منبع پایان نامه درباره بانکداری الکترونیک، بانکداری الکترونیکی، انفورماتیک، تلفن همراه

دانلود پایان نامه ارشد

سابقه فعالیت بانکداری الکترونیک در ایران به سال 1350 بر می گردد، در آن موقع بانک تهران با در اختیار گرفتن بین 7 تا 10 دستگاه خودپرداز در شعبههای خود نخستین تجربه پرداخت اتوماتیک پول را تنها در همان شعب نصب شده بر عهده داشتند. اواخر دهه 1360 بانک های کشور با توجه به کاربرد کامپیوتر شخصی و احساس به اتوماسیون عملیات بانکی به رایانهای کردن عملیات بانکی پرداختند. از این رو طی سالهای 1370 و 1371، ادارات انفورماتیک در اکثر بانک ها در گیر انجام پروژه های متنوع مکانیزاسیون در سطح بانک بودند این طرح عمدتاً در جهت مکانیزه کردن وضعیت موجود، و با توجه به امکانات فنی قابل دسترسی در آن زمان شکل گرفته بودند و سیستم جامع نرم افزاری و طرح همه گیر اتوماسیون در هیچ یک از بانک ها راهی پیدا نکرد. با این وجود، طرح جامع اتوماسیون بانکی پس از مطالعه و بررسیهای گوناگون در قالب پیشنهادی برای تحولی جامع در برنامهریزی فعالیت های انفورماتیکی بانک ها به مسئولان شبکه بانکی ارائه شد که با مصوبه مجمع عمومی بانک ها در سال 1372 طرح جامع اتوماسیون سیستم بانکی شکلی رسمی به خود گرفت. به کارگیری سوئیفت که در این سال ها در بانک ها متداول شده بود را شاید بتوان اولین طلیعه بانکداری الکترونیکی دانست که به همراه خود تصویری از آینده ارتباط الکترونیکی برای انجام تراکنش ها را به ارمغان آورد. برای تحقق چنین تصویری، محیط و ابزار آماده مورد نیاز بود که بانک ها در آن مقطع در اختیار نداشتند. استفاده از خدمات کارت و تلفنبانک حرکت بعدی یعنی بانکداری اینترنتی را به دنبال داشت. سرعت افزایش شرکتهای ارائه دهنده اینترنت از افزایش تقاضای این خدمت خبر می داد این گروه از متقاضیان مشتریان بالقوه بانکداری الکترونیکی محسوب می شدند. در سال 1372 بانک مرکزی، شرکت خدمات انفورماتیک را به عنوان سازمان اجرایی طرح جامع انفورماتیک سیستم بانکی تأسیس کرد. طی سالهای 1372 و 1373 جرقههای ایجاد سوییچ ملی جهت بانکداری الکترونیکی زده شد و در همان راستا شبکه ارتباطی بین بانک ملی و فروشگاههای شهروند ایجاد شد. در خرداد 1381 مجموعه مقررات حاکم بر مرکز شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی موسوم به “شتاب” به تصویب رسید. بدین سان اداره شتاب بانک مرکزی در تاریخ 1/4/1381 تأسیس و با هدف فراهم کردن زیرساخت بانکداری الکترونیکی آغاز به کار کرد. شتاب با ایجاد ارتباط بین دستگاههای خودپرداز سه بانک رسماً متولد شد (بانکهای کشاورزی، توسعه صادرات و صادرات ایران در پایلوت اولیه این طرح حضور داشتند و بانکهای خصوصی سامان و کارآفرین نیز درخواست کردند که در آزمایشهای اولیه شتاب حضور داشته باشند). شبکه شتاب در دو مرحله طراحی شد در مرحله اول شبکه شتاب به ایجاد ارتباط کارتی Debit و Credit برای ارائه خدمات یکسان کارت های الکترونیکی پرداخت و در مرحله دوم کلیه ارتباطات بین بانکی و انتقال پولی بین بانک ها را پوشش می دهد. آزمایش های اولیه شتاب با ایجاد اتصال بین دستگاه های خودپرداز و پایانه های فروش سه بانک اولیه عضو شتاب و بانک سامان به عنوان بانک خصوصی که در سال 82 به عضویت شبکه شتاب در آمد اجرا شد ( قنبرزاده، 1391، ص 56-54).
