منبع پایان نامه درباره ضرب و جرح، اعمال مجرمانه، حمل و نقل

دانلود پایان نامه ارشد

تحقيقاتي كه تا پايان دهه 1990 انجام شده است ، بيش از يك سوم بزهديدگان در جهان از شيوه رسيدگي پليس به شكايت خود ناراضي بودهاند ، كه پايينترين ميزان اين نارضايتي به آمريكاي لاتين و آفريقا مربوط ميشود36.
5- انواع خاص بزهديده: علاوه بر انواع بزهديده كه به اعتبار شخص بزهديده يا بزه ارتكابي به گونهاي مختلفي تقسيم ميشوند که در ذیل گونههايي خاص از بزهديدگان را كه شامل جامعه بزهديده ، بزهديدگان بالقوه و بزهكاران بزهديده است ، بررسی میکنیم.
الف- جرائم بدون بزهديده: در برخي از جرائم كه از آنها با عنوان جرائم بدون بزهديده نام برده ميشود به ظاهر بزهديده مشخص و شاكي معيني براي مراجعه به پليس و ايراد شكايت وجود ندارد. اما آسيبهاي اجتماعي فراواني از آنها متوجه جامعه و يا بخشها و اقشاري از جامعه ميشود. ، در حقيقت جامعه بزهديده محسوب ميشود و بنابراين تعبير جرائم بدون بزهديده در مورد آنان صحيح به نظر نميرسد در اين دسته از جرائم مانند ميگساري ، روسپيگري ، اعتياد ، تكديگري ، قاچاق موادمخدر ، بيحجابي و بدحجابي. گاهي نيز بزهديدگان گروه فراواني را شامل ميشوند. جرائم سازمان يافته كه در آنها اعمال مجرمانه ارتكابي توسط گروههايي از اشخاص كه به شكل منسجم و متشكل گرد هم آمدهاند و معمولاً قصد آن دارند كه از اعمال خود ، فوايد مالي كسب كنند ، سرقت و قاچاق آثار فرهنگي هنري و تاريخي ، قاچاق اشخاص به ويژه زنان و كودكان به منظور سوء استفادههاي جنسي و جسمي ، قاچاق اسلحه ، چاپ اسكناس تقلبي ، شركتهاي هرمي و بازاريابي شبكهاي از جمله اين موارد است. همچنين در برخي از انوع اين جرائم ، اشخاص حقوقي به عنوان بزهديده و شاكي قانوني محسوب ميشوند ، اما در عمل ، بزهديدگان واقعي اين جرائم نيز كليت جامعه و يا بخشهايي از جامعه هستند همانند جرائم عليه محيط زيست كه باعث آلودگي هوا رودخانهها ، نابودي جنگلها و… ميشوند. يا جرائم تخلف از مقررات بهداشتي و مواد خوردني و آشاميدني و يا تجاوز به راهها و راهآهن و حريم آنها.
ب-بزهديدگان بالقوه: برخي افراد به دليل ويژگيها و خصوصياتي كه دارند يا اعمال و رفتاري كه از خود بروز ميدهند و يا موقعيت و شرايط خاصي كه دارند ، آماج جرم قرار گرفته و در خطر بزهديدگي قرار ميگيرند. اين ويژگيها عبارتند از:
1- بيولوژيك: از نظر سن ، كودكان و افراد مسن جزء بزهديدگان بالقوه هستند و يا از نظر جنسيت ، زنان و از نظر حال و مزاج ، ناتوانان ذهني جزء بزهديدگان بالقوه محسوب ميگردند.
