منبع پایان نامه درمورد رضایتمندی، رضایتمندی زناشویی، رضایت زناشویی، مذهبی بودن

دانلود پایان نامه ارشد

و در واقع ازدواج در داخل یک بافت فرهنگی خاص صورت می گیرد که این بافت چگونگی ازدواج و بسیاری از جنبه های آنرا تعیین می کند (هالفورد، 1384). در فرهنگ های مختلف، ازدواج الگوهای فرهنگی خاص خود را دارد. برای مثال ازدواج برای زوج های آمریکایی در مرحله اول، درگیر شدن در یک رابطه صمیمانه، در میان گذاشتن احساسات به طور آشکار و انجام فعالیت ها به طور مشترک است. بر عکس، صمیمیت زناشویی اولویت خانواده های ایتالیایی نیست (موسوی، 1382). اصولاً ازدواج به جای پیوند میان دو نفر به عنوان پیوند دو خانواده و سنّت های مربوط به آنها مفهوم پردازی می گردد(کار، 2000). زوجینی که از نظر زمینه فرهنگی، قومی و نژادی با هم تفاوت دارند، انتظارات و باورهای شان در مورد روابط زناشویی نیز متفاوت است. یکی از معیارهای که کارشناسان مسائل خانواده، روانشناسان و جامعه شناسان در انتخاب همسر مهم دیده اند که می تواند در رضایتمندی زناشویی موثر باشد، همسانی زن و شوهر است یا به بیانی دیگر داشتن اشتراکات فراوان است که این اشتراکات می تواند فرهنگی، طبقاتی، نژادی ،مذهبی، شخصیتی و… باشد(پسندیده،1390). گاهی تفاوت ها در پیش فرض ها، مفروضات و باورهای زوجین می تواند منبع قدرت یک رابطه باشد بشرطی که زوجین بتوانند عاقلانه نقاط قوّت و تفاوت های فرهنگی شان را در نظر بگیرند. اما در عین حال، تفاوت های محسوس در انتظارات زوجین می تواند منبع مهم تعارض بین همسران باشد(هالفورد، 1384). در فرهنگ ما ایرانیان همواره نظارت و حمایت از موضوع ازدواج حتی پیش از شروع ازدواج و در آستانه انتخاب همسر صورت می گیرد که در بیشتر موارد از دید زوجین بعنوان دخالت در امور زندگی زناشویی آنها استنباط می شود که خود عاملی مهمی در تعارضات زناشویی قلمداد می شود.
2-1-17 ارزش ها و نظام های اعتقادی :
بُعد دیگری که بر کیفیّت زندگی زناشویی اثر می گذارد، سیستم های ارزشی و عقیدتی همسران و تشابهات و تفاوت های باورها و ارزش ها در این زیر نظام زوجی می تواند باشد. پژوهشگران بسیاری بر ارتباط میان مذهبی بودن و رضایت زناشویی تاکید کرده اند (هانلر و جنکاز، 2005). توافق در مسایل مذهبی عامل مهمّی در پایداری روابط زناشویی به شمار می رود (میراحمدی زاده، نخعی امرودی، طباطبایی و شفیعیان، 1382). نقش مذهب قطعی است زیرا که مذهب به خودی خود مولّفه های بسیاری هم چون روش های زندگی، سیستم های اعتقادی، ارزشی، انتظارات و غیره در بر می گیرد. مذهبی بودن به طور معنی داری با رضایت زناشویی مرتبط است. مذهبی بودن به عنوان رویدادی آرام کننده، برای زوج های مذهبی در حین تعارض عمل می کند، بدین نحو که عبادت کردن هیجانات خصمانه و تعاملات هیجانی را کاهش می دهد(هانلر و جنکاز، 2005).
