منبع پایان نامه درباره نظام آموزشی، سرمایه انسانی، توسعه اقتصادی، نظام اقتصادی

دانلود پایان نامه ارشد

1391).
نقش آموزش عالی در فرایند رشد و توسعه اقتصادی
درباره نقش آموزش عالی در فرایند رشد و توسعه اقتصادی دیدگاههای مختلفی وجود دارد:
• گروهی معتقدند که نظام آموزشی به انجام اصلاحات و حل مشکلات اقتصادی – اجتماعی قادر است و محدودیت توان نظام آموزشی در اجرای این وظایف از محدودیت منابع مالی و عدم توانایی و ضعف مدیران و دست اندر کاران نظام آموزشی ناشی میگردد . بر اساس این نظریات نظام آموزشی، به صورت یک نیروی اصلی و مستقل که قادر به حل معضلات جامعه است باید در مرکز توجه قرار گیرد.
• در مقابل گروه دیگری بر این باورند که نظام آموزشی زیر مجموعهای از مجموعه بزرگ جامعه است و این جامعه ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ویژهای دارد این ساختارها سبب میگردد که هر جامعه نظام آموزشی خاصی را بوجود آورد و از آن تغذیه کند نظام آموزشی با سایر نهادهای جامعه همخوانی دارد و عملکرد آن به میزان توانايیها و تنگناهای ساختار اصلی جامعه وابسته است. با اصلاح نظام آموزشی نمیتوان معضلات و مشکلات ساختاری را از میان برد بلکه از طریق ایجاد تحول در ساختارهای اصلی جامعه میتوان نظام آموزشی را اصلاح کرد زیرا مشکلات آموزشی به نوبه خود بیانگر وجود نابسامانی در نظام اقتصادی – اجتماعی است (کریمی موغاری، 1357).
هر یک از این دو نظریه جنبه های از واقعیت را بیان میکنند.
1. رابطه میان آموزش و ساختارهای اقتصادی رابطهای چند جانبه است. نظام آموزشی و نظام اقتصادی بطور متقابل بر یکدیگر اثر میگذارند. آموزش با خلق دانش و مهارت در خدمت توسعه قرار دارد و توسعه اقتصادی با افزایش تولید ملی انباشت سرمایهگذاری فیزیکی زمینه مناسبی برای توسعه کمی و کیفی نظام آموزشی فراهم می آورد نظام آموزشی هم بر نظام اقتصادی تاثیر میگذارد و هم از آن تاثیر میپذیرد، ولی باتوجه به قدرت و تسلط ساختارهای اقتصادی اجتماعی برنظام آموزشی بسیار شدید و دیرپا و آثار اصلاحی نظام آموزشی بر جامعه کند است و بیشتر در بلند مدت بروز میکند.
2. بهترین راه دستیابی به هماهنگی میان نظام آموزشی و ساختار اقتصادی تهیه و تدوین و اجرای همزمان برنامههای منسجم اقتصادی و برنامه های آموزشی میباشد. برنامهریزی آموزشی مستقل از برنامههای بلند مدت توسعه اقتصادی نمیتواند به حل مشکلات ساختاری جامعه یاری رساند، در عین حال اگر در راهبرد توسعه اقتصادی نیز انسجام و یکپارچگی وجود نداشته باشد هیچ برنامه آموزشی نمیتواند حلال مشکلات گردد(کریمی موغاری، 1357).
طرحهای ارتباط دانشگاه با صنعت
چهار طرح معروفی که در دانشگاههای معتبر دنیا در جهت برقراری ارتباط با صنعت مورد استفاده قرار می گیرد عبارتند از:
1 طرح اینترن شیپ : 17که در این طرح، به طور کلی یک ارتباط کوتاه مدت سه جانبه بین دانشجویان، اعضای هیات علمی دانشگاه و متخصصان بخش صنعت برقرار میشود در این دوره، دانشجویان در قالب تیمهایی با چند رشته یا گرایش، پس از آشنایی با مشکلات واحدهای صنعتی، نسبت به رفع این مشکلات اقدام میکنند.