2- رواني: افراد پرخاشگر ، مسامحه كار و از خود بيگانه جزء بزهديدگان بالقوه هستند
3- اجتماعي: گاهي ويژگيهاي اجتماعي و جامعه بزهديده ميپرورد مانند مهاجران و اقليتها
4- عوامل وضعي و موقعيتي: گاهي شرايط و ويژگيهاي مكاني يا زماني ، افرادي را در معرض بزهديدگي قرار ميدهد مانند كسي كه تنها در شب از مسيرهاي خلوت رفت وآمد دارد
5- وضعيت خاص افراد: گاهي نيز وضعيت خاص افراد ، آن را بزهديده بالقوه ميسازد مانند توريستها ، زنان تنها ، زني كه شوهرش معتاد و بيكار است37
ت-بزهكاران بزهديده: سومين گروه از بزهديدگان خاص ، بزهكاران بزهديده هستند. از بزهكاران بزهديده تعابير و تعاريف مختلفي شده است و هر كدام از اين تعابير از زاويه خاصي به اين عنوان توجه كردهاند ، كه به چند مورد آن اشاره ميكنيم:
1- بزهكاري كه در اثر اقدام متقابل بزهديده ، خودش هم بزهديده ميشود. براي مثال در نزاعي كه طي آن شخص الف مرتكب ضرب و جرح شخص ميشود و متقابلاً شخص نيز او را مورد ضرب و جرح قرار ميدهد. در اين جا شخص الف ضمن اينكه بزهكار است ، در عين حال بزهديده نيز محسوب ميشود. يا در پروندهاي كه شخص الف به شخص ب توهين كرده و به اتومبيلش خسارت وارد ميكند، متقابلاً شخص ب مرتكب ضرب وجرح شخص الف ميشود. در اينجا شخص الف در عين اين كه بزهكار است ، بزهديده نيز محسوب ميشود.
2- بزهكار بزهديده به مفهوم بزهكاري كه در واقع به دليل بزهديدگي ، مرتكب بزه شده است. براي مثال زنان روسپي ، كودكان يا افراد فقير مستأصل و بدون تقصيري كه مرتكب بزهكاري ميشوند ، خودشان قرباني شرايط نامساعد اجتماعي و خانوادگي بوده و خود به نوعي بزهديده محسوب ميشوند و اصولاً همين بزهديدگي موجب بزهكاري آنان شده است.
3- بزهكاري كه بدون توجيه متعارف و به ناحق آسيبهايي خارج از ميزان مجازات قانوني خود ، متحمل ميشود. براي مثال در جرائم و تخلفات رانندگي ، خودرويي از محل پارك ممنوع با جرثقيل به پاركينگ منتقل ميشود ، آنهم در شرايطي كه:
-مالك اطلاعي ندارد و به او خبر نميدهند و در نتيجه او تصور ميكند كه خودروش به سرقت رفته
-اتومبيل در محل نامناسب نگهداري ميشود در اثر آن و به دليل حمل و نقل نادرست به خودرو آسيبهايي وارد ميشود
-براي ترخيص خودرو و مراحل آن ، اطلاعرساني خوبي به مالك نميشود
-مراحل ترخيص خودرو متضمن صرف وقت زياد ، در صف ايستادنهاي طولاني ، پرداخت حق پاركينگ و ساير خلافيهاي خودرو ، معاينه فني و… است
4- بزهديده بزه خود يعني بزهكاري كه علاوه بر تحمل مجازات ، خود نيز از جرم ارتكابي متحمل صدمه و آسيب ميشود. براي مثال رانندهاي كه در اثر بياحتياطي در تصادفي موجب ايراد صدمه بدني و خسارت مالي به راننده اتومبيل مقابل ميشود و به عنوان مجازات به حبس و پرداخت خسارت به طرف مقابل محكوم ميشود ، خود نيز در اثر جرمي كه مرتكب شده ، صدمه بدني ميبيند و به اتومبيلش خساراتي وارد ميشود.

بخش اول : تعامل پلیس و بزهدیده در برخورد با جرم
فصل اول : آگاهی و اقدام فوری
بزهديده در تمامي مراحل رسيدگي مقدماتي كه توسط پليس صورت ميگيرد ، نقش بسزايي دارد. در همه مراحل اعم از اعلام جرم به پليس ، حفظ صحنه جرم ، جمع آوري ادله و مدارك و پيگيري پرونده ، بزهديده تأثيرگذار بوده و با همكاري پليس و رعايت توصيههاي آن ، ميتواند روند برخورد با جرم و تعقيب متهم را تسهيل كرده و ميزان موفقيت آن را تا حد زيادي افزايش بدهد.
