منبع پایان نامه با موضوع گردشگری پایدار، زیست محیطی، توسعه پایدار، توسعه گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

جاذبههای فراوانی برای گردشگران دارند. جاذبههای گردشگری نسبت به نوع گردشگری متفاوت است. برای مثال، در گردشگری فرهنگی مسجدی قدیمی ومعروف جاذبۀ گردشگری محسوب میشود؛ یا در گردشگری زیارتی، مکانهای مقدس مذهبی مقصدی برای گردشگران به حساب میآیند. میراثهای مختلف طبیعی، فرهنگی، معنوی، ملموس و غيرملموس و مكتوب ميراث هايي اند كه براي جذب گردشگر پتانسيل دارند. از جمله جاذبه هاي طبيعي در بخش زنده و غيرزنده جنگل ها و گل فشانها، ميراث غيرملموس مراسم عيد نوروز ايران، و ميراث مكتوب ديوان اشعار شاعران بزرگ ايراننام بردنياست. از جمله ديگر جاذبه هاي گردشگري مي توان به غذاهاي محلي يا تنوع ويژةزمين شناختي منطقه اشاره كرد.

راحتي و تسهيلات اقامتي
راحتي و تسهيلات اقامتي در صنعت ژئوتوريسم استراحتگاههاي زمين گردشگري(ژئو ریسورت10) و اقامتگاههای زمین گردشگری(ژئولاج11( را شامل میشود. این دو واژه پیش از پیدایش ژئو توریسم جزو مقولۀ اکوتوریسم بودند. بر این مبنا، اکوتوریسورت عبارت است از آلونکها، چادرها وکلبههای جنگلی، کلبههای روی آب، کلبههای درختی، خانههای دستساز سنگی میان سنگهای پشت آبشارها و جز آن که در طبیعت به صورت ساده يافت مي شوند؛ يا حتي آلونكهاي مجللي كه سازگار با تركيب و معماري طبيعت در مناطق بكر ساخته مي شوند. براي مثال، كلبه هاي روي آب تالاب انزلي براي تماشاي لالة مرداب و استراحت و اقامت در آنها جزو اين مقولهاند.
حال اگر معماري اين كلبهها و استراحتگاه ها در طبيعت بي جان و با تأكيد بر سنگ ها و كوههاي اطراف صورت گيرد اقامتگاههاي زمين گردشگری(ژئوريسورت) محسوب مي شوند.

فعالیتها و تفسیر
فعالیتهای گردشگری در مکانهای به خصوصی به نام مراکز بازدیدکنندگان انجام میشود. از جمله در تورهاي مجازي و سه بعدي الكترونيكي و رايانه ای. در حين بازديد توضيحات و راهنمايیهاي لازم با استفاده از ابزارهايي مثل توضيحات راهنمايان، تابلوهاي راهنماي گردشگران، و ابزارهاي صوتي و تصويري داده مي شود. برخي گردشگران با كتاب راهنما يا با جزوات آموزشي و بروشورها به گردشگري مي پردازند.
مدیریت و برنامهریزی
همان طور كه برنامهريزي در زندگي روزمره شرط عقلاني براي تكامل است و نيز از آنجا كه برنامه ريزي ابزاري در خدمت مديريت و رهبري نظام هاي اجتماعي است، صنعت گردشگري نيز از اين قاعده مستثني نيست و نيازمند برنامهريزي است. برنامهریزی مستلزم آگاهي از فرصت ها و تهديدهاي آتي و پيش بيني شيوة مواجهه با آنهاست. برنامه عبارت است از تعيين هدف كوتاه و پيش بيني راه رسيدن به آن. برنامه ريزي نيز عبارت است از طراحي عمليات براي تغيير يك شيء يا موضوع بر مبناي الگوي پيشبيني شده.
برنامه ريزي و مديريت براي زمين گردشگري در يك مكان شامل انجام تمهيدات قبلي و برنامه ريزي شده براي بازديد گردشگران از مكان جذاب زمين شناختي طبق الگوي از قبل پيشبيني شده و حفظ مكان از تخريب و آسيب احتمالي است. الگوهاي مناسب مانند نرد هكشي دور سايت يا نصب تابلوهاي توضيحات براي گردشگران و تعيين مسيرهاي ويژة عبور كه تردد فقط در آن مسيرها مجاز باشد از جمله الگوهاي برنامه ريزي و مديريت گردشگران است.
شکل زیر مدیریت و برنامهریزی در سه زیر مجموعۀ حفاظت، طراحی سایت ومدیریت گردشگران خلاصه شده است.

