منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، توسعه گردشگری، ایجاد اشتغال، کشورهای در حال توسعه

دانلود پایان نامه ارشد

پیترز، کارآفرین دارای قدرت درک بالاست و توان یافتن فرصت ها و خلاء ها را دارد و می تواند از طریق پرورش ایده و تبدیل فکر خود به یک محصول جدید با کاربرد جدید اقدام به ارزش آفرینی از هیچ نماید(هاشمی،1386:2).
با توجه به این مفهوم در تعدادی از تحقیقات مانند پوپلکا و لیترال (1991) مشخص شد که بسیاری از صنعتگران متوجه تفاوت سلیقه و ذائقه گردشگران در زمینه صنایع دستی سنتی خود شده و شروع به ایجاد تغییراتی در طرح و کاربرد صنایع دستی سنتی کرده به نحوی که محصولات هم در بر دارنده جوانب سنتی و فرهنگی آنها باشد و از سوی دیگر با ایجاد کاربرد و اشکال جدید ذائقه گردشگران را نیز مورد توجه قرار داده باشند. هچنین در تحقیق صورت گرفته توسط تاپس (1993) نیز که به بررسی چند ایالت تولیدکننده صنایع دستی پرداخته است به نتایج مشابهی دست یافت.

2-1-1-2-2- گردشگری و افزایش اشتغال
گردشگری قادر به ایجاد اشتغال در بخش های مختلف در اقتصاد محلی است. اشتغالزایی ، ایجاد درآمد برای ساکنان محلی ، کاهش فقر ، افزایش سرمایه گذاری از جمله مهمترین آثار اقتصادی توسعه گردشگری به شمار می رود که در بسیاری از نوشته های اخیر از آن یاد شده است. مطالعات فرانک میشل در کنیا نشان داده است که گردشگری نقش قابل توجهی در توسعه و ارتقاء شاخص های توسعه در مناطق در حال توسعه دارد (اپرمان ، 1996).

برآوردها نشان می دهد که با ورود هر گردشگر خارجی به ایران برای 3تا4 نفر اشتغال مستقیم و برای 9تا12 نفر اشتغال غیر مستقیم ایجاد می شود. اشتغال در فعالیت هایی که با گردشگری ارتباط دارند می تواند از بالا بودن نرخ بیکاری بکاهد و درآمدی برای خانوارها فراهم آورد (زندی،1389).

لاندبرگ در زمینه نقش گردشگری در اشتغال معتقد است که اگر منطقه مورد بررسی جهت توسعه ی گردشگری دارای میزان بالایی بیکاری باشد مزایای گردشگری آشکارتر خواهد شد. درآمد حاصل از گردشگری هر چند ممکن است از درآمد بدست آمده از سایر منابع کمتر باشد اما بهترین گزینه ی ممکن در شرایط موجود خواهد بود چرا که منجر به کاهش بیکاری شده و بر کیفیت زندگی شهروندان خواهد افزود (لاندبرگ و همکاران، 86:1383).

از جمله ویژگی های اشتغال گردشگری کاربر بودن آن است. از آنجا که بسیاری از خدمات گردشگری را نمی توان با استفاده از فناوری ارائه نمود، اشتغال نیروی انسانی در این فعالیت فراوان است. این دسته از مشاغل در مورد فعالیت هایی نظیر تولید و عرضه سوغات و فعالیت های کوچک به ویژه در کشورهایی با دستمزد پایین مصداق می یابد. دلیل اصلی پیدایش این پدیده نیز اهمیت خدمات مشخصی نظیر صنایع دستی است. گروه های خود اشتغال که فعالیت هایی نظیر تولید و عرضه ی سوغات را انجام می دهند با سرمایه گذاری اندک در گردشگری فعالیت می کنند و صرفا عرضه کننده نیروی کار خود هستند (برادران، 1385).

1-2-1-1-3-2 گردشگری و افزایش اشتغال در صنایع دستی
اشتغال در بخش صنایع دستی جزء اشتغال غیر مستقیم در گردشگری محسوب می شود. با این حال توسعه گردشگری در بسیاری از کشورهای در حال توسعه توانسته است موجب رونق این بخش و همچنین ایجاد منافع بسیاری از این طریق برای مردم محلی شود. افزایش شمار گردشگران با خود فرصت های خرید را به ارمغان می آورد که منجر به تولید محصولات داخلی از جمله صنایع دستی می شود.گردشگران علاقه به خرید محصولات خاطره انگیز از مقصد مورد بازدید دارند (اکانر،2006).

گزارش (ITC)76 اشاره می کند توسعه گردشگری در بسیاری مناطق موجب رونق بخش صنایع دستی و بهتر شدن اوضاع اقتصادی و اشتغال فعالان در زنجیره ارزش صنایع دستی شده است. به طوریکه این افراد که قبلا با توجه به سطح درآمد جزء گروه فقیر محسوب می شدند، پس از توسعه گردشگری و افزایش تقاضا برای صنایع دستی درآمد آنها از خط فقر بالاتر رفته است. تولید صنایع دستی یک درآمد کلیدی در زنجیره ارزش گردشگری به خصوص گردشگری حامی فقرا محسوب می شود (همان).