2-1-18 رویدادهای زندگی 43:
اما زندگی شامل یکسری رویدادهای روزانه است که می تواند روابط افراد را تحت الشعاع خود قرار دهد در واقع رویدادهای زندگی به تحوّلات رشدی و تغییر یافتن موقعیّت هایی که زوجین با هم و یا به صورت فردی با آن مواجه می شوند اشاره می کند. به احتمال زیاد در دورانی که نرخ تغییر و حوادث استرس آور زندگی زیاد می شود، مشکلات ارتباطی نیز بیشتر می شود(هالفورد، 1384). از جمله مراحل و رویدادهای که می تواند در رضایتمندی زناشویی تاثیر گذار باشد شامل دورهای تحولی و گذر از مراحل خاص از زندگی است مثل آغاز دوره زناشویی؛ بارداری و فرزند پروری؛ موارد مشکل و مورد اختلاف در فرزند پروری؛ بیماری شدید یا مرگ فرزند یا خویشاوندان؛ دوره نوجوانی فرزندان؛ ترک کردن خانه توسط فرزندان. خیانت و جدایی و … (سادوک و سادوک، 2005).
2-1-19 مطالعات دیگر
فیزر 44(2003) طی مطالعاتی عنوان کرد که شادکامی، احترام، عزت نفس، تماس با خویشتن، احساس خودگردانی، انتظارات واقعی، مهارت های بین فردی، احساس مسئولیت به دیگران و حفظ نگرش مثبت، در رضایتمندی زناشویی نقش مهمی دارد. مطالعاتی بسیاری حاکی از نقش، لحظات غالبا” زود گذری که یک زوج به طور روزمره تجربه می کنند در رضایتمندی زناشویی خبر می دهد(درایورو گاتمن45،2004). گاتمن یکی از روانشناسان حوزه زناشویی است که معتقد است اگرچه توانمندی ها و نقاط ضعف ازدواج ها تحت شرایط بیرونی از جمله بیکاری، مشکلات مالی، روابط جنسی کم یا زیاد، تشدید می شود اما داشتن سازگاری یا توافق در مورد هر کدام از ملاک های ذکر شده باعث رضایتمندی و موفقیت ازدواج نمی شود چرا که بسیار ی از ازدواج های موفق نیز نارضایتی را تجربه می کنند ولی آنچه مهم است توافق بر سر آن چه قابل قبول است، می باشد(گاتمن، 1378). گاتمن حتی جهت بررسی رضایتمندی زناشویی و ابعاد آن به ایجاد یک آزمایشگاه مخصوص ازدواج مبادرت ورزید(گاتمن، 2002). گاتمن در بررسی های خود در بعد رضایتمندی زناشویی به نشان دادن علاقه، مهربانی و محبت، توجه داشتن، قدرشناسی، همدلی، بذله گویی اشاره کرده است. کوان و گاتمن (1997) در راستای بررسی رضایتمندی و موفقیت ازدواج به پژوهش های بر اساس تحقیقات گاتمن در طیف وسیعی از زوجین مبادرت نمودند. مارک من46(1993)، جانسون(2000) از جمله کسانی بودند که بر اساس نظریه های گاتمن به بررسی ابعاد رضایتمندی و زناشویی زوجین پرداختند. پلگ47(2008) در مقاله ی به تاثیر گذاری عواملی همچون وقایع استرس آور، درجه حمایت اجتماعی از سوی همسر، مشابهت شریک در ادراکات، نیازها و ویژگی ها مشابه دست یافت. مقاله ی باتزر و کمپل48 (2008) نشان داد که افراد دچار اضطراب عاطفی و دلبسته رضایتمندی کمتری از ازدواج دارند. هالیست49 و دیگران (2007) نیز در مقاله ی منتشره شده ای به رابطه متقابل افسردگی و رضایتمندی زناشویی تاکید کردند. تولستدت و استاکس (1983) کسانی بودند که طی تحقیقاتی نشان دادند که نزدیکی عاطفی، کلامی و جسمانی می توانند تا حدود زیادی بعنوان شاخص رضایتمندی باشد(مهدویان، 1376). اهمیت رضایتمندی زناشویی نسبت به وجود بچه ها و مسائل مربوط به آنها در پیش بینی طلاق حاکی از اهمیت رضایتمندی زناشویی درتداوم زندگی مشترک می باشد(دوین و فرورهند، 1996). همچنین تمایل جنسی نیز متغیری است که در مطالعات پژوهشی در میان زوج های امریکایی، مکزیکی، انگلیسی با رضایتمندی زناشویی مرتبط دانسته شده است(احمدی، 1373).
