منبع پایان نامه درمورد حقوق و دستمزد، داراییهای نامشهود، نیروی انسانی، منابع سازمان

دانلود پایان نامه ارشد

دست آورده است. بر اساس آن درآمد سال آينده را پيش بيني ميكنند .

2-14-3- روش پيشبيني مستقيم:
در اين روش كارشناسان با مطالعه و تجزيه و تحليل گرايشهاي اقتصادي، مبالغ وصول شده درآمد در سالهاي قبل و ساير آمارها و اطلاعات، اثر عوامل گوناگون را بر هر يك از انواع درآمدها در مدت محدودي از زمان مي سنجند و سپس با تكيه بر تخصص و تجارب خويش مبادرت به پيشبيني درآمد براي دوره آتي مينمايند.

2-14-4- روش سنجيده منظم:
اين روش داراي فنون و فرمولهاي خاص است و پيش‌بيني درآمد بر اساس تجزيه و تحليل همبستگي و جمع آوري پرسشنامه‌هاي نمونه و غيره انجام ميشود. در تجزيه و تحليل همبستگي، ارتباط ميان وصول ماليات‌ها و منايع مختلف درآمد در طي دوره يا دوره هاي معين اقتصادي مورد مطالعه قرار ميگيرد و سپس بر اساس آن و با توجه به پيشبيني وضع اقتصادي در دوره آتي ميزان درآمدهاي پيش‌بيني ميگردد.

2-15- انواع روشهای بودجهریزی
از نظر تکنیک تهیه و تنظیم بودجه بر حسب هدفها و انتظاراتی که در طی دوران متمادي سپري کرده است سیر تحولی گوناگونی داشته است که به ترتیب تکامل بصورت ذیل میباشد.

