منبع پایان نامه درباره رژیم غذایی، بهداشت روان، عزت نفس

دانلود پایان نامه ارشد

.
ورزش و حرکات بدنی سبک مخصوصاً در هوای آزاد در این مرحله بسیار مهّم و کارساز می باشد .نوجوانی سن ورزشهای قهرمانی و انفرادی نیست ، ولی ورزش برای نوجوان لازم است ؛ البته ورزشهای گروهی بهتر است و نباید او را به بهانه اینکه ممکن است ورزش برایش خطری پیش بیاورد ، از ورزش مورد علاقه اش باز داشت 77.
7.خواب و استراحت کافی همانند تغذیه صحیح در سلامت جسمانی و روانی جوان تاثیر مهمی دارد . بچه ها موقعی که کوچک هستند استراحت بیشتری می کنند . درحالی که در سنین بلوغ به خاطر فعالیت های تحصیلی ، ورزش و امثال آن کمتر استراحت می کنند و والدین هم مایلند این کار را تا حدودی به اختیار خودشان بگذارند78 . ولی قاعده کلی و صحیح این است که نوجوانان شبها زودتر بخوابند تا صبح ها راحت تر از رختخواب بیرون بیایند79 .
الف) تغذیه در دوران بلوغ
تغذیه در دوران نوجوانی و بلوغ با توجه به رشد جسمی سریع و ناگهانی در این دوران اهمیت زیادی دارد. نوجوانان و جوانان در این زمان به دلیل سوخت و ساز بالای بدن و فعالیت زیاد به انرژی بیشتری نیاز دارند. شایان ذکر است پرخوری در این دوران، سبب چاقی بیش ازحد نوجوان خواهد شد. تا جایی که گاهی نوجوان برای حفظ تناسب اندام ناچار به رژیم گرفتن می شود.
بنابراین در صورتی که تغذیه مناسب باشد وتمام مواد لازم به بدن برسد علاوه بر تامین انرژی مورد نیاز به انرژی در پسران نوجوان زیادتر است. زیرا سرعت افزایش رشد پسران بیشتر بوده و عضلات آنان بیشتراز دختران است. پسرهای جوانی که فعال هستند به طور متوسط به 2800 کالریانرژی و حداکثر واحدهای هرم غذایی نیاز دارند،درحالی که دختران نوجوان به 2200 کالری و میزان متوسط از واحدهای توصیه شده نیازمندند.
طبق هرم غذایی که به وسیله اداره کشاورزی آمریکا جهت حفظ سلامتی بیشتر افراد بالای 2 سال طراحی شده است. در برنامه غذایی نوجوان باید روزانه 6 تا11 واحد از گروه غلات و نان شامل برنج، نان ماکارونی؛ 2 تا4 واحد از گروه میوه ها؛ 3 تا 5 واحد از گروه گوشت شامل گوشت قرمز، مرغ حبوبات، آجیل و خشکبار؛ و مقدار کمی از چربی ها و روغن ها و قندهای ساده را مصرف کنند. مصرف چربی نباید از 30درصد کل انرژی رژیم غذایی تجاوز کند. مثلا برای یک رژیم 2200 کالری معادل با 73گرم و برای یک رژیم 2800 کالری معادل 93 گرم چربی به صورت روزانه محسوب می شود.
صبحانه وعده غذایی مهمی برای نوجوانان است. زیرا صبحانه ناکافی یا کم کالری گاهی می تواند زمینه ساز کمبودهای تغذیه ای شود. توصیه می شود که در برنامه غذایی نوجوانان سه گروه اصلی مواد غذایی شامل: چربی ها، مواد قندی، نشاسته ای و پروتئین ها حتما وجود داشته باشد. البته مصرف زیاد قندهای ساده مثل نوشابه های گازدار، شکلات، آب نبات و سایر مواردی که فقط انرژی زا هستند و ارزش غذایی زیادی ندارند باید محدود شوند و به جای آنها بیشتر از مواد نشاسته ای مانند برنج، نان و سیب زمینی استفاده شود.
