منبع پایان نامه درباره صادرات گاز، واردات گاز، نفت و گاز

دانلود پایان نامه ارشد

خام وارداتي نمي باشد. بعد از آن انگلستان کمترين وابستگي به نفت خام را با حدود ده درصد دارا مي باشد. (خواجوي: 1391، 141)نروژ داراي ذخيره اثبات شده 7/9 ميليارد بشکه و توليد روزانه 188/3 ميليون بشکه است و بقيه کشورهاي اروپايي وارد کننده نفت مي باشند.(موسوي: 1384 ،301) کشور نروژ بزرگترين عضو اتحاديه اروپا است که تأمين کننده سهمي معادل سي درصد از نياز گاز اتحاديه مي باشد. (خواجوي: 1390 ،28) هلند و انگلستان نيز بزرگترين توليد کنندگان گاز طبيعي اتحاديه اروپا مي باشند و در سال2010 به ترتيب هفتاد و يک و پنجاه وهفت ميليارد متر مکعب گاز طبيعي توليد کرده اند که حدود هفتاد و سه درصد از توليد گاز اتحاديه اروپا در سال مذکور است.(خواجوي: 1391، 144) البته انگلستان تا سال 2003 به عنوان صادر کننده گاز شناخته مي شد و از سال 2004 به بعد به يک وارد کننده تبديل شد.(خواجوي: 1390 ،29) بر اساس پيش بيني آژانس بين المللي انرژي توليد گاز طبيعي اتحاديه در افق2035 روندي نزولي داشته و از يک صد و هفتاد و پنج ميليارد متر مکعب در سال2010 به نود و سه ميليارد متر مکعب در سال 2035 کاهش مي يابد.لذا سهم اتحاديه اروپا از کل گاز طبيعي توليدي جهان با بيش از پنجاه درصد کاهش از 5/5 درصد در سال2010 به 2/1 درصد در سال2035 کاهش مي يابد. (خواجوي: 1391، 150)
3-1-9 : راه هاي تأمين انرژي در اتحاديه اروپا
اتحاديه اروپايي در حال حاضر به عنوان بزرگترين وارد کننده انرژي در جهان مطرح است. برابر گزارشي که کميسيون اروپايي در سال 2011 اعلام کرد ، با روند فعلي مصرف کل انرژي ، وابستگي اروپا به واردات انرژي از پنجاه درصد مصرف کل انرژي کنوني به حدود هفتاد درصد در سال 2030 ميلادي خواهد رسيد. پيش بيني مي شود ، در سال 2030 ، وابستگي اتحاديه به واردات نفت و گاز به ترتيب نود وچهار درصد و هشتاد و سه درصد برسد. اين درحالي است که تنها دو درصد از منابع گاز طبيعي جهان در اروپا است(منابع گاز انگلستان، هلند و نروژ). آمار واردات نفت خام و گاز اتحاديه در سال 2007 نشان مي دهد، روسيه(8/40 درصد -9/123 ميليارد متر مکعب) ، نروژ(7/26درصد-9/80ميليارد مترمکعب)،ليبي(3/3 درصد-2/10ميليارد متر مکعب)، الجزاير(9/16 درصد -5/51 ميليارد متر مکعب)، نيجريه(1/5 درصد – 6/15ميليارد متر مکعب )،قطر( 4/2درصد – 3/7 ميليارد متر مکعب )،ديگر مناطق(7/4 درصد – 2/14 ميليارد متر مکعب ) تأمين کننده اصلي گاز اتحاديه اروپا هستند.
و همچنين روسيه (34درصد – 3/185 ميليون تن)،نروژ( 5/15درصد- 3/84 ميليون تن)، ليبي (2/10 درصد- 5/55 ميليون تن)،عربستان(2/7 درصد- 5/39 ميليون تن) و ايران( 2/6درصد- 1/34 ميليون تن)،خاورميانه(3/6 درصد- 3/34 ميليون تن) وديگر مناطق( 5/20درصد – 9/111 ميليون تن) تأمين کننده اصلي نفت اين اتحاديه مي باشند. (حيدري: 1391، 74)
