منبع پایان نامه درباره سلامت روان، گروه کنترل، افراد مبتلا

دانلود پایان نامه ارشد

ديابت

(
167/0
استرس

فرضيهي يازدهم
فرضيهي يازدهم بيان مي دارد که: مداخلهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني موجب افزايش رفتار مراقبت از خود در بيماران مبتلا به ديابت نوع دو مي شود.
در اين فرضيه مداخلهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني به عنوان متغير مستقل با دو سطح (بودن در گروه مداخلهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و بودن در گروه کنترل) و ميزان مراقبت از خود، متغير وابسته در مقياس فاصلهاي است. مراقبت از خود در سه مرحلهي پيش آزمون، پس آزمون (بلافاصله بعد از مداخله) و پيگيري (يک ماه بعد از مداخله) اندازهگيري شده است.
وضعيت توزيع متغير ميزان مراقبت از خود (سه سنجش) جهت انتخاب آزمون آماري متناسب در جدول 56 ذکر شده است. جهت بررسي توزيع متغيرها از آزمون کلموگورف- اسميرنوف استفاده شده است.
جدول4-56.وضعيت توزيع متغير ميزان مراقبت از خود (سه سنجش) در ميان دو گروه ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و کنترل از نظر طبيعي بودن توزيع
متغير
تعداد
کلموگورف- اسميرنوف Z
معناداري (sig)
مراقبت از خود (سنجش اول)
28
84/0
481/0
مراقبت از خود (سنجش دوم)
28
26/1
084/0
مراقبت از خود (سنجش سوم)
28
25/1
089/0
طبق جدول نتايج آزمون کلموگورف- اسميرنوف (sig بالاتر از 05/0 و Z بين 96/1+ و 96/1-) کليه متغيرها داراي توزيع نرمال (طبيعي) هستند.
با توجه به نرمال بودن توزيع متغيرها و وجود يك متغير بين آزمودني و يک متغير درون آزمودني (مراقبت از خود)، از تحليل واريانس دوعاملي اندازههاي مختلط (طرح آميختهi) به عنوان روش آماري براي اين فرضيه استفاده ميشود.
بر اساس نتايج آزمون کرويت ماچليi (مقدار ماچلي برابر 485/0 و sig برابر 001/0)، پيش فرض برابري کواريانسهاي ميان نمرههاي هر سطح از عامل اندازههاي تکراري (متغير درون آزمودني)، و بر اساس نتايج آزمون لوين، براي هر سه سنجش مراقبت از خود (به ترتيب F برابر 5، 19، 14 و sig برابر 033/0، 001/0، 001/0) پيش فرض تساوي خطاي واريانس ها، مورد تاييد قرار نميگيرد و مفروضهي لازم براي استفاده از آزمون آماري وجود ندارد.
نتايج توصيفي طرح آميخته:
طبق جدول 57 قبل از دخالت ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني، ميزان مراقبت از خود در بين دو گروه اختلاف زيادي با هم ندارد (تفاضل ميانگين برابر 29/2 به نفع گروه کنترل). اما با دخالت ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني در سنجش دوم تفاضل ميانگين گروهها بيشتر شده (82/17 به نفع گروه ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني) و در سنجش سوم باز هم بر مقدار آن افزوده شده است (64/19 به نفع گروه ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني). اين يعني، مداخلهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني موجب افزايش رفتار مراقبت از خود در بيماران مبتلا به ديابت نوع دو مي شود. درعينحال، معناداري اين تغييرات طي بررسي آمارههاي استنباطي مشخص ميشود.
جدول4-57.نتايج توصيفي متغير ميزان مراقبت از خود (سه سنجش) در گروههاي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و کنترل
شاخص
گروهها
ميانگين
انحراف معيار
تعداد
مراقبت از خود
(سنجش اول)
کنترل
57/13
1/5
14

ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني
28/11
21/8
14

کل
43/12
8/6
28
مراقبت از خود
(سنجش دوم)
کنترل
93/24
63/6
14

ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني
75/42
65/14
14

کل
86/33
39/14
28
مراقبت از خود
(سنجش سوم)
کنترل
21
42/7
14

ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني
64/40
75/14
14

کل
82/30
21/15
28
طبق نمودار 57 ميزان مراقبت از خود در هر دو گروه، ابتدا افزايش (سنجش دوم نسبت به سنجش اول) و سپس در سنجش سوم نسبت به سنجش دوم کاهش يافته است. همانطور که ملاحظه ميشود، ميانگين ميزان مراقبت از خود در گروه ذهنآگاهي مبتني بر شناخت درماني بيشتر از گروه کنترل است.

نمودار4-57. مقايسهي ميانگينهاي متغير مراقبت از خود (سنجش اول تا سوم)
در گروههاي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و کنترل
نتايج استنباطي طرح آميخته:
طبق جدول 58 تغيير مراقبت از خود طي سنجشهاي سهگانه (sig کوچکتر از 0005/0) و نيز تعامل گروهها با تغييرات مراقبت از خود (sig کوچکتر از 0005/0) معنادار هستند.
مجذور اتا سهمي براي تغيير مراقبت از خود (857/0) و تعامل گروهها با تغييرات مراقبت از خود (623/0) در سطح قابل قبول هستند.
جدول 4-58. آزمون اثرات درون آزمودني مراقبت از خود و گروههاي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني و کنترل
منبع تغييرات
مقدار F
معناداري (sig)
مجذور اتا سهمي
مراقبت از خود
776/155
001/0
857/0
مراقبت از خود * گروهها
955/42
001/0
623/0
طبق جدول 59 هر دو مقايسه (سنجش دوم در برابر اول و سنجش سوم در برابر اول) براي تغيير مراقبت از خود و تعامل گروهها با تغييرات مراقبت از خود، معنادار هستند. اندازهي اثر مربوط به تعامل گروهها با تغييرات مراقبت از خود، طي مقايسهي سنجش دوم با اول، 662/0 و طي مقايسهي سنجش سوم با اول، 498/0 است. نتيجه اينکه، اندازهي اثر در سنجش سوم نسبت به سنجش دوم کاهش يافته است.
جدول 4-59.آزمون مقايسههاي درونآزمودني مراقبتازخود درگروههاي ذهنآگاهي مبتني بر شناختدرماني و کنترل
منبع تغييرات
مراقبت از خود
مقدار F
معناداري (sig)
مجذور اتا سهمي
مراقبت از خود
سنجش دوم در برابر اول
133/143
001/0
846/0

سنجش سوم در برابر اول
219/183
001/0
876/0
مراقبت از خود * گروهها
سنجش دوم در برابر اول
863/50
001/0
662/0

