منبع پایان نامه درباره محل وقوع جرم، تحقیقات مقدماتی، آیین دادرسی، ارتکاب جرم

دانلود پایان نامه ارشد

ميشد و اين امكان براي فرماندهان وجود نداشت كه بتوانند تسلط و اشراف كافي را بر ثبت شكايات بزهديدگان و كنترل مأموريتهاي ورودي و نحوه رسيدگي به آنها داشته باشند ، ولي با راهاندازي اين سيستم ، تحولي بنيادين در چرخه ورود و ابلاغ مأموريتهاي پليسي به وجود آمد. به اين صورت كه با برقراري تماس تلفني بزهديدگان و شهروندان با مركز 110 ، در واقع درخواست آنان به جاي ورود به پايينترين رده ، عملاً به مركز فرماندهي شهرستان مربوطه وارد و پس از ثبت آن در سيستم ، يك پرونده الكترونيكي براي هر تماس توليد و مأموريت از بالا به ردههاي زير مجموعه ابلاغ ميشود و مجريان مأموريت نيز موظف به ارائه گزارش موردي براي هر ابلاغ هستند كه با ثبت اين اطلاعات در سيستم ، به راحتي امكان اعمال فرماندهي و كنترل براي سيستم فرماندهي در هر سطح به وجود ميآيد. اين سيستم موجب شده است از آمار و گزارشهاي خلاف ردههاي پايينتر در خصوص نحوه انجام مأموريتها جلوگيري شود41.
بند دوم: ثبت شکایت
بزهديده حق دارد بلافاصله شكايت او توسط پليس ثبت و به آن رسيدگي شود و فرقي ندارد كه شكايت شفاهي باشد يا كتبي. بنابراين پليس حق ندارد به بهانه اين كه بزهديده كتباً شكايت نكرده ، از ثبت شكايت او و شروع به رسيدگي خودداري كند. حتي در جرائم مشهود ، بدون شكايت بزهديده نيز پليس بايد شروع به رسيدگي كند. ماده65 ق.آ.د.د.ع.ا شكايت شاكي را يكي از جهات قانوني براي شروع به تحقيقات معرفي كرده است و قضات ذيربط و ضابطان دادگستري موظفند بر اساس ماده 71 قانون مذكور شكايت كتبي يا شفاهي را همه وقت قبول كنند. شكايت شفاهي در صورتمجلس قيد و به امضاي شاكي ميرسد ، اگر شاكي نتواند امضا كند يا سواد نداشته باشد ، مراتب در صورت مجلس قيد و انطباق شكايت شفاهي با مندرجات صورت مجلس تصديق ميشود پليس بايد نسبت به شكايات بر اساس واقعيات و طبق قانون بدون هيچگونه محدوديت ، اعمال نفوذ بيجا ، اغوا ، فشار ، تهديد يا دخالت مستقيم يا غيرمستقيم از سوي هر منبع رسيدگي كند.
بند سوم: عدم پرداخت هزینههای شکایت
پلیس باید بتواند تاثیر اصلی آسیبهای جمعی و روانی وارد بر بزهدیده را درک کند و هنگام برخورد با او صرفا انجام وظیفه و دریافت درآمد را در نظر نگیرد. او باید شخصی سلیم و آگاه و نوع دوست باشد. یک پلیس باید بتواند هزینههای ناشی از ارتکاب جرم را ارزیابی کند و متوجه باشد بزهدیده کسی است که دچار بزهدیدگی شده و از نظر مالی بضاعت ندارد که هزینههای سرسام آور را پرداخت نماید و در صورت این امر بزهدیده از اعلام شکایت خود صرفه نظر کرده و بخاطر عدم توانایی در پرداخت هزینهها از گرفتن حق خودمحروم میشود.
