منبع پایان نامه درباره سلسله مراتب، سرچشمه ها

دانلود پایان نامه ارشد

آنها وجود دارد در آن سهيم هستند و هنجارهايي که سرمايه اجتماعي توليد مي کنند شامل سجايايي از قبيل صداقت ،اداي تعهدات وارتباطات دوجانبه مي باشند ( کلمن ، 462:1385).
و به اعتقاد کلمن عواملي که سبب ايجاد و گسترش سرمايه اجتماعي مي گردند عبارتند از: کمک ، درخواست کمک افراد از يکديگر باعث افزايش سرمايه اجتماعي مي شود رفاه و فراواني کمک دولت سبب مي شود تا افراد نيازشان به يکديگر کمتر گردد ،سرمايه اجتماعي کمتري به وجود خواهد آمد .
1-ايدئولوژي اعتقاداتي مانند لزوم کمک به ديگري ،يا عمل به سود او ،سبب پديد آمدن سرمايه اجتماعي است .از اين رو آن دسته از اعتقادات مذهبي که بر ضرورت کمک و عمل به سود ديگران تأکيد دارند عامل مهمي در شکل گيري سرمايه اجتماعي محسوب مي شود .
2-اطلاعات ظرفيت بالقوه اطلاعات شکل مهم سرمايه اجتماعي است که جزو ذات جدايي ناپذير روابط اجتماعي است .
3-هنجارها اگر در درون گروه اجتماعي هنجارهاي مؤثر و نيرومندي مبني بر اين که فرد بايد منافع شخصي را رها سازد و به سود جمع عمل کند وجود داشته باشد سرمايه اجتماعي شکل خواهد گرفت .(شيرواني و الواني ، 25:1385).
3- پاتنام36
پاتنام بيشتر بر تأثير سرمايه اجتماعي در سطح ملي علاقه مند مي باشد اين که سرمايه اجتماعي چه تأثيري بر نهادهاي دموکراتيک ودر نهايت بر توسعه اقتصادي دارد به اعتقاد پاتنام ،شبکه هاي مدني از اشکال اساسي سرمايه اجتماعي محسوب مي شود .اين شبکه ها ،هنجار معامله به مثل را در جامعه تقويت مي کنند (شارع پور، 35:1384 ).
از نظر پاتنام سرمايه اجتماعي آن دسته از ويژگي هايي از سازمان هاي اجتماعي ،شبکه ها ،هنجارها و اعتماد است که مشارکت کنندگان را قادرمي سازد تا به شيوه اي مؤثرتر اهداف مشترک خود را تعقيب کنند .به بيان دقيق تر سرمايه اجتماعي از طريق افزايش هزينه ها ي بالقوه جدا شدن ،تقويت هنجارهاي مستحکم بده- بستان ،تسهيل جريان اطلاعات ازجمله اطلاعات مربوط به شهرت کنشگران و تجسم موفقيت هاي گذشته سعي دارد به تحقق کنش هاي جمعي کمک کند .
پاتنام بين دو شکل سرمايه اجتماعي تمايز قائل مي شود که عبارت است از سرمايه اجتماعي ارتباط دهنده (يا جامع) و سرمايه اجتماعي درون گروهي(انحصاري)سرمايه اجتماعي ارتباط دهنده ،افراد متعلق به تقسيمات اجتماعي متنوع را گرد هم مي آورد و سرمايه اجتماعي درون گروهي ،هويت هاي اعضا را تقويت کرده وباعث حفظ همگني مي شود . (مبشري، 1387: 1-7) .
