منبع پایان نامه درمورد افغانستان، آداب و رسوم

دانلود پایان نامه ارشد

بعضي از قريه هاي آن شيعه اماميه اند و بعضي از سکنه اش سادات صحيح النسب اند و اندکي خارجي اند.»160
درحال حاضر جمعيت ولايت باميان بيش از 356000161 نفر است که نسبت به شيرواني (قرن يازده و سيزده) رشد خوبي داشته است.
از نظر آداب و رسوم چنين به نظر ميرسد که مردمان اين منطقه درکهن دوره ها پيرو آيين آريا بوده و اجرام آسماني، به ويژه مهر(ميترا، خداي خورشيد) و قواي طبيعت و ارباب انواع را ميپرستيدند162 و آنگاه که زرتشت ظهور کرد و در حوزه بلخ و با همکاري گشتاسب، پادشاه کياني حوزه بلخ موفق به گسترش آيين خود و تشکيل دولتي ديني شد، مردمان اين مناطق و به تدريج سراسر ايران پيرو آيين زرتشت شدند.163
اما در پي ظهور دولت بودايي مسلک کوشانيان د رقرن اول ميلادي، مردمان حوزه بلخ و باميان به تدريج به آيين بودا گرويدند و در اين ميان منطقه باميان که در مسير آمد و شد مبلغان بودايي از هند تا چين بود، مجموعه عظيمي از تنديس هاي بدا را د رخود جاي داده بود . هيونگ تسنگ ، راهب بودايي چيني در اوايل سده 7م از باميان ديدن کرده ، در گزارش خود از دهها معبد بودايي که در آنها هزاران راهب به عبادت مشغول بودند، ياد ميکند. هيوان تسنگ زوار چيني موقعي که از خراسان مي گذرد، خراسان بحران بزرگ نيم قرن حمله هاي هُن هاي هفتاليت را گذرانيده بود و به دست ترکان مغربي اداره ميشد و وي با استقبال حاکم باميان 5روز در قصر وي استراحت کرد و سپس با راهنمايي دو نفر از سر حلقه هاي علماي معروف باميان (آ-لي-يو-تو-سو) يا (آرياداسا) و (آ-يو- سو- نا) يا(آرياسانا) بيش از صد معبد و چند هزارراهب ديدن کرده است. در اين وقت باميان يکي از مجلل ترين مرکز ديني و صنعتي تمام آسيا بوده است. علاوه بر زيبايي نقاشيهاو مجسمه هاي زيبا، معابد و طاق هاي مجسمه هاي بزرگ بودا با بهترين پارچه هاي ابريشمي و زربفت مزين بود . و قسمت برهنه هيکل 35متري مثل دست و پا و صورتش کامل از ورق طلا پوشيده شده بود به طوري که در روز زير نور آفتاب چشم هر بيننده اي را خيره ميکند و زوار چيني با حيرت اين مجسمه را در ياد داشت خود فلزي و از برنج تصور کرده بود.164
موقعيت باميان و ثروتي که از راه نذورات زوار و بازرگاناني که از آنجا عبور مي کردند ، به دست آورد، موجب شد که به يکي از بزرگترين مراکز آيين بودا تبديل گردد و آثاري بديع از هنر بودايي در آنجا پديد آيد که شگفتي هر بيننده اي را بر انگيزد.165 از مهمترين اين آثار دو مجسمه عظيم بودا يکي به ارتفاع 53متر و ديگري به ارتفاع 35متر بود که از شاهکارهاي هنري عصر کوشانيان به شمار مي رفت.166 هيوآن تسانگ همچنين از مجسمه عظيمي در باميان که بودا را درحالت خوابيده به پهلو نشان مي داده ، ياد مي کند که امروزه اثري از آن ديده نمي شود.167
شيرواني نام دو بت باميان را ، صلصال و شاه مامه بيان کرده است و تصريح کرده است که مردي و زني و جميع اندام و اعضاي آن دو پيکر را ظاهر نموده‌است.168
به گفته برخي از تاريخدانان معاصر دو بت بزرگ باميان(صلصال و شاه مامه ) متعلق به دوره مهري و نماد رب‎النوع مهر(خورشيد) و ماه است و بسيار قديمي تر از دوران کوشانيان است.169 همچنين تصاوير بالاي سر بت 53متري باميان، رب النوع آفتاب را نمايش ميدهد.170