بزهديده مجبور است در هر مرحلهاي از راه ، خودش همه اقدامات را انجام دهد. علاوه بر خسارت اوليه از جانب مجرم ، بزهديدگان به جهت شركت در تعقيب كيفري ، متحمل هزينههاي ديگري نيز ميشوند ، از جمله هزينههاي ازدست رفته(مثل هزينههاي رفت و آمد ، نگهداري بچه ، پارك كردن خودرو و…، دستمزدهاي ازدست رفته جهت ملاقات با دادستانها و حضور در دادگاه ، اغلب با تأخيرهاي متعدد ، هزينههاي عاطفي و رواني قابل ملاحظه به جهت مواجهه با متهمان و تحمل پرسشهاي وكيل مدافع متهم ، شك و ترديد قابل ملاحظه در مورد خروجي و نتيجه احتمالي همكاري با مقامات نظام عدالت ، انتقامگيري از جانب متهمي كه به طور موفقيت آميزي تحت تعقيب قرار نگرفته يا اين كه در صورت موفقت آميز بودن تعقيب كيفري ، مدت زيادي محبوس نشده است. گذشته از اين موارد بسياري از هزينههايي كه بزهديدگان بايد متحمل شوند به فارغ البال بودن نظام عدالت كيفري بستگي دارد. براي مثال اگر قرار بر اين باشد كه بزهديدگان ، تعويقها و تأخيرهاي مداوم را به علت حجم عظيم پروندههاي دادستانها و قضات تحمل كنند ، آنان هزينههاي زيادي را متحمل خواهند شد42آنچه گفته شد اگرچه منعكس كننده نگرانيها و هزينههاي بزهديدگان در توجيه عدم همكاري و مشاركت با نظام عدالت كيفري است ، اما اين هزينهها و نگرانيها بسته به نوع پروندهها متفاوت بوده و هريك به فراخور ، نمود كمتر يا بيشتري دارند.
مبحث دوم: اقدامات فوری پلیس
یکی از مهمترین خواستههای بزهدیدگان از پلیس اقدامات فور بعد از اعلام بزهدیدگی در زمان مناسب و معقول است. اعزام سريع پليس به محل وقوع جرم جهت دريافت شكايت و ارائه راهنماييهاي لازم و نيز حفظ صحنه جرم ، جمعآوري ادله جرم ، تنظيم صورت مجلس در محل ، همراهي بزهديده تا مراكز درماني و اعزام مأموران پليس زن در جرائم جنسي و خانوادگي ، از ديگر حقوق بزهديده است.
بزهديده كه با وقوع جرم آسيبديده ، توانايياش براي ادامة زندگي دشوار گرديده ، بايد بتواند در زمان مناسبي خسارتهايش را جبران شده ببيند و به وضعيت قبل از بزهديدگياش باز گردد. هراندازه تعقيب بزهكار و متعاقباً محاكمه و رسيدگي به ضرر و زيان بزهديده به درازا بكشد ، به همان ميزان آسيبهاي وارده به وي تشديد خواهد شد. ضمن اينكه بزهكاري كه دستگاه عدالت كيفري را ناتوان از تعقيب خويش مشاهده كند ، نسبت به ارتكاب دوباره بزهكاري تشويق ميشود و همواره تهديدي براي شهروندان محسوب ميشود. براي حفظ دلايل جرم ، جلوگيري از مخفي شدن يا فرار متهم و رعايت حقوق بزهديده ، سرعت در تعقيب ضروري است. كوتاهي در انجام وظايف مربوط به تعقيب ممكن است براي هميشه بزهديده را از رسيدن به حقش محروم كند. بنابراين لازم است تعقيب در زمان معقول و متناسب با جهات مذكور به عمل آيد43طبق ماده 18 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی انقلاب مصوب 1378 پلیس به محض اطلاع از وقوع جرم توسط بزهدیده باید تمامی اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات و ادوات و آثار و علائم جرم و جلوگیری از فرار متهم و یا تبانی ، معمول و تحقیقات مقدماتی را انجام و بلافاصله به اطلاع مقام قضایی برسانند.
گفتار اول: انجام تحقیقات اولیه
در این گفتار به بررسی آثار به جامانده از جرم پرداخته و اینکه پلیس باید بتواند با دقت و توان بالای خود از شیوهها و شگردهای خاصی جهت بررسی محل اقدامات لازم را بکار ببرد.
