منبع پایان نامه درمورد حاکمیت شرکتی، تقسیم سود، بورس اوراق بهادار، سیاست تقسیم

دانلود پایان نامه ارشد

آنجایی که سیاست تقسیم سودی که شرکتها انتخاب می کنند از یک طرف می تواند تاثیر مستقیم روی منابع شرکت و همچنین استفاده از فرصتهای رشد پیش روی شرکت داشته باشد و از طرف دیگر کاهنده مشکلات نمایندگی باشد‚ عوامل تاثیر گذار روی این سیاست به نوعی که بتوان سودهای پیشنهادی را ارزیابی کرد برای فعالان اقتصادی از جمله سرمایه گذاران‚ تحلیلگران مالی‚ دانشگاهیان و مدیران حائز اهمیت است. علی رغم اینکه تغییر سیاست تقسیم سود در شرکتها را می توان از اطلاعات با اهمیت بازار دانست ولی در ایران این خلاء اطلاعاتی وجود دارد(آقاجانی‚ 1390).با توجه به اینکه در اغلب پژوهشها مکانیزم درون شرکتی اثر گذار روی رفتار تقسیم سود مطالعه شدند(ستایش و کاظم نژاد 1380‚ فخاری و یوسفعلی تبار 1389‚ خواجوی و منفردبهارلویی 1390).ضرورت دارد که مکانیزمهای کنترلی بیرونی مانند رقابت بازار محصول نیز روی تصمیم مدیران بر سیاست پرداخت سود مورد بررسی قرار گیرد.در چارجوب نمایندگی‚ فشارهای رقابتی به عنوان مکانیزم کنترل خارجی برای نظم بخشیدن به مشکلات نمایندگی در نظر گرفته می شود. (اسمیت171997 ¸ گودالوپ و پیرزگونزالز182005) . به طور معمول در بازارهای رقابتی تر مدیران در معرض خطر سرمایه گذاری بالا و هزینه ورشکستگی می باشند به طوری که انگیزه آنها برای حداکثر کردن منافع شخصی کنترل کاهش می یابد و در نتیجه آن مشکلات نمایندگی کاهش می یابد(هلم استرم19 1982‚ هارت201983).به همین ترتیب حاکمیت شرکتی خوب موجب افزایش شرکت می شود.(میتون21 2002‚ لمون و لینز22 2003). همچنین از رقابت بازار محصول به عنوان مکانیزمی جهت کنترل حاکمیت داخلی شرکت نام برد که میتواند تاثیرات مکانیزم حاکمیت شرکتی را ضعیفتر نماید.بالا بودن تقسیم سود در ایران و بیشتر از واقع بودن سود شرکتها به دلیل وجود نرخهای بالای تورم در سالهای گذشته باعث شده است که روند سرمایه گذاری و توسعه شرکتها روند رو به رشدی نداشته باشد(آقاجانی 1390). بنابراین تصمیمات تقسیم سود که از سوی مدیران شرکتها اتخاذ می شود‚ بسیار حساس و دارای اهمیت است.شناسایی عوامل موثر بر سود تقسیمی موضوع پژوهش بسیاری از پژوهشگران بوده است.نتایج آنها بیانگر اهمیت سود تقسیمی در سرنوشت شرکت است. اهمیت این مطالب ما را بر آن داشته است تا در این پژوهش رابطه حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول با سیاست تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بررسی شود.
1-4)اهداف تحقیق
هدف اصلی: هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول بر سیاست تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
هدف فرعی 1: تعیین رابطه حاکمیت شرکتی داخلی و تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
هدف فرعی 2: تعیین رابطه رقابت بازار محصول و تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
1-5)فرضیات تحقیق
فرضیه 1:بین حاکمیت شرکتی و سیاست تقسیم سود شرکتها رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 2:بین رقابت بازار محصول و سیاست تقسیم سود شرکتها رابطه معناداری وجود دارد.
