منبع پایان نامه درمورد رشد اجتماعی، مهارت های اجتماعی، پیش دبستانی

دانلود پایان نامه ارشد

می‌دهد.(شفیع آبادی ،1372) . تعاريف روان‌شناسی رشد متفاوت می‌باشند و بعضی آن را علمی ناميده‌اند که فرآيند تحولات نسبتا نظام‌دار زيستی، شناختی، عاطفی و اجتماعی فرد را در طول زندگی مطالعه می‌کند. و منظور از ” تحولات نظام‌دار ” تغييراتی است که معمولا با نظم معين رخ می‌دهد و در يک زمان نسبتا طولانی دوام می‌آورد. برای مثال، تغييرات موقتی و زودگذر ناشی از يک بيماری مختصر را نمی‌توان رشد به حساب آورد روان‌شناسی رشد، فرد را با قوانين و اصول حاکم بر رشد آشنا می‌سازد و به او امکان می‌دهد تا برای مقابله با مشکلات آينده آماده شود . همچنين با شناخت مراحل رشد، مقايسه رفتار و تعيين انتظارات منطقی از هر فرد در سنين مختلف ممکن می‌گردد . به عنوان نمونه، اطلاع از سن عادی برای راه افتادن و حرف زدن کودک به فرد امکان می‌دهد تا کودکان پيشرفته و عقب‌مانده را از هم تشخيص بدهد. برای ارایه تعريف جامعی از روان‌شناسی رشد شايد بتوان گفت: روان‌شناسی رشد، شاخه‌ای از علم روان‌شناسی است که به توصيف و تبيين فرآيند کمی و کيفی در تمامی ابعاد روان‌شناختی، ساختار و رفتار آدمی از انعقاد نطفه تا مرگ می‌پردازد و در صدد کشف قوانين حاکم بر اين تغييرات ، منشا عوامل مؤثر و پديده‌های برآمده از آن‌ها می‌باشد. (لطف آبادی ، 1380)
14-2ویژگی های رشد
رشد عبارت است از مجموعه ای پیش رونده از تغییرات که دارای ماهیت کمی و کیفی منظم است و در جهت رسیدگی و تکامل فرد در مراحل مختلف زندگی رخ می دهد . منظور از پیش رونده آن است که رشد دارای جهت گیری مثبت و به سمت جلو است . رشد همچنین دارای فرآیندی منظم است ، زیرا رابطه ای معین بین مراحل قبلی و بعدی آن وجود دارد . تغییرات ناشی از رشد از یک سو کمی است زیرا همراه با افزایش اندازه و ساختار بدن است و از سوی دیگر کیفی است ، زیرا با تغییر در توانایی های ذهنی و ویژگی های عاطفی و اخلاقی و … در کودک همراه است .
1-14-2 رشد در همه ی انسانها مشابه است : همه ی کودکان از یک الگوی مشابه رشد تبعیت می کنند و در این الگو ، هر مرحله از رشد به مرحله ی بعدی می پیوندد .
2-14-2رشد از پاسخ های کلی به سوی پاسخ های ویژه در تغییر و پیشرفت است : در پا سخ های روانی ، ذهنی و حرکتی ، فعالیت های کلی ، پیوسته مقدم بر فعالیت های ویژه رخ می دهد .
3-14-2رشد دارای فرآیندی مداوم است و سرعت آن ، گاه آهسته و زمانی سریع و تند: به دلیل همین تداوم ، آنچه در یک مرحله اتفاق می افتد ، بر مرحله ی بعدی اثر می گذارد . برای مثال تنش های عاطفی در خانه ، بر رشد شخصیتی او اثر می گذارد و ممکن است عوارض ناگوار و گاه جبران ناپذیری را بر جا نهد .
4-14-2رشد با سرعت و درجاتی متفاوت پیش رونده است : هر چند ویژگی های جسمانی و روانی روانی مداوم است . لیکن میزان و درجه ی رشد جسمانی ، همانند رشد روانی ، در ابعاد مختلف ، متفاوت است . برای مثال ، حافظه سریع تر و قدرت استدلال فرد کندتر رشد می کند .