بند اول: حفظ صحنه ، آثار و دلایل جرم
1- همكاري با پليس در حفظ صحنه جرم: يكي از موارد همكاري بزهديده با پليس ، كمك به حفظ صحنه جرم است. بزهديده يا بستگان او بايد حس كنجكاوي خود را دخالت نداده و صحنه ارتكاب جرم را به هم نزنند. همچنين قبل از حضور پليس بايد از ورود افراد غيرمسئول به صحنه جرم جلوگيري كنند و اجازه ندهند چيزي از صحنه جرم جا به جا شده يا برداشته شود
2- ارائه آثار باقيمانده از جرم به پليس: در راستاي همكاري بزهديده با پليس ، لازم است بزهديده يا بستگان او هرگونه آثار باقي مانده از جرم يا ابزار ارتكاب جرم را كه در اختيار دارند ، به پليس تحويل بدهند حتي اگر در نظر آنان شيء يا آثار باقي مانده كم اهميت و ناچيز به نظر برسد. گاهي همين آثار به ظاهر كم اهميت ، سرنخ مهمي در تحقيقات پليس محسوب شده و يا دليل و مدرك مهمي در اثبات جرم ارتكابي توسط متهم است.
حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم براي كشف جرم و حمايت از بزهديده فوقالعاده مهم است. بر اساس مصاحبههايي كه با 100 نفر از كارشناسان انتظامي به ويژه افسران آگاهي انجام شد ، حفظ صحنه جرم يكي از اقدامات مهم پليس در كشف جرم و دستگيري متهمان عنوان شده است. اقدامات صحيح و به موقع پليس در حفظ صحنه جرم و آثار و دلايل آن ميتواند تأثير فراواني در كاهش آسيبهاي ناشي از جرم ، حمايت از بزهديده و استيفاي حقوق بزهديده بر جاي بگذارد و به عكس ، اقدامات نادرست ميتواند آسيبديدگي بزهديده را تشديد كرده و وضعيت او را بدتر كند. معمولاً در جرائم مشهود ، جرم كشف شده و لازم است كليه دلايل و مدارك و آلات و ادوات جرم به صورت صحيح جمعآوري شده و مراتب دقيقاً در صورت مجلس قيد شود. همچنين هر اقدام ضروري ديگري كه ممكن است در دادرسي و محاكمه مفيد واقع شود ، بايد توسط پليس انجام گيرد. اما در جرائم غيرمشهود ، اقدامات پليس به دستور مقام قضايي محدود است. در اين نوع جرائم ، پليس بايد بر حسب دستور مقام قضايي ، اقدامات خود را انجام دهد. اين در حالي است كه مقام قضايي گاهي صلاح ميداند كه خود تمامي اقدامات مربوط به تحقيق و جمعآوري دلايل و مدارك را انجام دهد يا فقط بخشي از آن را به پليس واگذار كند. به منظور سرعت بخشيدن به حضور پليس در صحنه جرم ، برخي از كارشناسان انتظامي و بزهديدگان در مصاحبههايي كه با آنان انجام شد پيشنهاد كردند كه در صورت امكان ، اولين مأموراني كه به صحنه جرم اعزام ميشوند ، بهجاي خودرو از موتورسيكلت استفاده كنند تا در شهرهاي بزرگ در شلوغي خيابانها گرفتار نشوند. اخيراً در تهران نيز بسياري از مأموران پليس 110 كه مجهز به وسايل و تجهيزات پليسي هم هستند ، با موتورسيكلت به صحنه جرم اعزام ميشوند. حضور گشتهاي گسترده پليس در مناطق مختلف شهرها ، به ويژه در مناطق جرمخيز نيز در كم كردن فاصله زماني براي حضور در صحنه جرمهايي كه در نزديكي محل گشت آنها واقع ميشود ، تأثير خوبي دارد. وجود اين گشتهاي انتظامي نه تنها احتمال برخورد با صحنه جرمهاي در حال وقوع و در نتيجه دخالت به موقع پليس را افزايش ميدهد ، بلكه احتمال دستگيري مجرمان را نيز قبل از اين كه موفق به فرار شوند ، افزايش ميدهد. از طرف ديگر به منظور انجام سريع و به موقع اقدامات لازم در صحنه جرم به ويژه در جرائم مهمي مثل قتل برخي كارشناسان انتظامي پيشنهاد دادهاند كه تيمهاي مشترك متشكل از پليس ، مقام قضايي ، اورژانس و پزشكي قانوني از قبل سازمان دهي شده و در نقاط مختلف شهرها مستقر شوند و به صورت گروهي و تيم مشترك به صحنه جرم اعزام شوند. به هر حال حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم شامل حفظ صحنه ، معاينه محل ، ضبط آلات و ادوات جرم و حفظ آثار و دلايل جرم است.
