منبع پایان نامه درمورد آمادگی الکترونیکی، ارزیابی آمادگی، تجارت آزاد، شکاف دیجیتال

دانلود پایان نامه ارشد

اجتماعی ناشی میشود. با توجه به تعریف شکاف دیجیتالی میتوان آمادگی الکترونیکی را توانایی کشورها در بهرهبرداري از امکاناتی همچون اینترنت و تلفن همراه بهعنوان محور رشد اقتصادي و توسعه انسانی تعریف کرد (یزدانی،1389).
براساس مطالعه رزق9 (2004)، منظور از آمادگي الكترونيكي، توانايي پذيرش، استفاده و بهكارگيري كاربردهاي مرتبط با آن در جوامع است. عوامل متعددي بر چگونگي استفاده از فناوري اطلاعات و سطح آمادگي الكترونيكي جوامع تأثيرگذار است كه ضروري است بهدقت مورد مطالعه و شناسايي قرار گيرد.
بايد توجه داشت كه رسيدن به ارزيابي صحيح در شناسايي جايگاه يك كشور يا سازمان در آمادگي الكترونيكي نيازمند انتخاب الگوي واحد، استاندارد و بررسي آن طي سالهاي متوالي است. ارزيابيهاي مختلف آمادگي الكترونيكي به اندازهگيري حوزهها و محدودههاي متفاوتي ميپردازند كه از كاربردهاي روزمره تا راهبردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات را شامل ميشود. هركدام از ارزيابيها و رتبهبنديها، آمادگي الكترونيكي را با نگاهي متفاوت نشان ميدهند و تمركز اغلب اين روشها بر آمادگي تجاري استوار است. اين ارزيابيها ما را قادر مي سازند تا جوابگويي بهتري داشته باشيم، اعتبارسنجي بين مجموعهاي از اهداف را انجام دهيم و سلامت رقابت را حفظ كنيم (Rizk,2004).
2-4-1. لزوم آمادگی الکترونیکی
شناسایی و ارزیابی وضعیت موجود از نظر آمادگی الکترونیکی در هر کشور مقدمه برنامهریزي براي نیل به وضعیت مطلوب بهویژه براي کشورهاي درحالتوسعه میباشد .بسیاري از دولتمردان معتقدند که فناوري اطلاعات و ارتباطات میتواند به کشورشان در حل مشکلات اجتماعی و اقتصادي که با آن مواجه هستند، کمک کند و آماده هستند تا تغییرات لازم را براي بهرهبرداري از این گونه فناوريهاي جدید اعمال کنند. آنها نیازمندند تا ارزش واقعی آنچه که میتوانند توسط فناوري اطلاعات و ارتباطات انجام دهند را بدانند و بایستی اعتماد آنها در این مسیر تقویت شود. ارزیابی آمادگی الکترونیکی اولین گام در راستاي تبدیل مقاصد به اقدامات برنامهریزيشده خواهد بود که منجر به تغییرات اساسی در نحوه زندگی مردم خواهد شد (ظفر حیدری،1383).
از اهداف نیل به آمادگی الکترونیکی باتوجه به شرایط اقتصادي، اجتماعی، فنی و حقوقی میتوان به اهداف اقتصادي همچون حفظ توان رقابت دیجیتال، ایجاد زیرساختهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، گسترش کاربردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در راستاي توسعه توان اقتصادي و گسترش سرمایهگذاري خارجی و اهداف اجتماعی چون کاهش شکاف دیجیتالی، بهرهمندي افراد و سازمانها از اطلاعات کیفی و ایجاد اعتماد در مشتریان اشاره کرد. عوامل مختلفي وجود دارند كه سازمان ها را ترغيب ميكنند تا به اين آمادگي دست يابند. اين عوامل به طور عمده عبارتند از:
– مزاياي هنگفتي كه فناوري اطلاعات و ارتباطات با خود به همراه ميآورد. اين امر سازمان را بهسمت كوچك شدن، رعايت اصول اخلاقي، مسئوليتپذيري و شفاف شدن امور وزندگي راحت هدايت ميكند.
