منبع پایان نامه درباره شهادت شهود، نظام عدالت کیفری، محل وقوع جرم، عدالت کیفری

دانلود پایان نامه ارشد

بزهديده ، در حفظ صحنه جرم و معاينه محلي بايد اقداماتي را انجام داده و نكاتي را رعايت كند كه مهمترين آنها عبارتند از:
1- كمك به بزهديدگان: مأموران پليس بايد بلافاصله پس از حضور در صحنه جرم كمكهاي مورد نياز به قربانيان جرم را فراهم كرده و در صورت لزوم از اورژانس يا آتشنشاني استمداد بطلبند
2- بازديد صحنه جرم: مأموران بايد در جهت گردش عقربههاي ساعت صحنه جرم را كامل و دقيق مورد بازديد و معاينه قرار دهند
3- تهيه كروكي محل وقوع جرم: مأموران پليس با در نظر گرفتن جهات اصلي ، بايد از وضعيت ، قرار گرفتن ، لوازم منزل ، آثار موجود و موقعيت كلي محل ، كروكي تهيه كرده و مقياس آن را مشخص كنند. تا جايي كه ممكن است بايد از گنجاندن محل و اشيايي كه با وقوع جرم ارتباط ندارند خودداري و فواصل مدارك جرم نيز مشخص شود
4- عكسبرداري از صحنه جرم: عكسبرداري بايد قبل از هرگونه تغيير و جا به جايي در صحنه جرم انجام شود و عكسها بايد به طريقي گرفته شود كه بعد از ماهها در صورت لزوم با مشاهده آنها وضعيت صحنه جرم براي مقامات قضايي مشخص شود. معمولاً عكسبرداري از محل ورود به منزل شروع شده و در جهت گردش عقربههاي ساعت در صحنه جرم انجام ميشود و هر عكس بايد بخشي از عكس قبلي را شامل شود تا امكان پيوند دادن آنها عملي شود. براي عكسبرداري لازم است از جهات گوناگون عكس گرفته شود و فيلمبرداري نيز ميتواند در اين زمينه نتايج مثبتي داشته باشد
5- يادداشتبرداري: مسئول معاينه محلي بايد دقيقاً همه موارد را يادداشت كرده و در گزارش خود قيد كند مثلاً اينكه چه ساعتي به محل رسيده ، چه ساعتي مقام قضايي در محل حضور پيدا كرده ، خاتمه معاينه محلي چه ساعتي بوده ، ذكر كدهاي استفاده شده بر روي هر يك از دلايل و مدارك جمع آوري شده ، نحوه كشف هر يك از دلايل و مدارك جرم ، وضعيت هوا(باراني، برفي،ابري،آفتابي) اين كه چه كسي يا چه كساني در صحنه جرم حضور داشتند و… همگي بايد در گزارش درج شوند
6- استفاده از اهل خبره: مأموران در معاينه محلي ميتوانند با نظر مقام قضايي از اهل خبره و كارشناس مثل پليس جنايي ، پزشك و… استفاده كنند
7- تنظيم صورتمجلس: در پايان معاينه محلي ، لازم است كليه اقدامات صورت مجلس شود. بايد تمام مشخصات آثار و علائم مشهود و مكشوف كه به نحوي در قضيه مؤثر است ، در صورت جلسه قيد شود. مندرجات صورت جلسه بايد صريح و روشن و عاري از هر نوع ابهام و اجمال باشد زيرا محتويات صورتمجلس است كه وضع صحنه جرم را براي مقامات قضايي بازگو ميكند و آنان را از نحوه ارتكاب جرم آگاه ميسازد. بنابراين بايد ، به نحوي نوشته شود كه جزئيات امر در آن انعكاس يابد44.