در اواخر سال 82 بانک ملی ایران به عنوان دارنده بیشترین شعب و بزرگترین بانک تجاری کشور به طرح شتاب پیوست و از پنجم اردیبهشت 83 فعالیت خود را در این حوزه آغاز نمود. در حال حاضر بیشتر بانک های ایران عضو این شبکه هستند و بطور مستقیم طرحهای بانکداری الکترونیکی خود را انجام می دهند.
هدف اصلی این طرح بهره مند شدن کلیه دارندگان کارتهای الکترونیکی از خدمات مشابه سایر بانک های عضو است. اما با وجود این در حال حاضر خدمات بانکداری الکترونیکی به طور مستقیم در هر بانکی توسط خود بانک ها طراحی و اجرا می شود. از جمله بانک ملی با طرح سیبا، بانک تجارت با طرح سیستم فراگیر بانک تجارت یا S.G.B، بانک صادرات با طرح سپهر، بانک رفاه با طرح جاری همراه، بانک کشاورزی با طرح مهر، بانک ملت با طرح جام و بانک های خصوصی هم با طرح های دیگر در بازار حضور دارند ( قنبرزاده، 1391، ص 56-54).
8.1.2- سیر تکامل سیستم های پرداخت
برای اینکه از نقش پول و اشکال مختلفی که در طول زمان داشته تصویر بهتری ارائه کنیم باید به سیر تکاملی سیستم های پرداخت اشاره کنیم. مقصود از سیستم پرداخت شیوه ای است که بر اساس آن در یک سیستم اقتصادی داد و ستدها انجام می شود. در طی چند قرن، شکل پول تغییر کرده و سیستم پرداختها سیر تکاملی پیموده است؛ در این زمان فلزات گرانبها مثل طلا به عنوان وسیله پرداخت مورد استفاده قرار می گرفت و شکل اصلی پول بدان گونه بود. پس از آن دارائیهای کاغذی مثل چک و اسکناس رایج شده، در سیستم پرداخت نقش پول را ایفا می کرد. به طور کلی 3 دوره در ارتباط با تحولات سیستمهای پرداخت در نظر گرفته می شود:
دوره اول: دوره نقدینگی
این دوره با بوجود آمدن پولهای فلزی و موادی همچون نیکل به اوج خود رسید. قابل ذکر است اینگونه سکهها ابتدا در هفتصد سال قبل از میلاد در آسیای صغیر با استفاده از طلا و نقره تولید و مورد استفاده قرار گرفتند. این نوع پول که از فلزات گران بها یا از جنس ارزشمندی ساخته می شود پول فلزی یا پول جنسی نامیده می شود. مشکل این سیستم پرداخت این بود که این پولها بسیار سنگین بود و حمل و نقل آن به مکانهای مختلف مشکل بود.
در مرحله بعد نوبت به اسکناس رسید. در آغاز اسکناس بیانگر تعهدی بود که به راحتی قابل تبدیل به سکه یا مقدار معینی فلز قیمتی بود؛ اما امروزه در بسیاری از کشورها اسکناس به صورت پول قانونی درآمده است، یعنی برگ اسکناسی که به تأیید دولت رسیده و جنبه قانونی دارد، می تواند به عنوان بازپرداخت بدهیها استفاده شود. مزیت اسکناس نسبت به سکه، سبکتر بودن آن است ولی امروزه به دلیل پیشرفت فناوری و سیستمهای چاپ، تکثیر نسخههای جعلی از آن بیشتر ممکن شده است. از نقاظ ضعف سکه و اسکناس، این است که به راحتی می توان به آنها دستبرد زد و اگر در موردی ناگذیر به پرداخت پول زیادی باشیم هزینه حمل پول زیاد می شود (فردریک میشکین، 1378، ص 68).