1-6)اطلاعات مربوط به روش شناسی تحقیق
1-6-1)جامعه آماری
جامعه آماری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
1-6-2)نمونه آماری
در تحقیق حاضر‚ داده های مورد نیاز از اطلاعات واقعی شرکتها در بورس اوراق بهادار تهران از طریق بانکهای اطلاعاتی موجود و سایت رسمی سازمان بورس اوراق بهادار تهران گردآوری خواهد شد.نمونه های انتخابی شامل شرکتهایی خواهد بود که:
1:طی سالهای مورد نظر تغییر فعالیت یا تغییر سال مالی نداشته باشند.
2:جزو بانکها یا موسسات مالی نباشند.
3:اطلاعات مورد نیاز برای انجام این پژوهش را در دوره زمانی 1386 الی 1392 در دسترس باشد.
4:شرکتها در طی دوره مورد نظر توقف فعالیت نداشته باشند.
5:پایان سال مالی آنها 29 اسفند باشد.
مطابق با تحقیق نمازی و ابراهیمی(1391) از آنجا که بر اساس دسته بندی بورس اوراق بهادار شرکت های طبقه بندی شده در یک صنعت به الزام فعالیتهای مشابه و همگن انجام نمی دهند‚ برای محاسبه شاخص های معنی داری برای اندازه گیری رقابت در ساختار بازار به جای صنعت از طبقاتی از صنعت استفاده شده که شرکتهای موجود در آنها و تولیداتشان همگن تر بوده اند‚ که در نتیجه آن قابلیت مقایسه رقابت در بازار محصول شرکتها با یکدیگر افزایش یافته است.این طبقه بندی با استفاده از سایت بورس اوراق بهادار و طبقه بندی صنایع موجود در نرم افزار رهاوردنوین انجام گرفته است.
پس از حذف شرکتهای فاقد شرایط‚ هر طبقه از صنعت باید حداقل شامل سه عضو باشد. در نهایت تعداد 94 مشاهده سال-طبقه صنعت برای آزمون های آماری انتخاب شده است.روش نمونه گیری تصادفی می باشد.
1-7)قلمرو تحقیق
قلمرو مکانی:قلمرو مکانی شامل شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران به جز شرکتهای سرمایه گذاری و مالی و بانک ها می باشد.
قلمروزمانی:قلمرو زمانی این تحقیق از سال 1386 لغایت1392 می باشد.
قلمرو موضوعی:از نظر موضوعی این تحقیق رابطه حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول با سیاست تقسیم سود را بررسی می کند.

1-8)روش کار
1-8-1)نوع روش تحقیق
پژوهش حاضر درصدد بررسی این است که آیا حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول با سیاست تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه ای دارد؟بنابراین این پژوهش از نوع کاربردی است و طرح آن از نوع روش تحقیق همبستگی است.
1-8-2)روش گرداوری اطلاعات
در این پژوهش برای جمع آوری داده ها و اطلاعات‚ ابتدا از روش کتابخانه ای استفاده به عمل آمده است. در بخش کتابخانه ای‚ مبانی نظری پژوهش از کتب و مجلات تخصصی فارسی و لاتین گرداوری گردید و سپس داده ها از طریق جمع آوری داده های شرکتهای منتخب با مراجعه به صورتهای مالی‚ یادداشتهای توضیحی‚ گزارشهای فصلی و سالانه بورس اوراق بهادار تهران تهیه گردید.
1-8-3)ابزار گرداوری اطلاعات
داده های مورد نیاز جهت محاسبه متغیرهای پژوهش‚ از بانک اطلاعاتی ”تدبیر پرداز “ و ”ره آوردنوین“ استخراج شده است. در صورت ناقص بودن داده های موجود در این بانک اطلاعاتی‚ به آرشیوهای دستی موجود در کتابخانه ی سازمان بورس اوراق بهادار مراجعه گردید.