بند سوم: ضبط آلات و ادوات جرم
منظور از آلات و ادوات جرم صرفاً وسايلي از قبيل اسلحه ، كارد و چاقو نيست. هر وسيلهاي كه مجرم را در جهت ارتكاب جرم كمك ميكند و يا خود وسيله ارتكاب جرم باشد ، آلات جرم محسوب ميشود. بنابراين مأموران پليس پس از ورود به صحنه جرم با توجه به نوع جرم ، بايد به دنبال آلات و ادوات آن بگردند و هر چيزي كه آنها را به سوي كشف جرم رهنمون ميكند ضبط كنند. مأموران پليس به منظور رسيدگي بهتر و دقيقتر به جرم و حمايت از بزهديده ، لازم است در مورد ضبط آلات و ادوات جرم ، نكاتی را رعات كنند:
1- آلات و ادوات جرم و هر چيزي كه حين معاينه محل به دست ميآيد و ممكن است در كشف جرم كمك كند ، ضروري است جمعآوري و ضبط و در صورت مجلس توصيف و قيد شود
2- دلايل و مدارك ارتكاب جرم بايد تا آن جا كه ممكن است بدون تماس با دست و با استفاده از وسايلي نظير دستكش ، پنس و امثال آن جمعآوري و حسب مورد در ظروف مناسب از قبيل لوله آزمايش ، جعبه ، پاكت ، كيسه و امثال آن جاي داده شود و برچسبهايي بر آنها زده و تاريخ و مشخصات دقيق محل كشف بر آنها قيد شود. از جمله آثاري كه به ويژه از ديدگاه جرميابي مورد استفاده قرار ميگيرد شامل آثار انگشت پنهان ، آثار پا به منظور تشخيص جهت حركت پا ، اختلاف طول قدم ، لكههاي خون به صورت مايع يا خشك ، محل لكههاي خون ، لكههاي برخي مايعات بدن در جرائم جنسي، ته سيگار و تار مو .
3- آلات و ادوات جرم را بايد شمارهگذاري و ممهور و حفظ كرد
4- از مايعاتي كه قابل تجزيه است بايد به قدر لزوم تحصيل و در ظرفي ريخته ، مهر و موم شود بهطوري كه ضايع يا تفريط نشود. از مايعات بايد حداقل سه ظرف به عنوان نمونه برداشته شود
5- آثار به دست آمده از محل وقوع يا كشف جرم نياز به اظهارنظر علمي و فني مورد نياز دارد كه اين مهم بايد با استفاده از آزمايشگاههاي مجهز پليس جنايي به عمل آيد و متخصصان مربوطه نتيجه به دست آمده را براي مقام قضايي ارسال كنند
6- تعداد كساني كه به دلايل و مدارك دسترسي مييابند ، تا حد امكان بايد محدود شوند
7- قبل از اقدام به حفاظت مدارك ، بايد از خراب شدن و تغيير پيدا كردن آنها مطمئن شد و جمعآوري مدارك فاسد شدني در اولويت قرار گيرد
8- در تحويل مدارك به مراجع مربوطه بايد مشخصات مدرك و مشخصات تحويل گيرنده آن را ثبت و رسيد اخذ كرد
9- زمان و تاريخ انتقال مدرك در گزارش و رسيد مربوطه ثبت شود
اصولي كه پلیس بايد در صحنه جرم رعايت كنند
1- پلیس باید بدون جانبداري رفتار كند هرگونه اطلاعات و مداركي كه به دست ميآيد ، بايد جمعآوري كرده و مورد توجه قرار دهد و نبايد بهدليل آن كه به دانستن اطلاعات يا مدركي مايل نيست ، از آن چشمپوشي كند
