منبع پایان نامه درباره دادرسی کیفری، حقوق شهروندی، قوانین موضوعه، حقوق و تکالیف

دانلود پایان نامه ارشد

مرور زمان ممكن است برخي موارد از ذهن و خاطر انسان پاك شود. بنابراين بهتر است بزهديده در همان لحظات اوليه وقوع جرم ، هرگونه جزئيات و اتفاقات را يادداشت كند تا بعداً در اختيار پليس قرار بدهد. اين اطلاعات ميتواند در كشف جرم و شناسايي متهم ، كمك فراواني به پليس بكند
13- استفاده از سوابق ذهني ، خاطرات و وقايع گذشته: در برخي جرائم مانند آدمربايي ، قتل ، سرقت از منزل يا مغازه ، بزهديده بايد از سوابق ذهني و خاطرات وقايع گذشته استفاده كند و اطلاعات لازم را در اختيار پليس قرار دهد مانند اينكه چه كساني در گذشته به آن خانه يا مغازه رفت وآمد داشتهاند كارگر، سرايدار ، فني كار و… چه كساني كليد در اختيار داشتهاند ، سابقه دعوا يا اختلاف و درگيري در ميان بوده يا خير؟
14- دام گستري با همكاري بزهديده: در جرائمي مانند جعل ، تقلب و كلاهبرداري ، پليس ميتواند با همكاري بزهديده ، دام گستري و مجرم را دستگير كند مثلاً در جرم توزيع مواد شوينده تقلبي ، مغازهداري كه مواد شوينده تقلبي دريافت كرده است ، اگر همكاري لازم را با پليس انجام دهد ، ميتوان با دامگستري مجرمان را شناسايي و دستگير كرد.

گفتار اول : دسترسی بزهدیده به پلیس
در تعامل پليس با بزهديده ، يكي از موضوعات مهم ، بحث دسترسي بزهديده به پليس است. امكان دسترسي سريع به پليس و كمك گرفتن از آن به ويژه در صحنه ارتكاب جرم و يا جلوگيري از فرار متهم ، يكي از نيازهاي اساسي بزهديدگان است. به منظور مداخله به موقع پليس در بحران پس از بزهديدگي و جلوگيري از توسعه آن و نيز كاستن از آسيبهاي جرم ، لازم است پليس تدابيري را براي دسترسي سريع و آسان بزهديدگان به مأموران پليس فراهم كند. علاوه بر كلانتريها ، پاسگاهها و ايستگاههاي پليس كه در سراسر شهرها و روستاهاي كشور پراكنده هستند و همچنين ادارههاي آگاهي و ساير پليسهاي تخصصي كه در شهرها و مراكز استانها مستقر هستند و امكان مراجعه مستقيم بزهديدگان به آنها و كمك گرفتن از پليس وجود دارد ، ساز وكارهاي ديگري نيز براي دسترسي سريع و آسان بزهديدگان به پليس پيشبيني شده است. که در ادامه با اين سازوكارها ، يعني پليس 110 ، پليس زن كه هر كدام به نوعي يا دسترسي را براي بزهديدگان سريع و آسان ميكنند و يا دسترسي مناسبي را براي بزهديدگان زن به پليس فراهم ميكنند آشنا میشويم.
يكی از مهمترين حقوق عيني مادی بزهديدگان كمكرساني مناسب به آنان در سراسر فرآيند بزهدیدگی است. اين كمكرساني جنبههاي گوناگون دارد كه كمك مادي ، پزشكي ، روانشناسانه و اجتماعي برجستهترين گونههاي آن است. هدف اين خدماترساني عبارت است از کمك به بزهديدگان براي مقابله با آسيب عاطفي ، مشاركت در فرآيند عدالت جنايي ، به دست آوردن جبران خسارت و مقابله با دشواريهاي بزهديدگي. حق دسترسي به پليس بايد بدون تبعيض نسبت به همه افراد وجود داشته باشد. هر كس ، صرفنظر از تابعيت ، جنسيت ، زبان ، مذهب ، رنگ و نظاير اينها چنانچه بزهديده واقع شود ، بايد حق مراجعه به پليس را داشته باشد و هيچگونه محدوديتي وجود ندارد.