سنجش سوم در برابر اول
79/25
001/0
498/0
طبق نتايج اثرات بين آزمودني، مداخلهي ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني تأثير معناداري بر ميزان مراقبت از خود داشته است (F برابر 96/10 و sig برابر 003/0) و اندازهي اثر مربوط به تأثير ذهن آگاهي مبتني بر شناخت درماني بر ميزان مراقبت از خود در حد قابل قبول است (297/0).
فرضيهي دوازدهم
فرضيهي دوازدهم بيان مي دارد که: مداخلهي شناختي رفتاري موجب بهبود شاخص هاي سلامت رواني (خودکارآمدي، بهزيستي، استرس، نگرانيهاي ناشي از ديابت و کيفيت زندگي) در افراد مبتلا به ديابت نوع دو مي شود.
در اين فرضيه مداخلهي شناختي رفتاري به عنوان متغير مستقل با دو سطح (بودن در گروه مداخله گروهي رواني اجتماعي و بودن در گروه کنترل) و شاخصهاي سلامت رواني (خودکارآمدي، بهزيستي، استرس، نگرانيهاي ناشي از ديابت و کيفيت زندگي) به عنوان پنج متغير وابسته مطرح هستند.
با توجه به اينکه کليهي شاخصهاي سلامت رواني در سه مرحلهي پيش آزمون، پس آزمون (بلافاصله بعد از مداخله) و پيگيري (يک ماه بعد از مداخله) اندازهگيري شده است، در مورد اين فرضيه کليهي پردازشهاي آماري در دو مرحله، بر اساس تفاضل شاخصها در مرحله اول و دوم و تفاضل شاخصها در مرحله اول و سوم انجام ميپذيرد. از آنجا که افزايش شاخصهاي خودکارآمدي، بهزيستي و کيفيت زندگي، به معناي بهبود شاخص سلامت تلقي ميشود، بر اين اساس، گروهي اثربخش خواهد بود که ميانگين تفاضلهاي شرکتکنندگان آن گروه مثبت و بزرگتر باشد (سنجش دوم منهاي اول و سنجش سوم منهاي دوم). اما در مقابل کاهش شاخصهاي استرس و نگرانيهاي ناشي از ديابت به معناي بهبود شاخص سلامت تلقي ميشود، لذا جهت همسو شدن با سه شاخص ديگر، در مورد اين دو شاخص سنجش اول منهاي دوم و سنجش دوم منهاي سوم مبناي محاسبات قرار خواهد گرفت، به اين ترتيب در مورد دو شاخص استرس و نگرانيهاي ناشي از ديابت نيز، گروهي اثربخش خواهد بود که ميانگين تفاضلهاي شرکتکنندگان آن گروه مثبت و بزرگتر باشد.
مرحلهي اول (تفاضل شاخصهاي سنجش اول و دوم)
وضعيت توزيع متغيرها (تفاضل سنجش اول و دوم) جهت انتخاب آزمون آماري متناسب در جدول 60 ذکر شده است. جهت بررسي توزيع متغيرها از آزمون کلموگورف- اسميرنوف استفاده شده است.
جدول4-60.وضعيت توزيع متغيرهاي شاخصهاي سلامت رواني در ميان دو گروه شناختي رفتاري و کنترل (تفاضل سنجش اول و دوم) از نظر طبيعي بودن توزيع
متغير
تعداد
کلموگورف- اسميرنوف Z
معناداري (sig)
کيفيت زندگي
28
63/0
82/0
بهزيستي
28
88/0
42/0
خودکارآمدي
28
48/0
97/0
نگرانيهاي ناشي از ديابت
28
1
27/0
استرس
28
5/1
02/0
طبق جدول نتايج آزمون کلموگورف- اسميرنوف به غير از شاخص استرس (sig برابر 02/0) ساير متغيرها (sig بالاتر از 05/0 و Z بين 96/1+ و 96/1-) داراي توزيع نرمال (طبيعي) هستند.
با توجه به نرمال بودن توزيع متغيرها و وجود يك متغير مستقل و پنج متغير وابسته، از مانوا به عنوان روش آماري براي اين فرضيه استفاده ميشود.
بر اساس نتايج آزمون باكس (مقدار M باکس برابر 3/23 و sig برابر 244/0)، پيش فرض تساوي كوواريانس ها، و بر اساس نتايج آزمون لوين، براي کليهي شاخصهاي سلامت رواني (کيفيت زندگي، بهزيستي، نگرانيهاي ناشي از ديابت، خودکارآمدي و استرس (به ترتيب F برابر 01/0، 33/1، 95/3، 193/0، 54/2 و sig برابر 988/0، 26/0، 058/0، 664/0 و 123/0) پيش فرض تساوي واريانس ها، مورد تاييد قرار ميگيرد و مفروضهي لازم براي استفاده از آزمون آماري وجود دارد.
نتايج توصيفي مانوا:
طبق جدول 61 مداخلهي شناختي رفتاري به غير از دو شاخص کيفيت زندگي و بهزيستي، موجب تغيير مطلوب در ساير شاخصهاي سلامت رواني نشده است. براي نمونه، ميانگين شاخص کيفيت زندگي در گروه کنترل 64/7 بوده است که با مداخلهي شناختي رفتاري به ميانگين 43/14 ارتقاء يافته است. همچنين در مورد شاخص نگرانيهاي ناشي از ديابت، ميانگين افرادي که تحت مداخله قرار گرفتهاند 1 مقدار پايين آمده است. درعينحال، معناداري اين تغييرات طي بررسي آمارههاي استنباطي مشخص ميشود.
جدول4-61.نتايج توصيفي شاخصهاي سلامت رواني در گروههاي مداخله ي شناختي رفتاري و کنترل
شاخصهاي سلامت رواني
گروهها
ميانگين
انحراف معيار
تعداد
کيفيت زندگي
کنترل
64/7
91/19
14

