منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، توسعه گردشگری، اثرات اقتصادی، ایجاد اشتغال

دانلود پایان نامه ارشد

لیترال،1996) گردشگرانی که به مشاهده فرایند تولید صنایع دستی می پردازند، تمایل بیشتری به خرید صنایع دستی دارند. (لیترال،1996)

ویژگی های فروشگاه صنایع دستی
بری (1969) تحقیقات اولیه در زمینه ویژگی های فروشگاه سوغات و صنایع دستی را از دیدگاه گردشگران مورد توجه قرار داد و ویژگی های ارزشمند از دیدگاه آنان را شناسایی کرد. مواردی نظیر قیمت، کیفیت، وجود طبقه بندی، سبک محصولات، رفتار پرسنل فروش، دسترسی مناسب به فروشگاه، تبلیغات فروش، آگهی های فروش، جو کلی فروشگاه، رعایت انصاف از جمله مهمترین معیارهایی است که گردشگران در تعیین فروشگاه برای خرید سوغات و صنایع دستی به آن توجه می کنند.

لیترال و همکاران (1994) به بررسی رابطه انگیزه های سفر و ویژگی های فروشگاه صنایع دستی از دیدگاه گردشگران پرداختند. رفتار فروشنده، جو کلی فروشگاه، روش های ارائه محصول توسط فروشنده جزء موارد مهمی است که برای گردشگران با انگیزه توسعه شخصی و کسب تجربه سفر می کنند. گردشگران با انگیزه های تاریخی و طبیعی ویژگی هایی نظیر چگونگی عرضه محصول، رفتار فروشنده را مد نظر قرار می دهند. برای گردشگران فضای باز فروشگاه های روستایی و به نمایش گذاشتن روش های ساخت صنایع دستی در فروشگاه بسیار مهم است. در نهایت لیترال و همکاران به این نتیجه رسیدند که ترکیب رفتار خرید صنایع دستی با انگیزه های سفر و منفعت حاصله از سفر برای گردشگران می تواند به ارتقاء فعالیت خرید گردشگران بیانجامد و همچنین به تولیدکنندگان و فروشندگان صنایع دستی و سازمان های مربوطه کمک کند تا از فعالیت خرید گردشگران به نفع خود و مقصد استفاده کنند.

سوانسون و هریج (2006) نیز در تحقیق خود به این نتیجه رسیدند که انگیزه های سفر بر انتخاب سوغات و صنایع دستی و خرید، ویژگی های آنها و ویژگی های محیطی فروشگاهی که خرید گردشگر در آن اتفاق می افتد اثرگذار است.

دیگر معیارهای انتخاب صنایع دستی
همچنین مطالعات دیگری نیز در خصوص معیارهای انتخاب صنایع دستی صورت گرفته است. بر طبق مطالعات گرابورن 55(1989) ویژگی های محصولات مورد ترجیح گردشگران شامل قابلیت حمل آسان، قیمت مناسب، تمیزی ظاهری، و کاربردی بودن آن در خانه است. سرچیک (1989) در تحقیق خود به این نتیجه رسید که اندازه، شکنندگی و قابلیت اداره مهمترین ویژگی هایی ست که گردشگران در هنگام خرید سوغات و صنایع دستی به آن توجه می کنند. از سوی دیگر تراسبی (2003) خصوصیات زیر را در انتخاب محصولات صنایع دستی و فرهنگی توسط گردشگران مهم می داند: زیبایی محصول، اهمیت معنوی ، معنای نمادین، اهمیت تاریخی، تمایلات و روندهای هنری، اصالت، یکپارچگی و بی همتایی. ترنر و رسینگر (2001) به این نتیجه رسیدند که سه ویژگی مهم محصولات برای گردشگران در زمینه خرید صنایع دستی شامل ارزش (طیف، کیفیت)، خصوصیات ظاهری محصول (رنگ، ظاهر، اندازه، بسته بندی) و بی همتایی (در بردارنده خاطرات سفر )است (لی و همکاران،2009 ).