اعلام بزهدیدگی از طرف بزهدیده و آگاهی به موقع پلیس از این امر می تواند کمک شایانی به فرد بزهدیده نموده و پلیس با آگاهی در ساعات اولیه وقوع جرم میتواند اقدامات لازم را انجام دهد.
مبحث اول : آگاهی پلیس از وقوع جرم
در این مبحث به چگونگی آگاهی پلیس از وقوع جرم و نحوه اقدام و برخورد با آن را موررد بررسی قرار میدهیم.
بزه ، بزهكار و بزهديده سه ضلع اساسي پديده مجرمانه هستند. در اين ميان ، بزهديده نقش بسيار مهمي در كمك به پليس براي كشف جرم و تعقيب متهم يا متهمان و نيز كاهش آسيبهاي ناشي از جرم دارد. پليس به تنهايي نميتواند در كاهش آسيبهاي ناشي از جرم موفقيت لازم را كسب كند و در اين راستا نيازمند همراهي و همكاري بزهديده است. بزهديده با همكاريهاي خود و رعايت توصيهها و تذكرات پليس ، نه تنها به انجام صحيح و بهتر وظايف پليس كمك ميكند ، بلكه ميزان آسيبهايي را كه از ناحيه جرم متوجه او ميشود ، به ميزان قابل توجهي كاهش ميدهد. که در ذیل به بررسی نقش بزهديده در كشف جرم ، جمعآوري ادله و مدارك ، پيگيري پرونده و همكاري او با پليس كه در نهايت منجر به كاهش آسيبهاي ناشي از جرم و جبران هر چه بهتر خسارات بزهديده و استيفاي حقوق او میگردد میپردازیم.
علاوه بر اعلام بزه ديدگي ، ساير نقشهاي بزهديده در كشف جرم و جمعآوري ادله و مدارك ، بر اساس نظرات 100 نفر از كارشناسان انتظامي كه با آنان مصاحبه صورت گرفته ، به ترتيب اهميت عبارتند از:
1- ذكر همه وقايع و جزئيات: بزهديده بايد از كليگويي پرهيز كرده و همه جزئيات و وقايع مربوط به جرم ارتكاب يافته را توضيح بدهد ، تا پليس با استفاده از آنها بتواند وظيفه خود را به خوبي انجام دهد
2- توصيف ويژگيهاي مجرم: توصيف ويژگيها ، شكل و خصوصيات مجرم و كمك به پليس در چهرهنگاري مجرم از سوي بزهديده اهميت فراواني دارد. هرگونه اطلاعاتي كه بزهديده در اين زمينهها و نيز سوابق قبلي مجرم مانند شرب خمر ، سابقه شرارت ، اعتياد ، دخالت در امر قاچاق موادمخدر و… در اختيار پليس قرار بدهد ، ميتواند در كشف جرم و جمع آوري ادله و مدارك ، كمك شاياني بكند
3- ارائه مدارك و شواهد به پليس: بزهديده بايد هرگونه مدارك و شواهدي كه در دست دارد و به اثبات ارتكاب جرم توسط متهم دلالت دارد ، در اختيار پليس قرار بدهد
4- ارائه هرگونه سرنخ: ارائه هرگونه سرنخي به پليس توسط بزهديده هرچند به ظاهر كم اهميت ، ميتواند در كشف جرم و دستگيري متهم كمك شاياني بكند. به ويژه در جرائم مهمي مانند قتل و آدمربايي كه معمولاً ميتواند سرنخهاي قابل توجهي در دست بزهديده يا بستگان او باشد
5- ارائه آدرس متهم: در صورتي كه بزهديده اطلاعي از آدرس محل زندگي يا كار متهم يا محل اختفاي او دارد ، بايد آن را در اختيار پليس قرار دهد. حتي اگر آدرس متهم را هم نداشته باشد ، ميتواند در شناسايي آدرس به پليس كمك كند