در دستگاههای جدید از زمان کشف جرم تا هنگام اجرای حکم مراجع ، مقامات ویژهای عهدهدار انجام هر یک از مراحل دادرسی کیفری هستند. در این مرحله بزهدیده ، بزهکار و جامعه دارای حقوق و تکالیفی هستند که نادیده گرفتن آنها ، یکی از موارد مهم نقض حقوق شهروندی محسوب میشود.
گروهی از شهروندان که بیش از دیگران با پلیس در ارتباط هستند ، متهمان میباشند. بنابراین قانونگذار تکالیفی را در قوانین موضوعه برای ضابطان پیشبینی نموده که این تکالیف پلیس از جمله حقوق شهروندانی است که در مظان اتهام قرار گرفته و وارد مراحل دادرسی میشوند. بنابراین ، بخش چشمگیری از مأموریتها و وظایف نیروی انتظامی در امور قضایی میباشد که بعنوان ضابط و یکی از مراجع کیفری ، به اعتبار به عهده داشتن وظایف قضایی ، احصاء شده در شقوق نه گانه ذیل بند هشت ماده چهارم قانون نیروی انتظامی و همچنین مواد 15 تا 25 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری (مصوب سال 1378) و مواد 21 تا 46 پیشنویس قانون آئین دادرسی کیفری و سایر قوانین موضوعه از سوی قانون گذار پیشبینی گردیده است.
ماهیت مأموریتها و وظایف قضایی مزبور به نحوی است که نیروی انتظامی از یک طرف ، با حقوق و آزادیهای فردی و اجتماعی بزهدیدگان و مرتکبان جرم از سوی دیگر ، با حفظ حقوق جامعه (نظم عمومی) در ارتباط است. به همین جهت ، نحوه عملکرد نیروی انتظامی در این بخش از مأموریتها و وظایف از جایگاه اجتماعی و قضایی و اهمیت چشمگیری نسبت به سایر وظایف برخوردار است. با عنایت به این مهم ، ضرورت دارد نیروی انتظامی انجام مأموریتها و وظایف قضایی محوله از سوی قانونگذار را طوری برنامهریزی نماید که مأموران اینگونه مأموریتها را با کمترین خطا و اشتباه به اجرا درآورند. زیرا به تجربه ثابت شده که خطاها و اشتباهات ارتکابی از سوی مراجع قضایی و سازمانهای وابسته که در ارتباط با مصونیت جان ، مال ، ناموس ، شغل ، مسکن و… آزادیهای فردی و اجتماعی افراد جامعه میباشند ، در اکثر موارد جبران ناپذیر و غیر قابل گذشت است زیرا اگر مرجع قضایی و ضابطان نتوانند پشتوانه قابل قبولی برای دسترسی شهروندان به حقوق خود ایجاد کنند چه بسا دلسردی بزهدیدگان برای مراجعه به دستگاه قضایی و تظلم خواهی به مقامات ذیصلاح ایجاد شده راه را برای انتقامجویی و توسل به شیوههای غیرقانونی هموار سازد.
بدین ترتیب ، کارکنان نیروی انتظامی که در مقام ضابط قضایی عهدهدار انجام وظایفی هستند ، در حکم «پلیس قضایی» میباشند. پلیس قضایی هم بهطور قانونی یکی از مراجع کیفری است و در جهت کشف جرایم و انجام دستورات قضایی ارجاعی (نمایندگیهای قضایی) همواره در معیت سایر مقامات قضایی مساعدتهای لازم را به عمل میآورد و برای تحقق اهداف آئین دادرسی کیفری که همانا کشف سریع جرایم ، دستگیری مجرمان و اجرای تشریفات به منظور اثبات جرم و در نهایت به مجازات رساندن مجرمان است ، منشأ خدمات قابل توجه و سرنوشت سازی بوده است تا اینکه مجرمان نتوانند از چنگال عدالت متواری گردند.