– سازمانها با تهديد عقبماندگي مواجه هستند.
– استفاده درست از فناوري، پتانسيلي (توانايي) شگفتآور براي غلبه بر مشكلات توسعه خواهد بود.
سه عامل زير دولتمردان و مديران را تشويق ميكند تا آمادگي الكترونيكي را بهبود بخشيده و امكان توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات را در جوامع و سازمانهاي خود فراهم آورند:
– فناوري اطلاعات و ارتباطات مزاياي زيادي را در جهت رفع مشكلات اقتصادي ايجاد ميكند.
– توجه نكردن به شكاف الكترونيكي بهعنوان يك تهديد، خطر عقبماندگي را بهدنبال دارد.
– سازمانهايي كه از نقش حمايتي در عرصه جهاني برخوردارند از فناوري اطلاعات و ارتباطات براي اجراي برنامه هاي خود بهره ميبرند (یزدانی،1389).
2-4-2. اهداف آمادگی الکترونیکی
در نگاه كلي اهداف مشخصي براي نيل به آمادگي الكترونيكي وجود دارد. اين اهداف با سه مؤلفة اصلي آمادگي الكترونيكي شامل افراد، بنگاههاي اقتصادي و دولت مرتبط بوده و در دو دسته اهداف اجتماعي و اقتصادي قرار ميگيرند (موحدی،1390).
اهداف اقتصادي نيل به آمادگي الكترونيكي عبارتند از:
– حفظ توان رقابت در دنياي ديجيتال
– ايجاد زيرساختهاي پايدار فناوري اطلاعات و ارتباطات
– استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات و يكپارچگي آن در جهت توسعه توان اقتصادي
– گسترش سرمايهگذاري خارجي
اهداف اجتماعي نيل به آمادگي الكترونيكي عبارتند از:
– بهرهمندي افراد و بنگاهها از اطلاعات كيفي
– كاهش شكاف ديجيتالي
– ايجاد اعتماد در مشتريان
کاتر10 كسب مزاياي آمادگي الكترونيكي را به انسجام و يكپارچگي گسترده فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح وسيع جامعه وابسته ميداند. چهار مزيت كلان و اساسي زير حاصل اين آمادگي است: Cather,2003)).
– توسعه سطح تعاملات: تجارت آزاد فراتر از محدوديتهاي سياسي، هدايت به سمت جهاني سازي
– حذف مشكلات: دسترس آسان به اطلاعات، غلبه بر انزواي مجازي و فيزيكي
– خلق فرصت هاي جديد: افزايش راحتي و حق انتخاب براي مشتري، گسترش برد بازارهاي كسب وكار، امكان توسعه الگوهاي جديد کسب وكار
– افزايش كارايي: تسهيل تحويل محصولات و خدمات، افزايش شفافيت عمليات، كاهش هزينه و زمان
2-4-3. ارزیابی آمادگی الکترونیکی11
از شاخص آمادگي الکترونيکي در مطالعات زیادی به عنوان شاخصی برای سنجش آماده بودن زیرساختها و وجود توانايي پذيرش، استفاده و بهکارگيري کاربردهاي مرتبط با آن، استفاده میشود. این شاخص بهویژه در سطح بینالمللی یا منطقهای و برای مقایسه وضعیت جوامع با یکدیگر و رتبهبندی آنها، مورد استفاده قرار میگیرد. الگوهای سنجش آمادگی الکترونیکی کشوری متعددند که موحدی و یاقوتی در پژوهش خود مهمترین الگوها و شاخصهای مورد استفاده آنها را جمعبندی کردهاند که در جدول 2-1نمایش داده شده است (موحدی و یاقوتی،1387).
