منبع پایان نامه درمورد افغانستان، قرن نوزدهم، زنان و دختران، امام رضا (ع)

دانلود پایان نامه ارشد

رئيس يکاولنگي استفاده کرد.
وي براي ادامه تحصيل و تکميل مدارج دانش راهي حوزه علميه عراق شد. سطوح عالي را نزد اساتيد مشهوري چون شيخ مجتبي لنکراني، ملا صدرا باد کوبه اي و ديگران آموخت، سپس وارد حلقه هاي درسي خارج فقه و اصول گرديد و به مدت ده سال از محضر حضرات خويي و شهيد صدر بهره برد. وي پس از يازده سال به منطقه يکاولنگ بازگشت و به ارشاد تبليغ دين پرداخت. در سال 1357پس از روي کار آمدن کمونيست ها به ايران مهاجرت کرد و در مشهد مقدس ساکن شد. از آثار او تقريرات خارج اصول آقاي خويي و شهيد صدر و تقريرات خارج اصول فلسفي و حاشيه بر کفايه و حاشيه بر مطول و جزوه اي در علم اقتصاد و توضيح الاعراب شرح عوامل و خود آموز حاشيه عبدالله مي باشد. وي در سال 1372 درمشهد وفات نمود.557
آيت الله محمد اميني
وي در سال 1316ش متولد شد. وي فرزند شيخ حسين علي بکک نيز از علماي بزرگ يکاولنگ مي باشد. وي پس از فراگيري دروس مقدماتي براي تکميل تحصيلات ديني در سال 1348ش عازم نجف مي شود پس از ده سال تلاش و کوشش در سال 1358ش وارد ايران مي‌شود و در حوزه علميه قم مستقر ميشود و اکنون يکي از اساتيد سطوح عالي حوزه علميه قم و يکي از مجتهدين مي باشد.558

3. سير تحول وضعيت اقتصادي
وضعيت اقتصادي مردم تفاوت چنداني با ايام گذشته نداشته است واز قديم تاکنون تغيير چنداني نداشته است. اکنون نيز وضع به همين شکل است و برخي از محصولات را مي‌توان کاشت و به علت هواي سرد، درختان ميوه کمتري رشد ميکند و باغداري کمتر رواج دارد واکثر مردم به کشاورزي محصولاتي مانند گندم و سيب زميني و اين موارد مشغول است.
بطور کلي وضعيت اقتصادي باميان از آغاز ورود اسلام تا زمان حمله صفاريان به باميان بسيار عالي بوده است و کاروان تجارتي از اين شهر ميگذشته است و مردم از راه تجارت زندگي بسيار خوبي داشته است ولي بعد از حمله صفاريان کم کم وضعيت اقتصادي باميان رو به وفول گذاشت. يکي از عمده دليل آن گشوده شدن راههاي آبي به جاي جاده ابريشم بوده است و باميان بعد از رونق راههاي آبي کم کم رونق تجاري خود را که به خاطر کم رونق شدن جاده ابريشم از دست داد.
رونق اقتصادي
در قرن چهارم ماليات باميان بنا بر يادداشتهاي مقدسي 156432 درهم بود و ماليات شهر جوزجان 220400 درهم وبلخ 193300 درهم بوده است.559 اين نشان دهنده اين است که باميان شهر متوسطي بوده است و رونق اقتصادي در آن شهر تقريبا نزديک به اندازه بلخ بوده است زيرا در مسير کاروانهاي تجاري قرار گرفته بود، گرچه بعدا با ويراني شهر باميان توسط مغولها ديگر باميان نتوانست رونق اقتصادي خود را بازيابد ولي شهر بلخ توانست رونق اقتصادي را يازيابد.

کشاورزي
هزاره هاي شيعه و باميانيها ، از زمانهاي بسيار قديم کشاورزي و زراعت را نخستين شغل خود قرار دادند. طبيعي است که مشاغل ديگر نيز از قديم درميان آنان وجود داشت، ولي از گذشته هاي دور، زراعت به منزله شغل اصلي آنان مطرح بود.