2-15-1- بودجهریزی خطی(سنتی یا متداول)7
بودجه متداول يا سنتي يعني بودجهاي كه در آن اعتبارات هر سازمانی به تفكيك فصول و موارد هزينه مشخص ميگردد. در اين روش بودجهريزي، نوع و ماهيت هزينهها نشان داده ميشود. ولي مشخص نميگردد كه هر هزينه براي نيل به كدام هدف و يا براي اجراي كدام برنامه و يا فعاليت خاص انجام شده است .
يكي از علل اصلي استفاده گسترده از روش بودجهريزي متداول، سالها قبل از به كار گيري ساير روشهاي بودجهريزي، ارتباط نزديك اين روش با حسابداري و امكان اعمال كنترل بودجه مناسب در آن است، زيرا در طبقهبندي اعتبارات بر حسب فصول و مواد، براي هر يك از انواع مخارج جاري و سرمايه اعتباري معين تصويب ميشود تا هزينههاي مربوط به كالا و خدمات خريداري شده در سال اجراي بودجه در محدوده اعتبارات مصوب انجام شوند. بديهي است هر اندازه اعتبارات مصوب به فصول و مواد هزينه بيشتري تقسيم شوند، به همان ميزان انعطافپذيري در اجراي بودجه و اختيارات موسسات و سازمانها در مصرف اعتبارات كاهش خواهد يافت و بر عكس، تقسيم اعتبارات به فصول و مواد هزينه كمتر، موجب انعطافپذيري بيشتر در اجراي بودجه و وسيعتر شدن اختيارات مسئولان اجرايي خواهد شد.
همانطوركه اشاره شد در بودجه متداول بر خلاف بودجه برنامهاي و عملياتي هدفها و وظايف چندان روشن نيست، هر چند كه به طور غير مستقيم نوع هزينه مشخص است (مثل حقوق و دستمزد). اين طرز تهيه بودجه خطوط اساسي و روابط برنامه ها و هدفها را نشان نمیدهد. آنچه در بودجه متداول اهميت دارد، عبارت است از سازمان و مواد هزينه.
در بودجه متداول برآورد هزينه معمولاً بر مبناي هزينههاي قطعي سال ما قبل آخر و نيمه اول سال جاري به عمل ميآيد و تغييرات حجم كار در پيشبيني هزينه دقيقاً مورد بررسي قرار نميگيرد. معذالك تصويب اعتبار در قالب موارد هزينه محدوديتي در خرج به وجود ميآورد و از اينرو همان طور كه اشاره شد هر قدر اعتبارات به موارد ريز بيشتري تقسيم شود قابليت انعطاف بودجه كمتر ميشود (فرزیب ،1380).
بودجه متداول یا سنتی یعنی بودجهای که در آن اعتبارات هر سازمانی به تفکیک فصول ومواد هزینه مشخص میگردد. در این روش بودجهریزی نوع وماهیت هزینهها نشان داده میشود ولی مشخص نمیگردد که هر هزینه برای کدام هدف و منظور یا اجرای کدام برنامه یا فعالیت خاص انجام شده است، به تعبیر دیگر توجه عمده روی درون داد متمرکز است (فرجوند، اسفندیار، 1380).
مراحل تهيه و تنظيم بودجه متداول: مراحل تهيه و تنظيم بودجه متداول را ميتوان به شرح زير بيان نمود:
1- شناسايي كامل وضع موجود دستگاه اجرايي :
شناسايي كليه اموال و داراييهاي سازمان: شامل شناسايي كليه اموال و داراييهاي متعلق به سازمان در حال حاضر و استفاده كامل از تمام آنها و در غير اينصورت علت عدم استفاده از آنهاست.
هزينههاي دستگاه به تفكيك: هزينههاي پرسنلي، اداري، سرمايهاي، درصد هر يك از آنها به كل هزينه در سه سال متوالي، پرداختهاي انتقالي و درصد آن به كل هزینه را شامل ميشود.
اطلاعات مربوط به استخدام كاركنان: چون در غالب دستگاهها هزينههاي پرسنلي رقم عمدهاي است لازم است اطلاعات كافي را موارد زير تهيه شود:
تعداد كاركنان موجود، تقاضاي دستگاه در سال قبل، علل نياز به كاركنان اضافي، نوع استخدام از نظر تخصيص اعتبار مورد نياز، بازنشستگان .
اطلاعات مربوط به درآمدهاي سازمان: در تهيه بودجه دستگاهها نخست تنوع درآمدهاي آنها را مورد رسيدگي قرار ميگيرد. در رسيدگي به اين درآمدها بايد اين نكات مورد توجه و تجزيه و تحليل قرار گيرد:
چه مقدار از درآمد به وسيله سازمان وصول ميشود و چه راههايي براي افزايش اينگونه درآمدها وجود دارد؟ در صورت امكان هزينههاي اضافي مزبور با افزايش درآمد مقايسه گردد. همچنين لازم است بررسي گردد در آمدهاي اختصاصي سازمان و علل افزايش يا كاهش آنها در سال بودجه نسبت به سال جاري چيست، و چه درآمدهاي جديد را مي توان پيش بيني نمود كه قسمتي از هزينههاي سازمان را جبران كند؟
2- پيشبيني نيازها براي سال بودجه:
پس از شناسايي وضع كلي، بايد نيازها را براي سال بودجه پيشبيني كرد. نقص عمده بودجه متداول اين است كه چون بر خلاف بودجه برنامهاي و عملياتي هدف مشخص و روشني در آن وجود ندارد و بحث و تصميمگيريها بر اساس وضع موجود صورت ميگيرد در بررسي علت تغييرات به پاسخهاي ناقص و مبهم اكتفا ميشود.
3- تبديل نيازهاي پيشبيني شده به ارزش پولي:
در اين مرحله بايد ارزش پولي آنچه از نيازهاي مختلف پرسنلي و اداري و ساير موارد برآورد شده است با توجه به قوانين و مقررات ( مثل قوانين استخدامي و وضع حقوق و دستمزد)، امكانات جابه جا كردن و انتقال و نظاير آن برآورد گردد و در هر مورد به هر ماده يا جزء ماده و ريز ماده از هزينههايي كه لازم باشد منظور شود. مجموع اين هزينهها كه به صورت مواد هزينه و فصل تجلي مي كند بودجه سازمان را به صورت متداول نشان مي دهد (فرزیب، 1380).
نارساییها و مشکلات بودجهریزی سنتی
بطورکلی بودجهریزی و بویژه بودجهریزی سنتی دارای نارساییها و مشکلات متعددی است که به برخی از آنها بطور اجمال در ذیل پرداخته خواهد شد:
بودجه، بیانگر راهبردهای سازمان نیست و عموماً به ارقام مالی برای یک دوره12ماهه متکی است. عوامل اساسی ارزشزایی سازمان، مانند سرمایههای فکری و نیروهای کارآمد سازمان، فرآیندهای سازمانی و عملیاتی و به طور کلی داراییهای نامشهود و نقش آنها در درآمدزایی شرکت مورد توجه قرار نمیگیرد. گفتنی است اینگونه عوامل امروزه در بسیاری از شرکتها 50 تا 90 درصد ارزش بازار شرکتها را تشکیل میدهند.
وظیفه عمده بودجهریزی عبارت است از تعیین سقف و حد معینی برای رشد و کیفیت و حداقلی برای هزینهها، به عبارت دیگر بودجه ابزار کنترل اهداف و برنامههای عملیاتی و مالی از پیش تعیین شده است و به لحاظ مغایرت با شرایط متحول و پر رقابت کنونی است.
در شرایط و کشورهایی که نرخ تورم بالا است، ارقام بودجه به سرعت معنا و اعتبار خود را به عنوان ابزار سنجش از دست میدهد. تغییرات سریع در برنامهها و فعالیتها نیز تاثیر مشابهی بر کارآمدی بودجه میگذارد. در تهیه بودجه عموماً گرایش به بازی با ارقام و بودجهسازی است به ترتیبی که نتایج فعالیتها و سطح عملکرد مورد انتظار پایینتر ازحد قابل دستیابی برآورد گردد و منابع مورد نیاز بیش از حد معقول برآورد شود، لذا در بسیاری موارد پاداشهای بیرویه براساس مقایسه نتایج واقعی و بودجه کاذب پرداخت میگردد (فخاریان،1384) .

