منبع پایان نامه درمورد آموزش مهارت، مهارت های اجتماعی، روابط بین فردی

دانلود پایان نامه ارشد

ندارد، درك كند و براي نظريه ها و احساسات آن ها ارزش و احترام قائل شود (تاجيك و ابطحي ، 1375: 26).

2-1-14-14-1 اثرات همدلي
همدلي دارای اثرات زیر می باشد :
1) عامل پيشگيري بسياري از رفتارهاي ناخوشايند مي شود.
2) در طرفين احساس خوشايند و مثبت به وجود مي آورد.
3) فرد را از احساس تنهايي نجات مي دهد.
4) موجب اخذ تصميم هاي صحيح تر مي شود.
5) از بسياري تعارضات و سوء تفاهم ها جلوگيري مي كند.
6) همدلي به جا و مناسب موجب تعديل و اصلاح شناخت، احساس و رفتار مي شود.
7) در تحكيم روابط همسران مي تواند نقش مهمي داشته باشد.
8) احساس آرامش و قوه ي ادارك فرد را افزايش مي دهد.
9) موجب افزايش اعتماد به نفس مي شود.
10) زمينه شناخت بهتر و بيشتر از ديگران را فراهم مي آورد.
11) روابط خانوادگي و اجتماعي را بهبود مي بخشد.
12) امنيت رواني و آسايش خاطر را تقويت مي نمايد.
13) ميل به شركت در فعاليت هاي گروهي را افزايش مي دهد.
14) بيان احساسات خود و درك احساسات ديگران را آسان تر مي كند (همان :27).

2-1-14-14-2 زمينه هاي بروز رفتار همدلانه
همدلي در موارد زیر به وجود می آید :
1) همدلـي يك نوع خصوصيت ذاتي انسان ها است. چـون انسان ها در اجتمــاع به دنيا مي آيند، با هم زندگي مي كنند و بزرگ مي شوند؛ براي هم ديگــر ارزش حيـاتي قائلند و نسبـت به يكــديگر نگران مي شوند و رفتار همدلانه از خود نشان مي دهند.
2) رفتار همدلي بر اساس شرطي ســازي اوليه شكل مي گيرد و انسان ها از رفتارها و عكس العمل هاي ديگران همدلي را مي آموزند.
3) رفتار همدلي مي تواند به موقعيّت و تجــربه خود آنان بستگــي داشته باشد، يعني هر چه افراد همدلي بيشتري را تجربه كرده باشند، احتمال واكنش رفتار فعالانه در آن ها بيشتر خواهد بود.
4) همـدلي مي تواند متنــاسب با جنسيت افــراد ، شكل متفـــاوت به خود بگيرد، اغلب نسبت به همجنس خود رفتارهاي همدلانه ي بيشتري نشان مي دهند و خود را از نظر جنسي جاي ديگران (همجنس خود) قرار مي دهند.
5)تشويق رفتارهاي همدلانه از طرف ديگران مي تواند احتمال بروزآن را درموقعيت هاي مشابه افزايش دهد.
6) فرد با آموزش و شناخت درك و احساسـات خــود و ديگــران و تفسير موقعيت ها ، قـــادر خواهــد بود رفتار همدلانه از خود نشان دهد.
7) گاهي علت بروز رفتار همدلانه مي تواند دوري كردن از يك حالت روحي منفي و ناخوشايند باشد.
8) هنگام بروز مشكل ، احساسات خود را با ديگران در ميان می گذاريم.
9) متوجه باشيم كه همدلي از سوي دوستان داراي حد و اندازه است، افراط در آن امكان سوء استفاده را فـــراهم مي آورد.
10) اطرافيان خود را به خاطر رفتارهاي همدلانه شان تشويق كنيم.
11) در برابر افــرادي كه موجب دلسردي ما مي شوند و يا احساســات همدلانه ي مــا را جـدي نمي گيرنــد، مقاومت كنيم.
12) در همدلي با ديگران از مقايسه كردن خودداري كنيم. چون ممكن است به احساســات پر اميـد آن ها لطمه وارد شود.
13) ميل به شركت در فعّاليّت هاي گروهي را افزايش مي دهد.
14) بيان احساسات خود و درك احساسات ديگران را آسان تر مي كند

هم زبانی خویـــش و پیوندی است مرد با بیگانگان چون بندی است
ای بسا هنـــدو ترک هم ـــزبان ای بسـا دو ترک چون بیگانگان
پس زبان محرمی خود دیگر است هم دلی از هم زبانـی بهتر است

( مولوی )

