منبع پایان نامه درمورد افغانستان، سلطان محمد، حقوق انسان، ظلم و ستم

دانلود پایان نامه ارشد

فروختند.
«و هم در اين وقت عريضه ميرزا محمدخان که از تغيير ميرزاگل اميرخان مأمور يکاولنگ هزاره دايزنگي و او از راه قطع محاسبات خود در کابل آمده به سمع فيض والا رسيد که ميرزا گل اميرخان 18نفر دختر و پسر از هزارگان متوطنه يکاولنگ، اکراهاً گرفته شده وبه نام کنيز و غلام، به کارکنان ديوان رشوت داده ده هزار روپيه خيانت خود را مستور داشته است.حضرت والا تحقيق صدق و کذب اين معامله وحشيانه خود را به ميرزا غلام حسين خان قاضي سر دفتر سمت شمالي مرجوع فرمود او اقدام به تفتيش کرده صدق عريضه ميرزا محمد خان را به روي روز آورده، ميرزا گل امير، مؤاخذه شده و امر حصول مصادره او صادر شد. »462
که اين نمونه اي از ظلم وستم عليه شيعيان و هزاره ها مي باشد که حاکم يکاولنگ براي مخفي کردن ده هزار روپيه ماليات، 18 نفر دختر وپسر هزاره را به عنواه رشوه به کارکنان ديوان مي دهد که بعد از افشا شدن رشوه فقط دارايي ميرزاگل مصادره ميشود ولي از سرنوشت آن اطفال هزارۀ به بردگي رفته، خبري نيست.
«پادشاه ميرخان .. مأمور حکومت دايزنگي(باميان و اطراف آن) شد … ، افزون از چهارصد هزار روپيه از هزارگان بيچاره را به جورمصادره گرفته و افغانان کوچي را به قتل و غارت هزارگان ترغيب کرده و زنده به آتش سوخته تا که معزول شده در کابل آمد.»463
که در اين نمونه حاکم حبيب الله خان اموال مردم را مصادره نموده و از کوچي به عنوان حربه اي براي قتل و غارت مردم استفاده ميکند و آنها را حتي به بيرحم ترين شکل که زنده سوزاندن انسانها است ترغييب ميکند.
در واقع حبيب الله ادامه دهنده راه پدرش مي باشد و کارهاي نيمه تمام پدرش در راه نابودي شيعيان و هزاره انجام داد.
تلاش عبدالرحمن براي تغيير مذهب مردم باميان
يکي از کارهاي عبدالرحمان تلاش براي تغيير مذهب مردم شيعه هزاره و باميان بود. وي مناطقي را که تصرف ميکرد براي آنها قاضي سني حنفي تعيين ميکرد464، در حالي که مردم هزاره شيعه و پيرو فقه جعفري بوده‌اند. در يکاولنگ فردي بنام «ملا سربلند» به عنوان قاضي و «ملا محمدطاهر» به امر افتاي محکمه شرعيه تعيين شد تا در بين مردم شيعه هزاره فتوا بر طبق مذهب حنفي کند و اين امر باعث مهاجرت مردم به خارج افغانستان شد و به دنبال آن زمين و املاک آنها به مردم افغان(پشتون) داده شد.465
علاوه بر آن سياست عبد الرحمان استفاده ازمذهب براي تلاش سرکوب شيعيان نيز استفاده کرد و حکم برکافربودن هزاره و شيعيان و مشروع بودن غارت مال آنها و جايز بودن کنيز و غلام گرفتن مردم هزاره و شيعه را صادر نمود466.