هزاره جات و باميان در منطقه کوهستاني قرار دارند که داراي کوههاي بلند و دره هاي عميق است. تابستانهاي گرم و زمستانهاي بسيار سرد و طولاني دارد و در اين مناطق درخت هاي ميوه نمي رويد و فقط اجازه به کاشت محصولات محدودي به کشاورزان ميدهد. اين دره‌ها نه جاي کافي براي کشاورزي دارد و نه خاک مناسب؛ زيرا افزون بر اين که شيب بسيار دارد ازسنگ و صخره نيز پوشيده شده است.
خاک اين مناطق نيز براي زراعت مناسب نيست.زيرا حجم آن کم است.
باميان تابستان نسبتاًگرم و زمستان بسيار سرد و طولاني دارد.اين سرما شديد، نه تنها شمار کاشت و برداشت ساليانه را محدود ميکند بلکه تنها اجازه کاشت محصولات محدودي را به کشاورزان ميدهد. از سوي ديگر باميان داراي کوههاي بلند و درههاي عميق است.
اين دره‌ها نه جاي کافي براي کشاورزي دارد و نه خاک مناسب؛ زيرا افزون بر اينکه بسيار شيب دارد، از سنگ و صخره پوشيده شده است. تنها باريکه بسيار ناچيز دو طرف آبروهاي دوطرف دره که با تلاش پي گير نسلهاي پي در پي هزاره از سنگها و صخره‌ها پاک شده قابل کشت و زرع است.560
در باميان با توجه به هواي سرد آن ونبود زمين کشاوزي مناسب فقط بعضي از محصولات کشاورزي را ميتوان پرورش داد. اما به علت مرتع کافي در آن دامداري رواج دارد.
هيوانگ تسانگ مي نويسد: «در باميان، گندم زياد ولي به اندازه کم گل يا ميوه توليد مي کند. اين سرزمين براي مال داري مساعد بوده و مي‌تواند براي شمار زيادي گوسفند و اسب چراگاه داشته باشد.»561
وضعيت خاک
خاک اين مناطق (هزاره جات و باميان) نيز براي کشاورزي مناسب نيست؛ زيرا حجم آن بسيار کم است. کوهها اغلب از سنگ تشکيل شده است. نوع خاک نيز مرغوب نيست. با توجه به سنگزار بودن منطقه، خاک آن نيز بيشتر از نوع ماسه اي که از فرسايش سنگ ها براثر مرور زمان، به وجود آمده است . 562
آب
هرچند مناطق مرکزي افعانستان و باميان، منبع چند رودخانه بزرگ و کوچک کشور است؛ ولي متأسفانه مردم خود اين مناطق کمتر ميتوانند از اين آبها استفاده کنند. رودخانه هاي بزرگي از باميان سرچشمه ميگيرد ولي از آنجايي که باميان را کوههاي بلند و کوههاي عميق دربر گرفته است، اين مناطق خاک کافي براي آبياري ندارند. از سويي آب از ته دره‌ها مي گذرد ومردم هم امکاناتي که بتواند آن را بالا بکشد ندارد. در اين منطقه گرچه سرچشمه رودخانه هاي بزرگ است، مردم بيش از آنکه بتوانند ازاين آبها استفاده کنند، از طغيان آبها ضرر مي کنند. درختان ميوه کمتر در باميان به علت سردي هوا رشد ميکند.563
دامداري
دامداري ازگذشته دور تا امروز رواج داشته است . دام به عنوان دومين تأمين کننده زندگي شيعيان افغانستان و باميان مي باشد. شيعيان باميان محصولات گوناگوني از آن مي گيرند که مهمترين آنها عبارتند از:
1- استفاده از پشم گوسفندان
ازپشم گوسفند و موي بز استفاده‌هاي فراواني مي شود. زنان پشم گوسفند و موي بز را ريسيده، از آن نخهاي پشمي ظريفي مي سازند و د ربافتن محصولات مختلف استفاده مي کنند .برخي از محصولات پشمي عبارتند از:
الف- برک (brak): برک نوعي پارچه دست باف است که با آن کت ، شلوار گرم زمستاني، چپن(عباي افغانستاني) و واسکت(جليقه) ميدوزند. برک را با نخ پشمي در کارگاه هاي دستي و سنتي ميبافند و سپس بر روي سنگ همواري که زير آن آتش ميسوزد، چنان مالش ميدهد تا ضخيم و با کيفيت شود.با برک اغلب لباس زمستاني ميدوزند. اين پارچه دست باف به رنگهاي سياه و ترکيب سياه و قهوه‌اي که رنگهاي طبيعي پشم است، بافته ميشود. برک را زنان و دختران هزاره ميبافند.اين پارچه از مجصولات خوب هزاره (باميان) به شمار ميرود وحتي امروز نيز براي خود مشترياني دارد.564
ب- انواع بافتني: زنان هزاره(بامياني) با نخهايي که از پشم به دست مي آيد، ژاکت، جوراب و دستکش و کلاه و شال گردن مي بافند.