باعنايت به اينکه روسيه بزرگترين تأمين کننده انرژي اتحاديه اروپا محسوب مي شود راه هاي انتقال انرژي از سوي اين کشور به اتحاديه به اختصار به شرح زيرمي باشد :هشتاد درصد از نفت ،هفتاد درصد از گاز وپنجاه درصد از زغال سنگ صادراتي روسيه به اتحاديه اروپايي صورت مي گيرد.کشورهاي اروپاي مرکزي و شرقي بين هفتاد تا يک صددرصد گاز مصرفي خود را به وسيله خط لوله از روسيه وارد مي کنند و انحصار واردات گاز اين کشورها در اختيار روسيه مي باشد.برابر آمار مرکز آمار اتحاديه اروپايي(Eurostat)فنلاند با يک صد درصد،اتريش با هشتادو دو درصد و يونان با هشتاد و يک درصد بيشترين وابستگي را در بين کشورهاي غرب اروپا به گاز روسيه دارند. پس از اين سه کشور ، آلمان با چهل وچهار درصد ، ايتاليا با سي درصد ، فرانسه با شانزده درصد و بلژيک با چهار درصد در رتبه هاي بعدي قرار دارند.بيشترين وابستگي به گاز روسيه در بين اعضاي اتحاديه اروپا متعلق به کشورهاي اروپاي مرکزي و شرقي است.اسلواکي ، بلغارستان و کشورهاي بالتيک (استوني ، لتوني و ليتواني)100 درصد به گاز روسيه وابسته اند. روماني با 94 درصد، مجارستان با هشتاد درصد ، جمهوري چک با هفتاد و چهاردرصد ، لهستان با 69 درصد از واردات گاز خود را از طريق روسيه تأمين مي کنند.(باقيان: 1391، 54) پيوستگي سرزميني روسيه باعث استقرار شبکه اي گسترده اي از خطوط لوله شده است که از آسياي مرکزي و سيبري آغاز و تا اروپاي غربي-جنوب اروپا و ترکيه ادامه مي يابد. (حيدري: 1391، 50)خط نورتون لايت از روسيه به روسيه سفيد،اوکراين و اروپاي مرکزي خط ترانس بالکان از روسيه به کشورهاي بالکان گاز را حمل مي کنند.اين شبکه انرژي پس از فروپاشي شوروي و تقويت قدرت روسيه پس ازسال2000 نيز گسترش يافته است. بويژه از زماني که انرژي به عنوان يک عامل مهم درسند استراتژي روسيه در سال 2000 و 2003 مورد توجه قرار گرفت.در اين ميان کشورهاي اروپاي شرقي و بالکان تنها مصرف کننده گاز نيستند، بلکه کريدور اصلي انتقال انرژي روسيه به غرب نيز مي باشند.به رغم تأمين بخشي از نياز گازي اروپا توسط منابع درياي شمال و ذخائر انگلستان ، اما اين منابع تا سال 2015 پايان پذيرفته و در کنار آن،برنامه هاي محيط زيستي اتحاديه به سمت کاهش مصرف زغال سنگ و جايگزيني بيشتر با گاز طبيعي جهت گيري شده است.گاز پروم که انحصارصادرات گاز روسيه به اروپا را در اختيار دارد درژانويه2010 اعلام کرد قصد دارد صادرات گاز خود را به اتحاديه اروپا در سال جاري ، پانزده در صد افزايش دهد.اين شرکت همچنين قيمت صادرات گاز به اتحاديه را در حدود دويست و سي و شش دلار براي هر هزار متر مکعب در نظر گرفته است که ده درصد نسبت به قيمت سال 2009 افزايش يافته است.