شهر جديد باميان که داراي پنج قلعه گلين بسيار محکم و استوار و داراي چهل پاره قريه مسرت بخش است. اصل شهر هزار باب خانه دارد171. شهر جديد درست زير صخره محل استقرار دو مجسمه بزرگ بودا بنا شده است. در حدود سه کيلومتري جنوب شرقي آن، خرابه‌هاي دژ غلغله قرار گرفته که روي ارتفاعي در جنوب دره واقع شده است. اين دژ ويران را همان شهري ميدانند که روي تپه بوده و چنگيز خان آنرا خراب کرده است.172
شهر باميان در روزگار معاصر، شهري کم جمعيت بود که بيشتر به سبب آثار تاريخيش شهرت داشت. باهجوم جهانگردان از اواخر 1340ش/1960م زمينه‎هاي رونق اين شهر فراهم گرديد و برخي تأسيسات شهري در آن فراهم گرديد173، ليکن پس از تحولات سياسي افغانستان به دنبال کودتاي 1357ش/1987م و آغاز جنگهاي داخلي، شهر باميان مانند ديگر شهرهاي افغانستان دست خوش ويراني گرديدو در همين اواخر بسياري از آثار گرانبهاي تاريخي آن مانند دو پيکره بزرگ بودا به دست طالبان نابود شد که باعث اعتراض جهانيان و سازمانهاي بين المللي فرهنگي گرديد174.
و. جغرافياي اقتصادي باميان
جغرافياي اقتصادي ولايت باميان عمدتاً تحت تأثير سه عامل: جغرافياي طبيعي، وضعيت سياسي و وضعيت فرهنگي و مذهبي ميباشد.
باميان از قديم ترين ايام ، راه رفت وآمد قافله ها و کاروانها و نقطه وسطي بين راه بلخ و پيشاور است.175 همچنين باميان بر سر راه غربي هند به چين قرار داشت، لذا به تدريج به مرکز تجاري – مذهبي مهمي بدل شد.176 وقتي که هيوانگ تسانگ از آنجا ديدن کرده است باميان را شهري آباد با هزاران تاجر و هزاران راهب که مشغول عبادت بوده است، يافت .177 وضعيت تنديس هاي بزرگ باميان که قسمتهاي برهنه آن مثل دست و صورت از طلا پوشيده شده و تمام طاقها و بدن آن با پارچه هاي زربفت پوشيده شده بود178، به خوبي نشانگر وضعيت مطلوب اقتصادي شهر باميان در قرن اول هجري بوده است.
باميان در پي حملات مکرر صفاريان باميان دچار فقر و فراموشي گرديد179.گرچه بعدها در کنار ويرانه‌هاي آن شهري جديد بنا شد؛180ولي به سبب تقليل نذورت بودائيان و سپس قطع نذورات ودر آمد حاصل از عبور کاروانهاي تجاري، اهميت و اعتبار گذشتة خود را باز نيافت. به علاوه همان گونه که هيوآنگ تسانگ در گزارش سفر خود اشاره کرده است و جغرافي‍دانان مسلمان نيز آن را تاييد کرده‌اند، چون کشاورزي در ناحيه سردسير باميان رونق نداشته، و محصولاتش کفاف مردم اين شهر را نمي‌داده است181، جمعيت آن نيز رو به کاهش نهاد. ابن حوقل مي نويسد:« باميان ميوه و باغ ندارد و ميوه آن را از ارسف و جاهاي ديگر مي آورند… باميان شهري ثروتمندي است و تجارت برتري دارد، زيرا در دهانه هند قرار دارد 182 . بنا به نوشته مقدسي (متوفي390) ، باميان ناحيتي پهناور ، پرنعمت و قصبه آن کوچک است و خراج طخارستان و باميان در زمان ساسانيان 156432درهم بوده است183. در قرن سوم ماليات باميان پنج هزار درهم بوده است.184 اين آمار نشان مي دهد که در زمان ساسانيان باميان آبادتر بوده است و ثروتمند بودن شهرعلت خراج بالاي شهر باميان بوده‌است و در دوره‌هاي بعد به علت غارت و کم شدن بازرگانان، که دوران رکود شهر بوده است در نتيجه ماليات شهر نيز کمتر شده است .جغرافي‌نويسان سده هاي 4 تا7 ق عموما باميان را شهري متوسط ذکر کردند185. باميان در قرن هفتم بدست چنگيز خان باخاک يکسان شد186 و بعد از آن ديگر نتوانست رونق گذشته را باز يابد.