2-1-14-15 مهارت تصميم گيري
انسان در مسير زندگــي همواره نيازمند تصميم گيري هاي مختلف است و موفقیّت در زندگــي در گرو تصمــيم گيري درست و به جاي اوست.
مهارت تصميــم گيـري به ما كمك مي كند تا با اطلاعات و آگاهي كافي با توجه به اهداف واقع بينانه خـود، از بين راه حــل هاي مختلف، بهترين راه حـل را انتخاب كرده و به كار بگيريم و پذيراي پيـامدهاي آن نيز باشيم.
انسان به عنوان يک موجـــود برخــوردار از تعقل به مطلوب ترين روش ها در دستيابي به هــدف توجّه مي کند لذا مي خواهد در شرايط اطمينان کامل تصميم گيري نمايد.
امروزه ايجاد مهارت در تصميم گيري به عنوان يکي از پايــه اي ترين مهارت هاي زندگـــي به شمار مي آيد ، زيرا زندگي در جوامــع پيشرفته ، گستـرش ارتباطات اجتماعي و افــزايش انتخــاب ها را فـرا راه اقشـــار مختلف به ویژه جوانان قرار داده است (. بدار و دیگران،1380: 192).
انتخــاب رشتــه تحصيلي ، شغل و همســـر از جملــه موارد مهـــم تصميم گيــري هستند . تصميمـــات صحيح وعقلائــي در اين موقعيّت ها نتيجه‌اي مـؤثر در زندگــي فرد بجاي خواهند گذاشت و از تعـارضات و تنش هاي رواني فرد خواهند کاست . هر چند تصميـم گيري هاي غير منطقي و نادرست باعث اضطراب و ايجاد افسردگي خواهد شد ولي تصميـم گيــري عـاقلانه آينده اي روشن را بـه وجود خواهد آورد و اطمينان و آرامش ويژه اي را به زندگي فرد هديه خواهد نمود. در اين صورت است که نقش مشاوره و هدايت هاي مشاور مي تواند به عنوان عنصر آگاهي و نيــروي پشتيبان ياري دهنده وي بسوي تصميــم گيري صحيح و اصولي باشد . هر گاه براي تصميم گيري مطلوب به توانائي هاي خاص از جمله افزايش خودآگاهي،‌ درک ارزش هاي فردي و خانوادگي، مهارت هاي انتخـاب هدف و روابط مطلوب بين فردي و… نيــاز باشد و تصميم گيرنده واجد اطلاعـــات لازم‌، موقعيت مناسب و قدرت استنتاج مناسب نباشد نياز به مشاوره و مشورت با دیگران دارد.

2-1-16-آموزش مهارت های اجتماعی
هدف از آموزش مهارت های اجتماعی آن است که فرد بتواند رفتار، افکار و احساسات خود را بشناسد و شیوه هایی را پیاده کند که باعث راحت تر شدن برقراری ارتباط با دیگران شود.
از آن جایی که بسیاری از رنجش ها، اضطراب ها و خشم ها ناشی از روابط مان با دیگران است، به نظر می رسد که آموزش مهارت های اجتماعی می تواند زمینه ساز زندگی توأم با رضایت باشد.
در واقع آموزش مهارت های اجتماعی از فنونی ترکیب شده است که به افراد، برای کسب روابط میان فردی خود کمک می کند. نتایج حاصل از کاربرد مهارت های اجتماعی از نظر پژوهشگران حاکی از آن است که آن ها در تغییر وضعیت و تغییر رفتار ، ارتباطات میان فردی ، رفع اضطراب اجتماعی ، ایجاد رفتار اجتماعی و بزهکاری مؤثر بوده اند.
آگاهي از نياز به آموزش مهارت هاي اجتماعي اصولاً از طريق بررسي ارتباط ميان رفتار اجتماعي و پيشرفت تحصيلي به دست مي آيد. آموزش مهارت هاي اجتماعي غالباً به آموزش رفتارهاي تحصيلي شباهت دارد. چرا که از طریق جامعه پذیری بیشتر آموزش داده می شود. هم چنين درآموزش مهارت هاي اجتماعي بايستي به عواملي مانند : سنِ فرد ، ميزان رشد او ،كمبود مهارت هاي خاص ، محيط فرهنگي و اجتماعي و يافته هاي محققان و پژوهشگران در زمينه ي آموزش مهارت هاي اجتماعي نیز توجه كرد.
چهار موقعيّت عمده ای که درآن آموزش مهارت هاي اجتماعي براي افراد به وقوع مي پيوندد عبارتند از:
1- محیط های کوچک سازمانی
2- خانه
3- مدرسه
4- جامعه
که از بین اين چهار موقعيّت، آموزش مهارت هاي اجتماعي در خانه ، مدرسه و جامعه از اهميّت بيشتري برخوردارند .
مایزولد (1980 ) نیز فرایند های اساسی آموزش مهارت های اجتماعی را تحت عنوان متغیر های آموزش مورد بررسی قرار می دهد و آن ها را در چهار عامل تقسیم بندی می کند :
1- آموزش
2- تکرار و تمرین
3- بازخورد و تقویت
4- فرایند کاهش گرا (سلحشور، 85 )
مهارت های اجتماعی شخص را قادر می سازد، دانش ، نگرش ها و ارزش ها را به توانایی های واقعی در عین تبدیل کند . او باید یاد بگیرد که چه کارهایی را باید و چگونه انجام دهد.
در آموزش مهارت های اجتماعی، به کار گرفتن رفتارهای اجتماعی در محیط و با وجود افراد مختلف از نظر سنی، جنسی، تحصیلی و …. و هم چنین تداوم رفتارها در طی زمان نیاز به برنامه ی خاصی دارد.