به دنبال فرمان عبدالرحمن خان، ملا سيد محمد در سال 1310ق مطابق با 1893م اعلام تکفير خود را نوشت و اين تکفير نامه به طور گسترده به تمام نقاط کشور فرستاده شد و علما شيعه همه به مساجد جامع فرا خوانده شده، امر شد که اهل تشيع بايد از اين پس به مساجد اهل سنت رفته و به مقتداي سني اقتدا کند و تمام مراسم مربوط به عزاداري ماه محرم به کلي منع شد.467
يکي از اهداف جنگ عبدالرحمان از بين بردن روحانيت بود و تعداد زيادي از آنها را به شهادت رسانيد و تعدادي زيادي نيز مجبور به ترک خانه و مهاجرت به خارج از کشور شدند، زمين و مايملک آنها توسط دولت ضبط گرديد و با ازبين بردن علماي شيعه، باهدف تغيير مذهب مردم، به مساجد شيعيان ملاهاي حنفي ميفرستاد، و حسينيه ها را تخريب ميکرد. چنانچه « در زمان عبدالرحمن از يکه ولنگ 100خانوارروحاني به دست دولت افتاد و يک هزار خانوار روحاني موفق به فرار گرديد و 2100روحاني درجنگ کشته شد.حسينه ها و تکايا از بن ويران شد. حسينه مير ايل خاني در يکه ولنگ که در نوع خود بسيار عالي بود و در ساختن آن از معماران ايراني و افغانستاني کار گرفته شده بود،با خاک يکسان گرديد».468
باميان در دوران امان الله خان
بعد از حبيب الله پسرش امان الله (1307)به قدرت رسيد.مهمترين کار او بعد از به قدرت رسيدنش در ارتباط با تشيع و هزاره لغو فرمان بردگي بود که تنها درکابل هفتصد نفر برده آزاد شد469. او نسبت به هزاره ها روش مسالمت آميزي رفتار کرد، لذا مردم از او در حوادث دوران حکومت او خصوصاً در شورش حبيب الله کلکاني (معروف به بچه سقاو) از او حمايت کردند.
در شورش پکتيکا عليه امان لله که از حمايت انگليس نيز برخوردار بود «مردم هزاره نوشتند که آمادگي دارند که پنجاه هزار نفر به دولت تقديم کند»470
در مجموع به دنبال شورش حبيب الله کلکاني، مردم هزارستان به طرفداري ازامان الله از تسليم شدن به وي خودداري کردند و جلوي پيشروي او به داخل هزارستان جلوگيري کردند. بچه سقاو سرانجام مجبور شد که هيئتي را به هزارستان بفرستد که ملا فيض محمد کاتب نيز جزء آن بود، وقتي که مردم هزاره حکومت بچه سقاو را نپذيرفتندو هيئت را به کابل بازگرداندند. بچه سقاو به گمان اين که وي با هزاره ها همدست شده است او را چنان مضروب کرد که در نتيجه آن فوت کرد و به دنبال آن آثار تاريخي اش ازبين برده شد.471
مردم باميان در دوره نادرخان
پس از بچه سقاو، نادرخان (1312) که به کمک غير مستقيم هزاره ها به سلطنت رسيد، بجاي قدرداني، سران هزاره را به اتهام همکاري با امان الله مورد تعقيب و به زندان انداخت و سپس کوچي ها را تحريک کرد تا مزارع هزاره ها را نابود کند و زمينشان را تصاحب کند.472
نادرشاه قبل از تحکيم پايه هاي قدرت خويش با سران هزاره رفتار مناسبي داشت اما بعد از تحکيم قدرت خويش تمامي سران هزاره را به نحوي از بين برد.
نادرخان همزمان با طرح زمين خواري در هزارستان، در شمال افغانستان نيز طرح سکنيگزيني افغانها(پشتونها) پاکستان در کنار درياي آمو جا داده شدند. انتني هايمن افغانستان شناس غربي مي نويسد: «آخرين مهاجرت پشتون ها به سوي شمال درسي سال پس از عبدالرحمن، درسال 1933(1312) شروع شد. در اين مدت حدود صدهزار پشتون در زمين هاي کناره رودخانه درکنار قبايل هزاره و ساير مهاجرين ساکن شدند.»473
نادرخان به دليل سياست ضد هزارگي توسط عبدالخالق هزاره ترور شد.
