منبع پایان نامه درباره اعتمادالسلطنه

دانلود پایان نامه ارشد

? “مولانا جلال الدين بلخي” ميرود؛ حاصل آن، مجموعهاي با شش قسمت با نامهاي “سلطان و کنيزک”، “خليفه و اعرابي”، “قاضي و زن جوحي”، “پير چنگي”، “طوطي و بازرگان” و “صوفي” است که در آن سالها، به عنوان يکي از برنامههاي نوروزي از تلويزيون پخش و با استقبال تماشاگران مواجه شد. “او با برداشتي شخصي و بدون آنکه در پرورش وجه عرفاني اين اثر شاخص ادبي بکوشد، يک مجموعه (در شش قسمت) ميسازد که هر قسمت به صورت مستقل به نمايش گذاشته ميشود و تداومي در آن ديده نميشود.” (روز و شب آن قلندر که رفت، همشهري)
سلطان صاحبقران: “علي حاتمي” در سال 1351 با تجربياتي که در فيلم “ستارخان” کسب کرده بود، دست به کار تهي? مجموع? تاريخي عظيمي به نام “سلطان صاحبقران” شد. “حاتمي” در اين مجموع? تلويزيوني، به مهمترين مقطع از زندگي معروفترين شاه سلسل? قاجار، يعني “ناصرالدين شاه” مي پردازد. “شروع نگارش “سلطان صاحبقران” براي “علي حاتمي” شخصيت “مليجک” است، اما او کم کم به اين نتيجه ميرسد که “مليجک” بدون “ناصرالدين شاه” معنا و مفهومي ندارد. او پس از يک دوره تحقيقات گسترده “سلطان صاحبقران” را با نگاهي به خاطرات “اعتمادالسلطنه” و نظهيرالدوله” و نامههاي “ناصرالدين شاه”، محاکم? “ميرزا رضاي کرماني” و… به نگارش درميآورد.” (دارالشفايي، فيلم نگار)
هرچند مجموع? “سلطان صاحبقران” نيز مانند “ستارخان” با انتقادات و مخالفتهاي برخي تاريخنگاران مواجه شد، ولي بازخوردش در ميان مردم به شدت موفقيتآميز بود.
سوته دلان: “علي حاتمي” در سال 1356، پس از پنج سال دوري از سينماي ايران به دليل فعاليت در ساختن مجموعههاي تلويزيوني، اين بار با فيلم “سوته دلان” به سينماي ايران بازگشت. “سوته دلان” با ديالوگهاي زيبا و گوشنواز و شخصيتهاي منحصر به فردش، يکي از زيباترين و دوست داشتنيترين آثار سينماي ايران است. اين فيلم حکايت از يک عشق پاک و آسماني دارد؛ ترسيم زندگي و دنياي پسري عقب ماند? ذهني با ذکر علاقمنديها و دلزدگيهاي موجود در دنياي خاص او و سرانجام ِ عشق پاکش که پس از وصالي کوتاه مدت به سرخوردگي منجر ميشود. “سوته دلان” روايت سازنده از يک داستان معاصر است و در کنار پرداختن به ويژگيهاي مورد علاق? او(سنت و رفتارهاي مردم قديمي؛ آن هم در شهري مثل تهران که در آن دوران، روزگار تحول را سپري ميکرده) به زندگي تلخ و غمبار يک جوان نيمه ديوانه نقب ميزند.” (روز و شب آن قلندر که رفت، همشهري)
هرچند اين فيلم در گيشه بسيار موفق عمل کرد، ولي مورد حمل? منتقدان قرار گرفت؛ به اين اتهام که در هم? آثار اين فيلمساز، گذشتهگرايي و کهنهپرستي وجود دارد؛ فهرستي که “حبيب آقا” در آغاز فيلم از اسباب و لوازم ختم ميخواند، نمونهاي از تعلق خاطر و شيدايي “حاتمي” به اشياء سنتي است.