دوره دوم: سیستمهای پرداخت کاغذی
به کارگیری چک از ابتکارعملهای مهمی بود که موجب افزایش کارایی سیستم پرداختها شد. استفاده از چک موجب کاهش هزینه حمل مربوط به سیستم پرداختها شد. مزیت دیگر چک این است که می توان با توجه به موجودی بانک به هر مقدار و مبلغی چک نوشت و پرداختهای کلان را راحتتر انجام داد. علیرغم تمامی این محاسن، استفاده از چک دو مسأله مهم بوجود می آورد. نخست اینکه بردن چک از یک مکان به مکان دیگر وقتگیر است، بویژه هگر ضرورت داشته باشد که پولی در محلی دور اما به سرعت پرداخت شود. گذشته از این با افتتاح حساب جاری، بانک اجازه نمی دهد بلافاصله پس از گشایش حساب، از حساب برداشت شود و اگر برای این کار اضطراری به پول نقد نیاز باشد، این شیوه پرداخت از طریق چک استیصالآور می شود (فردریک میشکین، 1378، ص 70).
برخلاف بانکهای دوره قرون وسطی که صرفاً وظیفه نگهداری اجناس و کالاهای باارزش در جعبههای محکم و بزرگ را برعهده داشتند، بانکهای امروزی تبدیل به فروشگاههای عرضهکننده انواع خدمات شدهاند. خدمات دیگر را در بر میگیرد. در واقع بانکداری در حال حاضر به صنعت خدمات پردازش اطلاعات تبدیل شده است.
دوره سوم: سیستمهای پرداخت الکترونیکی
از اوایل دهه 1960 نوع دیگری از خدمات به نام کارتهای اعتباری در اختیار عموم قرار گرفت. بعد از مدت کوتاهی هم چک و هم کارتهای اعتباری به مرور اتوماتیک شدند، ولی با این حال تا آن زمان حجم بالایی از اسناد کاغذی تولید می شد، از این رو فناوری پیچیده مخابراتی به عنوان راه حلی جهت برطرف کردن این مشکل استفاده شد. در نتیجه با تأسیس اتاقهای پایاپایی اتوماتیک، که از سیستم انتقال الکترونیکی منابع استفاده می نمودند، ساختار سیستم بانکی یکبار دیگر دچار تحول عمده شد و به تبع آن استفاده از روشهای پرداخت و ماشینهای تحویلداری خودکار در دهه 90 به سرعت رشد نمود. با استفاده وسیع از سیستم “انتقال پول الکترونیک”40، در دهه 90 بانکها از موسسات سپردهگذاری که منابع فیزیکی را نگهداری می کردندبه مراکز پردازش اطلاعات تبدیل شدند، به طوریکه پول می توانست در هر لحظه بر روی صفحه کامپیوتر نشان داده شود (فردریک میشکین، 1378، ص 71).
9.1.2- بانکداری موبایلی41
شالوده و اساس داد و ستد بوسیله موبایل بر پایه بانکداری موبایلی بنا شده است ( یعنی بوسیله وجود آوردن خدمات مالی که توسط بانک از طریق دستگاه های موبایل ارائه می شود، انجام امور مربوط به داد و ستد قابل دستیابی است). بانکداری موبایلی شامل خدماتی در زمینه حسابهای بانکی، دلالی و خرید و فروش سهام و ارائه اطلاعات مالی می شود. خدمات بانکداری موبایلی توسط بسیاری از بانک ها به دلیل ایجاد درآمد بیشتر، کاهش هزینه ها و افزایش رضایتمندی مشتریان در حال استفاده و گسترش است. اگر به آمار گذشته نگاهی بندازیم به عنوان مثال این رشد در سال 2004 در بانک نوردی 42کشور فنلاند برابر 30 درصد و یا در یک بانک فرانسوی 43در سال 2004 نسبت به سال 2003 معادل 200 درصد بوده است. این آمارنشان دهنده تغییرات ذائقه مشتریان در استفاده از خدمات بانکداری است. به عبارت دیگر پیشرفت های فناوریکی نظیر سیستم های فراگیر ارتباطی موبایل 44فرصت های جدیدی جهت ارائه خدمات بانکداری موبایلی بوجود آورده است. بر خلاف گذشته که هنگام ارائه چنین خدماتی به دلایل مختلفی از جمله عدم همراهی مشتریان و پیشرفت ناکامی فناوری این بخش ها معمولا با شکست مواجه می شدند، الان به نظر می رسد زمان مناسبی جهت ارائه این خدمات و پیشنهاد آنها به مشتریان باشد ( مژدهی و همکاران، 1387).