5-14-2در رشد هماهنگی وجود دارد : به بیان دیگر هر چند میزان و درجه ی رشد در کودکان مختلف متفاوت است ، لیکن در هر کودک میزان رشد در ابعاد مختلف ، با یکدیگر همگونی و هماهنگی دارد . به این معنی که رشد کودک با همان سرعت که آغاز شده است ، ادامه می یابد و با ترکیب و تعامل بی نظیر عوامل ارثی و محیطی کنترل می شود . بنابراین وظیفه ی اولیا و مربیان است که در خانه و مدرسه ، زمینه های رشد و تکامل مطلوب کودک و نوجوان را در ابعاد جسمانی ، ذهنی ، اجتماعی و عاطفی فراهم آورند . (استادان طرح جامع آموزش خانواده، 1377)
15-2شاخص های اصلی و عمده رشد اجتماعی
1-15-2استقلال : یعنی توانایی انجام کارها بدون کمک گرفتن از دیگران است یا اینکه فرد توانایی آن را داشته باشد ،گاهگاهی هم تنها باشد و از این تنهایی لذت برد و یا در برخی کارها به تنهایی اقدام کند .
2-15-2مسئولیت پذیری : مسئولیت پذیری یعنی پذیرفتن وظایف و نقش هایی که جامعه به او محول نموده است و در آن هر کسی مسئول اعمال و رفتار خویش باشد و نیز از انجام کارها سرباز نزند .
3-15-2ارتباط و سازگاری32 :یعنی احساس وحدت اجتماعی و برقراری روابط متقابل میان افراد یک اجتماع و همکاری با دیگران . یک فرد اجتماعی علاوه بر اینکه مایل است با دیگران به سر برد خواهان تشریک مساعی با انها نیز هست.
4- 15-2آینده نگری 33 ، امید واری و خوش بینی :آینده نگری یعنی اینکه فرد یاد بگیرد که تصمیمات امروزش ممکن است در زندگی فردا و سال های آینده اش تاثیر بگذارد و هر چه که به دست می آورد ،خرج نکند و برای روزهای پیری ،بیماری و حوادث غیر مترقبه که در انتظار اوست ، بیندیشد و تدابیر لازم را انجام دهد . امیدواری و خوش بینی یعنی داشتن روحیه ای قوی و مستحکم در گذشتن از موانع ، موضع گیری در برابر مسائل اساسی زندگی ،ایفای نقش مثبت در حرکت به سوی نیک ورزی بشری در مقابل رویدادهای غیر منتظره و ناراحت کننده از کوره به در نرفتن و در یک کلام آسان گرفتن مشکلات است.
5-15-2میانه روی و خوش طبعی 34: میانه روی یعنی متعادل نگه داشتن لذت ها ، کامیابی ها و کارها به طوری که به وظایف اصلی شخص لطمه نزند و به حد معمول فرد بتواند به همه کارهایش برسد . شوخ طبعی هم یعنی داشتن روحیه شاد و خندان ، تحمل موقعیت های نامطلوب و ناراحت کننده و تبدیل آن به موقعیت های قابل تحمل و آسان گرفتن و خندیدن به مسائل کوچک زندگی است .(وایتزمن ،1365).
16-2مراحل رشد اجتماعی کودکان
مراحل رشد کودکان بسیار گسترده است ما می توانیم در سنین مختلف رشد کودکان، مهارت های معینی را از آنها انتظار داشته باشیم. هرکودک با سرعت خاص خودش رشد می کند. درک مراحل رشد به والدین کمک می کند بدانند از فرزندشان چه انتظاری داشته باشند. 