 شاید بیربط نباشد که بگوییم جرایم و مجازاتها هنگامی قابل درک هستند که در یک نظام قضایی سالم و با رعایت تشریفات مربوط و در یک کلام با یک آئین دادرسی کیفری صحیح در یک دادگاه صالح و قانونی بررسی شوند و این امر نیز شاخهای از حقوق شهروندی به معنای مطلح در دستگاه قضایی و قانون حقوق شهروندی است.
گفتار دوم : اعلام شکایت بزهدیده
بزهدیده باید در کوتاهترین زمان ممکن به نزدیکترین مکان استقرار پلیس مراجعه نموده اعلام بزهدیدگی نماید. دسترسي به نهادهاي دستگاه عدالت كيفري اعم از پليس ، دادسرا ، دادگاههاي بدوي ، تجديد نظر و ديوان عالي كشور بايد سريع و آسان باشد. بزهديده بايد بتواند در كوتاهترين زمان و كمترين فاصله مكاني ، شكايت خويش را مطرح و آن را پيگيري كند. استقرار پليس در اماكن عمومي ، اختصاص تلفنهاي شبانهروزي جهت پاسخگويي به بزهديدگان ، گسترش كلانتريها در مكانهاي پرجمعيت ، پاسگاههاي سيار و نظاير آن ، دسترسي به اولين ملجأ و پناهگاه را براي بزهديدگان آسان و ممكن ميسازد. بزهديده حق دارد در برابر بزهديدگي مورد حمايت پليس قرار گيرد.که به موجب اصل 34 قانون اساسی دادخواهی حق مسلم هر فرد است و بزهدیده بدون هیچ مانعی میتواند به نزدیکترین مکان استقرار پلیس رفته اعلام شکایت نماید.
بند اول: اعلام بزهدیدهگی
نخستين نقشي كه بزهديده در كشف جرم و در نتيجه بهرهمندي از كمك پليس براي كاهش دادن آسيبهاي ناشي از جرم ميتواند ايفا كند ، اعلام جرم به پليس است. وقتي كه بزهديده به هر دليلي بزهديدگي خود را كتمان كند و به پليس گزارش نكند ، بدون ترديد نه تنها كشف جرم ، تعقيب متهم و كاهش آسيبهاي بزهديده از جرم ، تحقق نخواهد يافت ، بلكه بزهديده در معرض خطر بزهديدگي مجدد قرار خواهد گرفت. برخي از بزهديدگان بنا به دلايل گوناگوني ، جرائمي را كه عليه آنان صورت گرفته است ، به پليس گزارش نميكنند.
الف: اعلام بزهدیدگی در پاسگاه پلیس: بيگمان ، بزهديدگان نقش مهمي در به حركت درآوردن چرخهاي فرايند عدالت جنايي دارند. بدون مشاركت بزهديده اين چرخها از حركت باز ميايستد. بيش وكم در همه نظامهاي حقوقي شمارگستردهاي از پروندهها نه به ابتكار پليس بلكه به دنبال گزارشهاي بزهديدگان تشكيل ميشوند. نقش چشمگير بزهديده در چنين نظامهايي با اين واقعيت پيوند ميخورد كه بيشتر جرمها از رهگذر بزهديده به اطلاع پليس ميرسد تا از رهگذر عمليات شناسايي يا گشت زني پليس. از سويي ، پژوهشها نشان داده است كه بسياري از جرمها بر پايه اطلاعات به دست آمده از بزهديدگان حل و فصل ميشوند تا به كمك يا سرپرستي كارآگاهان و مأموران پليس. نقش مشاركت جويانه بزهديدگان در پاسگاه و اعلام بزهدیدگی کمک شایانی به پلیس در کشف جرم و بزهکار دارد.