1- اختلالات رفتاری تغذیه در سنین بلوغ
همانطور که قبلا اشاره شد دوران بلوغ نه تنها با جهش رشد جسمی بلکه با تغییرات حلق و خو و تحولات عاطفی و روانی همراه است در این مرحله نوجوانان شناخت هویت و کسب استقلال را تجربه می کنند. در این دوران توجه آنها به حفظ ظاهر و تناسب اندام بیشتر جلب می شود و این عوامل رفتاری های غذایی نوجوانان را به شدت تغییر می دهد. حذف بعضی از وعده های غذایی، مصرف تنقلات، غذا خوردن خارج از منزل و علاقه به مصرف غذاهای غیر خانگی از ویژگی های عادات غذایی دوران نوجوانی است که متاثر از خانواده، دوستان و رسانه های جمعی می باشد. در گزارش تحقیقی روی 286 دخترنوجوان 8 تا10 ساله که درآستانه بلوغ قرار داشتند آمده است که این مطالعه روی دو گروه دختر و با پیگیری آنها به مدت 5سال انجام یافته است. یک گروه تحت رژیم غذایی کم چرب و گروه دیگر با رژیم غذایی معمولی بوده اند ونتایج نشان می دهد دختران با رژیم غذایی کم چرب، با کاهش غلظت هورمون های استروژن و پروژسترون و افزایش میزان تستوسترون نسبت به دختران با رژیم غذایی معمولی مواجه بوده اند که می تواند منجر به بلوغ دیررس شود. در مطالعه ای دیگر روی 354 دختر مشخص شد شروع بلوغ با چاقی و در آستانه بلوغ در معرض بلوغ زودرس هستند و این امر می تواند آنان را با مشکلات روحی و روانی زیادی مواجه نماید80.
در سال های اخیر به دلیل کاهش میزان مصرف مواد پروتئین، لبنیات و همچنین مصرف نوشابه ها و کربوهیدرات ها مانند برنج، سیب زمینی و نان (بیش ازمقدار معمول) روندکوتاهی قد شدت گرفته است. داشتن تغذیه نامناسب دردوران کودکی موجب کوتاهی قد در بزرگسالی و همچنین کاهش یا افزایش وزن می گردد. به طور مثال مردم ژاپن تا جنگ جهانی دوم در زمره قد کوتاه های ملل جهان به حساب می آمدند و پس از شکست در جنگ جهانی تصمیم به برطرف کردن نقاط ضعف شان که کوتاهی قد یکی از آن موارد بود گرفتند. با برنامه ریزی های دقیق و محاسبه شده غذایی، دارویی و ورزشی به دانش آموزانشان روزانه شیر و یک قرص کلسیم 100 میلی گرمی می دادند و آنها را به وزش ترغیب می کردند. مردم ژاپن حرکت اصلاحی قد را با یک عزم ملی در سال1950 آغاز کردند و تلاش شان پس از20 سال دقیقا در سال 170 میلادی به ثمر رسید و نسل جدید ژاپنی های قد کوتاه، با افزایش 10سانتی متر، از حالت قد کوتاهی که به آن معروف بودند خارج شدنداما متاسفانه آمار متوسط قد ایرانیان امروزه، یک عقب نشینی خطرناکی را نشان میدهد. ارقام نشان می دهدکه متوسط قد زنان ایرانی 161سانتی متر و متوسط قد مردان ایرانی 167 سانتی متر می باشد و دیگر جنبه ی از قد رعنای نژاد آریای گذشته در میان اقوام ایرانی امروزه وجود ندارد. ما با تغذیه صحیح در دوره بلوغ و توزیع مکمل های روی و کلسیم و پخش شیر در مدارس، قد رعنای نژاد آریایی را دوباره بازگردانیم81.