2-15-2- بودجهریزی متمرکز
در این نوع بودجهریزی، بودجه به وسیله سطوح بالای مدیریت به صورت یکجا برای منابع سازمان در نظر گرفته میشود. از زمانی که این بودجه نتوانست اهداف سازمان را برآورده کند مدیران سعی کردهاند بیشتر از نوع دیگر بودجه استفاده کنند. اگرچه بودجهریزی متمرکز میتواند دارای انعطافپذیری سطح بالا و کنترل برروی سازمان باشد ولی مدیران سازمان کمتر از آن استفاده میکنند. بودجهریزی متمرکز به این منوال میباشدکه به طور یکجا برای سازمان تخصیص داده میشود و مدیر سازمان آنرا به سطوح پایینتر بین برنامهها و خدمات تخصیص میدهد.

 الف) محاسن بودجهریزی متمرکز :
۱- به علت آنکه تصمیمگیری توسط عدهی محدودی انجام میشود، تصمیمها سریعتر انجام میشود.
2- تربیت و تأمین نیروی انسانی سریعتر انجام میشود۰
3- به خاطر آنکه همة استانها و مناطق کشور از نظر مالی وابسته به مرکز هستند، از بودجه و امکانات مالی نسبتاً یکسانی بهره مند میشوند۰
4- مشکلات و مسائل اجرایی مشابه و محدودی وجود دارد ( وحدت در اتخاذ تصمیمات).