گردشگران پتانسیل زیادی برای خرید به خصوص خرید صنایع دستی و سوغات را دارا می باشند که این امر خود می تواند افزایش اشتغال در این بخش را فراهم آورد. بدین ترتیب گردشگری می تواند سهم بسزایی در رشد اقتصادهای محلی بازی کند. این صنعت می تواند کمک کننده بسیاری از جوامع به خصوص جوامع کمتر توسعه یافته در ایجاد توانایی های اقتصادی ، افزایش کیفیت زندگی مردم و حفاظت از میراث و ارزشهای این کشورها باشد (لردکیپانیدز،2002).

با افزایش گردشگران علاوه بر خرید صنایع دستی توسط آنان هتلها و مراکز اقامتی نیز در بسیاری از کشورها به منظور بازسازی و تزئین اتاق های خود از صنایع دستی استفاده می کنند. اکانر بیان می کند، در مراکش تولید صنایع دستی در سال 2002 ، معادل 6. 2 میلیارد دلار فروش و ایجاد شغل برای دو میلیون نفر هنرمند ایجاد کرده است. هتلها در مراکش تقریبا هر هفت سال یکبار به بازسازی و دکور مجدد می پردازند که این مساله فرصت مهمی را برای صنایع دستی به منظور فروش به همراه دارد. از آنجائیکه اصلی ترین صنایع دستی مراکش نساجی و تولید پارچه با طرح های سنتی است می توان پیش بینی کرد که این هتلها از پارچه های سنتی استفاده خواهند کرد (اکانر،2006).

تجربه بسیاری از کشورها نیز حاکی از این امر است که توسعه گردشگری به عنوان مهمترین راه ایجاد اشتغال و ایجاد درآمد در بخش صنایع دستی مطرح است. در آمریکای لاتین تعداد افراد فعال در بخش صنایع دستی 40 میلیون نفر تخمین زده شده است که 40 درصد این جمعیت زیر خط فقر هستند. رشد بازار گردشگری در این منطقه پتانسیل زیادی برای بقاء اقتصادی صنعتگران و هنرمندان فراهم کرده و موجب ایجاد اشتغال و درآمد برای این افراد شده است. با ورود گردشگران بازار جدیدی برای صنایع دستی ایجاد شده که صنعتگران توانسته اند با تعدیل محصولات سنتی پلی به سوی بازار جدید زده و در حالیکه جوانب سنتی را حفظ می کنند رضایت گردشگران را نیز به دست آورند ( پوپلکا و لیترل، 1991)77.

همچنین بر اساس گزارش وزارت صنعت و تجارت اوگاندا در دهه های اخیر این کشور شاهد افزایش ورود گردشگران و ترویج گردشگری حامی فقرا بوده است. گردشگران منبع مهم درآمدی برای تولیدکنندگان صنایع دستی و فروشندگان محسوب می شود. این بخش برای اقشار کم درآمد و محروم و همچنین زنان ایجاد اشتغال کرده است و با توجه به رونق این بخش و افزایش تقاضا اوگاندا شاهد رشد کارآفرینی های کوچک مقیاس و افزایش کارگاه های تولید محصولات صنایع دستی بوده است. درآمد تولید صنایع دستی به عنوان درآمد مکمل در خانواده ها به کاهش فقر در میان صنعتگران و خانواده های آنها انجامیده است. به دلیل اینکه این صنعت در اوگاندا دارای فرصت های کسب و کاری بالقوه به منظور کسب درآمد پایدار است ، افراد زیادی به خصوص جوانان به یادگیری و تولید و فروش صنایع دستی به گردشگران روی آورده اند که موجب افزایش غرور جامعه نسبت به فرهنگ و صنایع دستی شده است.

3-1-1-2-2- گردشگری و افزایش درآمد صنعتگران
کوهن (2001) بیان می کند، اگرچه توسعه گردشگری یک مسیر مهم در رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها به شمار می آید اما این توسعه می تواند منجر به افزایش نابرابری اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از این کشورها شود. به عنوان مثال اگرچه توسعه گردشگری در مکزیک کسب و کار صنایع دستی را رونق داده است اما برای گروهی از صنعتگران نابرابری اقتصادی را در برداشته است. در این منطقه بیشترین سود اقتصادی و درآمد حاصل از فروش صنایع دستی نصیب واسطه ها می شود و تولیدکنندگان قراردادی سود ناچیزی نصیبشان می شود. توسعه گردشگری نابرابری اقتصادی و اجتماعی را برای این گروه از صنعتگران در پی داشته است (کوهن،2001)78.

از سوی دیگر لیترل معتقد است گردشگری منبع سودمندی برای فروش محصولات صنایع دستی به بازار گردشگران فراهم کرده است. درآمد حاصل از فروش صنایع دستی و فرصتی که گردشگری برای هنرمندان و صنعتگران به وجود می آورد ، موجب شده است که مردم بومی در کشورهای در حال توسعه منبع درآمد جایگزینی ایجاد شود. صنایع دستی دومین منبع درآمد پس از کشاورزی در کشورهای در حال توسعه محسوب می شود ( پوپلکا و لیترل، 1991).