برخی دیدگاه ها، ازدواج را امری زمینی و جنسی میدانستند که با تکامل، معنویت و خدایی شدن ارتباطی ندارد و ناسازگار است. این تصور، تا آنجا پیش رفت که “ازدوج نکرده ها” را به سوی ازدواج نکردن و ازدواج کرده ها را به رهبانیت جنسی و ترک روابط زناشویی کشاند. اما در ادیان و بخصوص اسلام، خانواده را نه یک امر پست زمینی و نه یک امر جایز معمولی، بلکه امری مقدس و آسمانی می داند و برای آن، ارزش و اهمیت بسیار قائل است. در بسیاری از روایات نقل شده از ائمه اطهار، از خانواده به عنوان محبوب ترین نهاد نزد خداوند متعال یاد شده است. تمامی روایت ها با هدف تفهیم اهمیت خانواده نزد افراد است که چنانچه خانواده هر چه بیشتر نزد افراد قداست یابد ارزش بیشتری پیدا می کند و انگیزه نگهداری و پاسداری از آن، افزون می شود. این امر، هم سبب دقت در تشکیل خانواده و هم پایداری و رضایتمندی از آن را به همراه دارد. هنگامی که همسران با دید تقدس به خانوداه نگاه کنند، آنرا تنها پیوند میان دو انسان نمی دانند. چیستی فلسفه ازدواج یا معنای زندگی زناشویی، نقش مهمی در تلقی فرد از خانواده دارد، واقعیت این است که فلسفه و معنای زندگی زناشویی، یک ظرفیت برای موفقیت و کامیابی ایجاد می کند(پسندیده، 1390).
پژوهشگران در عرصه خانواده و روانشناسی به بررسی متغیرهای در بین زوجین ایرانی پرداخته اند. منجمله یافته های پژوهش تیرگری، اصغرنژاد، بیان زاده و عابدین (1385) و نیز پژوهش رحمانی و قیصری پور (1385) رابطه معنی داری بین هوش عاطفی (هیجانی) و رضایتمندی زناشویی نشان را دادند، یعنی به طور کلی زوجین باهوش هیجانی بالا از رضایتمندی زناشویی بالایی برخوردارند. همچنین نتایج پژوهش اسدبیگی و سپاه منصور (1385) در زمینه رابطه میان عناصر سبک های عشق(صمیمیت، شهوت و تعهد) و رضایت زناشویی زنان نشان دهنده رابطه معنی دار میان عنصر صمیمیت و رضایت زناشویی بود. پژوهش عطّاری، افضلی گروه و مهرابی زاده هنرمند(1385) در زمینه بررسی شخصیت و میزان رضایتمندی زناشویی نشان داد که عامل شخصیت روان رنجورخویی و رضایت زناشویی با هم رابطه منفی دارند و در مقابل عوامل شخصیتی شامل برونگرایی، توافق و وجدانی بودن با رضایت زناشویی رابطه مثبت دارند. عطاری و همکاران(1384) در بررسی سطح هیجان خواهی و رضایتمندی زناشویی بیان می کنند که سطح هیجان خواهی زن و شوهر صرف نظر از همسانی و ناهمسانی هیجان خواهی آنها، سازگاری زناشویی را به طور منفی تحت تأثیر قرار می دهد. نجفلویی(1383) نیز در بررسی تمایز یافتگی و تعارضات زناشویی نشان داد زوجین دارای تمایز یافتگی پایین، تعارض زناشویی بالایی را نشان می دهند. در خصوص بررسی سن ازدواج میر احمدی زاده و همکاران در طی پژوهشی نشان دادن که هر چه سن ازدواج پایین تر باشد احتمال از هم گسیختگی خانواده بیشتر می شود وعلت آنرا چنین بیان کردند که افراد سنین پایین تر از قابلیت های لازم برای ایفای نقش همسری ناکارمدترند. در عین حال، ازدواج در سنین بسیار بالا نیز خطر طلاق را افزایش می دهد(میر احمدی زاده، نخعی امرودی، طباطبایی و شفیعیان ، 1382).