گاز پروم با افزايش صادرات گاز به اروپا تلاش دارد سهم خود در بازار گاز اين منطقه را که در سال 2009 بيست و هشت درصد بود در سال 2020 به سي و دو درصد برساند.(باقيان: 1391، 51)همچنين اتحاديه اروپا بزرگ ترين مصرف کنند? گاز طبيعي جهان است و بيست و هشت درصد اين گاز از طريق شبکه انرژي فدراسيون روسيه تأمين مي شود. مسيرهاي اصلي صادرات انرژي روسيه به غرب در بخش نفت، سه شاهراه اصلي است که شامل خطوط لوله موجود و حمل و نقل ريلي و آبراه هاي داخلي مي شود.
الف:خط لوله صادرات نفت
خط لوله دروژبا: بزرگترين خط لوله صادرات نفت به طول 2500 مايل و ظرفيت 2/1-4/1 ميليون بشکه است.اين خط لوله در دو مسير گسترش يافته است. نخستين مسير کشورهاي بلاروس، لهستان و مسير دوم بلاروس، اوکراين ،اسلواکي ، جمهوري چک و لهستان را پوشش مي دهد.اين خط از حوزه سامارا در سيبري غربي وحوزه هاي اورال ودرياي خزز تغذيه مي شود.
بندر نووروسيسک درياي سياه: يکي ديگر از مسير هاي انتقال نفت روسيه و آسياي مرکزي است.اين بندر به خط لوله سامارا-تيهورک متصل مي باشد که نفت را از ماخاچ قلعه روسيه به باکو آذربايجان و سپس به نوروسيسک منتقل مي کند.
سيستم خط لوله بالتيک:در دسامبر2001 تکميل گرديد و يک مسير مستقيم براي صادرات انرژي به شمال اروپا بدون عبور ازکشورهاي استوني،لتوني ولاتويا است.اين خط لوله سالانه حدود هفتاد و چهار ميليون تن نفت خام را از سيبري غربي روسيه، منطقه اورال-پاووليه و منطقه تيمان-پچورا به بندر پريمورسک روسيه در خليج فنلاند منتقل مي کند.
خطوط لوله صادرات نفت روسيه به همراه ظرفيت انتقال(ميليون بشکه)
رديف
خطوط لوله صادراتي
2003
2005
2010
2015
2020
1
پايانه پريمورسک
06/0
2/1
2/1
2/1
2/1
2
پايانه بالتيک و لهستان
1/0
3/0
3/0
3/0
3/0
3
همکاري اوکراين-اروپا
3/1
3/1
3/1
3/1
3/1
4
شبکه درياي سياه
3/1
3/1
3/1
3/1
3/1
5
شبکه درياي خزر
4/0
6/0
3/1
3/1
3/1
6
تيوشت به داشينگ و ناخودکا