تعريف پاتنام از سرمايه اجتماعي شباهت زيادي به تعريف کلمن دارد .از نظر اوسرمايه اجتماعي آن دسته از ويژگي هاي سازمان اجتماعي است که هماهنگي وهمکاري را براي منفعت متقابل تسهيل مي کند .اين ويژگي ها عبارتند از:
شبکه ها شبکه هاي رسمي و غير رسمي ارتباطات و مبادلات در هر جامعه اي – اعم از مدرن ،سنتي ،اقتدارگرا ،ودموکراتيک ،سرمايه داري – وجود دارند شبکه ها به صورت افقي وعمودي وجود دارند در شبکه هاي افقي شهرونداني عضويت دارندکه داراي قدرت و وضعيت برابري هستند در شبکه هاي عمودي شهروندان نابرابر مبتني بر سلسله مراتب و وابستگي به هم پيوند دارند .کنش هاي افقي قوي درشبکه هاي مشارکت مدني مانند انجمن ها ي همسايگي ،تعاوني ها ،باشگاه هاي ورزشي ، واحزاب مردمي روي مي دهند .از نظرپاتنام شبکه هاي مشارکت مدني از اشکال ضروري سرمايه اجتماعي اند .از نظر پاتنام هرچه ساختار سازماني افقي تر باشد ،موفقيت نهادي آن در اجتماع بيشتر است . او شبکه عمودي يا سلسله مراتبي را فاقد توان برقراري اعتماد وهمکاري اجتماعي مي داند .
هنجارهاي تعاملات متقابل درگروههاي اجتماعي هنجارهايي هستند که مهمترين سودمندي آنها تقويت اعتماد، کاهش هزينه تعاملات و تسهيل همکاري است او هنجارهاي تعامل را از مولد ترين اجزاي سرمايه اجتماعي مي داند .
اعتماد اجتماعي پاتنام اعتماد اجتماعي را ناشي از دو منبع هنجارهاي روابط متقابل وشبکه هاي مشارکت مدني مي داند اعتماد همکاري را تسهيل مي کند وهرچه سطح اعتماد درجامعه اي بالاتر باشد احتمال همکاري نيز بيشتر خواهد بود .همکاري نيز اعتماد را ايجاد مي کند .از نظر او ويژگي باز توليدي سرمايه اجتماعي منجر به تعامل اجتماعي همراه با سطح بالايي ازهمکاري ،اعتماد ،بده
و بستان و روابط متقابل ،مشارکت مدني و رفاه اجتماعي مي گردد .پاتنام حضور اين ويژگي را درهر جامعه اي نشانه مدنيت آن جامعه مي داند اين خصلتي است که به نظر او موجب عملکرد خوب نهادهاي دموکراتيک مي گردد .(الواني و شيرواني ،27:1385).

4- برت37
سرمايه اجتماعي را دوستان ،همکاران و تماس هاي کلي تر که از طريق آنها فرصت هاي استفاده از سرمايه مالي و انساني به دست مي آيد مي داند .در حالي که کلمن و لوري شبکه هاي فشرده را شرط لازم براي تشکيل سرمايه اجتماعي مي دانند برت موضع مخالف دارد از نظر برت حفره هاي ساختاري در شبکه ها قابليت تحرک فرد را تسهيل مي کند و اين بدان سبب است که شبکه هاي فشرده معمولاً اطلاعات را منتقل مي کنند درحالي که پيوندهاي سست تر مي تواند سرچشمه هاي دانش و منابع تازه قرار گيرند. (شيرواني و الواني ،1385 :32).
5- آلهاندر و پورتس هم بورديو و هم کلمن برخصلت ناملموس بودن سرمايه اجتماعي نسبت به ديگر اشکال سرمايه تأکيد مي ورزند درحالي که سرمايه اقتصادي درحساب هاي بانکي وسرمايه انساني در ذهن اشخاص جاي دارد ،سرمايه اجتماعي درساختار روابط آنها مستتر است .براي آن که ما سرمايه اجتماعي داشته باشيم بايد با ديگران مرتبط باشيم و اين ديگران اندکه منبع بالفعل امتيازات ما هستند .(تاجبخش،315:1385).
