تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه Next Entries منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، گونه شناسی، رفتار خرید، عناصر فرهنگی