هو و یو (2007) نیز در تحقیق خود به بررسی ملاک های انتخاب صنایع دستی و سوغات توسط گردشگران و قوانین تصمیم گیری و انتخاب توسط آنان پرداخته اند. نتایج مشخص کرد که ملاک های گردشگران برای انتخاب صنایع دستی نه بر اساس یک ویژگی که بر مبنای چندین ویژگی و به صورت چندگانه است. به این معنی که انتخاب گردشگران بر اساس طیف وسیعی از معیارها از قبیل مهارت و استادکاری در خلق صنایع دستی، درک احساسی، پیوند فرهنگی و سهولت حمل دست به انتخاب صنایع دستی می زنند. استادکاری و زیبایی از ملاکهای بسیار مهم گردشگران برای خرید محصولات تولیدی صنعتگران است. همچنین مشخص شد که گردشگران به یادگیری فرهنگ و تاریخ از طریق صنایع دستی و بافت محلی آن علاقه ویژه ای دارند. در این تحقیق دو گونه شناسی به منظور بخش بندی گردشگران خریدار صنایع دستی تلفیق شده است.گونه شناسی بر اساس معیار های انتخاب صنایع دستی توسط گردشگران و دیگری میزان درگیری در فرایند خرید گردشگران.

باور به اصالت صنایع دستی در میان گردشگران، از دیگر مواردی است که محققانی همچون کوهن به آن اشاره کرده اند. گردشگران از مکان هایی بازدید می کنند که دارای اهمیت اجتماعی و تاریخی و فرهنگی باشند و همزمان تحقیقاتشان را در زمینه اصالت صنایع دستی گسترش می دهند (کوهن،1988). لیترل و همکاران(1993) در تحقیق خود در زمینه اصالت دریافتند که برای گردشگران مورد مطالعه اصالت محصول به معنای منحصر به فرد بودن آن می باشد. محصول منحصر به فرد از دیدگاه آنان محصولی است که هرگز دو نمونه از آن مشابه نیستند و محصولات اصیل به صورت انبوه تولید نمی شوند. صنایع دستی اصیل از نظر لیترل صنایع دستی است که دست ساز باشد، با مواد اولیه با کیفیت و بومی ساخته شده باشد و توجه زیادی به جزئیات در آن شده باشد، نشاندهنده فرهنگ خاص منطقه و یا آن قومیت باشد (لیترل و همکاران،1992).

2-2- چارچوب کلان نظری
1-2-2- توسعه گردشگری و اثرات اقتصادی
صنعت سفر و گردشگر به یکی از قویترین موتورهای رشد در هزاره جدید تبدیل شده است. در چشم انداز 2020 سازمان جهانی جهانگردی پیش بینی شده است که گردشگران بین المللی از مرز 1. 6 میلیارد خواهد گذشت. همچنین این سازمان پیش بینی کرده است که تا سال 2017 این صنعت 262.6 میلیون شغل در سراسر جهان ایجاد خواهد کرد (UNWTO 2007:a). این فرصتی را در اختیار کشورهای در حال توسعه قرار می دهد تا از این صنعت در جهت توسعه پایدار استفاده کنند. در حقیقت گردشگری کلیدی برای خلق ثروت روستایی ، فرصتی برای رشد بخش هایی که تا به حال در جامعه مهجور مانده اند و همچنین تامین کنندگان خدمات در مناطق عقب مانده به شمار می آید.