1-16-2رشد اجتماعی در دوره شیرخوارگی
در اولین سال زندگی رابطه عاطفی کودک با اطرافیان بخصوص مادر نقش تعیین کننده ای در رشد اجتماعی او دارد؛ یعنی نحوه ارضای نیازهای اولیه کودک از جمله گرسنگی و تشنگی، سازنده نگرش آینده او نسبت به دیگران است. کودک برای آن که مورد پذیرش اطرافیان واقع شود، بتدریج باید توقعات آنان را برآورده کند، قوانین و مقررات را رعایت کند، آهسته و بی صدا غذا بخورد و مدفوع و ادرارش را کنترل کند.
چنانچه توقعات اطرافیان از کودک نامناسب و خارج از توان او باشد، کودک نگران و ناراحت می شود و رشد اجتماعی او مختل می شود. بنابراین اطرافیان باید با توجه به سن کودک، از او انتظار معقول داشته باشند. کودک 4 ماهه شکل افراد مختلف را در نظر مجسم می کند، قیافه و صدای مادر را بدرستی تشخیص می دهد و با دیدن قیافه آشنایان خوشحال می شود. در 7ماهگی گر چه بیشتر اوقات خود را به بازی کردن با خودش سپری می کند، به اطرافیان آشنا و بیگانه واکنش های متفاوتی بروز می دهد. کودک 10 ماهه به تقاضای اطرافیان پاسخ می دهد. دوست دارد مورد توجه قرار گیرد و به بازی کردن بسیار علاقه مند است. رابطه کودک 20 ماهه با اطرافیان بر اساس گرفتن است، نه دادن. او از انجام دادن کارهایی که خلاف میل دیگران باشد، لذت می برد و هنوز مایل به همکاری و مشارکت نیست. کودک 2 ساله تعادل و آرامش دارد. در انجام دادن کارهای شخصی پیشقدم می شود، از تشویق و ستایش خوشش می آید، می خواهد اطرافیان را راضی کند و نسبت به محیط و انسان ها کنجکاو است. هر چه والدین کودک را در این زمینه بیشتر تشویق کنند، احساس استقلال در او بیشتر رشد می کند. در مقابل، حمایت افراطی یا تمسخر تلاش های ناموفق کودک ممکن است او را نسبت به توان خودش مردد کند.(مهرابی ،1376).
2-16-2رشد اجتماعی در دوره کودکستان
کودک بتدریج از طریق ارتباط با دیگران بر مهارت های اجتماعی خود می افزاید. در این دوره دوستان و همبازی ها تاثیر بسزایی در رشد اجتماعی کودک دارند و بر اثر آمیزش با همسالان در کودکستان و کوچه، بتدریج پی می برد که برخی آموخته هایش مناسب و مقبول نیست و باید تغییر یابد. اگر کودکستان از امکانات کافی برخوردار باشد، مهارت های اجتماعی کودک را افزایش می دهد. او در آنجا به یادگیری و تجربه می پردازد و روش های ارتباط با دیگران را می آموزد و به نقاط ضعف و قوت خود پی می برد. کودکستان باید بر قوه ابتکار و اعتماد به نفس کودک بیفزاید و مهارت های اجتماعی را گسترش دهد و رفتارهای نامناسب او را اصلاح کند. کودک پیش دبستانی بیشتر با همجنس های خود طرح دوستی می ریزد و در گزینش دوست بتدریج دگرگون می شود، دوستی های موقتی و زودگذر به دوستی های عمیق و پایدار در دوره های بعد مبدل می شود. کودک پیش دبستانی وابستگی شدیدی به اعضای خانواده دارد. کودک برای حل مشکلات از والدین کمک می طلبد و برای انجام دادن و ادامه کارها به اطمینان و تسلی آنان نیازمند است و همواره دوست دارد همراه والدین باشد. مادر، کودک را به کسب استقلال تشویق می کند و انتظار دارد کودکش هرچه زودتر خودش لباس بپوشد، به تنهایی استحمام کند، مشکلاتش را حل کند و خود را سرگرم کند. مادرانی که با کودکان خود رفتار ثابتی ندارند و هر لحظه با او به نوع متفاوتی رفتار می کنند، کودک را با تعارض و تردید مواجه می کنند. مادرانی که کودک را به وابستگی تشویق می کنند، او را موجودی وابسته و ناتوان به بار می آورند. کنترل پرخاشگری و رقابت صحیح با دیگران از علایم رشد اجتماعی محسوب می شود. رقابت کودکان با یکدیگر متفاوت است. برخی بشدت رقابت می کنند و عده ای رقابت را دوست ندارند. کودک میل برتری و غلبه بر دیگران را در خانواده می آموزد و رفتارهایی که در این جهت می باشد به وسیله والدین تقویت می شود. کودکانی که با خواهران و برادران خود رفتار مناسبی دارند، با دیگران کمتر به رقابت نامناسب می پردازند.