نمودار شماره(2-4) : تدابیر سه گانۀ مدیریت و برنامهریزی گردشگری

(مأخذ: برگرفته از مفاهیم نیوسام و داولینگ،1388)
انواع تور
گردشگری و بازدید از آثار طبیعی و فرهنگی از راههای مختلفی صورت میگیرد؛ در شکل زیر انواع تور نشان داده شده است:
نمودار شماره(2-5) : انواع تور در گردشگری

(مأخذ: حاج علیلو و نکویی صدر،23:1390)
گردشگری با وسایل نقلیۀ عمومی وخودروی شخصی یا پای پیاده را افراد زیادی تجربه کردهاند. گردشهای ژئوتوریسمی با هواپیمای سبک و چهارپایانی همچون اسب و قاطر نیز انجام میشود. برای مثال، بازدید از منطقۀ زیبای زمینشناختی گراندکانیون12 امریکا و چشم اندازهای ژئومورفولوژیایی آن، علاوه بر تورهای پیادهروی زمینی، با تورهای هوایی نیز صورت میگیرد. بازدید با تورهای هوایی به قدری معمول شده است که در برخی از مناطق به علت تعداد زیاد پروازها، برای جلوگیری از آلودگی صوتی و حفظ زیبایی وسکوت طبیعت، قوانینی وضع شده است و پروازهای توریستی را در ساعات و روزهای معینی محدود میسازد.(شکل1)
همچنین، تورهایی در پارک ملی ایالات متحدۀ امریکا برگزار میشود، از جمله، پارک ملی گراندکانیون در ایالت آریزونا، به صورت قاطر سواری همراه با دادن توضیحات محیط بانانی که در زمینشناسی محدودۀ پارک آموزش دیدهاند(حاج علیلو و نکویی صدر، 1390 :24-19).
2-12. عوامل مؤثر بر صنعت گردشگری
عوامل بسياري بر اين صنعت خدماتي تاثير مي گذارند كه شامل دو دسته عوامل افزايشي و عوامل کاهش هستند.
عوامل افزایشی: رشد جمعیت، تغییرات توزيع سني و افزايش شهر نشيني، كاهش ساعات كار و افزايش تعطيلات، عوامل آموزشي و پرورشي، سطح سواد و فرهنگ، روابط اجتماعي، استفاده از وسايل نقليه شخصي و فعاليت هاي ترويجي صنعت گردشگري كشور، از عوامل مؤثر در افزايش صنعت گردشگري محسوب مي شوند.
عوامل کاهشی: بیثباتی سیاسی، جنگ هاي داخلي و خارجي، ناآرامي ها و ترورها، انقلاب ها و هواپيما ربايي ها، جزو عوامل مؤثر در كاهش گردشگر به نقاط مختلف محسوب ميگردند(عسگری،24:1373).
2-13. گردشگری پایدار شهری
پايداري زيست محيطي بيانگر اقدامات مادي و غير مادي است كه اطلاعاتي كليدي از آثار محيط زيست، رعايت مقررات، روابط ذينفعان و سيستمهاي سازماني فراهم ميآورد و نشان دهندۀ تعاريفي از اثربخشي و بهرهوري اقدامهاي صورت گرفته در محیط زیست است(Henri & Journeault،2008: 166). این نوع ارزیابی، آثار مثبت و منفی طرح بر محیط را مورد تأکید قرار میدهد و شیوهای است که متخصصان برای توصیف و تحلیل آثار عمده فعالیتهای محیطی به کار میبرند تا از طریق شناخت عوامل تأثیرگذار محیطی، آثار منفی را به حداقل برسانند. موضوع مورد تأکید در این زمينه ظرفيت نگهداشت منطقه اي براي جامعه ، انساني است كه به صورت حداكثر ميزان مصرف منابع و خروج و تصفيهي پسماندي به طور مشخص در يك منطقه، برنامه ريزي معين بدون لطمه زدن، آسيب رساندن تصاعدي بر یکپارچگی، وحدت اکولوژیکی و بهرهوری زیستی، پایدار میماند(بدری و رکنالدین افتخاری،19:1382). ارزیابی پایداری زیست محیطی شامل ارزيابي تاثيرات مستقيم از پروژه در محيط زيست با توجه به جايگزينها و تلاش براي كاهش آثار زيانبار زیست محیطی است(Sutcliffe ،2009: 6).
