منبع پایان نامه درباره حقوق كودك، قانون مجازات، مجازات اسلامی، کودکان و نوجوان

دانلود پایان نامه ارشد

گفتار اول: تعامل پلیس با اطفال بزهدیده
با هر رویکردی اعم از جامعه شناختی روان شناختی و حقوقی به بحث کودک آزادی و علل آن بپردازیم شاهد وجود عناصر مشترکی در آن رویکردها هستیم. بسیاری از خانوادهها که از آثار منفی و عواقب شوم آزارهای کودکان بیخبر هستند درپارهای از اوقات دست به اقداماتی میزنند که باعث به خطر افتادن سلامت جسم و روح و بحرانی شدن آینده اطفال میشود. کودکان در هرجامعه امانات ملی نزد خانوادهها هستند و پدرومادر به صرف اینکه والدین کودک هستند حق ندارند روشهای نادرست را در مورد آنها اعمال نمایند. کودکان آزار دیده معمولا به خاطر شرایط فرهنگی و اجتماعی توانایی دفاع از خود و شکایت از بزرگترها را نداشته و تنها در بعضی موارد استثنایی ، آزارهای جسمی آنها آشکار گشته و به روزنامهها کشیده میشود.
كودكان به دلايل گوناگون مانند عدم توانايي در دفاع از خود ، زود فريب خوردن ، ترس و… ميتوانند بزهديده واقع شوند. سرقت اموال از كودكان به ويژه طلا از دختر بچهها انند گوشواره ، النگو ، گردنبند ، انگشتر و سوءاستفاده جنسي از آنان به خصوص در مورد دختربچهها توسط اعضاي خانواده ، فاميل ، همسايهها و… از جمله اين موارد است. در برخي مناطق و كشورها از جمله در برخي مناطق كشور هند ، فروش دختران 14تا 18 ساله توسط پدرانشان جهت كسب درآمد از ديگر موارد بزهديدگي بالقوه است تأسفبارتر اينكه اين اقدام پدران با علم به اين كه از اين دختربچهها در روسپيگري استفاده ميشود صورت ميگيرد. طبق تحقيقات انجام شده بين سي تا چهل هزار كودك در هند در معرض تجارت جنسي قرار دارند كه اغلب آنان متعلق به خانوادههاي بسيار فقير هستند. اقداماتي كه توسط پليس ميتواند صورت بگيرد ، دادن اخطار به والدين اينگونه كودكان به ويژه پدرانشان و تشريح عواقب قانوني اقدامات آنان است. در بسياري از موارد صرف همين اخطار پليس ، كارگشا و مؤثر است. همچنين اقدامات اطلاعاتي پليس و مراقبت بيشتر ميتواند منجر به شناسايي فعاليتهاي بزهكارانه عليه كودكان و مداخله به موقع پليس شود.
معمولاً قوانین جزائی از طفل بزهدیده حمایت بیشتری نموده و مجازات سنگینتری برای مرتکب جرم علیه اطفال در نظر گرفته است. علت این امر ، ضعیف بودن طفل و عدم امکان دفاع از خویش در مقابل مجرم و همچنین اثرات قوی جرم ارتکابی بر شخصیت و روح و روان طفل قربانی جرم است. قانون جزای ایران نیز در مواردی اندک ، به حفظ حقوق طفل بزهدیده پرداخته و مرتکبان جرم علیه اطفال را مستحق مجازات سنگینتری دانسته است. قانون مجازات عمومی سال1304 ، تمهیدات بیشتری را در این زمینه در برداشت که جای آن در قانون مجازات اسلامی خالی است ، اما مقنن با تصویب قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 25/9/1381 تا حدی به جبران این خلا قانونی همت گماشت. مقنن در خصوص مجرمی که کودکی را قربانی جرم خود قرار دهد رویههای متفاوت در نظر گرفته است. گاه کودکی بزهدیده را موجب تخفیف مجازات و گاه از موجبات تشدید مجازات دانسته است ، و بالاخره به منظور حمایت ویژه از کودکان ارتکاب اعمالی را که در حق بزرگسالان جرم نیست در حق کودکان جرم دانسته است.