آلهاندر وپورتس درکلي ترين حالت بين سرمايه اجتماعي کمال جويي وسرمايه اجتماعي ابزاري كه شكل هاي ديگر سرمايه اجتماعي به حساب مي آيند به شرح زير تفاوت قائل مي شوند: انگيزه کمال جويي مردم مي توانند قروض خود را به موقع بپردازند و براي مقاصد خيريه صدقات بدهند ،و از مقررات راهنمايي و رانندگي به اين دليل تبعيت کنند که احساس مي کنند که اين رفتار برايشان يک تکليف است . پس هنجارها دروني شده اي که چنين رفتارهايي را ممکن مي سازد به عنوان يک منبع براي ديگران نيز قابل استفاده هستند . در اين مورد دارندگان سرمايه اجتماعي اعضاي ديگري از جامعه هستندکه مي توانند بدون ترس از عدم باز پرداخت ،مبادرت به دادن وام کنند .از نيکوکار خصوصي بهره گيرند ،زنان و مردان سالخورده را قادر مي سازد تا بدون ترس از بابت امنيت منازل خويش ، از خانه خارج شوند و رويکرد نزديکتر به اين ديدگاه اجتماعي شدن کم تر از حد، در طبع آدميان در اقتصاد مدرن وجود دارد که سرمايه اجتماعي را عمدتاً ،انباشتگي تکاليف برطبق هنجار متقابل به حساب مي آورند .بر اين اساس کساني که چيزي اهدا مي کنند ،منابع سخاوتمندانه دراختيار ديگران مي گذارند با اين توقع که در آينده آنچه انجام داده اند بدون کم و کسر به آنها باز پرداخت خواهد شد .انباشت صورت حساب هاي اجتماعي ،از دو جنبه با يک مبادله اقتصادي محض تفاوت دارد. اولاً نقدينه اي که پرداخت بديهاي مورد تعهد به وسيله آن صورت مي گيرد ممکن است با پولي که هنگام قرض دادن مورد استفاده قرارگرفته بود فرق داشته باشد و مثلاً مي تواند همان قدر ناملموس باشد که تأييد يا وفاداري ناملموس است ،ثانياً زمان و موعد باز پرداخت ،مشخص نيست(EricL.Lesser , 2000;48-49).
و بررسي اين موضوع از زاويه ديگر که با تعريف دوگانگي کمال جويي و ابزاري مطابقت دارد. تعريف سرمايه اجتماعي از تحليل مارکس ازآگاهي طبقاتي نوظهور درنزد پرلتاريار صنعتي که کارگران با هم شدن را در وضعيتي مشترک تجربه مي کنند ،ياد مي گيرند که هويت مشترک را حس کنند و از اعمال وابتکارهاي هم پشتيباني به عمل آورند .اين همبستگي نتيجه دروني کردن هنجارها در درون کودکي نيست بلکه محصول نو ظهور يک سرنوشت مشترک است.
به اين دليل ،تمايلات نوع دوستانه کنشگران در اين شرايط فراگير نيست بلکه مقيد به محدوديت هايي است که از سوي اجتماع بر ايشان تحميل مي شود همچنين پرولتارياي صنعتي با همين نوع انگيزه ها واداشته مي شوند تا راهپيمايي هاي اعتراض آميز به راه اندازند ،يا براي پشتيباني ازهمگنان خود اعتصبات همبستگي بر پا دارند .احساس هويت ، اشتراک هويت افراد با گروه ،فرقه ،يا جامعه اي که خود بدان تعلق دارند مي تواند انگيزه هاي پر قدرت ايجاد کند .کلمن از شکل هاي حاد اين ساز وکار به عنوان تعصب نام مي برد و آنها را پاد زهري مؤثر در برابر رفتار “سوار مجاني”عده اي ديگر در فعاليت هاي جمعي تعريف مي کند(EricL.Lesser , 2000;49).