اما واقعيت اين است که تعداد ابزارهاي آماده براي استفاده از ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سطح سازماني، بسيار محدود است. در اين الگوهاي سازماني معمولاًً از برخي الگوهاي مرجع مرتبط با سطح جامعه استفاده ميشود. آمادگي الكترونيكي مفهوم نسبتاً جديدی است كه به دليل نفوذ پرشتاب اينترنت در سراسر جهان و پيشرفت سريع و چشمگير استفاده از فناوري اطلاعات در صنعت و كسب وكار توسعه يافته است. مفهوم آمادگي الكترونيكي به سبب فراهم آوردن چارچوب يكپارچه براي ارزيابي عمق شكاف ديجيتالي ميان كشورهاي توسعهيافته، در حال توسعه و توسعه نيافته در اواخر دهه 1990شكل گرفت.
نخستين تلاش ها در اين زمينه توسط پروژه خطمشي سيستمهاي رایانهای12CSPP صورت گرفت و اين پروژه نخستين ابزار سنجش آمادگي الكترونيكي با عنوان «راهنماي آمادگي براي زندگي در جهان شبكهای» را طراحي كرد. واقعيت اين است كه تعداد ابزارهاي آماده براي استفاده از ارزيابي آمادگي الكترونيكي در سطح سازماني، بسيار محدود است. در اینجا به بررسی آمادگی الکترونیکی از نگاه هر الگو پرداخته میشود (موحدی و یاقوتی،1387).
الگوی CSPP (2005): اين الگو را پروژة سياستگذاري سيستمهاي رايانهاي منتشر كرد. طبق تعريف، يك جامعه آماده از لحاظ الكترونيكي داراي سرعت بالاي دسترسی به شبكه در بازار رقابتي، دسترسی و استفاده پايدار از فناوري اطلاعات و ارتباطات در مدارس، ادارات دولتي، بنگاههاي اقتصادي، خانهها و مراكز بهداشتي است. در چنين جامعهاي امنيت و حريم خصوصي افراد هنگام استفاده از روشهاي الكترونيكي تأمين شده و سياستهاي دولتي از كاربري و اتصال به شبكهها حمايت ميكنند.
الگوی CMCID13(2005): مركز توسعه بينالمللي دانشگاه هاروارد اين الگو را منتشر كرد و منشأ آن مدل CSPP است. اين الگو با استفاده از شيوهاي نظاممند به ارزيابي عوامل بسيار، زيادي كه در تعيين آمادگي براي پيوستن به شبكه جهاني دخيل هستند، ميپردازد. طبق تعريف اين مركز، يك جامعه آماده از حيث الكترونيكي، مجهز به زيرساختهاي فيزيكي ضروري فناوري اطلاعات و ارتباطات مانند شبكه مخابراتي با پهناي باند وسيع، دسترس مطمئن و قيمت مناسب است. فناوري اطلاعات و ارتباطات در جوانب مختلف اجتماعي و فرهنگي چنين جامعهاي درآميخته است. در چنين جامعهاي روشهاي الكترونيكي در تجارت بهكارگيري شده و داراي بازار فناوري اطلاعات و ارتباطات مناسبي است.
الگوی 14APEC (2000): اين الگو از سوي گروه هدايت تجارت الكترونيكي در سازمان همكاريهاي اقتصادي آسيا و اقيانوسيه منتشر گرديد. اين الگو با توجه به محيط و جو حاكم بر جوامع به دولتها كمك ميكند تا به امر توسعه سياستهاي متمركز به منظور توسعه تجارت الكترونيكي به صورتي سالم و درست در سطح جامعه همت گمارند. طبق تعريف ارائه شدة اين الگو، كشور آماده است كه از نظر تجارت الكترونيكي آمادگي داشته باشد. به بيان ديگر، داراي تجارت آزاد، صنعت قانونمند، سهولت در صادرات و هماهنگ با استانداردهاي دولتي و توافقنامههاي تجاري باشد.