6- معرفي متهم: در صورتي كه بزهديده متهم و يا همدستان او را ميشناسد ، حتماً بايد آنان را به پليس معرفي كند. حتي در صورتي كه مطمئن نبوده ولي نسبت به هويت متهم ظن و گمان داشته باشد و نسبت به شخص يا اشخاص خاصي مظنون باشد ، آن را هم بايد در اختيار پليس قرار بدهد. گاهي برخي از بزهديدگان با اين كه متهم يا متهمان را ميشناسند ، ولي به دليل ترس يا وجود رابطه خويشاوندي ، از معرفي آنان خودداري ميكنند ، كه اين امر به ضرر خود بزهديدگان تمام شده و كشف جرم و دستگيري متهم را با مشكل مواجه ميكند
7- سرعت عمل در اعلام جرم: براي جلوگيري از امحاي آثار جرم و فرار متهم ، لازم است بزهديده يا بستگان او ، در اعلام جرم به پليس ، سرعت عمل داشته باشند. زمان پاسخگويي پليس به جرائم به سه دوره زماني تقسيم ميشود
1- زمان گزارشدهي: از زمان شروع جرم تا لحظه تلفن به پليس
2- زمان ابلاغ مأموريت: از زمان دريافت تماس توسط پليس تا اعزام مأمور
3- زمان عزیمت: از لحظه دريافت مأموريت تا زمان رسيدن به صحنه جرم
در تمامي جرائم ، به ويژه در جرائمي ، كه واجد حضور طرفين جرم يعني بزهديده و بزهكار در صحنه جرم است هر چه مدت زمان عزيمت پليس كم باشد ، احتمال اين كه پليس خود را زودتر به صحنه جرم رسانده و بزهكار را دستگير كرده و ساير اقدامات لازم را به عمل آورد ، بيشتر ميشود در نتيجه آسيبهاي ناشي از جرم كاهش يافته و از بزهديده حمايت بيشتري صورت ميگيرد38.
8- معرفي شهود: بزهديده بايد شهود خود را به پليس معرفي كند تا اظهارات و شهادت آنان ثبت و ضميمه پرونده شود
9- كمك به پليس براي جمع آوري مدارك: هنگامي كه پليس به دنبال شناسايي و جمع آوري ادله و مدارك اثبات جرم است ، بزهديده و بستگان او ميتوانند كمك فراواني به پليس كنند. اختصاص وقت از سوي بزهديده ، همراهي و كمك به پليس در جستجوي آثار باقيمانده از جرم در منزل يا مغازه يا صحنه جرم و… از جمله اين موارد است
10- ذكر همه جزئيات بدون شرم و حيا: گاهي بزهديده يا بستگان او شرم و حيا كرده و همه جزئيات و ابعاد جرم ارتكابي را بيان نميكنند و در نتيجه روند پرونده دچار مشكل ميشود. گاهي شرم و حيا به دليل همجنس نبودن بزهديده با پليس است مانند زن بزهديدهاي كه نميتواند جزئيات تجاوز جنسي را به پليس مرد بازگو كند كه در اين موارد با توجه به وجود پليس زن ، بايد جزئيات لازم به پليس زن گفته شود. گاهي هم شرم و حيا به دلايل خانوادگي يا ترس و… است مثلاً بزهديده زن ، تجاوز جنسي را نميگويد تا شوهرش او را طلاق ندهد يا مثلاً فقط سرقت طلاها را بيان ميكند و از ذكر تجاوز جنسي خودداري ميكند ، در حالي كه با توجه به يافتههاي قبلي پليس ، اگر به تجاوز جنسي هم اشاره كند ، جرم كشف شده و متهم دستگير ميشود
11- اعلام زمان دقيق وقوع جرم: از آنجا كه زمان دقيق وقوع جرم ، براي پليس حايز اهميت بوده و در كشف جرم و شناسايي متهم نقش مهمي دارد ، لازم است بزهديده دقت لازم را به خرج داده و زمان دقيق وقوع جرم را به پليس اعلام كند
12- يادداشت مسائل در ساعات اوليه وقوع جرم: از آنجا كه در ساعات اوليه جرم معمولاً ذهن متوجه جرم اتفاقي و جزئيات آن است ، ولي به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره عدالت کیفری، جرم شناسی، سلسله مراتب، کانون توجه Next Entries منبع پایان نامه درباره دادرسی کیفری، حقوق شهروندی، قوانین موضوعه، حقوق و تکالیف