  ب) معایب بودجهریزی متمرکز:
1- به علت اتخاذ تصمیم توسط مدیران عالی و دور بودن آنها از محیط اجرایی، اکثر تصمیماتشان با نیازها، شرایط و امکانات موجود مطابقت نمیکند۰
2- به لحاظ آنکه بودجهها به طور یکسان برای تمام نقاط کشور تهیه میشود، نیازها و شرایط و امکانات محلی نادیده گرفته میشود۰
3- در این روش از فرصت بهرهمند شدن از نظریات مجریان بودجه، به ویژه متخصصان و مدیران واحدها محروم میمانند۰
4- میزان آزادی عمل در برآورده ساختن نیازهای محلی و حل و فصل مسائل مالی این نوع بودجهریزی کم است۰
5- در صورت وجود نقص در این برنامههای بودجهریزی، زیان حاصله شامل تمام کشور یا سازمان میشود۰
6- مجریان و مدیران قادر نیستند که بودجههای ابلاغی را در راستای پاسخگویی به نیازها و شرایط و امکانات محلی تغییر دهند ( مهدوی،1386).

2-15-3- بودجهريزي افزايشي8(تفاضلی)
اين روش با شيوه تغييرات جزئي در تصميمگيري انطباق دارد. طبق اين روش، براي تصميمگيري جديد به تصميمهايي كه قبلاً در زمينه مورد نظر گرفته شده مراجعه و با توجه به نيازهاي موجود، تغييراتي جزئي در آنها داده ميشود. بودجهريزي افزايشي براي اجتناب از مشكلات ناشي از كار عظيم و پر درد سر بودجه نويسي سالانه ابداع شده است. بدين ترتيب هر سال مجدداً از اول اقدام به كار پيچيده بودجه نويسي نميشود، بلكه بودجهريزان با قبول بودجه سال گذشته توجه را روي تغييرات افزايشي متمركز ميكنند. در اين شيوه، بودجه سال گذشته به عنوان پايهاي براي مصارف جاري فرض شده، افزايش سالانهاي براي آن در نظر گرفته ميشود كه بستگي به روند تغييرات قيمتها، تغيير حجم عمليات موجود، تقبل وظايف جديد از طرف سازمان و عواملي از اين قبيل دارد ( فرزیب، 1381).
بودجههای افزایشی عمدتاً برپایه ارقام دورههای گذشته و با افزودن درصدی برای دوره آتی تهیه میشود. ارزیابی و کنترل نیز عملاً براساس ارقام از پیش تعیین شده )بدون توجه به امکانات خلاقیت و پویایی و پتانسیل کارهای قابل انجام( صورت میپذیرد (فخاریان،1384) .
بودجهریزی افزایشی که به بودجهریزی موضوعی نیز معروف است این امکان را فراهم میکند تا بتوان تنها با افزایشی ناچیز نسبت به آنچه در سال گذشته وجود داشته است بودجه سال آینده خود را آماده کرد و نــیازی به اهداف برنـامهای روشن یا تعیین شاخصی برای سنجش اثر بخشی و کــارایی به منظور اجــرا موفقیت آمــیز بودجهریزی نیست. تنها از بودجه پایه، موجود آغــاز میکنیم و هر سال بر مبنای سهم عادلانه، به کاهش یا افــزایش نـاچیزی میپردازیم. در این روش برای هر یک از گروههای اصلی هزینهها از قبیل هزینههای پرسنلی، مواد و هــزینههای سرمایهای و دینــی در نظر گرفته میشود. سازمانها و دستگاههای اجرایی میتوانند تصمیم بگیرند که هر کسی در هر سطحی از سازمان از چه اخــتیاراتی برای انـتقال اعتبار استفاده کند. بودجهریزی افـزایشی نخستین بار در اوایل سده بیستم به عنوان بخشی از اطلاعات بودجهای برای کــاهش فساد ســـیاسی معرفی گردید. بودجهریزی افزایشی به دلیل اهمیتی که در افزایش پاسخ گویی مالی دارد به مــاندگارترین و رایجترین شیوه بودجهریــزی در بــخش عمومی تبدیل شده است. این شیوه از بودجهریزی بر سایر شیوههای بودجهریزی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد منابع محدود، اعداد و ارقام، عامل راهبردی، صاحب نظران Next Entries منبع پایان نامه درمورد منابع محدود، تخصیص منابع، اجرای برنامه