منبع پایان نامه درباره فتح الله گولن، حزب عدالت و توسعه، ماه پیشانی، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

مانند حزب رفاه و حزب فضیلت این بوده است که بانوان این کشور آزادانه بتوانند از پوشش اسلامی دلخواه خود استفاده کنند و نیز از اخراج خشونت بار و ناعادلانه ی کارمندان مذهبی از ادارات و پایمال شدن حقوق بخش عمده ای از افراد جامعه جلوگیری کنند (کسرایی،20:1376).
احزاب اسلام گرایی مانند حزب رفاه، عملاً گام های بلندی را در مسیر احیاء شعائر دینی و احقاق حقوق مردم مسلمان برداشتند، این حزب توانست تحولات بسیاری را در جهت اسلامی کردن و یا لااقل روی گردانی از لائیسم در برخی مؤسسات و نهادها ایجادکند (همان منبع: 20 و 21). به طوری که، یکی از دلایل کودتای سفید نظامیان علیه حزب رفاه در سال 1997 صدور مجوز حضور زنان محجبه در نهادهاى سیاسى و نظامى از طرف اربکان بود (ماه پیشانیان،6:1388).
امروزه نیز رعایت حجاب اسلامی در جامعه ی ترکیه، از دیدگاه محافل لائیک، نشانه ی گرایش به اسلام و ضدیت با نظام لائیک محسوب می شود و عملاً تا به حال، یکی از نقاط تقابل نظام حاکمه ی ترکیه با مردم خود بوده است، از این رو مهم ترین شعارهای احراب اسلام گرا، آزادی بانوان در حفظ حجاب اسلامی است (زارع،47:1383). چنانچه پس از 12 سال، به دنبال شکايت يكي از دانشجويان دانشگاه استانبول که به دليل گذاشتن کلاهي بر موهايش از تحصيل بازمانده بود. دانشگاه های ترکیه، قانون منع حجاب را ملغي اعلام كردند و رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه جلوگيري از تحصيل خانم هاي محجبه در دانشگاه هاي اين كشور را اقدامي «مرتجعانه» خواند (پايان 12 سال ممنوعيت حجاب در تركيه،1389).
احزاب اسلام گرا در دوره های مختلف مخصوصاً در دوره ی نخست وزیری اربکان و حزب رفاه و بعد از آن، حزب توسعه و عدالت و رهبران آن، به مبارزه با مظاهر ضد دین و اخلاق پرداخته اند مانند اینکه فروش مشروبات الکلی در برخی از شهرهای تحت اداره ی آن ها ممنوع شد و از تمدید پروانه ی کسب فروشگاه های عرضه ی مشروبات الکلی جلوگیری کردند. بستن خانه های فساد و ریشه کن کردن مسائل ضد اخلاقی، دو شعار اصلی و اجتماعی شهرداران اسلام گرا بود و گاهی نیز توانستند از پخش برنامه های بسیار مستهجن از شبکه های تلویزیونی جلوگیری کنند، علاوه براین، شهرداران اسلام گرای برخی از شهرها، از درآمدهای نامشروع، از جمله بلیت های بخت آزمایی جلوگیری کردند و در هتل ها، طرح تفکیک تسهیلات تفریحی و نمازخانه ها با توجه به جنسیت اجراء شد. اسلام گرایان همچنین سعی کردند به تدریج روحیات و اخلاقیات والای اسلامی را که لائیک ها زیر پا گذاشته بودند و نادیده می گرفتند، دوباره احیاء کنند. کمک به همنوع و دستگیری از مستمندان و تغییر باورها از محوریت پول و ثروت، به محوریت ایمان و اخلاق، نتیجه ی طبیعی این امور بود. آن ها در یک اقدام شجاعانه، تصمیم گرفتند که از اختلاط زنان و مردان در اتوبوس ها جلوگیری کنند و طرح تفکیک تسهیلات و خدمات هتل ها را به اجراء در آورند (زارع،232:1383و233).