و تعريف سرمايه اجتماعي از جنبهْ ابزاري به عنوان مثال ممکن است يکي از بانکداران به يکي از جامعه ديني خودش ،وامي بدون وثيقه بپردازد ،چون در آن جامعه احکامي وجود دارد که عامل عدم باز پرداخت را با خطر طرد و نفي شدن در جامعه رو به رو مي کند به بيان ديگر ،وجود اعتماد دراين وضع دقيقاً بدان سبب است که تعهدات ،نه از راه توسل به قانون يا زور و خشونت ،بلکه از طريق قدرت اجتماع تضمين مي شود .نتيجه اعتماد قابل تضمين وقتي که کسي کار خيري براي يکي از اعضاي گروه خود انجام مي دهد اين کار را به خاطر تضمين ،باز پرداخت وهم تأييد پشتيباني گروه دريافت خواهد کرد انجام مي دهد.(EricL.Lesser , 2000;49)
6- فرانسيسکو فوکوياما38 سرمايه اجتماعي رابه عنوان يک پديده جامعه شناختي مورد توجه قرار مي دهد و مي گويد سرمايه اجتماعي در مقايسه با سرمايه فيزيکي يا انساني کم تر يک خيراجتماعي به نظر مي رسد به دليل اين که سرمايه اجتماعي بيش از هر يک از دو شکل ديگر سرمايه استعداد توليد آثار خارجي منفي را دارد و همبستگي گروهي در جوامع انساني اغلب به بهاي دشمني نسبت به افراد غير عضو گروه مي انجامد و از راه مفهوم شعاع اعتماد نيز نقل مي کند همه گروه هايي که مظهر سرمايه اجتماعي اند داراي نوعي شعاع اعتمادند و به ديگر معنا حلقه اي از کسان در هر گروه موجود است که هنجار همکاري در ميان آنها عمل مي کند اگر سرمايه اجتماعي گروه ،آثار خارجي مثبت توليد کند،شعاع اعتماد مي تواند حتي از خود گروه فراتر رود. و اگر شعاع اعتماد کوچکتر از آن باشد که همه اعضا ي گروه را شامل شود،همبستگي درون گروهي از قابليت اعضاي گروه براي همکاري با افراد بيرون گروه مي کاهد،و اغلب،آثار خارجي منفي را بر افراد بيروني تحميل مي کند . مانند فرهنگ سازمان هاي اجتماعي سنتي که نوسازي اقتصادي مدرن متضاد با اين فرهنگ مي باشد.( تاجبخش ، 72:1385).
7- واين بيکر سرمايه اجتماعي به واسطه تغيير در روابط کنشگران به وجود مي آيد.
“سرمايه اجتماعي” منابعي است که از درون شبکه هاي کسب و کار ،سرمايه هاي مالي ، قدرت و نفوذ ،پشتيباني احساسي ،خيرخواهي ،اعتماد وهمکاري مي باشند. و واين بيکر نشان مي دهد که چگونه روابط ميان سوداگران در بازار فوق العاده عقلاني شده بورس تجاري شيکاگو توسعه مي يابد ،حفظ مي شود و بر فعاليت دادوستد تأثير مي گذارد.(تاجبخش،46:1385) .
بيکر در سال 1990 مفهوم سرمايه اجتماعي را منبعي تعريف کرده است که کنشگران آن را از ساختارهاي خاص اجتماعي بر مي گيرند و سپس در پيگيري منافع خود به کارش مي برند و سرمايه اجتماعي به واسطه تغيير در روابط کنشگران به وجود مي آيد.(الواني و شيرواني،31:1385).
8- جيمزجاکوب 39جيمز جاکوب در کتاب “مرگ و زندگي شهرهاي بزرگ آمريکايي” سرمايه اجتماعي را شبکه هاي اجتماعي فشرده مي داند که در محدوده هاي قديمي شهري در ارتباط با حفظ نظافت ، وجود جرم و جنايت خياباني و ديگر تصميمات در مورد بهبود کيفت زندگي در مقايسه با عوامل نهادهاي رسمي نيروي حفاظتي پليس و نيروي انتظامي ،مسئوليت بيشتري از خود نشان مي دهند .يک مثال روشن اين تعريف را در دنياي امروزه مي توان در شکل هاي غير دولتي حمايت از محيط زيست يافت .اين شبکه اجتماعي بعضاً نيروهاي قدرتمندي را به صورت NGOها يا سازمان هاي اجتماعي جهاني به وجود مي آورد که حتي در حمايت از محيط زيست موجب توقف پروژه هاي عمراني دولت نيز مي شود.(مبشري،1387 :1-7).
9- گلن لوري40 سرمايه اجتماعي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره سلسله مراتب Next Entries منبع پایان نامه درباره منبع کنترل، منابع قدرت، مواد مخدر