منبع پایان نامه درباره تابع تقاضا، اوقات فراغت، اثرات گردشگری، عوامل اقتصادی

دانلود پایان نامه ارشد

به‌عبارت‌دیگر، هر نوع آب و هوايي فعالیت‌های توريستي مخصوص به خود را دارد و اگر كشوري داراي اقلیم‌های مختلف باشد امكان جذب توريسم در بيشتر مواقع سال را خواهد داشت (عظيمي، 1376).
توريسم يك بخش اقتصادي حساس به هوا و اقليم به شمار می‌آید. تأثير هوا و اقليم نه‌تنها به پيدايش توريسم می‌انجامد، بلكه سبب تقاضاي خدمات و توریستی نيز می‌گردد (لو و زنگ، 2008) در مواردي وابستگي به ویژگی‌های اقليمي در مورد تقاضاي توريسم، هم منشأ پيدايش(مطلوبيت آب و هوايي) و هم عامل محدودکننده ( شرايط بد آب و هوايي) آن به شمار می‌رود(محمدي ،1386).
رابطه بين هوا، اقليم و توريسم به اشكال گوناگوني وجود دارد، از یک‌سو با شرايط آب‌وهوایی سروكار داريم كه از مكاني به مكان ديگر و در مقاطع زماني، بسيار متغير است و از سوي ديگر توريسم نيز پديدهاي چندجانبه است. اثرهاي متقابل اين دو بسيار پيچيده است . علت اصلي فصلي بودن پديده توريسم آب‌وهواست ( خالدي،1374).
شرايط اقليمي خوب از ديدگاه توريسم با ساير دیدگاه‌ها متفاوت است . براي مثال بارش باران در صورتي خوب تلقي می‌شود كه كم باشد و به‌سرعت تبخير شود. افزايش دما به‌نحوی‌که موجب كاهش استفاده از پوشاك شود و آفتابي بودن كه امكان برنزه شدن را فراهم آورد و باد كه ابرها را دور می‌سازد همگي از عوامل اقليمي خوب به شمار می‌روند (محمدي ،1386).
ارزيابي تأثير آب‌وهوا بر صنعت توريسم تلاشي چندجانبه و مختلف است كه شامل شیوه‌های بسيار ساده مثل شيوه تأثیر و شیوه‌های بسيار پيچيده مثل شيوه واكنشي است . شیوه‌های واكنشي فقط به عوامل آب و هوايي محدود نمی‌شود، بلكه بيشتر شاخص‌های فرآيندهاي انطباق و اثرهاي بازخوردي را شامل می‌شود. به‌عبارت‌دیگر آن‌ها هم می‌توانند شرايط غالب فيزيكي موضوع و هم عوامل مختلف و ساختارهاي سازمان‌یافته آن‌ها را در برگيرند (ذوالفقاري، 1378).
منظور از شرايط آسايش انسان مجموعه حالاتي است كه ازنظر رژيم دما دست‌کم براي80 درصد از افراد مناسب باشد، به‌عبارت‌دیگر انسان در آن شرايط، نه احساس سرما و نه احساس گرما خواهد كرد. بعضي از پژوهشگران، در اصطلاح خنثي بودن رژيم دما را تعبیر دقیق‌تری می‌دانند ( قباديان و فيض مهدوي، 1380).
در چنين شرايطي ارگانيسم انسان می‌تواند بيلان دمایی خود را در بهترين شكل موجود حفظ كند، بدون آنكه دچار كمبود يا ازدياد انرژي شود. در شکل‌گیری شرايط آسايش اقليمي براي انسان، چهار عنصر دما، رطوبت، باد، و تابش نقش دارند. در بين اين عناصر دما و رطوبت تأثیر بيشتري در سلامت و راحتي انسان دارند و به اين دليل بيشتر مدل‌های سنجش آسايش انسان بر اين دو عنصر استقرار شده است (عليجاني، 1372).