2- پلیس بايد هر چيزي را كه لازم است بهعنوان مدرك در پرونده قرار دهداو نبايد هر كدام از مدارك را كه دلش خواست گزارش كند و از هر كدام كه نخواست چشمپوشي كند. اگر يكي از مدارك به دست آمده از صحنه جرم با فرضيههاي ذهني كارآگاه هماهنگ نبود ، معنايش اين نيست كه آن مدرك بياهميت يا به دردنخور و نامربوط است
3- پلیس بايد تمام فرضيههاي موجود را مورد توجه قرار دهد مگر اين كه خطا بودن آنها به اثبات برسد نبايد هيچكدام از فرضيهها را دور بزنند و كنار بگذارند
4- پلیس بايد به تمام واقعيتهاي موجود به شكل يكسان توجه نماید در اينباره نبايد تفاوت و تبعيض قائل شود حتي اگر مدركي به دست آيد كه مظنون اصلي را تبرئه و سپس فرد ديگري را متهم معرفي كند ، پلیس بايد چنين شواهد و مداركي را در پرونده گزارش كند و هرگز از آنها صرفنظر نكند. در حقيقت پلیس نبايد در طول بررسي صحنه جرم در پي تأييد پيشفرضها و تصورات شخصي خود باشد
5- پلیس بايد دقت كنند تا مدارك ساختگي و يا دستكاري شده و نيز شهود غيرواقعي ، ملاك عمل آنان قرار نگيرد
6- شواهد و مدارك فيزيكي حاضر در صحنه جرم در كشف حقيقت بسيار مؤثر هستند ممكن است انسانها در تفسير و تحليل خود دچار اشتباه شوند ، اما مدارك و شواهد فيزيكي ، خطا نكرده و بر خلاف شهادت شهود ، هيچگاه دروغ نميگويند. بنابراين دقت در جمعآوري آنها از صحنه جرم از وظايف مهم پلیس است
7- در كار جمعآوري مدارك و شواهد از صحنه جرم صرف جمع آوري مدارك ارزش محسوب نميشود. پلیس بايد ارزش تفسيري مداركي را كه جمعآوري ميكند بداند. ارزش تفسيري مدارك با متن و زمينهايی كه آن مدرك در آن پيدا ميشوند در ارتباط است
بند چهارم : تحقیقات محلی
تحقيقات محلي عبارت است از استماع شهادت شهود و اظهارات مطلعان به منظور كشف جرم و روشن شدن حقيقت. هرگاه براي كشف جرم و روشن شدن موضوع و نكات لازم در مورد شغل و خصوصيات اخلاقي متهم و سوابق زندگي او تحقيقات محلي ضرورت داشته باشد و همچنين در مواردي كه شاكي به اطلاعات اهل محل استناد كند ، اقدام به تحقيقات محلي ميشود. در جرائم مشهود ، پليس حق دارد هر نوع تحقيقي را كه كمك به كشف جرم و روشن شدن موضوع ميكند ، بدون نياز به هماهنگي با مرجع قضايي انجام دهد ، اما در جرائم غيرمشهود در صورت اعطاي نمايندگي قضايي به پليس ، تحقيق محلي انجام ميشود. تنظيم صورتجلسه از تحقيق محلي از قواعد آمره است و پليس موظف به تنظيم آن است. به منظور حمايت از بزهديده ، پليس بايد با دقت كامل ، اظهارات مطلعان و شهودي را كه از سوي بزهديده معرفي شدهاند ، صورتجلسه كرده و داخل در پرونده كنند. براي محافظت بهتر از اين اوراق و جدا نشدن از پرونده ، لازم است اوراق پرونده از جمله اوراق صورتجلسه تحقيق از شهود و مطلعان شمارهگذاري شوند. پليس بايد در تحقيقات خود براي پرسشهاي خود به دنبال پاسخهاي مناسب باشد.