پژوهش های که در خصوص تاثیر تحصیلات و موفقیت ها در میزان رضایتمندی زناشویی در ایران انجام گرفته حاکی از تاثیر مثبت این عوامل در افزایش میزان رضایتمندی زناشویی می باشد. منجمله نتایج پژوهش بنی جمالی، نفیسی و یزدی (1383) که نشان داد رابطه معنی داری بین میزان تحصیلات و موفقیّت در زندگی، هم در شوهران و هم در همسران وجود دارد. در نتیجه بالا بودن سطح تحصیلات زوجین عامل تفاهم و تداوم زندگی است. میراحمدی زاده، نخعی امرودی، طباطبایی و شفیعیان (1382) نیز گزارش نمودند که سطح تحصیلات زوج های متقاضی طلاق به طور معنی داری کمتر از سایر زوج هاست که این یافته مویّد نتایج حاصل از آن دسته از پژوهش هاست که در طبقات اجتماعی پایین تر و افراد دارای تحصیلات کمتر، میزان طلاق بیشتر است. شاید بتوان براساس قشر بندی های جامعه، سطح رضایتمندی زناشویی را تا حدودی برآورد کرد چرا که تحقیقات نشان داده اند که میزان طلاق در سطوح پایین جامعه بیشتر است .بنی جمال، نفیسی و یزدی(1383) طی تحقیقاتی نشان دادند که در سطوح قشربندی اجتماعی پایین تر، میزان طلاق رو به افزایش می گذارد ولی بالعکس، میزان طلاق در بین گروه های دارای منزلت حرفه ای و فنّی، کمتر است.
از جمله عوامل دیگری که می تواند در میزان رضایتمندی زناشویی موثر باشد خانواده های زوجین است بخصوص در فرهنگ خاص ایرانی که خانواده های زوجین نقش موثری در جریان زندگی زوجین دارند. تحقیقات نشان داده است که رابطه معنی داری بین عدم پذیرش زوجین از سوی خانواده های یکدیگر و خرسندی یا عدم خرسندی در زندگی وجود دارد، همچنین میزان دخالت بستگان در زندگی مشترک در خانواده های ناموفّق بیشتر است. به علاوه، خانواده های زوج های موفق، بیشتر در جریان آشنایی های قبل از ازدواج فرزندان خود با یکدیگر بوده اند، بنابراین آگاهی والدین و هدایت صحیح آنها می تواند در موقعیّت زندگی فرزندان شان موثر باشد (بنی جمالی،نفیسی و یزدی،1383).
2-2 بهزیستی روانشناختی50
افراد همیشه به پاسخ این سئوال علاقه دارند که، زندگی خوب، چه نوع زندگی است؟ اکثرا جواب می دهند که زندگی خوب زندگی است که مستقیما”با سلامتی و شادی در ارتباط است. در سالیان اخیر رویکرد آسیب شناختی به مطالعه ی سلامتی انسان مورد انتقاد قرار گرفته است. بر خلاف این دیدگاه که سلامتی را به عنوان نداشتن بیماری تعریف می کند، رویکردهای جدید برخوب یا سالم بودن به جای بد یا بیمار بودن تأکید می کنند (ریف و سینگر، 2004). از این دیدگاه ، عدم وجود نشانه بیماری شاخص سلامتی نیست. بلکه سازگاری، شادمانی، اعتماد به نفس و ویژگی های مثبتی از این دست نشان دهنده ی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد رضایتمندی، رضایتمندی زناشویی، رضایت زناشویی، کیفیت زندگی Next Entries منبع پایان نامه درمورد بهزیستی روانشناختی، سلامت روان، پذیرش خود، زندگی خوب