نادرشاه در واقع ادامه دهنده راه عبدالرحمن بود و جنگ نرم را عليه مردم شيعه و هزاره به راه انداخت و سعي کرد تمام آثار فرهنگي و افتخارات مردم شيعه و هزاره را از بين برد.
مهمترين اهداف عبدالخالق و يارانش دراين ترور عبارت بوده است از: «اعلان مخالفت با سياست انگليس و وابستگي دربار به قدرتهاي خارجي و دفاع از استقلال افغانستان. مقابله با استبداد و ديکتاتوري رژيم نادري و دفاع از حقوق انساني و آزادي مشروع ملت. مبارزه بر ضد سياست تبعيض قومي و ستم ملي و تصميمات خطرناک نادر بر ضد مردم هزاره.»474
باميان در دوره ظاهر شاه(1312-1352)
محمد ظاهر شاه در زمان پدرش 19 ساله بود، بجاي او هاشم خان برادر نادرخان تمام اداره امور مملکت را قبضه کرد. هاشم خان که در دستگاه عبدالرحمن پرورش يافته بود، با مردم شيعه و هزاره به شدت بدرفتاري کرد و تبعيض روا داشت. او براي مردم هزاره انواع ماليات را وضع کرد واز آن جمله روغن شرکت بود که هزاره ها در بدل هر رأس گاو يا گوسفند، بز و حتي الاغ بايد سالانه چند کيلو روغن مي پرداخت.«بلايي که ازهمه بيشتر شيره جان اين مردم را کشيد روغن شرکت بود، که از طرف حکومت بالاي اين مردم وضع شده بود و هرخانوار مکلف بود چندين سير به وزن کابل(7کيلوگرم) تحويل دهند و در بدل آن چه دريافت ميداشتند؟ برو گمشو روغنت خراب بود.ترازو داران حکومتي ميدانستند که اعمالشان نه تعقيب و نه کنترل ميشوند، آن قدر طلب ميکردند که هفت کيلو روغن، پنج کيلو روغن را پوره(تکميل) نميتوانست.»475
درمدت طولاني حکومت ظاهرشاه(1312-1352) کاري عمراني در هزارستان نشد و در عوض ظلم و ستم و تبعيض در هه جا بيداد ميکرد. مردم شيعه در تقيه بسر ميبردند و به عقايد و مذهب شان احترام گذاشته نمي شد. در کشور فضاي اختناق حاکم بود چنانچه که شهيد اسماعيل بلخي به مدت چهارده سال در زندان وحشتناک دهمزنگ بسربرد. قيام ابراهيم خان گاوسوارو شهيد بلخي حاکي از درد و رنج و بي عدالتي آن عصر بود که مردم را وادار به واکنش مينمايد.
شاه در سال1345 ش از باميان، يکاولنگ، پنجاب و ورس … ديدار کرد و با استقبال گرم مردم آن منطقه مواجه شده و در جمع مردم وعده هاي زيادي راجع به امور اقتصادي و پيشرفت مردم دادکه هيچگاه عملي نشد.476حتي منطقه پنجاب که به مدت 40 سال به عنوان حکمراني کلان دايزنگي بود (1300ش-1340ش) و مناطق عمده را که يکاولنگ و لعل و سرجنگل و دايکندي و شهرستان و بهسود را شامل مي شد، بايد از نظر عمران و آبادي و فرهنگي پيشرفت چشمگيري داشته باشد ولي در اثر تبعيض و عدم توجه حکومت، آباديهاي پنجاب از چند ساختمان ساده ادارات دولتي و چند باب مغازه و چند مدرسه تجاوز نميکرد. در هزارستان هيچ مدرسه تاسيس نکرد،گرچه اولين مکتب رسمي در هزارستان فقط در پنجاب در سال 1325 در پنجاب تأسيس شد ولي توسعه آن به کندي پيش ميرفت.477
در مدت چهل سال حکومت ظاهر خان کوچکترين تحولي، در وضعيت مردم هزاره به وجود نيامد و فقط هزاره ها عسکري مي کردند ماليات ميدادند ولي هيچ کاري از طرف حکومت به نفع آنان صورت نگرفت.