1-9)روشهای تجزیه و تحلیل داده ها
داده های مورد نیاز بر اساس تعریف متغیرهای وابسته و مستقل‚ از منابع استخراج شده‚ و جهت آزمون فرضیه های تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد. پس از گرداوری اطلاعات و تعیین مدل‚ ابتدا آزمون رگرسیون با استفاده از آماره های F و t‚ ضریب همبستگی و ضریب تعیین جهت آزمون فرضیه های تحقیق و نحوه تصمیم گیری در سطح خطای 5 درصد(95 درصد اطمینان) ارائه خواهد شد و آزمون خود همبستگی داده ها‚ با استفاده از آماره ”دوربین واتسون“ انجام می گیرد. از آزمون چاو استفاده خواهد شد. روش تحقیق پژوهش حاضر کاربردی است.

1-10)تعریف واژه ها واصطلاحات تحقیق:
1-10-1) متغیر وابسته
سیاست تقسیم سود:سیاست تقسیم سود شرکت را تخصیص سود حاصله میان سهامداران یا انباشته کردن می گویند.
1-10-2) متغیر مستقل
در این پژوهش براساس مدل¸ دو متغیر مستقل حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول وجود دارد.
1-10-2-1)حاکمیت شرکتی
حاکمیت شرکتی عبارت است از تعدادی مسئوایتها و شیوه های بکار برده شده توسط هیئت مدیره و مدیران موظف با هدف مشخص کردن مسیر استراتژیک که تضمین کننده دستیابی به هدفها‚ کنترل ریسکها و مصرف مسئولانه منابع است.
در این پژوهش متغیر مستقل شاخص حاکمیت شرکتی می باشد.برای سنجش حاکمیت شرکتی از(G-index) استفاده شده است که شامل 7 قانون است.
شاخص های G-index
حضور مدیر عامل در هیأت مدیره (ceo)23. این متغیر نسبی بیان می دارد که آیا مدیر عامل عضو هیأت مدیره هست یا خیر. عضویت مدیر عامل در هیأت مدیره داراي آثار منفی بر حاکمیت شرکتی است.

درصد مدیران غیرموظف در هیأت مدیره OutD) ). 24این متغیر نشان دهنده درصد اعضاء غیرموظف در هیئت مدیره است. حضور اشخاصی در هیئت مدیره که داراي سمت اجرایی در شرکت نمی باشند، داراي اثرات مثبتی بر حاکمیت شرکتی است. فاما و جنسن25 (1983) استدلال می کنند که هیئت مدیره مهمترین مکانیزم کنترل داخلی برای نظارت بر رفتار مدیریت ارشد است. این نظارت میتواند از طریق به کارگیری اعضای غیرموظف در ترکیب هیئت مدیره صورت پذیرد.
میزان درصد سهام بزرگترین سهامدار شرکت T1) ). این متغیر نشان دهنده درصد سهام تحت تملک و یا اختیار بزرگترین سهامدار شرکت می باشد. انتظار می رود این متغیر داراي اثر معکوس بر ساختار حاکمیت شرکتی باشد.
ساختار توزیع سهام شرکت( SSD ).26 هر چه سهام در اختیار سهامداران بالاي 1 درصد به غیر از سهامدار اصلی شرکت بیشتر باشد، توزیع سهام غیر متمرکزتر بوده و این موضوع داراي اثرات مثبت بر ساختار حاکمیت شرکتی است.
درصد سهام شناور شرکت در بورس( Flo) .27 میزان سهام شناور شرکت که توسط شرکت بورس گزارش می شود، سهام در اختیار مالکانی است که جداي از سهامداران اصلی و عمده شرکت بوده و در آینده نزدیک سهام خود را براي فروش عرضه خواهند کرد . این دسته از مالکان در حاکمیت شرکتی ایفا نقش نکرده و این درصد داراي اثرات منفی بر ساختار حاکمیت شرکتی می باشد.