2- رفتارهای تغذیه ای نوجوان وارتباط با وزن و ظاهر فیزیکی
پیروی از الگوهای غذایی غیر طبیعی در دوران بلوغ به علت توجه خاص به ظاهر فیزیکی و داشتن اندام متناسب شایع است. مطالعه ای که در سال 1989 توسط Malonej و همکارانش در ایالات متحده امریکا انجام شده است نشان داد که از 318 دختر و پسر نوجوان، 45درصد مایل بودند که لاغر بشوند و 37درصد، آنها شروع به کاهش وزن کرده بودند. با افزایش سن نوجوانان تمایل به کاهش وزن نیز افزایش می یابد.
3- عوارض رژیم غذایی برای کاهش وزن در دوره بلوغ
اثرات زیان بار کاهش وزن بر سلامتی ممکن است درافرادی که اضافه وزن ندارند اما دریافت کالری خود را به شدت محدود می کنند بیشتر باشد. در این افراد کاهش توده عضلانی بیشترازتوده چربی است. رژیم غذایی که بامحدود کردن وعده های غذایی و یا صبحانه همراه باشد منجر به کاهش وزن سریع می شود که اساسا به علت کاهش آب بدن و توده عضلانی است. اثرات زیان بار رژیم غذایی کاهش وزن دردوران بلوغ علاوه بر اختلال رشد شامل کمبودهای تغذیه ای اختلالات قاعدگی، ضعف، خستگی،گیجی، افسردگی تحریک پذیری و … می باشد. تنفس بدبو، ریزش مو و خشکی پوست از عوارض رژیم های غذایی با محدودیت شدید کالری است. افزایش خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا نیز از عوارض جدی تر اینگونه رژیم های غذایی است82.
ج) ورزش در دوران بلوغ
1- فواید جسمی و روانی ورزش در دوران بلوغ
ورزش برای تندرستی و شادابی جسمی و روانی افرادبخصوص نوجوانان بسیار موثر و ضروری است. شاید بتوان گفت که ورزی یک راه بسیار مناسب برای مبارزه با سستی و تنبلی است. از طرفی دوران بلوغ مرحله جهش رشد است. به این جهت دختران و پسران نوجوانی که ورزش فعالیت بدنی بخش مهمی از برنامه و فعالیت های روزانه یا هفتگی آنها را تشکیل می دهد از لحاظ بدنی تناسب اندام و آمادگی جسمی در سطح بالاتری قرار دارند. ورزش وسیله ای برای تامین بهداشت و سلامت فرد است. بسیاری از مسایل روانی نوجوانان دراین سنین از قبیل رفتارهای تند و پرخاشگرانه، کم رویی، گوشه گیری، افسردگی و اعتماد به نفس پایین را می توان به وسیله شرکت در ورزش های گروهی و فردی کاهش داد. ورزش مناسب سبب می شود تا نوجوانان در برابر مشکلات زندگی صبر و تحمل بیشتری داشته باشد. اگر نوجوانان به طور منظم شروع به تمرینان بدنی کنند و در واقع به ورزش کردن عادت کنند، در میانسالی گرفتار بسیاری از بیماری ها از جمله دردهای ناشی از ضعف عضلانی و پوکی استخوان نخواهند شد. صفحات اپی فیزی که در استخوان های دراز وجود دارد هرچقدر دیرتر بسته شوند و به تعبیری دیگر هر قدر بتوانیم استخوانی شدن آنها را به تاخیر بیاندازیم و تغذیه هم مناسب باشد به رشد قد کمک می کند. فعالیت های ورزشی در دوران پیش از بلوغ می تواند موانع رشد قدی را برطرف کند. همچنین ورزش باعث رسوب مواد معدنی به خصوص کلسیم در استخوان ها می شود تمرینات بدنی سبب قامتی استوار و بدنی ورزیده می شود و نوجوان ظاهری متناسب پیدا می کند و در سنین بالاتر از دردهای ناشی از ضعف عضلانی رنج نمی برد.