2 طرح اکسترن شیپ18 : این طرح به دانشجویان اجازه میدهد که حرفههای مختلف را از نزدیک مشاهده و بررسی نمایند تا با دید بازتری به انتخاب شغل آینده خویش بپردازند. طول دوره اکسترن شیپ از یک روز تا یک ماه میتواند متغیر باشد. در این طرح دستمزدی به دانشجویان پرداخت نمیشود و بعلاوه دانشجویان باید هزینههای مربوط به فعالیت هایشان را نیز خود تامین کنند.
3 طرح کارآموزی19 : که به عنوان بخشی از یک کلاس دانشگاهی محسوب میشود که دانشجو به صورت موقتی در یکی از بخشهای صنعت مرتبط با واحدی که میگذراند، به فعالیت میپردازد.
هدف در این طرح این است که دانشجو عملا مطالبی که در دانشکده، پیرامون یک موضوع بیان میگردد را در دنیای کار ببیند تا درک بهتر و عمیق تری نسبت به تئوریهای گفته شده بیاید.
4 طرح کو-اپ :20 این طرح به گونهای برنامه ریزی شده است که دانشجو پنج ترم تحصیلی خویش را به صورت تمام وقت در صنعت به کار و کسب تجربه بپردازد. این ترم ها به ترم کاری21 معروفند. (فایض، شهابی 1389).
نظریه بیکر (اهمیت سرمایه انسانی در تولید دانش و اقتصاد)
بیکر در سال 1996سرمایه انسانی را وارد ادبیات اقتصادي کرد و گفت در حقیقت ویژگیهاي کیفـی افـراد، سـرمایه آنهـا هستند. از دیدگاه بیکر سرمایه انسانی نه سرمایه فیزیکی و نه سرمایه مالی محسوب میشود ، بلکه سرمایه انـسانی بـه عنـوان دانـش، مهارت، خلاقیت و سلامت فرد تعریف شده است. بیکر به این موضوع اشاره میکند که سرمایه انسانی، سرمایه فیزیکـی و سـرمایه مـالی همـه بـه نحـوي از اشـکال سـرمایه محسوب میشوند اما تفاوت آنها از این جا ناشی میشود که یک فرد را نمیتـوان از مهـارت، سـلامت و ارزشهـایش جـدا کـرد در حالی که این امکان در مورد داراییها و اموال فرد وجود دارد. این بدان معنا است که پایـدارترین و تجدیدپـذیرترین سـرمایه، همان سرمایه انسانی است.
نظریه شولتز
بر اساس نظر شولتز در سال1971، تحصیلات رسمی و آموزش ابزاري مهم و حتی لازم و حیاتی براي بهبـود ظرفیـتهـاي تولید هستند. همچنین او سرمایهگذاري بر روي سرمایه انسانی را به عنوان معیارهاي ثبت نام آموزشی میداند. با توجه به اینکه سرمایه انسانی بطور مستقل به رشد و تولید ملی کمک میکند باید مد نظر تمامی محققان و دولتمردان قرار گیرد . بر اساس مطالعات اشتون و گرین در سال 1996 این نکته در خور توجه و حایز اهمیت است که ارتباط بین سرمایه انسانی و عملکرد اقتصادي را باید با دقت در درون بافتهاي اجتماعی- سیاسی مورد سنجش قرار داد(کتابی، 1391).
اشتغال / بیکاری و عوامل اجتماعی
بیکاری نه تنها یک پدیده ی اقتصادی است، بلکه یکی از معضلات اجتماعی نیز قلمداد میشود از آن رو که فرد بیکار، چون خود را سبب هیچ فایده و انگیزهای نمیداند، دارای انرژی برای تخریب واکنشهای غیر معقول در جامعه میباشد. همچنین نتایج نشان میدهدکه خیل عظیم بیکاران درکشورهای جهان سوم در نتیجه رشد نامتوازن بخشهای مختلف اقتصادی-اجتماعی در این کشور ها است. اما نمیتوان این پدیده را فقط مختص کشور های توسعه نیافته و قشر های خاصی دانست؛ چون بیکاری در کشورهای توسعه یافته و در میان قشر های مختلف اجتماعی وجود دارد(کیانمهر، 1385).