وضعیت خانوادگی و آموزش های قبلی کودک در چگونگی رقابت و همکاری کودک با اطرافیان نقش مهمی داردهمانندسازی که به آن وسیله کودک رفتار فرد یا افراد مورد علاقه خود را الگو قرار می دهد، در رشد اجتماعی او بسیار اهمیت دارد. برای ایجاد همانندسازی، خواست کودک و نیز تقویت رفتارهای مطلوب او توسط اطرافیان ضرورت دارد. کودک از رفتار والدین تقلید می کند و چون تشویق می شود بتدریج به انجام دادن آن خو می گیرد. به نظر روانکاوان، کودک در همانندسازی با والدین با عقده ادیپ و الکترا مواجه می شوند. در پسر ها عقده ا دیپ حاصل می شود که زاییده تمایل او به جلب توجه و محبت مادر و حسادت به پدر است. در دخترها الکترا پدید می آید که درآن دختر درصدد جلب توجه و محبت پدر برمی آید و از مادر دور می شود. حل عقده ادیپ در تکوین شخصیت نقش مهمی دارد و اگر به طریق مناسبی با آن برخورد شود، آثار نامطلوبش در دوره نوجوانی و بزرگسالی بروز خواهد کرد. کودک 3ساله میل به مشارکت و همکاری دارد، به بازی علاقه مند است و با کودکان کوچک تر از خودش با مهربانی رفتار می کند.در 4 سالگی با دوستانش روابط اجتماعی متقابل برقرار می کند و به بازیهای گروهی علاقه مند می شود، از دستورات والدین و بزرگ تر ها سرپیچی می کند و به مخالفت با آنان برمی خیزد. کودک6 ساله توقعات و انتظارات بسیاری از اطرافیان دارد و خواستار احترام از جانب دیگران است. همچون گذشته از انجام دادن دستورات دیگران سرباز می زند و لجوج و سرسخت است.(مهرابی ،1376).
3-16-2رشد اجتماعی کودکان در دوره دبستان
رشد اجتماعی کودک در دوره دبستانی بسیار سریع است و معلمان و همبازی ها در آن نقش مهمی دارند. کودک در مدرسه علاوه بر تقویت آموخته های خانواده، مطالب جدید و روش زندگی را می آموزد. مدرسه اجتماعی شدن کودک را تسریع می کند، روابط او با دیگران گسترش می دهد، روش حل مساله و انجام دادن صحیح امور را به کودک می آموزد و مهارت های ذهنی او را تقویت می کند. از این رو معلم باید با کودک رفتار مسوولانه و محبت آمیزی داشته باشد تا کودک با علاقه و اشتیاق در مدرسه حاضر شود و او را الگو قرار دهد. آموزش های خانواده در اطاعت و سرکشی کودک در برابر معلم نقش مهمی دارد. معلم می خواهد کودکان پاکیزه باشند، دروغ نگویند و دزدی نکنند. اگر این گونه رفتار ها در خانواده

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد احساس امنیت، روابط اجتماعی، پیوند عاطفی Next Entries منبع پایان نامه درمورد رشد اجتماعی، احساس امنیت، احساس ناامنی