پس از “سوته دلان”، در سال 1356، تلويزيون ملي ايران پيشنهاد پروژهي بازسازي از تهران قديم را داد که بر اساس سياستهاي آن زمان تلويزيون، يک مجموعهي تلويزيوني بسازد که به بيان رسوايي و بيکفايتي حکومت قاجارها بپردازد. “علي حاتمي” طرح يک سريال تلويزيوني با نام “جاده ابريشم” يا”تهران؛روزگار نو” را با تلويزيون در ميان نهاد. تهيهي اين مجموعهي عظيم و خيالانگيز که عمري را بر سر آن ميگذارد، در روزهاي انقلاب اسلامي با وقفه مواجه ميشود، تا جايي که در سال1360، به علت کمبود پارهاي امکانات، به طور کلي متوقف ميشود. در مدت وقفه، ساختن فيلمهايي با عوامل توليد اين مجموع? تلويزيوني (براي جلوگيري از پاشيده شدن گروه و توقف کامل توليد مجموعه) تنها تمهيد مرثري بود که “مرحوم حاتمي” به کار بسته بود؛ فيلمهاي “حاجي واشنگتن”، “کمال الملک” و “جعفرخان از فرنگ برگشته” از نتايج اين تدبير هستند.
حاجي واشنگتن: در سال 1360، “علي حاتمي” موفق به دريافت سفارش ساخت “حاجي واشنگتن” از شبک? اول سيما شد. داستان فيلم، سرگذشت سفر بينتيج? نخستين ايلچي دربار ناصري، “حاجي حسينقلي خان صدرالسلطنه” به امريکا است؛ شرح سوزناکي از کاستيهاي سرزمين ايران در مقايسه با پيشرفتهاي دنياي غرب و نمايش اندوههاي شخصي و رواني فرستاد? ايران، که همگي به طرزي هنرمندانه به تصوير کشيده شدهاند.
قطع رابط? سياسي ايران و آمريکا در پي اشغال سفارت اين کشور در تهران، “حاتمي” را بر آن داشت تا فيلمبرداري “حاجي واشنگتن” را در کشوري ديگر (به غير از آمريکا) انجام بدهد. بنابراين، با اراد? مصممي که توليد اين طرح مي طلبيد، او و گروهش راهي ايتاليا و معروفترين شهرک سينمايي جهان “چينه چيتا” شدند. به اين ترتيب، “حاجي واشنگتن” تنها فيلم ايراني است که در پلاتوها و دکورهاي اين شهرک خاطرهانگيز فيلمبرداري شده است. (روز و شب آن قلندر که رفت، همشهري)
“حاجي واشنگتن” پس از نمايشش در نخستين دور? جشنوار? فيلم فجر، تا سالها بعد فرصت اکران عمومي نيافت و در محاق ماند و به واکنشي که لايقش بود، دست نيافت.
کمالالملک: “علي حاتمي” در سال 1362، طرحي از برشي از زندگي “محمد غفاري” ملقب به “کمالالملک،، نقاشباشي دربار “ناصرالدين شاه” را آغاز کرد. او در اين فيلم، علاوه بر پرداختن به زندگي “کمالالملک،، به اوضاع و احوال اجتماعي، فرهنگي و سياسي دوران قاجار و اوايل حکومت پهلوي نيز اشاره ميکند. “حاتمي” در اين فيلم، “آغازگر يک سهگانه دربار? اصليترين عناصر هنر ايراني بود. (کمالالملک دربار? هنر نقاشي، مجموع? تلويزيوني هزاردستان دربار? خوشنويسي و فيلم دلشدگان دربار? موسيقي اين سهگانه را تشکيل ميدهند)” (روز و شب آن قلندر که رفت، همشهري)
سوءتفاهمات و گيرودارهاي سياسي آن سالها و ضربه ناشي از توقيف “حاجي واشنگتن” تاثيرش را بر “کمالالملک” گذاشته و باعث شده تا فيلم در پرداخت و نمايش شخصيتها، بيش از آنکه وامدار سليق? شخصي فيلمساز و دنياي او باشد، از روند و تلقي روز جامعه دربار? آنها پيروي کند. به همين خاطر، با اثري رو به رو هستيم که کمتر نشاني از “حاتمي” را در خود دارد. (نعيمي، شرق)
جعفرخان از فرنگ برگشته: فيلم “جعفرخان از فرنگ برگشته” در سال 1363 ساخته ميشود، ولي نمايش آن تا سال 1366 به تعويق ميافتد. اين فيلم بر اساس نمايشنامهاي با همين نام، نوشت? “حسن مقدم” ساخته شده است و موضوع آن داستان جواني است که سالها به قصد تحصيل در اروپا زندگي کرده و وقتي به وطن باز ميگردد، مشخص ميشود که تحت تاثير زندگي در فرنگ، هويت اصلي خود را از دست داده است.