2-4-2-عوامل فرهنگی و اجتماعی
شیوه‌های زندگی فرهنگ‌های دیگر و اختلاف فرهنگ‌ها، جاذبه و محرک اصلی گردشگری و از اصلی‌ترین انگیزه‌های حرکت مردم است. بدون فرهنگ که تفاوت‌ها را ایجاد می‌کند همه‌جا شبیه به هم به نظر می‌رسد. فرهنگ عاملی است برای ایجاد میل یا نیاز به سفر و سیاحت و از سوی دیگر نقشی اساسی در تعیین رفتارها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و شیوه‌های زندگی مردم دارد. بدین ترتیب گردشگری و فرهنگ رابطه لاینفکی دارند و انسان به‌عنوان خالق و حامل فرهنگ، ماهیت و جهت گردشگری را تعیین می‌کند و باید در محور ضرورت تحلیل و بررسی گردشگری قرار بگیرد. به عبارتی گردشگری وابسته به انسان1 و انسان‌محور2 است.
ورود گردشگران به یک مقصد روابط و تعاملاتی بین آنان و میزبانان ایجاد می‌نماید که یک بعد این رابطه، فرهنگی است.گردشگران هنگام عزیمت به یک مقصد، ابتدا بافرهنگ آن مقصد روبرو می‌شوند و بدین ترتیب گردشگری به‌عنوان پدیده‌ای است فرهنگی نقش مهمی در ایجاد تغییرات فرهنگی بر عهده دارد.
در گردشگری از همان برخورد اول تعاملات فرهنگی میهمانان و میزبانان آغاز می‌شود. دو طرف دارای ارزش‌ها و الگوهای متفاوتی هستند و مسئله تماس و برخورد طرفین و تأثیرات فرهنگی و اجتماعی آن‌ها بر یکدیگر دارای اهمیت ویژه‌ای است تفاوت رفتاری اجتماعی و فرهنگی بین گردشگران و بومی‌ها بازخوردهای متفاوتی را به همراه دارد. گردشگری می‌تواند سبب ارتباط‌هایی برای تماس‌های فرهنگی شود یعنی به وجود آوردن شرایطی که گردشگران بتوانند خود، فرهنگ بومی را از نزدیک لمس کنند.
اثرات گردشگری بر فرهنگ و اجتماع غیرملموس و در روندی طولانی و به‌آرامی و ممکن است به‌صورت ناخواسته و ناخودآگاه صورت می‌گیرد. گردشگری دارای آثار فرهنگی و اجتماعی  متعددی است که بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهای نامطلوبی در پی داشته باشد. منظور از اثرات اجتماعی گردشگری تغییراتی است که در زندگی مردم جامعه‌ی میزبان به وجود می‌آید و این تغییر به دلیل تماس مستقیم میزبانان و گردشگران با یکدیگر است و منظور از اثرات فرهنگی تغییراتی است که در هنر ، آداب‌ورسوم و معماری و سایر ابعاد فرهنگ مردم ساکن در جامعه میزبان رخ می‌دهد.
اوقات فراغت به‌عنوان حوزه‌ای زمانی درک می‌شود که انتقال و تداوم فرهنگی و آموزش فرهنگی- اجتماعی هم می‌تواند در آن انجام گیرد و می‌توان از اوقات فراغت برای تقویت، تداوم و تنوع فرهنگی استفاده کرد. درعین‌حال به خطراتی که درواقع این حوزه زمانی و مکانی برای تخریب و یورش بردن به فرهنگ‌ها و از بین بردن تنوع فرهنگی و به وجود آوردن رفتارهای فرهنگی غیر مناسب در جامعه دارد، باید بسیار توجه کرد و می‌توان گفت این حوزه از لحاظ فرهنگی، هم پتانسیلی بسیار قدرتمند دارد که بشود از آن برای پیشبرد فرهنگ استفاده کرد، و هم حوزه‌ای خطرناک است که فرهنگ را تخریب می‌کند.
گردشگری تعاملاتی بین جامعه میزبان و میهمان پدید می‌آورد که پیامد طبیعی آن بروز تغییر و تحول در کیفیت و سطح زندگی، کار، الگوهای فرهنگی- رفتاری و نظام ارزشی، زبان، روابط خانوادگی، نگرش‌ها، آداب و سنن، ساختار جامعه و به‌طورکلی تأثیر بر فرهنگ ساکنان محلی و یا گردشگران است.