الف-تعريف كودك بزهديده : كودك بزهديده در معني خاص ، فرد زير هجده سال است85 كه از سوي والدين ، سرپرستان قانوني و كساني كه به نوعي مسئولت تربيت ، نگهداري، آموزش وپرورش كودكان را دارند ، مورد سوءاستفاده يا بيتوجهي قرار گرفته و در پي آن تماميت جسمي ، رواني ، اخلاقي و همچنين فرآيند رشد وي مورد آسيب واقع شده است.
سند بينالمللي رهكردهاي راجع به عدالت براي كودكان بزهديده و شاهد جرم كودكان و نوجوانان كمتر از هجده سال را كه عليه آنان جرمي به وقوع پيوسته ، صرف نظر از نقش آنان در ارتكاب جرم و يا تعقيب متهم و يا متهمان ، بزهديده تلقي كرده است86كنوانسيون حقوق كودك فرد زير هجده سال را كودك تلقي كرده است هر چند اين تعريف را مطلق ندانسته و تعيين آن را به قانونگذاران ملي واگذار كرده و از اين طريق حقوق داخلي دولتهاي عضو را محترم شمرده است. حقوق كودك در اين كنوانسيون شامل حقوق اجتماعي ، سياسي ، فرهنگي ، مدني و كيفري است و بنابراين تعريف ارائه شده به طور مشخص مربوط به كودكان بزهديده نيست87مطابق با قوانين و مقررات ايران كودك كسي است كه به حد بلوغ شرعي نرسيده باشد و بر اساس ماده 1210 قانون مدني سن بلوغ در دختران نُه سال و در پسران پانزده سال تمام است ولي مطابق با قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مصوب1381 افراد زير هجده سال از حمايتهاي مندرج در قانون مذكور بهرهمند ميشوند88.
ب: انواع کودک بزهدیده
1- كودك بزهديده در معناي عام: در اين مفهوم كودكان نيز همانند بزرگسالان قرباني جرائم گوناگون عمدي و غيرعمدي واقع ميشوند. اينگونه جرائم مخصوص كودكان نبوده و نسبت به همه اقشار جامعه متصور است. مانند قتل ، سرقت ، ضرب وجرح
2- كودك بزهديده در معناي خاص: كودكان به لحاظ دارا بودن ويژگيهاي خاص جسمي و روحي نسبت به بزرگسالان و به اين جهت كه در مرحله رشد و تكامل و نيازمند حمايت از سوي والدين ، سرپرستان و مراقبان خود هستند. قانونگذار بر اين انديشه است كه پيشگيري از بزهكاري نوجوانان نه فقط بر عهده برخي افراد ، صاحبان مشاغل و حرف خاص ، بلكه بر عهده كل افراد يك جامعه است و به نوعي يك مسئوليت همگاني است كودكان و نوجوانان بايد اين فرصت را داشته باشند تا عقايد خود را ابراز و ديگران به عقايد و نظرات آنها توجه كنند89.