درصد مالکیت و نفوذ دولت بر شرکت 28( Gov) . اگر در شرکتی سهامدار عمده¸ دولت و یا نهادهاي وابسته به دولت باشد، به دلیل الزام کمتر و انگیزه های جانبی مدیران و همچنین سیاستهاي اقتصادي و اجتماعی دولتی در شرکتها، ساختار حاکمیت شرکتی نسبت به سایر شرکتها ضعیف تر خواهد بود، دلیل این امر عدم توجه دولت به سود بنگاه اقتصادي است. این متغیر نشان دهنده درصد سهامداري دولت بوده و با ساختار حاکمیت شرکتی رابطه عکس دارد. منظور از نفوذ دولت نیز مالکیت مستقیم دولت، وزارتخانه ها )به خصوص وزارت اقتصاد و دارایی) سازمانهاي وابسته به دولت و کارگزاري سهام عدالت است.
کیفیت افشا و اطلاع رسانی( Cle ) .29 با توجه به این که بازار یکی از ابزارهاي حاکمیت شرکتی می باشد، شرکتهایی که داراي رتبه کیفیت افشا و اطلاع رسانی بالاتري هستند به طور یقین قدرت بازار در نظارت بر ایشان بالاتر رفته و در سطح ساختار حاکمیت شرکتی بالاتري به سر می برند. این متغیر نشان دهنده رتبه شرکتها بر اساس امتیاز کسب شده از نظر کیفیت افشا و اطلاع رسانی مناسب که توسط سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام گردیده است، می باشد. افشای با کیفیت اطلاعات به این معنا است که مدیران اطلاعات خود را درباره فعالیتها و رویدادهای شرکت به درستی و به موقع به سرمایه گذاران و سایر ذینفعان شرکت منتقل کنند و این اطلاعات بتواند اگاهی آنان را نسبت به شرکت بهبود بخشیده و منجر به تصمیم گیریهای کارامد شود. شفافیت و کیفیت افشای اطلاعات‚ به عنوان یکی از جنبه های با اهمیت ساختار حاکمیت شرکتی محسوب می شود(برکمن و آنلو30‚ 2011). سازوکارهای حاکمیت شرکتی درون سازمانی بر کیفیت افشای اطلاعات اثر گذار است و احتمال عدم افشای کامل و مطلوب اطلاعات و یا افشای اطلاعات کم اعتبار را کاهش می دهد(کاناگارتمن و همکاران31‚ 2011).
1-10-2-2)رقابت بازار محصول
رقابتی بودن بازار محصول به این معنی است که شرکتها در فروش و تولیدکالا رقابت تنگاتنگی دارند و کالاهای آنها نسبت به دیگری برتری چندانی ندارد‚ چرا که اگر غیر این باشد‚ بازار به سمت انحصار یا انحصار چند جانبه تمایل پیدا می کند(خدامی پور و بزرایی‚ 1392).
1-10-3)متغیرهای کنترلی
به منظور کنترل سایر متغیرهایی که به نحوی در تجزیه وتحلیل مساله پژوهش موثرند¸ متغیرهای کنترلی لازم تعیین شدند.
1)اندازه شرکت(size): اندازه شرکت از طریق لگاریتم کل داراییهای شرکت به دست می آید.
2)سودآوری شرکت(profit): برای محاسبه سودآوری شرکت از بازده داراییها استفاده می شود.
3)بازده/ترکیب سرمایه(RE/TA): برای محاسبه از تقسیم درآمد باقیمانده به دارایی کل استفاده شده است.(دآنگلو و استولز32‚ 2006).
4)عدم اطمینان جریا

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد حاکمیت شرکتی، تقسیم سود، رقابت بازار محصول، رقابت بازار Next Entries منبع پایان نامه درمورد حاکمیت شرکتی، هیات مدیره، بازار سرمایه، ساختار مالکیت