تهيه کنند? فيلم و مديران سينمايي از “حاتمي” دعوت ميکنند تا با تغيير برخي صحنهها جعفرخان… را از بلاتکليفي نجات بدهد، اما او با اين ادعا که فيلم مشکلي ندارد، از اين کار سرباز ميزند. رايزنيها براي يافتن کسي که بتواند سرنوشت فيلم را تغيير دهد آغاز ميشود، اما تقريباً هيچ کس حاضر نميشود مولفههاي کار “حاتمي” را با سليق? مميزي تغيير بدهد و جعفرخان… تا مدتها بلاتکليف ميماند.
1366- “حمد متوسلاني” با شهامت حاضر به انجام اين کار ميشود و “علي حاتمي” نام اين کار او را يک بدعت ناپسند ميگذارد. بدعتي براي ايجاد تغيير در اثر يک هنرمند، بي آنکه خود او تمايلي به انجام اين کار داشته باشد يا اصلاً نيازي به آن تغييرات باشد. بخشهايي از فيلم حذف و بخشهاي تازه به آن اضافه ميشود. (روز و شب آن قلندر که رفت، شرق)
در نتيجه “علي حاتمي” نام خود را از تيتراژ اين فيلم حذف ميکند.
هزاردستان: در سال 1367، مجموع? زيبا و به يادماندني “هزاردستان” به نمايش درميآيد. اين مجموع? هجده قسمتي، حاصل سالها تلاش و ممارست خستگيناپذير “علي حاتمي” است؛ نسخ? ابتدايي “هزاردستان” که در آغاز “جاد? ابريشم” نام داشت، در سال 1354 نوشته شد، اما به دلايل فراوان، بارها فيلمنام? آن بازنويسي شد و بارها در چرخ? توليد آن وقفه ايجاد شد؛ چنانکه بيش از يک دهه توليد آن به طول انجاميد. اين مجموعه در شهرک سينماييِ ساخت? “علي حاتمي” فيلمبرداري شد. “حاتمي” براي طراحي اين شهرک نيمه دکوري، از طراح ايتاليايي،”جاني کورنتا” که يک بار برند? جايز? اسکار بهترين طراحي صحنه شده بود، دعوت به همکاري کرد. اکنون اين شهرک سينمايي به عنوان ميراث “حاتمي” براي سينما و تلويزيون ايران است و براي فيلمسازاني که موضوع اثرشان در تهران قديم به وقوع ميپيوندد، مورد استفاده قرار ميگيرد. “هزاردستان” به جزئياتي از زندگي اجتماعي ايران، از اواخر دور? قاجار تا ده? 1320، سال اشغال ايران توسط متفقين ميپردازد.