باميان در دوران داوودخان
داوودخان که ازقبل نقشه حکومت و پادشاهي درسر داشت قبل از کودتاي 29تير (سرطان ) 1352 تصميم گرفت براي آشنايي با اوضاع اجتماعي و اقتصادي کشور به مناطق مختلف کشورمسافرت داشته باشد و از اکثر استانهاي کشور از جمله از باميان ديدن کردند. سياست اصلي وي حمايت از پشتونهاي دو طرف مرز بود و براي يک جا کردن آنها تلاش ميکرد و طي اعلاميه اي تمام «اراضي پشت جوي» را زمينهاي دولتي اعلان کرد و هدف آن اين بود که چراگاههاي کوچي ها کم نشود، در حالي که مردم هزارستان از کم زميني به شدت در مضيقه بود.
داوودخان ميخواست با تقويت و غلبه کوچي ها، هزارستان را خالي از سکنه هزاره و شيعه کند تا جائي که درباره او مي نويسند:
«او به مأمورين امرميکرد که بالاي مردم هزاره ظلم کنند، اموالشان را علنا به نام رشوت بگيرند، با خشونت با آنها رفتارکنند، به کوچي ها هدايت ميداد که تا اموال هزاره را به زور بگيرند، کشت و زرع آنها را تلف سازند و به شرف وناموس آنها تعرض شود. دروازه هاي مکاتب مخصوصاً ليسه عسکري را عملاً به روي جوانان هزاره مسدود کرد.»478

نتايج:
1. ورود تشيع در افغانستان از مدتها قبل از خلافت ظاهري امام علي (ع) در باميان راه پيدا کرده بود .
مردم با فرمانداراني همچون احنف بن قيس وبريده حصيب اسلمي که از ياران مخلص امام علي (ع) بودند محبت امام علي در قلب آنها را پيدا کرده بودند. احنف بن قيس با فتح طخارستان و باميان در سال 23هجري و با نصب فرمانداري بنام ابن عامر اسلام همرا محبت اهل بيت را به مردم خراسان و باميان هديه آورد.
2. در گسترش شيعه عالمان شيعه مثل ابوهارون سنجي سلطان محمد درويش و همچنين در دوران معاصر افرادي مانند شيخ نطاق پنجابي و ايت الله اميني نقش داشتند.
3. ائمه که منبع هدايت مردم ميباشد و در هرجا که باشد منبع برکات و خيرات براي مردم است، از جمله اين برکات هدايت مردم ميباشد. امام رضا(ع) وقتي که به خراسان تشريف آوردند باعث جمع شدن شيعيان از همه جاي سرزمين اسلامي به گرد آن حضرت در خراسان شد و باعث تقويت اسلام واقعي و تشيع در سرزمين خراسان شد که غور و باميان شد. امام علي(ع) نيز با تربيت شاگردان مخلص و رفتن آنها به خراسان و باميان نقش عمده در گسترش اسلام داشتند.
4. شعرا و صوفيان شيعه نيز در گسترش شيعه درباميان نقش داشتند.
5. يکي از عوامل مؤثر در روند تحولات جامعه، به ويژه تحولات فکري و فرهنگي، حکومتها و زمامداران هستند. در اين ميان صفاريان و تيموريان و ايلخانان و صفويان نقش عمده در گسترش اسلام داشتند و در مقابل غزنويان به شدت با شيعيان برخورد ميکردند.

فصل سوم:
پراکندگي و سير تحول وضعيت سياسي و اقتصادي وفرهنگي شيعيان باميان

الف. پراکندگي جغرافيايي شيعيان باميان
پراکندگي شيعيان ارتباط نزديک با عوامل گسترش آن دارد و هرجايي که عوامل گسترش شيعيان مهيا بوده است جمعيت شيعيان

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد افغانستان، جبران خسارت، ظلم و ستم Next Entries منبع پایان نامه درمورد افغانستان، آداب و رسوم، خانواده گسترده، رسول اکرم (ص)