آب هواي مناطق مرکزي افغانستان و باميان سرد و زمستانهاي آن طولاني است و مردم اين مناطق، با لباس پشمي توان مقاومت خود در برابرسرماي منطقه افزايش ميدهند. 565
ج-لويي يا پتوي پشمي: يک از محصولات پشمي مناطق مرکزي لويي است. لويي نوعي پتو(کمپل) پشمي است که زنان ميبافند و پس از مالش با آب داغ، آن را به پتويي ضخيم، گرم و زيبا تبديل ميکند.566
د- انواع فرش: در باميان از پشم فرشهايي مانند نمد، گليم، قالين، مي بافند. نمد نوعي فرش است که از پشم بدست مي‌آيد. بدين ترتيب که پشم را در سطح صافي پهن ميکنند و با پشمهايي با رنگهاي متفاوت نقشهايي روي آن ترسيم ميکنند. سپس با آب داغ آن را چنان مالش ميدهند که به فرشي زيبا تبديل شود.
2-لبنيات
همه خانه هاي روستايي شماري گوسفند وبز و گاو شيرده دارند و نيازهاي لبني خود را با آنها برآورده ميسازند. محصولات لبني آنها شامل شير و ماست، دوغ، چکه(کشک)، قروت(کشک خشک)، پنير، مسکه(کره) و روغن زرد(روغن حيواني ) است. در قديم مردم هزاره رمه هاي بزرگ و محصولات لبني فراواني داشتند؛ به همين دليل حکام جور بخش زيادي از ماليات غير عادلانه را روغن زرد ميگرفتند.
3-گوشت
يکي از مهمترين محصولات دامي، گوشت است. دام و طيوري که براي تأمين گوشت ذبح ميشود عبارت است از: گاو وگوسفند، بز، مرغ، خروس. درزمستان مردم از گوشتي که خشک شده (قديد) استفاده ميکردند.
4-پوست
پوست حيوانات اهميت فراواني دارد. چرم که از روزگاران قديم براي ساختن بسياري از ابزار و لوازم زندگي انسان ها به کار رفته و تاکنون نيز آن ادامه دارد.