عوامل محیطی
عوامل محیطی نظیر فرهنگ خانواده ، طبقه اجتماعی و وضع جغرافیایی در انتخاب شغل فرد مؤثر میباشند. فرهنگ، مجموعه و نوع خاصی از عادات و خصوصیتهای رفتاری است که افراد یک جامعه برای مقابله با مشکلات و سازش با محیط خود و نیز جهت ایجاد روابط با دیگران مورد استفاده قرار میدهند هدف از فرهنگ جامعه همان شیوه کلی زندگی افراد آن جامعه میباشد و به میراث اجتماعی که از گذشتگان به ارث رسیده اطلاق میگردد. چنین فرهنگی تاحدود زیادی تعیین کننده نوع مشاغلی است که در جامعه وجود دارد طبقه اجتماعی فرد نیز در انتخاب شغل عامل مؤثری به شمار می رود. برخی از عوامل طبقه اجتماعی نظیر وضع اقتصادی فرد، زمینههای قبلی خانوادگی ، و محل اقامت از عواملی هستند که موجب تفاوت و تمایز بین خصوصیات فردی میگردند و به نوبه خود در انتخاب شغل تاثیر میگذارند. موقعیت جغرافیایی نیز تفاوتهایی را بین مردم در زمینههای متعدد به وجود میآورد. این تفاوتها در مناطق شهری و روستایی به خوبی مشهود است22( ساگارا و بولند، 2006).
جایگاه اجتماعی شغل
تقریبا تمام افراد تمایل دارند شغلی داشته باشند که از جایگاه اجتماعی خوبی برخوردار باشند. هرچند در عمل بنا به تاثیر عوامل متعدد دیگر ممکن است این تمایل به واقعیت نرسد. اما افرادی که این مساله اولویت بیشتری برای آنها دارد منتظر چنین موقعیتهایی بوده و با توجه به شرایط فردی خود تلاش میکنند چنین شرایطی را برای خود مهیا کنند. توجه و تاکید زیاد به آن عامل، گاه مشکل بیکاری را برای افراد افزایش میدهد. هرچند وقت یکبار رشتهها و مشاغلی در جایگاه اجتماعی بالاتری قرار میگیرند و موجب جاری شدن خیل زیادی از افراد به سمت این رشته و مشاغل میگردند. در اثر تحولات عمیق اجتماعی در سالیان اخیر، امروزه دیگر کمتر کسی را میتوان یافت که به هر شغلی تن در دهد. به خصوص افراد تحصیل کرده جامعه به دنبال مشاغلی هستند که علاوه بر رفع نیازهای مادی و اولیه، نیازهای عالی تر آنها را نیز رفع کند. بنابراین برای جذب و حفظ افراد، باید شغلی را به آنها پیشنهاد کرد که علاوه بر حقوق و مزایای کافی، فرصت رشد و پیشرفت فردی و حرفه را نیز به نها بدهد و در صورتی که چنین فرصت هایی در شغلی وجود ندارد باید واقعیات را برای متقاضی روشن نمود تا بعدا دچار یاس و سرخوردگی نشود (وانوس23، 1980).
نظریه مایول
مایول و شاگردانش میگویند که انسان در مقام حیوان اجتماعی- که ویژگی اصلیش اشتغال به کار است نمیتواند ماهیت خود را نشان دهد و شخصیتش را شکوفا سازد، مگر در گروه کاری که فعالیت حرفهای خود را در آن انجام میدهد، بنابراین فرد در خانواده یا در کشور و یا در گروههای معنوی و امثال آن نمیتواند به تنهایی ماهیت خود را تحقق بخشد. اگر «جامعۀ خوب» وجود دارد، چنین جامعهای را باید در گروه کار جستجو کرد ( توسلی، 1380).