باميان داراي معادن بسيار غني مي باشد که مانند معادن آهن آجه گگ که بيش از دو ميليارد تن آهن187 و معادن زغال سنگ يکاولنگ188 و زغال سنگ پنجاب189 و غيره… دارد. ولي متأسفانه به دليل کم توجهي دولت مرکزي به مناطق شيعه نشين در سابق و ادامه اين روند در زمان حاضر اين معادن بي استفاده مانده است. و مردم در فقر و بيکاري بسر ميبرد.
شهر باميان در دوران معاصر، کم جمعيت است که بيشتر به سبب آثار تاريخيش مانند مجسمه هاي بودا که بدست طالبان نابود شد وشهرهاي تاريخي190 غلغله و ضحاک و شهر سرخشک و قلعه چهل برج و .. شهرت داشت و جاذبه هاي گردش گري مانند بند امير با هجوم جهانگردان از اواخر 1340ش. زمينه رونق اين شهر فراهم گرديد و برخي تأسيسات شهري در آن فراهم گرديد.191 متأسفانه به دليل کودتاي 1357 و تجاوز نيروهاي اتحادجماهير شوروي به افغانستان و آغاز جنگهاي داخلي شهر باميان نيز، مانند شهرهاي ديگر افغانستان، دست خوش ويراني گرديد.
2. پيشينه تشيع و گونه هاي تشيع
الف. پيشينه تشيع
در زمينه زمان پيدايش تشيع و خاستگاه آن نظرات مختلفي دارند، چرا که بر اساس برخي از آنها، تشيع برخاسته از متن فرهنگ اسلامي بوده و موضوعي جدا از اسلام نيست و بر اساس برخي ديگر زاييده تحولات سياسي و مذهبي جامعه اسلامي و باطبع امري عارضي است.192 اما اگر به دقت توجه کنيم تشيع امري اصيل و به معناي اعتقاد به امامت و رهبري منصوص علي(ع) بعد از پيامبر(ص) و همگامي با آن امام، نه تنها همزاد با ظهور اسلام که اساساً جزئي از رسالت پيام آوران آن بود. پيامبر اکرم(ص) اولين شخصي است که لفظ شيعه را بر پيروان و مريدان علي(ع) اطلاق فرموده است. چنان که وقتي آيه هفتم سوره بينه193 نازل شد194، پيامبر(ص) درشأن نزول اين آيه به علي(ع) فرمود: «خيرالبريه، تو و شيعه تو هستيد، در حاليکه شيعه تو از خدا راضي و خداوند از شيعيانت راضي است».195 همچنين ابن عساکر از جابربن عبدالله نقل ميکند که ما نزد پيامبر نشسته بوديم که امام علي(ع) آمد، که پيامبر فرمود:«اين شخص (امام علي(ع)) و شيعيانش روز قيامت رستگارند».196
همچنين وقتي آيه «و انذر عشيرتک الاقربين»197 وقتي که پيامبر اقوام خود را به مهماني دعوت کرد و بعد از آن رسالت خود را اعلام کرد و فرمود که هرکس مرا ياري کند وصي و جانشين و برادر من خواهد بود و هيچ کس جز امام علي(ع) به آن جواب نداد، رسول خدا به آنها فرمود:«اين علي(ع) بعد ازمن برادر و وارث و وزير و وصي و جانشين من در ميان شماست به امر او گوش دهيد و از او پيروي کنيد».198
به همين جهت جماعتي از صحابه پيامبر اکرم(ص) به تشيع ايمان داشته و معتقد بودند، که پيامبر اکرم(ص) نام علي (ع) را به جانشيني خود برده و او را بعد از خود خليفه بلا فصل مسلمانان معين کرده است.