الگویWITSA15 (1999): ائتلاف جهاني خدمات و فناوري اطلاعات، ارزيابي بين المللي درخصوص تجارت الكترونيكي را در سال 1999 انجام داده است. اين الگو با جمعآوري نتايج حاصل از ارزيابي بينالمللي از ديدگاهها در خصوص انجمنهاي صنعتي فناوري اطلاعات به دنبال تشويق توسعه تجارت الكترونيكي است. هدف از اين كار، ارزيابي ميزان آگاهي شركتها و مصرفكنندگان از تجارت الكترونيكي و تعيين زمينههاي بالقوه عملياتي نمودن آن است. طبق تعريف اين الگو يك كشور با آمادگي الكترونيكي به اعتماد مصرف كننده در مورد حفظ حريم خصوصي و امنيت، فناوري امنيتي بهتر، كارگران ماهرتر و هزينة آموزش كمتر، سياستهاي عمومي بهتر و راحتتر، فعاليتهاي كاري جديد مطابق با عصر اطلاعات و هزينة كمتر براي فناوري تجارت الكترونيكي نياز دارد.
الگوی مککانل16 (2005): الگو از سوي شركت بينالمللي مككانل با همكاري اتحاديه جهاني تهيه و منتشر شد. اين الگو به دنبال ارزيابي آمادگي فناوري اطلاعات و خدمات الكترونيكي اقتصاد ملي يا توانايي حضور جوامع در اقتصاد جهاني ديجيتالي است. طبق تعريف، كشوري داراي آمادگي الكترونيكي است كه آمادگي در اين زمينهها را داشته باشد: استفاده وسيع و گسترده از رايانهها در مدارس، تجارت، حكومت، منازل، دسترس قابل اعتماد با ظرفيت مورد نياز در بازار رقابتي، تجارت آزاد، نيروي كار ماهر، آموزش در سطح مدارس، داراي فرهنگ خلاقيتزا، مشاركت هاي دولتي و تجاري، شفافيت و پايداري تصميمات در دولت و حتي يك سيستم قانوني اجرايي، شبكههاي ايمن و كاربران پنهان و قوانيني كه امضاي ديجيتالي را اجازه ميدهند.
الگویCIDCM17 (1998): مركز توسعه بينالمللي و مديريت تعارض دانشگاه مريلند اين تحقيقات را انجام و در سال 1998 ارائه كرده است. اين الگو به دنبال ايجاد سهولت كاربري و توسعه اينترنت است. در اين الگو، آمادگي الكترونيكي به ميزان استفاده از اينترنت و شرايط تسهيلكننده براي استفادهكنندگان بستگي دارد.
الگوي موزاييك18(2000): گروه موزاييك اين الگو را كه به عنوان پروژة جهاني انتشار اينترنت نيز شناخته شده، ارائه داده است. با استفاده از اين الگو كشورهاي مختلفي مورد مطالعه قرار گرفتهاند. فرآيند تهيه، تدريجي بوده و سالهای1998 تا2000 را شامل ميشود. اين الگو به دنبال سنجش و تحليل رشد اينترنت در سطح جهان است، به طور مستقيم يك جامعه آماده الكترونيكي را تعريف نميكند، ولي شرايط رشد زيرساخت و استفاده اينترنت را به عنوان ضروريات يك جامعه الكترونيكي شرح ميدهد. گذشته از اهميت و شهرت هر يك از الگوها، شاخصهاي مورد استفاده در هر الگو نيز اهميت ويژهاي دارند.
جدول 2-1. عناوین شاخص های مدل های ارزیابی آمادگی الکترونیکی
عنوان
شاخص ها
CSPP
1.زیر ساخت شبکه 2. مکان های شبکهای(دسترس) 3. برنامه ها و خدمات شبکهای 4. اقتصاد شبکهای 5. توانمند سازیهای دنیای شبکهای
CID
1. محیط 2. آمادگی 3. کاربری
APEC
1.زیر ساخت 2. دسترسی برای خدمات ضروری 3. استفاده از اینترنت(استفاده در تجارت، دولت و خانهها) 4 .تشویق و تسهیل(استانداردهای پیشبرد صنایع) 5. مهارتها و منابع انسانی(آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات نیروی کار) 6. جایگاه

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد بازار الکترونیک، تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، بازارهای الکترونیکی Next Entries منبع پایان نامه درمورد اتحادیه اروپا، تجارت الکترونیکی، تجارت الکترونیک، بازار الکترونیک