نظریه اجتماعی میلر
میلر اعتقاد دارد که عوامل متعددی از قبیل خانواده، شرایط کار و بازار در انتخاب شغل مؤثرند. او معتقد است که خصوصیات فردی و موقعیت اقتصادی- اجتماعی، انتخاب شغل را در کنترل خود دارند( حسینی نسب، 1371).
اشتغال و عوامل فردی
یکی از موضوعات مهم و اساسی برای انسان ، چیزی است که به آن گرایش دارد و میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای خود را به وسیله آن مرتفع سازد. آدمی از علایق خود آگاه است و به سوی آن میل پیدا میکند و گاه علایقی را در درون خود دارد که از آن بیاطلاع و یا کماطلاع است. یکی از همین علایق مهم، علاقه شغلی است. علاقه و تمایل انسان در بسیاری از امور زندگی انسان سایه گستر است. افراد دوست ندارند به کارها و اموری بپردازند که علاقه و گرایشی به آنها ندارند، چه در مورد کارهای روزمره و چه در مورد شغل و سایر فعالیتها. در واقع علاقه و گرایش در انسان فعال کننده سیستم انگیزش فرد به شمار میرود. انسان بدون علاقه به یک زمینه، انگیزشی برای انجام فعالیت در آن زمینه نخواهد داشت. ممکن است برخی افراد تصور کنند زمانی که شروع به فعالیت کردند کم کم احساس علاقه و تمایل نیز در آنها به وجود خواهد آمد، اما در واقع چنین مسالهای ابدا قابل پیش بینی نیست. فقدان علاقه اولیه ممکن است افزایش نارضایتی از فعالیت مورد نظر و ناراحتیهای جانبی آن را موجب شود(ثنایی، 1386،ر60) .
نظریه بریل
بریل24 معتقد است که انسان طبیعی در انتخاب شغل نیازی به پند و سفارش ندارد، خود او فعالیتی را که باید دنبال کند، به نحوی حس میکند. تفسیر ضمنی این نظریه آن است که اگر فرد با فکر و تصمیم خود، شغلش را انتخاب کند، به طور طبیعی، از آن رضایت خواهد داشت. اما اگر با اجبار و یا اضطرار آن را انتخاب کند، به احتمال قوی، از شغل خود ناراضی خواهد بود (خلیل زاده، 1376).
نظریه خصیصه و عامل
این نظریه بر سه اصل استوار است:
با توجه به تفاوتهای فردی هر فرد میتواند با انواع خاصی از مشاغل بیشترین سازش را داشته باشد.
انجام مشاغل متعدد به خصوصیات خاص نیاز دارد. بنابراین افراد مشاغل گوناگون ویژگیهای متفاوتی دارند.
سازش شغلی دو بُعدی است بدین معنی که عوامل درونی و بیرونی در آن موثر است( شفیع ابادی، 1391).
تقسیم مشاغل بر مبنای علایق
استرانگ، روان شناسی است که تمام شغلها را بر اساس علایق به هفت گروه عمده تقسیم کرده است:
1 . شغلهای علوم زیستی، 2 . شغلهای علوم فیزیکی، 3 . شغلهای تکنیکی (فنی)، 4 . شغلهای خدمات رفاهی، 5 . شغلهای تجاری کوچک، 6 . شغلهای تجاری بزرگ، 7 . شغلهای ادبی.
نظریه کودر
همچنین روان شناس دیگری به نام کودر، در ترجیح سنج شغلی، علایق را به ده گروه طبقه بندی کرده است که عبارت اند از:
.1 رغبت به فضای باز: بعضی افراد کارهایی را ترجیح میدهند که در محیط بسته و محدود نباشد، مانند: کشاورزان، رانندگان جاده و جنگلبانان.
.2رغبت مکانیکی: افرادی که

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره خوداشتغالی، دانشگاهها، روابط اجتماعی، دانشگاه تهران Next Entries منبع پایان نامه درباره عوامل اقتصادی، فارغ التحصیلان، اعضای هیات علمی، آموزش عالی