ت-اقدامات پليس براي كودكان بزهديده: پليس كه وظيفه سنتي كشف جرم را برعهده دارد به عنوان اولين نهاد با كودك بزهديده مواجه ميشود و اگر بدون در نظر گرفتن آسيبپذيري كودك در اين مرحله ، تنها در مقام كشف جرم انجام وظيفه كند منافع اصلي كودكان ناديده گرفته ميشود. مداخله پليس آموزش ديده به ويژه استفاده از پليس زن در برخي از موارد به جهت نوع ارتباط عاطفي كه با كودك دارد اولين گام جهت اجراي عدالت و حمايت از كودك بزهديده است. مطالعات صورت گرفته در اين زمينه نشان ميدهد كه هرگونه برخورد غيرتخصصي و غيرمنطقي در قبال كودك بزهديده ميتواند عواقبي را پيشرو داشته باشد كه گاهي غيرقابل جبران است. قرباني شدن دوباره و بزهديده واقع شدن مكرر كودك پس از مواجهه وي با نهادهاي رسمي رسيدگي به جرم يكي از همين پيامدهاي منفي است. امروزه در اين راستا اتخاذ معيارهاي پيشگيري از تكرار بزهديدگي كودكان مورد توجه نهاد پليس قرار گرفته است تا جايي كه براي رسيدن به اين مقصود آموزش نيروي پليس و به ويژه تربيت نيروي متخصص در برنامهها و اولويتهاي اين نهاد به ويژه در نظامهای پیشرفته قرار دارد90
اقداماتي كه از سوي پليس در قبال كودكان بزهديده ميتواند صورت گيرد:
1- استفاده از پليس مخصوص كودكان يا پليس زن جهت برقراري ارتباط با كودك بزهديده
2- اطلاع رساني به والدين يا سرپرستان كودكان بزهديده از وجود خدمات قابل دسترسي و امكان جبران خسارت
3- ارائه خدمات مشاورهاي و حقوقي به خانواده كودك بزهديده و راهنمايي آنها براي دريافت خدمات بهداشتي و اجتماعي از سوي سازمانهاي ذيربط
4- ابراز همدردي با كودك بزهديده در هرگونه برخورد و مواجهه با او در فرآيند تحقيقات و رسيدگيها
5- رعايت دقت در تعداد و نوع مصاحبهها ، بازجوييها ، تحقيقات و تماسهاي بزهديده با نظام عدالت كيفري به منظور كاهش آسيبهاي وارد بر كودك
6- جلوگيري از مراجعه كودك بزهديده با مرتكب جرم در فرآيند رسيدگي به منظور تضمين امنيت وي
7- اتخاذ تدابير پيشگيرانه خاص براي جلوگيري از بزهديدگي مكرر كودك بزهديده
8- حفظ و رعايت حريم خصوصي كودك بزهديده و پرهيز از مداخلات بيش از حد لازم در زندگي او در فرآيند رسيدگيها
9- جلوگيري از افشاي اطلاعات محرمانه پرونده كودك بزهديده91
ج- نقش مددكاري اجتماعي پليس در حمايت از كودكان بزهديده: در صورت بزهديدگي كودكان مسئوليت رسيدگي به پرونده در تمامي مراحل عدالت كيفري بايد به افراد متخصص واگذار شود. در مرحلهاي نيز كه به پليس مربوط است بايد افرادي متخصص براي رسيدگي پيشبيني شوند. استفاده از پليس كودكان نيز در راستاي همين منظور است. علاوه بر آن از نقش قابل توجه مددكاران اجتماعي حاضر در كلانتريها نبايد غافل بود. به ويژه مددكاران اجتماعي و مشاوران زن ميتوانند نقش مهمي در حمايت از كودكان بزهديده داشته باشند. مشاركت به اين معني است كه مشاوران و مددكاران اجتماعي زن شاغل در كلانتريها هم در زمينه حمايت از كودكان بزهديده و تأمين نيازهاي اوليه آنان و هم در زمينه پيشگيري از بزهديدگي ثانويه ، به ويژه مشاركت ، ميتوانند نقش مهمي ايفا كرده و به كودكان بزهديده فرصت بدهند تا بتوانند دردها و رنجها و نيز حالات روحي و رواني خود را براي آنان بيان كرده و از كمكها و حمايتهاي لازم بهرهمند شوند. از جمله وظايف مددكار اجتماعي و مشاور در اين شرايط ميتوان به تدابيري