نکته مهم در بررسی اثرات گردشگری توجه به تمام متغیرها و عواملی چون نوع گردشگر، میزان و تفاوت کمی جمعیت میزبان و گردشگر، نگرش‌های گردشگران و میزبانان نسبت به یکدیگر، نوع تعامل بین گردشگران و میزبان، تفاوت فرهنگی بین توریست و میزبان، بافت فرهنگی و اجتماعی دو طرف، موقعیت اقتصادی نسبی میزبان و میهمان، نوع سوژه موردعلاقه گردشگران، میزان ماندگاری در محل و … می‌باشد که میزان و کیفیت اثرگذاری را مشخص می‌کند.
2-4-3-عوامل تاریخی و سیاسی
تاريخ و تمدن بشريت همواره موردتوجه باستان شناسان و افراد علاقه‌مند به این‌گونه مسائل است. آثار به‌جامانده از شکل‌گیری تمدن ساليانه سبب جذب خيل عظيمي از گردشگران به مقاصد گردشگري می‌شود. به‌خصوص كشورهايي كه داراي تمدني باسابقه‌ی غني تاريخي می‌باشند، پتانسيل بالايي در جذب گردشگران بین‌المللی دارند.
اماكن مقدسه و مذهبي نيز از ديرباز هدف بسياري از گردشگران بوده‌اند. به‌طوری‌که حتي در تاریخچه‌ی صنعت گردشگري از اين اماكن به‌عنوان اولين مقاصد گردشگري در تاريخ ياد می‌شود. این‌ها همه و همه تمدن يك كشور را نشان می‌دهند و می‌توانند منبعي عظيم براي جذب گردشگران خارجي باشند.
كشورهايي كه براي مقصد گردشگران انتخاب می‌شود، داراي شرايط سياسي مختص به خود هستند. یافته‌ها و تحقيقات پيشين نشان می‌دهد كه اين شرايط نقشي بسیار مهم در جذب گردشگران بین‌المللی دارد. تصوير مقصد گردشگري و نقش آن در جذب گردشگران خارجي بسيار موردتوجه است. فاكِي و كروپلون استنباط گردشگر را از نظر يك مقصد گردشگري به‌عنوان ادراك و يا برداشت او از آن محل تعريف می‌کنند.
بعضي از ديگر محققان وجه استنباط شده را “تصويري ذهني از آن مقصد گردشگري” می‌دانند. تحقيقات زيادي در مورد عوامل مؤثر بر تصوير گردشگران انجام شده است. سونمِز از جمله افرادي است كه در اين زمينه كار كرده است و نوشته‌هایش مرجع استفاده‌ی بيشتر پژوهش‌ها شده است. بنا به تحقيقات صديقي و تئوچاروس خشونت‌های ناشي از حملات تروريستي و ناآرامی‌های داخلي، در هر شكل براي تصوير مقصد زیان‌بار است و درنتیجه در جريان مسافرت‌ها به آن مقصد تأثير منفي دارد. اين نوشته‌ها ثابت می‌کنند كه گردشگران در كنار توجه به جاذبه‌های گردشگري،كشورهاي امن‌تر را براي مسافرت انتخاب می‌کنند .
ديدگاه ديگري نيز در مورد تأثير عوامل كلان سياسي بر بخش گردشگري وجود دارد كه تأثير غيرمستقيم ناآرامی‌های داخلي را بر بخش گردشگري بررسي می‌کند. در اين ديدگاه به اثر عوامل سياسي بر رشد اقتصادي و نيز توسعه‌ی زیرساخت‌ها توجه می‌شود. از جمله اين تحقيقات می‌توان به نوشته‌های ، ايشام و ماريا اشاره كرد. ماورو ، كناك و همكاران ،علي ، نيوتن و گاندر در تحقيقاتشان دموكراسي و آزادی‌های اقتصادي را براي رشد مهم دانسته‌اند و از آن‌ها به‌عنوان يكي از وسیله‌های افزايش رشد اقتصادي یادکرده‌اند. همچنين كناك و كيپر به اين نتيجه رسیده‌اند كه تأثير حقوق مالكيت (به‌عنوان يكي از عوامل تعیین‌کننده آزادي اقتصادي) بر سرمایه‌گذاری و رشد، از تأثير ناآرامی‌های سياسي بيشتر است.