بر اساس گزارش منتشره توسط مرکز تجارت جهانی (ITC) نیز تولید صنایع دستی برای بازار گردشگران در بسیاری از کشورها توانسته است موجب ایجاد درآمد اصلی و مکمل در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و همچنین توسعه نیافته شود. این گزارش اشاره می کند که تولید صنایع دستی برای بازار گردشگران در ویتنام موجب شده که متوسط درآمد این افراد 60% بالاتر از میانگین درآمد جمعیت شهری باشد. همچنین فروش صنایع دستی به گردشگران در اتیوپی موجب افزایش 55 درصدی درآمد هنرمندان کم درآمد در این کشور شده است. این گزارش همچنین به نقش پر رنگی که گردشگری به خصوص گردشگری بین المللی می تواند در ایجاد درآمد برای هنرمندان و صنعتگران داشته باشد، اشاره می کند. این بخش به عنوان یکی از زیربخش های گردشگری فرصت ایجاد اشتغال و کسب درآمد را برای بسیاری از زنان را فراهم کرده است. از سوی دیگر این افزایش درآمد موجب افزایش کارآفرینی های کوچک مقیاس و ایجاد کارگاه های تولید صنایع دستی در این مناطق شده است (گزارش مرکز تجارت جهانی،2010).

جولی لئونز نیز در این رابطه معتقد است ،یکی از بزرگترین منافع حاصل از صنعت گردشگری ایجاد درآمد و دستمزد برای بومیان و افراد محلی است که می تواند به صورت فردی و یا عمومی به وجود آید. از آنجایی که در گردشگری این مصرف کننده است که به مقصد می آید ، بنابراین فرصت هایی برای فروش کالا و خدمات بیشتری و به ویژه محصولاتی نظیر صنایع دستی فراهم می شود (اشلی و همکاران،2001).

مک کلنسی(2002)79 همچنین اذعان می کند که مردم می توانند با استفاده از فرهنگ و صنایع دستی بومی خود تولید درآمد کنند هر چند گردشگری می تواند آثار منفی نیز بر فرهنگ داشته باشد. هیلی معتقد است پتانسیل زیادی در تولید محصولات برای گردشگران به خصوص سوغات و صنایع دستی وجود دارد. این مساله فرصت های زیادی را به خصوص در مقاصدی که زمین برای کشاورزی محدود است ، در اختیار جامعه قرار می دهد. به نظر هیلی مزایای اصلی فعالیت در تولید محصولات برای گردشگران کسب درآمد و جلوگیری از مهاجرت جوانان جویای کار است. همچنین از مزایای دیگر اشتغالزایی پاره وقت برای افرادی که در زمینه دیگری شاغل هستند و کسب درآمد اضافی برای آنان است. افزایش توجه گردشگران به صنایع دستی جامعه میزبان تولید صنایع دستی به صورت خانوادگی و کارآفرینی های خانوادگی تولید و فروش صنایع دستی را موجب می شود(.هیلی،2009).
برای مثال مطالعات رائو ( 1990 ) 80در یکی از ایالات هند مشخص کرد که تولید صنایع دستی و فروش آن به گردشگران توانسته است برای 375 سرپرست خانوار شغل دائم ایجاد کند در حالیکه خانواده های این افراد همچنین در تولید و فروش این محصولات کمک می کردند و بدین ترتیب برای 722 نفر دیگر نیز شغل پاره وقت ایجاد شده است. توسعه گردشگری به بسیاری از مناطق در شکوفایی بخش صنایع دستی رو به افول کمک شایانی کرده است و آثار اقتصادی قابل توجهی برای افراد فعال در زنجیره ارزش صنایع دستی به ارمغان آورده است (همان).

3-2- مدل مفهومی تحقیق
بر اساس آنچه در قسمت چارچوب نظری در زمینه تجربیات کشورها و همچنین تحقیقات صورت گرفته بیان شد، به نظر می رسد توسعه گردشگری با افزایش حضور گردشگران در جوامع محلی همراه است و تاثیر ویژه ای بر شکوفایی صنایع دستی در جوامع دارد و توسعه گردشگری در بسیاری از مناطق موجب حفاظت از صنایع دستی جامعه میزبان و جلوگیری از نابودی بسیاری از انواع صنایع دستی شده است (گرابورن،1984؛ کوهن،1995؛ لیترال،1990؛ تاپس،1993؛ برونر،1996؛ هال و همکاران،2001؛ لردکیپانیدز،2002؛ زاپینو،2005؛ اکانر،2006؛چاک وای،1385).

توسعه گردشگری توانسته است فرصت های جدید اشتغال و افزایش میزان درآمد و فرصت های کارآفرینی را به صورت مستقیم و غیر مستقیم با خود به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد کارآفرینی، صنایع دستی، توسعه گردشگری، جامعه محلی Next Entries منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، توسعه گردشگری، روش تحقیق، هویت قومی