صنعت
صنعت در ميان هزاره ها رواج داشته است. تيمورخانف در ذيل قرن نوزدهم مينويسد:« در هزاره جات ذيل نظر به ديگر حرفه ها بيشتر انکشاف يافته بود: نساجي، بافندگي، چرم گيري، کفش دوزي، خياطي، زرگري و آهنگري».567با توجه به وجود معادن غني در مناطق مرکزي افغانستان و به خصوص باميان صنعتگران محلي در قرن نوزدهم از معادن منطقه، به ويژه معدن آهن «آجه گگ» که از ميزان خلوص بسيار بالايي برخوردار است، آهن استخراج کرده، براي رفع نيازها خود از آنها بهره برداري ميکردند.تيمورخانف دراين باره مينويسد: « در هزاره جات طريقه ابتدايي ذوب و استخراج آهن معمول بوده و انکشاف نيز يافته بود. آهنگران و اسلحه سازان از آهن يا فولاد استخراج شده، حتي اسلحه هايي با مرغوبيت و جنسيت عالي توليد ميکردند ».568
صنايع دستي
صنايع دستي در ميان همه مردم هزاره از جمله باميان رواج داشته است.که مهمترين آنها عبارتند از:
1. زرگري
مهمترين ماده زيورآلات زنانه و مردانه در روستاهاي افغانستان به طورعام و براي باميان به طور خاص، نقره است.زرگران هزاره در ساختن انواع انگشتر زنانه و مردانه و زيور آلات زنانه مهارت خاص دارند. آنها براي تزيين نقره از نقشهايي ماهرانه که «سوادکاري » ناميده ميشود، استفاده ميکنند.استادان سوادکاري نقشهاي خاصي را روي نقره حک ميکنند. سپس نقاط کنده کاري شده را با ماده سياه رنگي پرکرده و در پايان روي آنرا صاف ميکنند. سوادکاري نقره جات را ثابت و دامدار ميکند و با گذشت زمان خراب نمي شود.569
2. آهنگري
صنعت آهنگري از قديم در ميان شيعيان مرکز افغانستان بسيار پيشرفته بوده است.اين مردم در گذشته حتي براي رفع نيازهاي محلي خود فلزات را از معادن استخراج ميکردند.تيمورخانف مي‌نويسد: «هزاره ها در قرن نوزدهم توانسته بودند با طريقه بسيار ساده و ابتدايي فولاد، مس، قلع و گوگرد ازآنجا استخراج نمايد».570
مهمترين محصولات
سيب و گردو و سيب زميني و شلغم و گندم و ماش و عدس و گندم و جو و يونجه و … است.
ابزار و شيوه‌هاي توليد کشاورزي
ابزار شخم زني درهزاره‎جات و باميان گاو است که در آن از نيروي گاو و گاه الاغ و قاطر استفاده ميشده است. بخش وسيعي از زمين زراعي اين مردم براي گاو آهن نيز کوچک است و از بيل و نوعي کلنگ به نام «چپچور»يا «کَرَن» براي شخم زدن استفاده مي شود.بيشتر محصولات کشاورزان آبي است و مقدارکمتري به صورت ديمي است. آب محصولات از رودخانه هاي کوچک و بزرگ و کاريزها تأمين ميشود. جويهاي کوچکي که از کنار رودخانه ها کشيده شده است، قطعات کوچک زمينهاي زراعي را که در اطراف رودخانه‌ها قرار دارند، سيراب ميکند.
درآمد
مردم باميان و هزاره‎جات بيشتر به کشاورزي مشغول هستند و درآمد آنها معمولا از فروش محصولات کشاورزي و محصولات دامي مي‎باشد.
در دوران اخير با توسعه شهرنشيني مردم باميان و شيعيان به شغلهايي همانند کاسبي جزء نيز روي آوردند.

نتيجه گيري فصل سوم
1. از مهمترين نشانه هاي شيعيان در يک منطقه مي توان به نقاط حضور عالمان شيعي و نقاط حضور علويان و جريانات سياسي – اجتماعي شيعي مي توان نام برد.
2. به غير از سلسله هاي غزنويان و سلجوقيان و حکومت ابداليان، شيعيان باميان زمينه رشد خوبي داشتند.
3. متأسفانه شيعيان بامياني نتوانسته در مقامهاي بالاي دولتي و سياسي راه پيدا کند، ولي از نظر علمي باميان افرادي همانند ابوهارون سنجي که شاگردش از اصحاب امام رضا (ع) بود و بيدخت منجم و دهقان فرامرز بهمنش را پرورش داده اند.
4. در قرن يازدهم قمري مذاهب حنفي و شيعه اماميه و اندکي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد افغانستان، آداب و رسوم، خانواده گسترده، رسول اکرم (ص) Next Entries منبع پایان نامه درمورد افغانستان، دانشگاه تهران، تحف العقول، فرهنگ اصطلاحات