برگرن بيان می‌دارد كه منافع آزادي اقتصادي براي رشد و درنتیجه توسعه زیرساخت‌های بخش گردشگري قابل‌توجه است. بنابراين عوامل سياسي تأثيرگذار در جذب گردشگران را می‌توان نام برد: ثبات سياسي كشور، حملات تروريستي،آزادی‌های مدني، تجاري و اقتصادي و کشمکش‌های كشور با دنياي خارج(اکبری و ابونوری، 1391).

2-4-4-عوامل اقتصادی
با توجه به نوشته‌های پيشين عوامل اقتصادي مؤثر بر گردشگري را می‌توان در دو مبحث موردبررسی قرار داد: تابع تقاضاي گردشگري و ساير عوامل. از اواخر دهه 60 تحقيقات گسترده‌ای در مورد تابع تقاضا انجام شده است. غفارزاده در مقاله‌ای تحت عنوان “بررسي ادبيات تابع تقاضاي گردشگري ورودي به ايران” نتايج اين مطالعات را به‌طور خلاصه نشان می‌دهد و عواملي را كه تقاضاي گردشگري را تحت تأثير قرار می‌دهند به سه دسته تقسيم می‌کند(غفارزاده، 1388:2):
الف – عوامل برون‌زا
ب- عوامل اجتماعي- روان‌شناختی
ج- عوامل اقتصادي
عوامل برون‌زای تقاضاي گردشگري معمولاً به روند ادوار تجاري، پيشرفت در استفاده از فناوري، تغييرات در محل بازار، رشد اقتصادي، ویژگی‌های سياسي و اجتماعي مقصدها و توانايي بهره‌برداری از منابع عرضه مربوط می‌شوند.
عوامل اجتماعي- روان‌شناختی به‌آسانی قابل اندازه‌گیری نيست و به‌آسانی نمی‌توان آن‌ها را در مدل‌های اقتصادي تقاضا قرار داد. عوامل اقتصادي تقاضاي گردشگري به‌آسانی قابل اندازه‌گیری‌اند و معمولاً در مطالعات تقاضاي گردشگري استفاده می‌شوند.
بنابراين با توجه به نوشته‌های پيشين می‌توان ویژگی‌های اقتصادي مؤثر بر گردشگري بین‌المللی مربوط به كشور گردشگرپذير را از اين نظريه استخراج نمود. سطح عمومي قیمت‌ها در كشور مقصد، ميزان رقابت در عرضه، كيفيت محصول گردشگري و مقررات اقتصادي.
در كنار عوامل اشاره‌شده كه بيشترشان در تخمين تابع تقاضا مشخص می‌شوند، عوامل ديگري نيز وجود دارند كه بنا به تحقيقات گذشته در جذب گردشگر خارجي مؤثرند. استفانوس و ندلا در تحقيقي تحت عنوان ” عوامل اقتصادي مؤثر بر بازاريابي گردشگري در يونان” به عوامل جديد اقتصادي نيز اشاره می‌کنند. از جمله آن‌ها می‌توان به اين موارد اشاره كرد: وضعيت اقتصادي كشور مقصد و ساختار بودجه كشور مقصد.
متغيرهاي برون‌زای اقتصادي شامل شاخص‌هایی از قبيل سطح قیمت‌ها، نرخ تورم، توليد ناخالص داخلي سرانه، رشد ساليانه توليد ناخالص داخلي، شاخص توسعه‌ی انساني، درجه‌ی توسعه‌یافتگی كشور، حقوق مالكيت و غيره.
بحث توانایی‌های يك مقصد در سرویس‌دهی مناسب به گردشگران جزو مباحث بعد از تصمیم‌گیری گردشگر جهت سفر به آن مقصد، محسوب می‌شود. درواقع كيفيت و کمیت خدمات ارائه‌شده به گردشگران سرنوشت سفرهاي بعدي آن‌ها و نيز گردشگران آتي را رقم می‌زند. توجه به اين مسئله و سرمایه‌گذاری در اين مورد راه را براي جذب بيشتر گردشگر باز می‌کند.
زيرساخت يك ساختار سازماني و فيزيكي اساسي است كه براي اداره‌ی يك جامعه يا تشكيلات موردنیاز است (ديكشنري آنلاين آكسفورد).به‌عبارت‌دیگر

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره استان گیلان، محل سکونت، توسعه گردشگری، میراث فرهنگی Next Entries منبع پایان نامه درباره اوقات فراغت، صنایع‌دستی، توزیع متعادل، منابع طبیعی