برای رهبران حزب عدالت و توسعه، اسلام هویت مردم ترکیه، سرچشمه ی اخلاقیات و نیز بنیان مشروعیت حکومت آن است. بنا به درکی فراگیر و مشترک در میان رهبری حزب،‌ بدون اسلام اخلاقیاتی وجود تدارد و اسلام شرط لازم1 بنای جامعه ای اخلاقی است. بنا به این باور مردم با ادای نماز و فرایض دینی خود، کم تر در معرض فساد خواهند بود و احتمال این که در خدمت منافع جامعه باشند بیش تر است (یاووز،155:1389).
هر مسافری که پا به شهرهای ترکیه می گذارد مدهوش مساجد و بناهای مذهبی آن و تعجیل مردم برای شرکت در نمازهای پنجگانه می شود. به وقت گفتن اذان، مساجد مملوو از جمعیتی می شود که نماز و شعائر اسلامی را نه تنها به عنوان بخشی از اعمال مذهبی خود محسوب می کنند، بلکه بدان به چشم هویت غیر قابل انکارشان می نگرند (کاویان نژاد،1389).
1-2-2- عملکرد نهاد های آموزشی
بدون ترديد آينده ی اسلام گرايي در تركيه براساس نوع تفكر نسل آينده شكل مي گيرد و در حقيقت هر نسل، برحسب برداشت خود از مذهب و تعامل آن با جامعه و اجتماع خود، منشاء تحول در تاريخ خواهد شد. آموزش، در اين ميان از اهميت فوق العاده اي برخوردار است و اگر دستگاه بزرگ آموزش و پرورش بتواند نسل جوان را از داشته هاي فرهنگي راضي سازد جايي براي بروز نارضايتي درآينده نخواهد بود (حیدرزاده ی نائینی،27:1380). پس ازاستقرار نظام آموزشي متمركز در تركيه در سال 1924، آموزش ديني در مدارس مذهبي ممنوع شد. سرانجام در سال 1949 آموزش و پرورش دوره هاي 10 ماهه ی «امام خطيب» را تشكيل داد و در سال بعد مدارسي به نام «امام خطيب» درشهرهايي چون آنكارا، استانبول، قونيه، اسپارت و آدانا تأسيس شدند (عابدی،1384).
مدارس امام خطيب، وظيفه ی تربيت مسئولان ديني را بر عهده دارند و از مؤسسه هاي قابل اعتماد و داراي هويت رسمي مي باشند. اين مدارس در قياس با مدارس دولتي، سطح بالاتري از آموزش را ارائه مي كنند (عابدی،1384).
لازم به ذکر است، آموزش مذهبي در تركيه در سه رده ی دانشكده ی الهيات، مدارس قرآني و مدارس مربوط به آموزش طلاب و وعاظ ارائه مي گردد. همه ی اين مدارس، از دهه ی 50 به بعد گسترش يافته‏اند. حقوق و مزاياي مدرسين با دولت، و تأمين ساير هزينه ها با خود مدارس است. مدارس امام خطيب نيز تا پيش از اجباري شدن، 8 سال آموزش ابتدائي شامل بيش از 500 باب مدرسه، آموزش ديني دوره راهنمايي با 300 هزار دانش‌آموز و بيش از 400 مدرسه آموزش ديني دوره ی متوسطه با 200 هزار دانش‌آموز بوده‌اند. لازم به توضيح است در اين مدارس علاوه بر دروس مدارس عمومي، دروس عربي، قرآن، مسائل و احكام مذهبي تدريس مي گردد (ترکیه،1390). در سال های اخیر، افزایش روز افزونی در میزان ثبت نام مردم در مدارس مذهبی صورت گرفته است. طبق نظر شریف ماردین 448 باب مدرسه مذهبی در ترکیه وجود دارد که فعالیت آن ها از سال 1951 به بعد مجاز شمرده شده است. و تقریباً نیمی از این تعداد از سال 1990 به بعد ایجاد شده اند (زارع،135:1381).