6/0
1
6/1
7
سيبري غربي به مورمانسک



1
6/1
خط لوله تيوشت به داشينگ و ناخودکا،1550 مايل طول دارد و شهر آنگارسک را به شهر چيني داکينگ وصل مي کند. اين خط لوله از سال 2008 به بهره برداري رسيده و ظرفيت آن در مرحله آغازين چهارصد هزار بشکه در روز است. (باقيان: 1391، 55)
ب: خطوط لوله صادرات گاز: حدود دو سوم از کل صادرات گاز روسيه ، که در سال 2008 در حدود4/184 ميليارد متر مکعب بوده است به بازارهاي اروپايي صادر مي شود. اما در زمينه مصرف ، کشورهاي اروپاي شرقي و مرکزي به واردات انرژي از روسيه ، وابسته تر مي باشند. در اين منطقه گاز وارداتي از روسيه به طور متوسط هشتاد و هفت درصد از کل واردات و شصت درصد از کل مصرف را به خود اختصاص مي دهد. انتظار مي رود به دلايل مختلف از جمله مسائل زيست محيطي ميزان واردات گاز اتحاديه اروپا تا سال 2030 به حدود شصت درصد افزايش يابد و حتي به سرعت جايگزين نفت خام گردد. (باقيان: 1391، 56)خطوط لوله گاز موجود بين روسيه و اتحاديه اروپا شامل مسير هاي زير است:
1-خط لوله يامال-يک(يامال-اروپا):اين خط لوله به طول 4169 کيلومتر از طريق بلاروس و لهستان به آلمان کشيده شده است. حداکثر ظرفيت اين خط لوله حدود سي و سه ميليارد متر مکعب مي باشد. ولي امروزه سالانه تنها حدود هفده ميليارد متر مکعب گاز طبيعي از طريق اين خط لوله به اروپا منتقل مي شود. هدف اين خط لوله برآورده کردن تقاضاي آلمان و در نهايت انگليس مي باشد. بعد از اتمام طرح اتصال اين خط لوله به خط لوله پيوند دهنده ، کوتاه ترين مسير انتقال گاز روسيه به انگلستان خواهد بود. (حيدري: 1391، 56)
2-خط لوله برادري: طول اين خط لوله حدود 2750 کيلومتراست و از طريق اوکراين و اسلواکي به اروپاي غربي منتهي مي شود.اين خط لوله در سال 1976 به بهره برداري رسيد و ظرفيت سالانه آن حدود سي ميليارد متر مکعب مي باشد.گاز صادراتي اين خط لوله تقريباً بيست و پنج درصد از مصارف ساليانه گاز طبيعي اروپاي غربي وهفتاد در صد از صادرات گار روسيه به اروپاي غربي را تشکيل مي دهد.
3-خط لوله نورتون لايت(اورمگوي-اوژگورود):اين خط لوله به طول4500 کيلومتر در سال 1983 تکميل گرديد.ظرفيت سالانه اين خط لوله حدود بيست وهفت ميلياردمتر مکعب مي باشد و از اوکران مي گذرد و در آنجا به خط لوله برداري متصل مي شود و در مسير اسلواکي ، اتريش و آلمان قرار مي گيرد.اين خط لوله حدود يک سوم ديگر از مجموع گار صادراتي به مقصد اروپا را انتقال مي دهد.
4-خط لوله جريان آبي: طول اين خط لوله حدود 1250 کيلومتر است و از روسيه از طريق بستر درياي سياه به ترکيه کشيده شده است.اين خط لوله از نوامبر2005 به بهره برداري رسيد، به منظور متنوع ساختن مسير هاي انتقال گاز به ترکيه و نيز اجتناب ترانزيت از کشور ثالث از قبيل اوکراين ، بلاروس و يا مولداوي احداث گرديد. پيش بيني شده استکه تا سال 2010 ظرفيت اين خط لوله به شانزده ميليارد متر مکعب گاز برسد.روسيه در نظر داردتا از طريق اين خط لوله ، تا سال 2025 حدود سيصدو يازده ميليارد متر مکعب گاز به ترکيه صادر نمايد.(باقيان: 1391، 56)

پروژه هاي جديد روسيه براي بالا بردن تنوع مسيرهاي صادراتي به اروپا شامل:
1-نورد استريم(خط لوله گاز شمال اروپا):اين پروژه سواحل روسيه را به درياي بالتيک متصل خواهد کرد و ظرفيت آن براي سال 2012 ،پنجاه و پنج ميليارد متر مکعب در نظر گرفته شده است.
2-بلو استريم(خط لوله گاز جنوب اروپا):گاز روسيه را از طريق درياي سياه و ترکيه به جنوب و مرکزاروپا منتقل مي کند.گازپروم روسيه وشرکت مول مجارستان سرمايه گذاران اين پروژه هستند.
خطوط لوله انتقال گاز طبيعي و ظرفيت هرکدام
ظرفيت در سال 2010
ظرفيت در سال2005
مسير
نام خط لوله
130
130
روسيه-اوکراين-اروپاي مرکزي
برداري/يونيون(شبکه شوروي)
25
25
روسيه-روسيه سفيد-اوکراين-اروپاي مرکزي
پولارلايتس(شبکه شوروي)
20
20
روسيه-اوکراين-بالکان
بالکان ترانس(شبکه شوروي)
20
20
روسيه-فنلاند
فنلاند کانکتر(شبکه زمان شوروي) گسترش يافته از سال 1999
28
28
روسيه-روسيه سفيد-لهستان-اروپاي غربي
يامال(1999)
16
16
روسيه-درياي سياه-ترکيه
بلو استريم(از2002)
28

روسيه-درياي بالتيک-آلمان
خط لوله درياي بالتيک از 2010)NEGP
267
239

کل
(باقيان: 1391، 58)صادرات نفت به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره نفت و گاز، نفت وگاز Next Entries منبع پایان نامه درباره واردات گاز، نفت و گاز، خط لوله نابوکو