مانند ارزيابي موقعيت كودك بزهديده و ساير اعضاي تأثيرپذير خانواده ، ارائه خدمات فوري درماني ، جداسازي طرفين ، ارجاع به ساير نهادها در صورت نياز ، ارائه خدمات موقت و مقدماتي ، آسيب جسماني ، رواني ، عاطفي و اخلاقي ميشود و يا وضعيت اجتماعي و رشد وي را به مخاطره مياندازد تحت عنوان سوءاستفاده از كودك و بيتوجهي نسبت به وي يا همان كودك آزاري را كه غالباً توسط والدين ، سرپرستان قانوني و يا كساني كه تربيت و نگهداري كودكان به آنها محول شده ارتكاب مييابد. جرم انگاري كرده و از اين طريق كودكان را از حمايتهاي ويژه بهرهمند ميسازد. نوع و ماهيت ارتكاب اين جرم كه بيشتر با تكرار و استمرار همراه است نحوه ارتباط كودك با مرتكب و از همه مهمتر تبعات منفي اين نوع جرم عليه كودك كه موجب پديد آمدن آسيبهاي مخرب و پايدار در او ميشود بزهديدگي خاص كودك را به وجود ميآورد. در بزهديدگي خاص كودكان ، اصولاً جرائم غيرعمدي و مالي مستثنی هستند و بيشتر سوءرفتارهاي عمدي و بيتوجهيهاي غيرمتعارف مورد توجه است92در كنوانسيون حقوق كودك و ساير اسناد بينالمللي به چهار موضوع مهم در مورد كودكان اشاره شده است. اين چهار موضوع كه با عنوان چهار P شناخته ميشوند عبارت است از:
1- نيازهاي اوليه كودكان
2- حمايت
3- پيشگيري
4- مشاركت
كنوانسيون خواستار تدوين مقرراتي است كه بر اساس آن نيازهاي اساسي يك كودك مانند حق زندگي ، بهداشت ، تحصيل و… تأمين شود. نيازهاي كودكان نيز به اين معني است كه در برابر برخي حمايت از مددجويان نيازمند غذا و پوشاك ، همراهي مددجو در جريان دادگاه و پيگيري مسائل آنها به صورت متناوب و صحبت با بزهديدگان اشاره كرد93
گفتار دوم : تعامل پلیس با زنان بزهدیده
زنان يكي از مهمترين گروههاي بزهديدگان آسيبپذير هستند و جوامع بشري خود را نگران خشونتهاي روا شده به زنان بزهديده نشان ميدهند. تلاش براي تقليل اين پديده و حمايت از زنان بزهديده ، نهتنها به دل مشغولي مدافعان سرسخت حقوق زنان ، بلكه به نگراني جامعه جهاني تبديل شده و همگان در پي يافتن راه حلي مشترك به تكاپو افتادهاند. آسيبپذيري زنان كه بيش از هر چيز در بزهديدگي آنان نقش دارد ، زنان بزهديده را شايسته حمايتهاي ويژهاي ميسازد. اين حمايتها با توجه به ماهيت خاص جرمهاي ارتكابي نسبت به زنان ويژگيهايي دارد كه بيشتر در پرتو كمكهاي رواني-عاطفي نمود پيدا ميكند. رفتار و عملكرد پليس ، به عنوان نخستين مرجع رسمي حمايت از زنان بزهديده ، تأثير بسزايي در شكلگيري برداشت بزهديده از دستگاه عدالت كيفري دارد. برخورد مناسب مأموران پليس ميتواند در ايجاد احساس امنيت و رضايت خاطر بزهديده تأثير چشمگيري داشته باشد و در مقابل رفتار سنجيده آنها ممكن است حس ترس ، ناامني و پشيماني از مراجعه به دستگاه عدالت كيفري را به دنبال آورد. برخي زنان بزهديده از بيم رفتار غيرمنطقي مأموران پليس از گزارش وقوع خشونت يا درخواست تعقيب متهم سرباز ميزنند. رفتار مناسب و سنجيده مأموران پليس به طوري كه پاسخگوي شرايط روحي و رواني ويژه زنان بزهديده باشد يكي از مهمترين وظايف پليس محسوب ميشود. برخورد با زن بزهديده بايد همراه با همدردي ، درك دقيق

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره میانجیگری، مددکاری اجتماعی، سلامت روان، حل اختلاف Next Entries منبع پایان نامه درباره تعامل سازنده، زنان باردار