بند دوم: معاینه محل
معاينه محل عبارت است از مشاهده و بررسي صحنه جرم توسط مقامات قضايي ، ضابطان دادگستري و اهل خبره به منظور جمعآوري آلات ، ادوات و دلايل جرم. که ممکن است در مرحله تحقيقات مقدماتي به وسيله مقام قضايي يا به نمايندگي از سوي او به وسيله ضابطان دادگستري يا اهل خبره انجام گيرد و يا در مرحله دادرسي ضرورت پيدا كند و از طرف دادگاه به عمل آيد. البته بهتر است معاينه محل در مرحله تحقيقات مقدماتي به عمل آيد تا بتوان آثار جرم را به موقع در محل ، مشاهده و ضبط كرد. در كشف علمي جرائم و شناسايي و دستگيري مجرمان ، معاينه و بررسي صحنه جرم اهميت و نقش بسيار ارزشمندي دارد. به عقيده صاحبنظران ، كليد معماي حل مشكلات در صحنه جرم نهفته است و اگر به طور علمي و دقيق بررسي شود ، پليس را به مخفيگاه متهم هدايت خواهد كرد زيرا مجرم براي انجام رفتار مجرمانه وارد صحنه جرم ميشود و بر آن تأثير گذاشته و از آن متأثر ميشود بهطور مثال ، هنگام ورود به محل در را باز ميكند ، از ابزار و آلاتي براي ارتكاب جرم استفاده ميكند و يا با مجني عليه درگير ميشود و براي ارتكاب جرم از وسايل موجود استفاده ميكند. در گذشتههاي نه چندان دور ، بهرهبرداري از اين آثار امكانپذير نبود ، ولي امروزه با پيشرفت علم و فناوري كه همچنان در حال توسعه است ، بسياري از آثار موجود در صحنه جرم قابل بهرهبرداري است. يك تار مو ، ته سيگار ، اثر انگشت و لكه خون و انجام آزمايشها بر روي آنها ، مجرم را به سادگي به مأموران معرفي كرده و نحوه ارتكاب جرم را بر ملا ميكند. با توجه به اين كه مأموران پليس زودتر از مقام قضايي به محل وقوع جرم وارد ميشوند ، رعايت كليه نكات فني و حرفهاي مربوط به حفظ صحنه جرم و جمع آوري آلات و ادوات جرم ، كمك زيادي به مقام قضايي در جهت كشف جرم كرده و در نهايت حمايت پليس از بزهديده را افزايش ميدهد. بدين ترتيب اهميت نقش پليس در حفظ صحنه جرم در جهت حمايت از بزهديده و كاهش آسيبهاي ناشي از جرم به خوبي نمايان ميشود. هدف اصلي از معاينه محل و صحنه جرم ، تعيين دقيق زمان و مكان وقوع جرم و كشف دلايل مادي منقول و اثربرداري ، عكسبرداري و يا فيلمبرداري دلايل مادي غيرمنقول به منظور تشخيص هويت مرتكب جرم است. پليس در جهت حمايت از

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره دادرسی کیفری، حقوق شهروندی، قوانین موضوعه، حقوق و تکالیف Next Entries منبع پایان نامه درباره شهادت شهود، نظام عدالت کیفری، محل وقوع جرم، عدالت کیفری