این مدارس در دوره های مختلف دچار بحران های مختلفی بوده اند. از جمله، پس از سرنگونی دولت حزب اسلام گرای رفاه، تحولات ترکیه شتاب بیشتری گرفت. دولت جدید به نخست وزیری مسعود ایلماز کار خود را با اجرای دستورات دوازده ماده ای نظامیان، جهت مهار رشد اسلام گرایی آغاز کرد. که مهم ترین این اقدامات تعطیلی مدارس راهنمایی امام خطیب بود که با اعتراضات و واکنش های شدید مردم در قالب تظاهرات گسترده مواجه شد. اما در دهه ی1980دوران جدیدی آغاز شد که آموزش های دینی پس از کودتای 1980 رونق بی سابقه ای یافت. افزایش 65 درصد به شمار دانش آموزان مدارس امام خطیب، تصویب ماده ی 24 قانون اساسی که طی آن آموزش دینی از دبستان تا پایان دوره دبیرستان را همگانی و اجباری می ساخت (همان منبع: 136و 135).
در سال 1997 زمانی که حزب رفاه به رهبرى نجم الدین اربکان، قدرت را در ترکیه در اختیار داشت. اربکان، در نظر نظامیان به خاطر مجوز دادن به حجاب در مدارس و ادارات دولتى و بیان این مطلب که تعطیل کردن مدارس «امام خطیب» موجب خونریزى خواهد شد متهم بود که به پدیده ی آنتى سکولاریزم کمک کرده است (ماه پیشانیان،6:1388). در دوره های بعدی و با روی کارآمدن حزب عدالت وتوسعه، و توجه به این مسئله که یکی از اهداف حزب عدالت و توسعه، تأکید بر آموزش و پرورش به منظور پیشروی در مسیر توسعه و دموکراسی است. این حزب با طرح اصلاح سازمان آموزش عالى، تغییر ساختارى را در این نظام به وجود آورد و این موضوع باعث نگرانی ارتش شد، چرا که تا قبل از این، فارغ التحصیلان مدارس امام خطیب فقط حق داشتند در رشته هاى مربوط به الهیات تحصیل کنند و تصویب این طرح به آن ها اجازه مى دهد که در سایر بخش هاى آموزش عالى نیز فعال شوند (ماه پیشانیان،6:1388). همچنین، تلاش حزب عدالت و توسعه براى دینى نمودن آموزش در مدارس در سال 2007 نمونه اى دیگر از تلاش این حزب در راستاى تعمیق اسلام گرایى در ترکیه مى باشد (همان منبع).
اما در ترکیه علاوه بر مدارس مذهبی دولتی، مدارس و آموزشگاه های بسیار گسترده ای تحت هدایت فتح الله گولن وجود دارد. فتح الله گولن یکی از شخصیت های شناخته شده و مطرح در جامعه ی اسلامی معاصر ترکیه است. که سی سال قبل با همکاری دوستانش در «ازمیر» تصمیم به فعالیت در زمینه ی تعلیم و تربیت نسل جوان در داخل و خارج از کشور ترکیه گرفت. و نهاد عظیم آموزشی اش را پایه گذاری کرد. هدف او از فعالیت های تبلیغی به گفته ی خودش در موارد زیر خلاصه می شود، 1- تأسیس مکانی در خارج از کشور جهت تعلیم و تربیت، قبل از این که کشورهای دیگری چون ایران این خلاء را پر کنند. 2- پرورش نسل برتری که پس از 10- 15 سال این کشور را اداره خواهند کرد که از هم اکنون نشانه های آن به چشم می خورد. 3- پرورش مبلغ برای تبلیغ از ترکیه، 4- ایجاد همبستگی بین ملت ها و ایجاد زمینه، برای همکاری های اقتصادی ([بی نا]،56:1379).