تحق توسعه ي پايدار گردشگري در گرو سه رويكرد همه جانبه نگر و كل گرا، آينده نگر و مساوات گرا است. نگرش اول بر اين باور است كه توسعه هنگامي پايدار است كه در بستر سياسي، اقتصادي و اكولوژيک ملاحظه گردد. در رويكرد دوم، برآورد احتياجات كنوني گردشگران، جامعۀ ميزبان و به موازات آن محافظت از محيط زيست و حفظ فرصت هاي برابر براي آيندگان مطرح است. در رويكرد سوم، مساوات درون نسلي و فرا نسلی در استفاده از امکانات، دادهها ومنابع مورد نظر است(تولایی،142:1386).
افزودن صفت پایدار به گردشگری شهری به علت گستردگی آثار جانبی طرحهای توسعه گردشگری در درون شهرها، همچنین آثار ملی و جهانی آنها است و این بحث تنها آنگاه از منطقی کارآمد برخوردار است که چهار سوی توسعه اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و فرهنگی با هم در سطحهای فراملی، و ملی و در ارتباط متقابلشان با شهر و شهروند مورد بحث قرار گیرد(حمدی و همکاران،53:1388). گردشگري پايدار را نميتوان جدا از مفهوم توسعه پايدار بحث كرد، بنابراين، مفاهيم توسعۀ پايدار در بخش گردشگري، در قالب مفاهيم توسعه پايدار اقتصاد كلان، قابل تبيين است. گردشگري پايدار بر ضرورت استفاده و توسعۀ منابع گردشگری در مسیرهای سالم تأکید میکند(رحمانی،44:1389). رویکرد زیربنایی كه هم اكنون در برنامه ريزي صنعت گردشگري و در ساير انواع توسعه به كار مي رود، رويكرد رسيدن به توسعۀ پايدار است. براساس روش توسعه ي پايدار، بايد منابع طبيعي، فرهنگي و ساير منابع گردشگري براي استفاده مداوم در آينده حفظ شود، و در عين حال، براي جامعه كنوني سودمند و مفيد باشد(لومسدن،372:1380). برنامهریزی گردشگری مستلزم تدوین اصولی است که توسعه پایدار گردشگری بر مبنای آن ها بنا نهاده شوند:
– گردشگري بخش اقتصادي است كه داراي آثاري بر ساير فعاليت هاي اقتصادي است و از آن ها نيز تأثير مي پذيرد؛
– خلاقيت لازم براي توسعه پايدار در زمينه گردشگري نيازمند استفاده از تخصص و تجارب افراد در زمينه هاي تخصصي مختلف است؛
– اصل تجربه قبلي، اصل حاكم بر توسعه پايدار گردشگري است؛
– برتر بودن هر چيز در حال طبيعي، از اصول مهم در توسعه ي پايدار گردشگري است؛
– اصل سياست و قدرت، در گذر زمان وضعيت جهاني تغيير كرده و موجب نابرابري هايي بين كشورهاي غني و فقير شده است در بحث توسعه پايدار گردشگري اين نكته را بايد در ذهن داشت كه پايداري براي چه كسي جستجو میشود(رنجبریان، 1384: 176-175).
توسعۀ گردشگری در فضاهای جغرافیایی علاوه بر آثار در صورت عدم پیگیری راهبردها، استانداردها و ارزيابي هاي مشخص و روشن در زمينه توسعه گردشگري، داراي جنبه هاي تخريبي بسياري در ابعاد محيط انساني و طبيعي است. از ديدگاه زيست محيطي توجه به فوايد گردشگري نبايد مانع از پرداختن به جنبههاي نا مطلوب اين پديده گردد. مطالعات سازمان ملل در مورد تأثير گردشگري بر كشورهاي در حال توسعه، نشان از آن دارد كه با وجود اين كه گردشگري موجب شكوفايي اقتصادي كشورهاي ميزبان گرديده و مبادات فرهنگي را بين كشورهاي مختلف قوت بخشيده است؛ ولي از طرف ديگر، موجب خللهای اجتماعی و زیست محیطی نیز شده است(ایدینگتن، 1:1374). عوامل مؤثر بیشماری در توسعۀ گردشگري نقش دارند و مديريت و تعامل بين آن ها، توسعه ي گردشگري را شكل مي دهد سه عامل اصلي در توسعه ي صنعت گردشگري عبارتند از: گردشگران، مردم منطقه و ويژگي هاي مقصد. نمودار زیر این عوامل را نشان میدهد(الوانی و پیروز بخت،112:1385).
نمودار شماره(2-6) : عوامل اصلی در توسعه گردشگری