آنچه باعث ميشود تا تصاوير جادويي “هزاردستان” در ذهن و حافظ? مخاطبان اين سينماگر و علاقمندان تاريخ معاصر تهنشين و جاگير شود، سرک کشيدن دوربين سيّال و کنجکاو “حاتمي” در زواياي باورپذير زندگي است؛ زندگي آدمهايي که روزگاري نه چندان دور، در خانهها و خيابانهاي تهران قديم (شهر آرماني فيلمساز از کودکي) نفس کشيده بودند و حالا ميشد آنها را به مهماني نور و جادو و خيال دعوت کرد؛ ضيافتي از جنس رؤيا که آشکارا و بي هيچ ترديدي، “هزاردستان” را به يکي از درخشانترين توليدات سازمان صدا و سيما در دهههاي خير تبديل کرده است. (همان)
مادر: “حاتمي” در سال 1368، فيلم “مادر” را ميسازد و در چهاردهم مرداد ماه 1369 به نمايش عمومي درميآيد. اين فيلم از حال و هواي کاملاً متفاوتي نسبت به ساير فيلمهاي “علي حاتمي” برخوردار است. “حاتمي” ساختن اين فيلم را واقعاً حسي بيان ميکند: “در من هم شايد حس و حالي ايجاد شد که طرح فيلم به ذهنم خطور کرد. حس اينکه خان? من کجاست؟ من به کجا تعلق دارم؟ و چه کسي از من حمايت ميکند؟” (حيدري، 151،1375)
اين فيلم جزو معدود آثار “حاتمي” به شمار ميآيد که داستان آن در زمان حال اتفاق ميافتد، ولي باز هم در آن تعلق خاطر و وابستگي او به گذشته کاملاً آشکار است. “مادر” يکي از دلپذيرترين و احساسيترين فيلمهاي “علي حاتمي” است که با وجود گذشت زمان، همواره تازگي و تاثيرگذاري خود را حفظ کرده است.
دلشدگان: اين فيلم که آخرين ساخت? “زنده ياد علي حاتمي” است، در سال 1370 ساخته شد. “دلشدگان” شرح سفر رقّتبار نوازندگان شيداي ايراني به پاريس براي ضبط و ثبت هنر خود بر روي صفحات گرامافون است. “دلشدگان در واقع روايت يک حادث? کهن و شرح يک سفر تاريخي است که از ذهن “علي حاتمي” عبور کرده و از صافي ويژگيهاي سبکش گذر کرده است تا به سينمايي برسد که عنوان تاريخي اجتماعي و يا حتي در لحظاتي فانتزي به خود بگيرد.” (ايرانيترين سينماگر ملي، کار و کارگر)
“کار فيلمبرداري در دو مرحله انجام ميشود: ابتدا گروه سازند? فيلم دو ماه بيوقفه در ايران کار ميکنند و سپس راهي مجارستان ميشوند و در مدت پانزده روز فيلمبرداري را در مکانهاي مختلف شهر “بوداپست” به پايان ميرسانند.” (حيدري، 155،1375)
“حاتمي” در ساختن اين فيلم، از همکاري چهرههاي شاخص موسيقي اصيل و سنتي ايران، همچون “استاد محمدرضا شجريان” و “استاد حسين عليزاده” بهره گرفت و براي اولين و آخرين بار، صداي پرقدرت “استاد شجريان” در تالارهاي نمايش فيلم پيچيد.
سالهاي 1371 تا 1374 سالهايي است که “حاتمي” روي سوژههاي مختلف و نگارش طرحهاي گوناگون تحقيق و تلاش مينمود؛ “ملکه هاي برفي” که دربار? زندگي سه تن از همسران شاه بود و “آخرين پيامبر”، دربار? زندگي نبي اکرم (ص) از شاخصترين آنها بود، اما هم? آن طرحها ناتمام ماندند. در همين سالها، فيلمنام? “جهان پهلوان تختي” را بر اساس يکي از طرحهاي قديمي خود دربار? قهرمان اسطورهاي ورزش کشتي ايران تکميل ميکند و با وجودي که دردي جانکاه در جان او ريشه ميدوانيد، در بحبوح? بيماري و درمان، اين فيلمنامه را جلوي دوربين ميبرد. اما متأسفانه، تلاش او در همان ابتداي کار ناتمام برجاي ميماند و هنرمند فيلمساز ما، در تاريخ پانزدهم آذر ماه سال 1375، جان به جان آفرين خود تسليم نمود.

“ساختارگرايي”
مکتب ساختارگرايي نام روش جديدي است که از اوايل قرن بيستم تاکنون گسترش چشمگيرو همهجانبهاي در تمام علوم انساني و حتي علومي مانند رياضيات و زيستشناسي يافته است. اين پديده، ابتدا در زبانشناسي وارد شده است و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درباره کاخ گلستان، فرهنگ عامه Next Entries منبع پایان نامه درباره رولان بارت، آداب و رسوم