این صنعت از جمله بخش هایی است که از سوی دولت ها و آژانس های توسعه در کشورهای کمتر توسعه یافته به عنوان منبع گوناگونی رشد و پایداری اقتصادی رواج یافته است (UNWTO 2007:a). یکی از دلایل اصلی توسعه گردشگری را می توان توجه به اثرات اقتصادی آن و کمک به غلبه بر پایین بودن سطح درآمد ، ارائه فرصت های جدید شغلی و تحولات اجتماعی در جامعه محلی و به وجود آوردن امیدهایی که برای کاهش فقر به خصوص در ناحیه هایی که به نحوی دچار رکود اقتصادی شده اند، دانست (اپرمان ، 1996). این صنعت در سراسر جهان عامل اشتغالزایی عمده ای محسوب می شود. این اشتغال می تواند به صورت مستقیم غیر مستقیم والقائی باشد. گردشگری اصولا ابزاری موثر برای انتقال ثروت است. این انتقال ثروت می تواند از طریق مخارج مستقیم گردشگران صورت گیرد. همچنین در مقایسه با دیگر صنایع ، گردشگری فرصت های بیشتری را برای کارآفرینی ( اثر نشیب) از طریق اقتصاد محلی فراهم می کند. فعالیت هایی نظیر تهیه غذا و تولید صنایع دستی از جمله آنهاست ( شارپلی و تلفر، 1391).

توسعه گردشگری در ایران نیز از جمله مواردی است که در سند چشم انداز 1404 به آن توجه شده است. در این سند اشاره شده است که هدف کشور کسب جایگاه اول اقتصادی در سطح منطقه آسیا جنوبی و غربی با تکیه بر رشد مستمر اقتصادی ارتقاء نسبی درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل است (بند 6 چشم انداز) با توجه به این بند صنعت گردشگری باید در اولویتهای توسعه قرار گیرد. چرا که با وجود ضریب اشتغال زایی بالا در این بخش مطمئناً باعث رشد پرشتاب اقتصاد همراه بهبود توزیع درآمد کشور خواهد بود. همچنین توسعه گردشگری مبتنی بر شرایط فرهنگی و تاریخی کشور باعث تعامل سازنده و موثر با جهان خواهد شد که از اهداف سند چشم انداز 1404 است. در راستای همین چشم انداز، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری طرح جامع توسعه این بخش را تدوین کرده است که بر اساس پیش بینیها در پایان برنامه هفتم توسعه که مصادف با پایان سند چشم انداز 20 ساله کشور است بایستی ایران به سالانه 25 میلیارد دلار درآمد ارزی در سال دست یابد.

با توجه به چشم انداز 20 ساله جمهوري اسلامي ايران لازم است سهم ايران از شمار گردشگران جهاني از 9 صدم درصد در سال 83 به 1/5 درصد در سال 1404 سال پاياني چشم انداز 20 ساله آينده افزايش يابد, يعني حدود 20 ميليون نفر گردشگر و سهم ايران از درآمد گردشگري جهاني از 7 صدم درصد در سال 83 به (2 درصد) در سال 1404 رشد يابد به گونه اي كه كشور ايران در سال 1404 سالانه قريب25 ميليارد دلار از محل گردشگر ورودي درآمد كسب نمايد. همچنان که مشاهده می شود تعداد گردشگران ورودی و میزان درآمد ارزی ناشی از گردشگری دو شاخص مهم در زمینه ارزیابی توسعه گردشگری در نظر گرفته شده است.

همچنین در قانون چهارم برنامه توسعه کشور و در فصل هفتم (توسعه فرهنگی) ماده 114 در زمینه اهداف بخش میراث فرهنگی و گردشگری مواردی چون ارتقاء توان گردشگری، تولید ثروت و اشتغال زایی به چشم می خورد که به منظور ارزیابی اقدامات صورت گرفته در راستای این اهداف شاخص هایی در نظر گرفته شده است که از جمله مهمترین آنها  تعداد گردشگران داخلی و خارجی، میزان درآمد ارزی ناشی از گردشگری است. در این تحقیق نیز با توجه به اهمیت تعداد گردشگران ورودی به عنوان شاخصی در جهت ارزیابی توسعه گردشگری و همچنین عدم همکاری مسئولین در زمینه ارائه آمار مربوط به درآمد ارزی حاصل از گردشگری محقق در نظر دارد از این شاخص به عنوان معیار توسعه گردشگری استفاده کند.