بنابر اين، دعوت به تشيع و پيروي از علي(ع) از سوي پيامبر همزمان با دعوت به شهادتين صورت پذيرفته است.
ب. گونه هاي تشيع
تشيع به عنوان مذهبي که پيروي از اهل بيت (ص) را بر خود وظيفه ميداند، تحت تأثير عوامل مختلف از جمله تحولات سياسي، و اختلاف کلامي و تفاسير شخصي و سليقه‌اي از مقام امامت و انحراف از مسير امامان معصوم و يا برخي اغراض و منافع شخصي در گذر زمان دچار انشعاباتي گرديد که ذيلا به اهم آنها اشاره ميکنيم.
اماميه
اماميه دو کاربرد دارد 1. کاربرد عام 2. کاربرد خاص
1. کاربرد عام در مورد تمام فرقه هاي معتقد به نصّ جلي در باره امامت بلافصل امام علي(ع) اطلاق مي‌شود199.
2. کاربرد اخص در مورد شيعيان اثنا عشري، يعني شيعيان معتقد به امامت امامان دوازده گانه و غيبت امام دوازدهم (ع) به عنوان مهدي (عج)به کار ميرود200. نام ديگر اين فرقه جعفريه است که به دليل پيروي ايشان از امام جعفرصادق(ع) در عصر پيدايش مذاهب چهارگانه اهل سنّت، بدين نام خوانده ميشود.201
کيسانيه
از نخستين انشعابات مهمي است که درشيعه بوجود آمد .آنان براين عقيده ند که امامت بعد از امام حسين(ع) به محمد حنفيه (81 ق) منتقل گرديده، امام حسين(ع) او را وصي خود قرار داده است.کيسانيه معتقد بودند که پس از محمد حنفيه امامت به فرزندش، ابوهاشم عبدالله رسده است و او هنگام وفات(100ه.ق)، يکي از نواده‌هاي عباس بن عبدالمطلب يعني محمدبن علي بن عبدالله بن عباس را وصي خود معرفي نمود و از اين طريق امامت از ميان علويان خارج گرديده و به شاخه ديگري از بني هاشم يعني بني عباس منتقل شده است.202
بني عباس از سازمان و تشکيلات کيسانيه و نقباي کيسانيه براي نشر دعوت خود و کسب قدرت استفاده فراواني برد.203
زيديه
زيديه پس از قيام زيدبن علي بن الحسين در سال 120يا به قول مشهور 122هجري قمري بوجود آمد.204
زيديه نزديکترين فرقه شيعه به اهل سنت است، چراکه ازنظر آنان، براي خلافت بلافصل امام علي (ع) نصّ جلي وجود ندارد، بلکه نص خفي، يعني اوصافي از آن حضرت توسط پيامبر (ص) ارائه شده که جاداشت مسلمانان به آن اوصاف توجه کنند و مصداق آن را که علي(ع) است، بيابند و از آن حضرت به عنوان خليفه مورد توجه پيامبر (ص)، اطاعت کنند.205برخي از شاخه هاي زيديه، براساس همين ديدگاه کلامي، خلافت شيخين را به عنوان مفضول بر فاضل، همچون معتزله،مشروع دانسته اند و پذيرفته اند.206 اين گروه در واقع شيعه نيستند، هرچندکه نام شيعه بر خود نهاده باشند. شروط امامت از نظر آنها عبارت است از:

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد سرچشمه ها Next Entries منبع پایان نامه درمورد امام صادق، امام سجاد، رسول اکرم (ص)، امام سجاد (ع)