بانکداری موبایلی غالبا به عنوان انجام خدمات مرتبط با بانک به کمک دستگاه های موبایل نظیر گوشی های موبایل یا PDA ها تعریف می شود. خدمات ارائه شده شامل تسهیلات مرتبط با تراکنش های بانکی و خدمات مرتبط با ان است که نیاز های جابجایی منابع مالی و اطلاعاتی مشتریان را در خصوص فعالیت های مالی آنها پاسخ می دهد. با توجه به مجموع انتظارات فوق تعریف زیر می تواند تعریف جامعی از این خدمات باشد:
” بانکداری موبایلی به مجموعه عملیاتی اشاره می کند که خدمات مالی مرتبط با بانک را با کمک دستگاه های ارتباطی موبایل انجام می دهند. طیف خدمات ارائه شده شامل انجام امور بانکی، معاملات بازار سهام و …. است (Pousttchi& Schurig , 2004).
یا در تعریفی دیگر بانکداری موبایلی به عنوان يك كانال ارتباطي بي سيم براي توليد ارزش توسط مشتريان در معاملات بانكي به وجود آمده است. امروزه، يكي از شيوه هاي نوين كه درعرضة خدمات بانكي مورد توجه اساسي قرارگرفته، عرضة خدمات مالي و بانكي با استفاده از تلفن هاي همراه است. با آنكه عمر استفاده از تلفن هاي همراه براي انجام عمليات بانكي و مالي، چند سالي نيست، اما در اين مدت كوتاه، پيشرفت هاي مهمي در اين زمينه صورت گرفته كه نويد دهندة گسترش بسيار زياد اين شيوة جديد بانكداري الكترونيكي درآينده ميتواند باشد (Yulia et al, 2009).
بازار های بزرگ برای موسسات مالی در جهت ارائه خدمات ارزش افزوده در حال گشایش هستند. با فناوری تلفن همراه محدوده وسیعی از خدمات را برای مشتریانشان نظیر انتقال وجوه در هنگام مسافرت، دریافت قیمت های سهام که بصورت برخط به روز می شوند یا انجام عملیات خرید و فروش سهام ارائه می دهند. دستگاه های تلفن همراه خصوصا تلفن های هوشمند، نوید دهنده ترین مسیر برای دستیابی به حفظ مشتریان کنونی و افزایش مشتریان جدید با داشتن قابلیت سرویس دهی در هر زمان و مکان و نیز قابلیت نفوذ و پتانسیل رشد بالا هستند. بر اساس پژوهش ها انجام شده 27 درصد از تماس های تلفنی به مرکز تلفن بانک ها از طریق تلفن همراه است که نصف این تماس ها برای درخواست موجودی است که می تواند به صورت راحت تر و ساده تری از طریق برنامه کاربردی بر روی تلفن همراه صورت گیرد و بدون نیاز به مراجعه حضوری به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره بانکداری الکترونیک، محدودیت ها، صنعت بانکداری، رضایت مشتریان Next Entries منبع پایان نامه درباره تلفن همراه، پیام کوتاه، بانکداری الکترونیک، گوشی تلفن همراه