ب: اعلام بزهدیدگی به پلیس 110: پليس 110 سيستمي است كه بزهديدگان با يك تماس تلفني ميتوانند سريع و آسان به پليس دسترسي پيدا كرده و از آن كمك بگيرند. پليس ايران با سيستم 110 و پليس آمريكا 911 شماره تلفن تماس اضطراري با پليس اولاً زمان ابلاغ مأموريت را كاهش دادهاند كه ميتواند در حضور سريعتر پليس در صحنه جرم و كاهش آسيبهاي ناشي از آن مؤثر واقع شود ثانياً اين سيستم توانسته است زمان عزيمت پليس را نيز كاهش دهد ، زيرا با اين سيستم نزديكترين يگان انتظامي و مأمور پليس به محل وقوع جرم ، مأموريت مييابد به صحنه جرم اعزام شود و به كمك بزهديده بشتابد. مركز 110 پليس تنها يك شماره نيست ، بلكه يك سيستم به روز شده پليسي است. در حقيقت منظور از تشكيل مركز 110 در سازمان فرماندهي و كنترل را ميتوان در اين خلاصه كرد كه تمام مأموريتهاي فوريتي از مسير ارتباط با فرماندهي حوزه مربوطه انجام شود و سلسله مراتب فرماندهي در ناجا در هر لحظهاي كه اراده كند ، بتواند از كم وكيف ورود و اجراي مأموريتها آگاه شود. نظام فرماندهي و كنترل در ناجا با ايجاد اين سيستم پوياتر شده و فرماندهان با بهرهگيري از دادهها و اطلاعات سيستم 110 كه به صورت لحظهاي از طريق سيستم به هم پيوسته ارتباطي رايانهاي كه در اختيار آنان قرار ميگيرد ، قادر هستند متناسب وضعيت جغرافيايي جرم و مشكلات و معضلات امنيتي و انتظامي حوزه استحفاظي خود ، با تصميمات مناسب و تغيير تاكتيك در مقابله با مجرمان و كاهش جرائم كه نتيجه آن تأمين امنيت بهتر و بيشتر براي شهروندان و ارتقاي احساس امنيت در جامعه است گامهاي مثبتي بردارند39. قبل از تشكيل مركز فوريتهاي پليس 110 در ارتباط بين پليس و بزهديدگان و پاسخگويي به آنها ، مشكلات زيادي به وجود آمده بود ، به طوري كه به دليل عدم كاركرد سيستم قديم در ارائه خدمات پليس و نيز افزايش جمعيت كشور و تراكم در شهرهاي بزرگ و نيز افزايش ناهنجاريهاي اجتماعي ، ايجاد تغييرات بنيادي در اين زمينه ضروري بود. مردم متوقع بودند در مقابل قدرت و اعتباري كه به پليس ميدهند ، از امكانات و خدمات مطلوب پليسي بهرهمند شوند و در صورت نياز به كمك ، در کوتاهترين زمان پاسخ داده شوند. مردم معمولاً در شرايط حساس و اضطراري نيازمند به كمك پليس هستند و در اين شرايط ، حضور سريع پليس اهميت ويژهاي دارد و در اين خصوص انتظارات مردم بالاست. حضور سريع پليس در صحنه جرم و كمك به بزهديدگان ، در نگرش مردم به پليس حايز اهميت بوده و زمينهساز مشاركتهاي بعدي است بنا به دلايل مذكور ، مركز فوريتهاي پليس 110 در تاريخ 20/7/1379 و با فرآيند كلي دريافت مأموريت از مردم بزهديده ، توزيع مأموريتها به واحدهاي عملياتي ، پيگيري نتيجه اقدامات و كنترل عمليات با واحدهاي عملياتي ، كلانتريها ، آگاهي ، راهنمايي و رانندگي ، اطلاعات ، مبارزه با مواد مخدر و مشغول به كار شد. در اين سيستم هر اقدامي كه در كلانتريها و ساير واحدهاي عملياتي صورت ميگيرد ، بايد در سيستم رايانهاي و يا دفاتر 110 ثبت شود40. تا قبل از برقراري سيستم پليس 110 ، مأموريتها به پايينترين ردهها ، كلانتريها و پاسگاهها وارد

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره ضرب و جرح، اعمال مجرمانه، حمل و نقل Next Entries منبع پایان نامه درباره محل وقوع جرم، تحقیقات مقدماتی، آیین دادرسی، ارتکاب جرم