همچنان که اشاره شد، گردشگری می تواند اثرات مهمی بر مناطق و مقاصد گردشگری بر جای گذارد. اثرات گردشگری بین المللی شامل اثرات اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی است که در هر مقصدی می تواند با توجه به حجم و ابعاد توسعه گردشگری تجربه شود. این اثرات می تواند مثبت و یا منفی باشد ( وال و متیسون 1982 به نقل از ونهوو،2005؛ ریچی و گلنر،1994 ؛ میسون ،2003 ). از مهم ترین اثرات مثبت گردشگری در جامعه میزبان می توان به اشتغالزایی ، تجدید حیات مناطق توسعه نیافته و یا غیر صنعتی ، نوزایی و شکوفایی هنرها و فنون محلی و فعالیت های فرهنگی سنتی ، بهبود زندگی اجتماعی و فرهنگی جامعه میزبان ، نوسازی سنت های معماری محلی و افزایش توجه به حفاظت از مناطق زیبایی که دارای ارزش های زیبایی شناختی و فرهنگی هستند ، اشاره کرد (ضیایی و همکاران ، 1389؛ به نقل از میسون،1995:9). از ابعاد اصلی اثرات اقتصادی گردشگری می توان به تولید درآمد، ایجاد اشتغال، تشویق فعالیت های کارآفرینی، بهبود ساختار اقتصادی، تولید درآمد از طریق مالیات اشاره کرد (ونهوو،2005:169).

بر اساس نظر فرچلینگ (1994) ، مطالعه تاثیر اقتصادی گردشگری به معنای تجزیه و تحلیل تاثیر فعل سفر در رفاه یا درآمد ساکنان در یک منطقه معین است. از سوی دیگر، در مورد بررسی اثرات اقتصادی گردشگری معتقد است که این آثار جریان هزینه های مرتبط با فعالیت های گردشگری در منطقه را برای شناسایی تغییرات در فروش ، مالیات ، عواید، درآمد و اشتغال با توجه به فعالیت های گردشگری ردیابی می کند. تاثیر اقتصادی گردشگری شامل اثرات مستقیم و غیر مستقیم می شود. تاثیر مستقیم به عنوان نتیجه مستقیم فعالیت های سفر در منطقه رخ می دهد که شامل دستمزد ، حقوق ، مالیات و واردات کسب و کار می شود ، در حالیکه تاثیر غیر مستقیم شامل تغییرات تولید ناشی از راندهای مختلف هزینه های مجدد واردات کسب و کار گردشگری در سایر صنایع وابسته به حاشیه ، به عنوان مثال صنایع عرضه محصولات و خدمات به هتل است (امیرحاجلو و همکاران،1392).

همچنین دکات (1979) معتقد است ملموس ترین منفعت فوری گردشگری ایجاد شغل و فرصت هایی برای افراد به منظور افزایش درآمد و استاندارد زندگی آنهاست. اشتغال ایجاد شده در گردشگری می تواند به صورت مستقیم مانند اشتغال در هتل یا رستوران و اشتغال غیر مستقیم در دیگر بخش ها مانند کشاورزی است. همچنین گردشگری اثرات سرریز در دیگر بخش ها را نیز در پی دارد مانند افزایش تقاضا برای محصولاتی نظیر صنایع دستی و سوغات و غذاهای محلی که موجب ایجاد اشتغال و درآمد برای افراد فعال در این بخش ها می شود (دکات،1979:11).56

به اعتقاد جولی لئونز ایجاد فرصت های شغلی جدید و نیز اشتغال

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، گونه شناسی، رفتار خرید، عناصر فرهنگی Next Entries منبع پایان نامه درمورد صنایع دستی، کارآفرینی، توسعه گردشگری، ایجاد اشتغال