الف- بازرسی منزل ، اماكن و اشيا: عبارت از عمل تجسس و تفحص است كه معمولاً در منزل شخص متهم به ارتكاب جرم به وسيله مقامات قضايي يا نواب آنها به عمل ميآيد(انصاري،318،1358). در جرائم مشهود در صورت ظن قوي به كشف متهم يا اسباب و آلات و دلايل جرم در منزل مورد نظر ، پليس ميتواند نسبت به بازرسي آن اقدام كند ، اما در مورد جرائم غيرمشهود نياز به اخذ مجوز از مقام قضايي است. بازرسي منازل ، اماكن و اشيا در مواردي به عمل ميآيد كه حسب دلايل ، ظن قوي به كشف متهم يا اسباب و آلات و دلايل جرم ، در آن محل وجود داشته باشد. در جهت حمايت از حقوق بزهديده ، پليس در بازرسی منازل ، اماكن و اشيا بايد نكات ذيل را رعايت كند:
1- شناسايي دقيق آدرس محل مورد نظر و راههاي ورودي و خروجي و موقعيت خيابانهاي اطراف
2- شناسايي افرادي كه در محل، رفت و آمد دارند
3- كنترل دقيق محل ، قبل از شروع به بازرسي و محاصره آن تا شعاع اطمينان بخش
4- پس از ورود به منزل و دستگيري متهمان ، بلافاصله بازرسي بدني از آنان به عمل آمده و جدا از هم نگهداري شوند
5- بازرسي اتاقها در جهت گردش عقربههاي ساعت بوده و بايد با حضور متهم در صورت امكان و از طبقه پايين شروع شده و به طبقات بالا ختم شود
6- بازرسي منزل بايد با حوصله انجام گيرد و تمام اشيا و لوازم منزل دقيقاً بازرسي شوند
7- به هنگام بازرسي بايد تغيير حالت و وضع ظاهري متهمان مورد توجه قرار گيرد زيرا در كشف جرم مؤثر است و معمولاً وقتي بازرس به دلايل و مدارك جرم نزديك ميشود ، حالت چهره و روحيه متهم دگرگون ميشود و اين تغيير حالت ميتواند در كشف دلايل جرم مؤثر باشد45.
ب-بازجويي مقدماتي: بازجويي به معني عام آن ، سؤال و جواب و اخذ اطلاعات از همه افراد مرتبط با پرونده اعم از شاكي ، متهم ، شاهد ، مطلع و كارشناس است. و در معناي خاص ، سؤال و جواب و اخذ اطلاعات از متهم پرونده به منظور كشف حقيقت و تكميل پرونده است. منظور از بازجويي مقدماتي ، بازجويي است كه توسط پليس و ضابطان دادگستري صورت ميگيرد. به منظور حمايت از بزهديده و كاهش آسيبهاي ناشي از جرم ، مأموران پليس در انجام بازجوييها ، بايد نكات ذيل را رعايت كنند:
1- در انجام بازجويي بيطرفي را رعايت كرده و از هرگونه حب و بغض نسبت به طرفين دعوا پرهيز كنند
2- در بازجويي صبور بوده و با پشتكار و اعتماد به نفس آن را انجام دهند
3- به اصول و فنون بازجويي و روشهاي مختلف آن آشنايي كامل داشته باشند
4- به هنگام بازجويي بايد مراقب اوراق بازجويي و مدارك پرونده باشند ، زيرا امكان دارد هر زمان متهم با قاپيدن برگ بازجويي يا برخي مدارك پرونده ، آنها را پاره كرده يا ببلعد
5- اوراق بازجويي و پاسخ سؤالها را به امضاي متهم برسانند
6- در صورت امتناع از پاسخ دادن به سؤالات يا امضاي اوراق بازجويي ، مراتب در صورت مجلس قيد شود
بند پنجم: احضار و تحقیق از شهود بزهدیده
شاكي حق دارد هنگام تحقيقات ، شهود خود را معرفي و دلايل خود را اظهار كند و نيز از صورت جلسه تحقيقات مقدماتي كه منافي با محرمانه بودن تحقيقات نباشد ، پس از پرداخت هزينه رونوشت بگيرد. شاهد کسی است که شهادت میدهد خواه اداء شهادت کرده باشد خواه تحمل شهادت یعنی موضوع مورد شهادت را احساس نموده و اطلاع از آن حاصل کرده باشد. شاهد و مطلع با توجه به اینکه به نوعی با نظام عدالت کیفری همکاری مینماید و به وقوع یا عدم وقوع جرم اطلاعاتی در اختیار پلیس قرار میدهد که باید به طور واضح و شفاف آنچه را از مجرم میداند بازگو کرده و به بزهدیده کمک مینماید. در این راستا نیز پلیس باید با تیز هوشی و به کارگیری اقدامات لازم اظهارات شهود را با دقت ثبت نموده در در مواقع ضروری از آن استفاده نماید.
گفتار دوم: ارائه

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره محل وقوع جرم، تحقیقات مقدماتی، آیین دادرسی، ارتکاب جرم Next Entries منبع پایان نامه درباره فرایند کیفری، سازمان ملل، حقوق انسان، ارباب رجوع