شناختي رفتاري
43/14
83/17
14

کل
11
87/18
28
بهزيستي
کنترل
14/6
2/4
14

شناختي رفتاري
93/10
89/6
14

کل
53/8
11/6
28
خودکارآمدي
کنترل
21/13
48/18
14

شناختي رفتاري
71/4-
19/21
14

کل
25/4
54/21
28
نگرانيهاي ناشي از ديابت
کنترل
21/19
3/10
14

شناختي رفتاري
21/18
6
14

کل
71/18
28/8
28
استرس
کنترل
14/4
77/4
14

شناختي رفتاري
4
4
14

کل
1/4
32/4
28
نتايج استنباطي مانوا:
هيچ کدام از آزمونهاي چندمتغيري (اثر پيلايي، لامداي ويلکز، اثر هاتلينگ و بزرگترين ريشه اختصاصي ري) معنادار نيستند (F برابر 86/1 و sig مساوي 142/0) لذا تساوي ميانگين ترکيبي شاخصهاي سلامت رواني در دو گروه (بودن در گروه مداخله شناختي رفتاري و بودن در گروه کنترل) نتيجه ميشود؛ و اين يعني، مداخلهي شناختي رفتاري علارغم نتايج توصيفي، موجب بهبود شاخصهاي سلامت رواني (خودکارآمدي، بهزيستي، استرس، نگرانيهاي ناشي از ديابت و کيفيت زندگي) در افراد مبتلا به ديابت نوع دو نشده است.
مجذور اتا سهمي (اندازه اثر) برابر با 297/0 ميباشد؛ يعني تقريباً 30 درصد از تغييرات چندمتغيره ي شاخصهاي سلامت رواني مربوط به دو گروه آزمايش و کنترل مورد نظر است.
نتايج آزمونهاي تکمتغيري (پنج متغير وابسته به طور جداگانه) نيز نشان داد که تنها دو شاخص بهزيستي (مطابق نتايج توصيفي) و خودکارآمدي معنادار است (به ترتيب F برابر 92/4، 7/5 و sig برابر 035/0، 025/0 و مجذور اتا سهمي برابر 159/0 و 18/0) و ساير شاخصهاي سلامت رواني معنادار نيستند.
مرحلهي دوم (تفاضل شاخصهاي سنجش اول و سوم)
وضعيت توزيع متغيرها (تفاضل سنجش اول و سوم) جهت انتخاب آزمون آماري متناسب در جدول 62 ذکر شده است. جهت بررسي توزيع متغيرها از آزمون کلموگورف- اسميرنوف استفاده شده است.
جدول4-62.وضعيت توزيع متغيرهاي شاخصهاي سلامت رواني در ميان دو گروه شناختي رفتاري و کنترل (تفاضل سنجش اول و سوم) از نظر طبيعي بودن توزيع
متغير
تعداد
کلموگورف- اسميرنوف Z
معناداري (sig)
کيفيت

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره سلامت روان، اندازه اثر، گروه کنترل Next Entries منبع پایان نامه درباره سلامت روان، اندازه اثر، گروه کنترل