(مأخذ: الوانی وپیروز بخت،112:1385)
دستيابي به توسعه ي گردشگري به عواملي نظير ساختار مناسب سازماني، برنامه ريزي و آموزش نيروي انساني، قوانين و مقررات گردشگري و جذب سرمايه، وابسته است. براي ايجاد توسعه پايدار و مناسب صنعت گردشگري، وجود مديريت توانا و منسجم و هماهنگي بين بخش هاي دولتي و خصوصي، بسيار حائز اهميت است(مدهوشی و ناصرپور،32:1382).
مهمترین سیاست گردشگری پایدار عبارت است از : ارتقای توسعۀ محلی و اصلاح کیفیت زندگی جوامع میزبان؛ ترویج ویژگیهای فرهنگی، محلی و تصویر مقاصد گردشگری؛ هماهنگی بین نیازهای كيفيت تجارب گردشگري و كيفيت زندگي ساكنان؛ حفظ كيفيت محيط زيست كه هم جامعه ميزبان و هم گردشگران به آن وابستهاند؛ جلب نگرشهاي مديران و برنامهريزان شهري به توسعه ي پايدار شهري، در نظر گرفتن ثبات در سياست گذاريها؛ تمركززدايي عدالت اجتماعي، برابري، امنيت، بهرهوري و اشتغال جوامع ميزبان و گردشگران ضرورت پیدا میکند(تقوایی و اکبری، 49:1388).
2-14. اهداف گردشگری پایدار
اهداف گردشگری پایدار به گونهای است که موجب مشارکت کلیه ذینفعان در امر گردشگری میشود. هر یک از اهداف گردشگری باید در رابطه با قابلیت اجرائی آن در سطح عمومی و در ارتباط با اهداف کلان توسعه پایدار در کشور مورد توجه قرار گیرند.
اهداف اصلی گردشگری پایدار به شرح زیر هستند:
• ایجاد اشتغال
• رشد اقتصادی
• حفاظت از انرژی و منابع آب
• حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی
• تجدید حیات روستاها و شهرها
• حفاظت از میراثها
• حمایت از مصرف کنندگان
• رفاه جامعه
• ایجاد امکانات شغلی
• ايجاد امكانات براي گذران اوقات فراغت پر بار براي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع گردشگری مجازی، صنعت گردشگری، مقصد گردشگری، مسابقات ورزشی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع زمین لرزه، شهرستان کرمان، اورامان تخت، میراث فرهنگی