سیر صعودی افتتاح و گسترش مدارس فتح الله گولن با تأسیس کالج (یا مانلار) ازمیر آغاز گردید تا آن جا که امروزه این مدارس در خارج از محدوده جغرافیایی ترکیه، در سطح 52 کشور جهان از سیبری تا مغولستان، از آلبانی تا رومانی، از انگلستان تا آفریقای جنوبی و از قزاقستان تا پاکستان گسترش یافته است (همان منبع). آن ها با تأکید بر پیوند میان اسلام و خردورزی، علم و مدرنیته و عدم وجود تضاد ذاتی بین غرب و شرق، با پیش انداختن نقش آموزش در تمام سطوح، سبب جلب شمار کثیری از تحصیل کرده های ترک شده اند (ایکلمن،57:1380).
آن دسته از مدارس گولن كه در داخل تركيه قرار دارد، تحت نظارت دولت قرار دارد. اين مدارس اگر چه به لحاظ نظام آموزشي و مدت زمان آموزش، همانند ديگر مدارس تركيه هستند، اما وجه تمايز و امتياز اين مدارس، اين است كه بر اخلاقيات و دين تمركز بيشتري دارند و استادان آن ها، بهترين دانش آموختگان دانشگاه هاي تركيه هستند. اين مدارس هيچ مشكل مالي اي ندارند و تاجران ترك، در حدي گسترده به آن ها كمك مالي مي كنند. اعتبار آموزشي اين مدارس بسيار بالا است و دانش آموزان زيادي، اعم از مسلمان و غير مسلمان در آن ها تحصيل مي كنند. زبان رسمي اين مدارس انگليسي است و فرزندان مقامات مسئول، بلند پايه و نخبگان ترك هم معمولاً جذب اين مدارس مي شوند (لطفی،4:1381).
1-2-3- تعامل با اقلیت های قومی و مذهبی
جامعه ی ترکیه، دارای اقلیت های قومی و دینی مختلف است. اختلاف منافع ، عقائد و خواسته های میان این اقوام و مذاهب و بحران های ناشی از آن، همواره چالشی بزرگ بر سر راه دولتمردان و نخبگان این جوامع در مسیر توسعه و ایجاد ثبات سیاسی و اجتماعی بوده است (تورانلی:1389). در ترکیه اقلیت های قومی و مذهبی مانند کردها، ارامنه، علوی ها، شیعیان و طریقت ها وجود دارند.
آراء جمعیت نژاد کرد، همواره عامل مهمی برای پیروزی در انتخابات ترکیه محسوب می شود. از سال 1973 کردها در انتخابات پیاپی، همواره بیشترین آراء خود را به نفع اسلام گرایان به صندوق ها ریخته اند و نقش مهمی در پیروزی آن ها داشته اند. نجم الدین اربکان، رئیس حزب رفاه، نظام لائیک را مسئول بروز مشکل کردها می دانست. حزب رفاه نگرش به مسئله ی کردها را از زاویه ی ملی گرایی به شدت محکوم می کرد و معتقد بود که تفاوت های ملیتی برای همکاری است، نه اختلاف و درگیری، اما وجود اختلاف در زبان نیز امری طبیعی است. این حزب به یکپارچگی ترکیه اعتقاد داشت و تجزیه را در هر شکلی رد می کرد و برای حل مشکل کردها، با اقرار به حقوق فرهنگی و آزادی عقیده برای آنان، طرحی را در زمینه ی توسعه و صنعتی شدن پیشنهاد می کرد و خواستار برداشتن حالت فوق العاده از منطقه ی کردنشین بود. این حزب به صراحت اشاره نمی کرد که خواستار حل این مشکل به روشی اسلامی است، ولی به طور تلویحی و ضمنی به این موضوع اشاره داشت از جمله با این عبارت: نظام عادلانه، تنها نظامی است که خوشبختی، اعتماد، محبت و برادری را برای همه به همراه دارد (انصاری،252:1373).
اما کردها در پایان دهه ی 90 از عملگرد حزب رفاه، به خاطر عدم

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره قانون اساسی، حزب عدالت و توسعه، اسلام گرایی، حقوق بشر Next Entries منبع پایان نامه درباره حزب عدالت و توسعه، اتحادیه اروپا، سیاست خارجی، سازمان ملل