2- ورزش و عادت ماهیانه
در دوران عادت ماهیانه نیز انجام ورزش به خصوص ورزش های سبک برای دختران و بانوان نه تنها مانعی ندارد بلکه توصیه می شود حتی انجام بعضی ورزش های سبک در دوران قبل از عادت ماهانه می تواند تا حدودی مشکلات جسمی و روانی آن دوره را کاهش دهد. بنابراین ورزش و تمرینات بدنی در دوران عادت ماهانه نه تنها ضرری ندارد بلکه سبب شادی و سلامتی جسمی و روانی آنان می شود.
در این دوران استراحت مطلق و ماندن در رختخواب ضرورتی ندارد و هر فرد می تواند کارهای روزمره خود را مانند رفتن به مدرسه، ورزش های سبک و حتی بعضی ورزش های سنگین را انجام دهد. البته باید به خاطر داشت که در دوران عادت ماهانه نباید به استخر رفت83.
گفتار دوم: بهداشت روانی
شیوع اسیب های رفتاری- اجتماعی در دهه های اخیر، یکی از معضلات روانی واجتماعی است که نظر متخصصان علوم رفتاری را به خود معطوف کرده است از آن جایی که دختران جوان، مادران و مربیان نسل آینده هستند، آسیب رفتاری- اجتماعی آنان، بهداشت روانی و سلامت اجتماعی نسل آتی را بیمه می نماید. درتبیین علل آسیب شناسی رفتاری- اجتماعی نوجوانان، مدل های مختلف بیولوژیکی، روانی، شناختی، روان پویایی و رفتارگرایی ارائه و عوامل احتمالی مربوط مفهوم سازی شده است. یکی از منابع مهمی که اخیرا در سلامت جسمی، روانی و اجتماعی مورد تاکید متخصصان بهداشت روانی قرار گرفته نقش نگرش عملکرد و تجارب دینی معنوی درخانواده و فرایند رشد است84.
الف) بحران هویت نوجوان
کسب هویت به خودیخود کار بزرگی است. به دست آوردن هویت طی دوران نوجوانی به سبب فشارهای روانی، جسمانی و اجتماعی که هر نوجوان تجربه می کند پیچیده می شود. دوره نوجوانی تغییرات جسمانی گیج کننده ای را به همراه دارد، تغییراتی مثل دورگه شدن صدا،رشد اندام ها، تهییج جنسی و …، اغلب نوجوان را دچار آشفتگی می سازد و این آشفتگی موجب اشکال در رابطه نوجوان با هم سالان یاخانواده می شود.
تغییرات هورمونی، حالت های عاطفی غیر قابل پیش بینی را به وجود می آورند که ثبات و کنترل عواطف و تکانه ها را بسیار دشوار می سازد.
در این دوره فشار اجتماعی روی نوجوان به اوج خود می رسد به طوری که به تدریج از خانواده به سمت دوستان گرایش پیدا می کند. نیاز او به تعلق داشتن در این زمان شدیدتر از هر وقت دیگر است؛ ازاین رو برای جورشدن با هر گروهی که اورا پذیرا می باشد اغلب اوقات ویژگی ها و حالت آنها را در رفتار، آداب و عقاید می پذیرد و حتی در لباس پوشیدن و حرف زدن از آنها تقلید می کند.
1- همانند سازی نوجوان:
همانند سازینوجوان باالگوهایی که بر می گزینند، در شکل گیری هویت اوتاثیر به سزایی دارد. نوجوان در الگوبرداری نظام فکری، فلسفی، شخصیتی، چارچوب عقاید و قواعدی را که بایستی از آن پیروی کند، شیوه رفتار و برخورد خود با مسائل محیطی، روابط بین فردی و اجتماعی خود و حتی اهداف شغل و حرفه ای خود را از مدلها می گیرد.
2- عزت نفس:
عزت نفس نیز عامل موثر دیگری در رسیدن به هویتی پایدار است و به دنبال کسب هویتی با ثبات تقویت می شود. عزت نفس احساس خودآگاهی ما

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره محدودیت ها، نوجوان و جوان، بلوغ جنسی Next Entries منبع پایان نامه درباره عزت نفس، بحران هویت، ناسازگاری