2-1-17- فواید و آثار آموزش مهارت های اجتماعی
همان طور که قبلاً اشاره شد ، آموزش مهارت های اجتماعی بر اساس اهدافی صورت می پذیرد که از طریق آن اهداف فرد می تواند افکار ، نگرش ها و رفتار خود را مورد شناسایی قرار داده تا بتواند با دیگران ارتباط برقرار کرده ، انطباق و سازگاری پیدا کند و در نهایت با آن ها راحت تر زندگی کند.

كلي( 1982) فوايد آموزش مهارت هاي اجتماعي را به شرح ذيل مطرح مي كند:
1- برقراري ارتباط
او هدف از برقراري ارتباط را برقرار ساختن رابطه ي دوستانه با ديگران و حفظ روابط موجود مي داند. اين هدف براي كودكان با توجه به سن رشد و تكامل آن ها به دلیل اینکه از رفتارهاي غيركلامي استفاده مي كنند، اهميت زيادي دارد.
2- داشتن فوايد ثانويه
مهارت هاي اجتماعي ممكن است فوايد ثانويه به دنبال داشته باشند ، براي مثال ، كودك ممكن است دركلاس به حرف معلم گوش كند و به خاطر اين رفتارش امتياز خوبي بگيرد و در نتيجه پدر و مادرش را خوشحال كند. اين مهارت از اين نظر مهم است كه موجب انتقال مهارت هاي اجتماعي به كودكان مي شود .
3- كسب توانايي مواجه شدن با رفتارهاي غير منطقي ديگران
كسب توانايي مواجه شدن با رفتارهاي غيرمنطقي ديگران سومين مقوله اي است كه كودكان بايستي درآن تسلط يابند، كودكاني كه از نظر مهارت هاي اجتماعي ميان فردي در مدرسه یا خانه دچار مشكل مي باشند، به طور معمول در زمينه ي توانايي رفتاركردن در مقابل رفتارهاي اجتماعي نامناسب ديگران ضعيف هستند( متسون ، اولنديك، 1384 : 28- 6 ) .
اهدف اصلي آموزش مهارت هاي اجتماعي مانند اهداف آموزش همگاني وآموزش بزرگسالان اساساً متوجه شكوفايي ظرفيت ها و رشد توانايي ها ، رفتار و شخصيت فرد و حسن تفاهم اجتماعي است كه ازآن مي توان به سعادت فردي و اجتماعي تعبيركرد ( لطف آبادي ،1384 :50 ).
جانسون و جانسون47 (2000 ) شش پیامد سودمند آموزش مهارت های اجتماعی را به شرح ذیل نقل کرده اند :
1-رشد فردی و هویتی
2-موفقیّت های شغلی
3-بهبود کیفیت زندگی
4-سلامت فیزیکی
5-سلامت روانی (رشد عزت نفس، خود مختاری، کاهش اضطراب، افسردگی ، ناکامی )
6-توانایی رویارویی با استرس (مستعلمی و همکاران، 1384 :13 )
نتایج تحقیقات وردین48 (1990) و مالون49 (1994) نیز نشان می دهد که آموزش روابط بین فردی، دوست یابی و کنترل خشم در افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان موثر بوده است. هم چنین پژوهشگرانی مانند هارپر50 (1994)، تواتیز51(1994) تافریت کاسینور52(1994) آموزش هایی از قبیل همکاری در گروه ، توضیح دادن و گوش دادن ، از طریق فنون الگو سازی، مربی گری و ایفای نقش را در کاهش یا حذف رفتارهایی از قبیل پرخاشگری و هیجان پذیری در کودکان و نوجوانان با اختلالات رفتاری و کمبود توجّه و اتیسم53 موثر دانسته اند(همان :15 ).
همان طور که اشاره شد منظور از مهارت های اجتماعی ، مهارت هایی است که از مجموعه ای از توانایی ها، زمینه سازگاری رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند. این توانایی ها فرد را قادر می سازد نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران با خواست ها انتظارات و مشکلات روزانه به ویژه در روابط بین فردی به شکل مؤثری روبرو شود. با این توصیف مهارت هایی که به مهارت های اجتماعی موسومند، ماهیت و تعریف آن ها به نسبت فرهنگ ها و موقعیّت ها تغییر می یابد و تحلیل بنیادی این مهارت ها نشان می دهد که می توان تعدادی از آن ها را پایه فعّالیّت های مربوط به ارتقای زندگی اجتماعی و بهداشت روانی در اجتماع و محیط ها ی دیگر مانند مدارس قرار داد.
پژوهشگران تأثیر مثبت مهارت های اجتماعی را در کاهش سوء مصرف موارد استفاده از ظرفیت ها و کنش های هوش، پیشگیری از رفتارهای خشونت آمیز ، تقویت اتکاء به نفس، تقویت خود پنداری و… مورد تأیید قرار داده اند. پژوهش های بسیاری نیز در مورد سایر آسیب های فردی و اجتماعی و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد ابراز وجود، تعاملات روزمره، اوقات فراغت Next Entries منبع پایان نامه درمورد آموزش مهارت، مهارت های اجتماعی، اجتماعی شدن