منبع پایان نامه با موضوع کاربری فضای سبز، سرانه فضای سبز، سلسله مراتب، توان های محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

مقدمه
در این فصل که به تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق اختصاص دارد، در ابتدا به بررسی وضعیت فضای سبز و سرانه پیشنهادی در ایران و سپس به محاسبه سرانه موجود و پیشنهادی، سطح موردنیاز و پیشنهادی، روند توسعه کاربری فضای سبز سلمان شهر طی سالهای 1390-1375 و سپس معیارهای مکانی فضای سبز، ملاحظات پدافند غیرعامل، بررسی سابقه قوانین مرتبط با فضای سبز کشور، تحلیل مسائل قانونی و حقوقی آن، بررسی و ارتباط توسعه پایدار شهری با پارک ها و فضاهای سبز سلمان شهر و به بررسی نتایج پرسشنامه پارک کوثر به همراه نمودارهای مربوطه می پردازیم و در ادامه به شناسایی محدوده و توسعه آتی شهر، سلسله مراتب شبکه دسترسی سلمان شهر و تجزیه و تحلیل محلات شهری براساس تراکم جمعیت و تهیه نقشه های مربوطه پرداخته شده است و در نهایت به ارزیابی تنگناها و مشکلات برنامه ریزی فضای سبز به همراه اهداف و راهبردهای آن ،فرصت ها و تهدیدهای کاربری فضای سبز سلمان شهر مورد بررسی قرار گرفته است.

4-2- وضعیت فضای سبز در شهرهای کشور
عدم بهره گیری از علم و تخصص و عدم کل نگری و بخشی عمل کردن در برنامه ریزی و مدیریت شهری، به فضای سبز در روند شهرسازی کشور، ضربات جدی زده است. این امر، در سطوح مختلف سیاست گذاری، برنامه ریزی، مدیریت، طراحی، اجرا و نگهداری فضای سبز شهری بین نهادهای مختلف، اختلاف نظر جدی وجود دارد. آمار و ارقام بالای هزینه های اجرا و نگهداری فضای سبز شهری هم تناسب منطقی با وضع فضای سبز شهرها ندارد و فاصله وضع موجود و وضعیت مطلوب بسیار زیاد می باشد. در نظام شهرسازی مدرن و شهرسازی معاصر ایران در موارد بسیار زیادی نگاه صرفا سرانه ای به فضای سبز شهری وجود داشته است و این نقد به شهرهای جدید بیشتر وارد است. زیرا در آنها کمتر به سلسله مراتبی بودن و گونه های مختلف فضاهای سبز شهری توجه شده است. از سوی دیگر، در روند اختصاص سرانه های فضای سبز نیز ارقام و اعداد متفاوتی از سوی نهادهای مختلف اعلام شده است که در جدول زیر مدون شده است. البته به نظر می رسد به مسئله توان های محیطی محلی در شهرهای مختلف کشور، در اعلام این سطوح سرانه پیشنهادی نیز بی توجهی شده است.
جدول(4-1) سطوح سرانه پیشنهادی فضای سبز شهری
ردیف
نام نهاد
سرانه پیشنهادی به مترمربع
1
وزارت راه و شهرسازی
12-7
2
سازمان محیط زیست
50-30
3
سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران
35-10
4
مهندسان مشاور آتک
50-25
ماخذ: خان سفید، اصول برنامه ریزی فضای سبز شهری،انتشارات سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور،تهران،1390،ص43-42)
4-3- سرانه فضای سبز سلمانشهر
بیش از هر نوع برنامه ریزی برای توسعه ی فضای سبز شهری می بایست استانداردها و سرانه های آن را مشخص کرد. استاندارد یعنی سطحی از اجرا که توسط معیارهای سنجش مشخص شده و برای تعداد معینی از جمعیت ساکن در نظر گرفته شده باشد(چهرزار وآذربیشه 1371، 31).
کلاوسون نیز معتقد است که استاندارد فقط یک راهنمای کلی است و نه یک دستورالعمل صریح و سودمندی آن نیز فقط در این مفهوم قابل ارزیابی مثبت است(حیدری چپانه 1378، 58).
معيارهاي كمي فضاي سبز شهري، همان استانداردهاي (سرانه) فضاي سبز مي باشد. گروه مطالعات برنامه ريزي شهري استاندارد (سرانه ) فضاي سبز شهري را چنین تعریف می کنند: مقدار زميني است كه از جمع اراضي فضاي سبز بطور متوسط به هر يك از ساكنين مي رسد و مقياس اندازه گيري آن مترمربع است.
با توجه به اهميّت فضاي سبز و لزوم ايجاد آن در شهرها به منظور لطافت هوا و تفريح مردم و زيباسازي شهر، نمي بايست استاندارد مشخصي براي ايجاد فضاهاي سبز وجود داشته باشد زيرا هر اندازه فضاهاي سبز در سطح شهرها توسعه يابند،كافي نخواهد بود . با وجود اين، استانداردهايي در اين زمينه وجود دارد. اين استانداردها، نسبت به انواع آب و هوا و خصوصيات اقليمي و دسترسي به آب در شهرها از يكسو و پاك نمودن هواي شهر در نقاطي كه آلودگي هوا بيش ازحد مجاز است، يكسان نمي باشد.
به عنوان مثال : براي شهرهاي ايران با توجه به تنوع عوامل طبيعي و اقليمي آن، مساحات زير تا سطح 20000 نفر جمعيت شهري پيشنهاد مي گردد :
پارك و فضاي سبز در سطح محله كوچك و محيط بازي كودكان 2 / 1 مترمربع
پاركهاي محله اي 2 مترمربع
پاركهاي ناحيه اي شهري 8 / 1 مترمربع
پاركها و باغهاي حاشيه شهري (حداقل ) 5/ 4 مترمربع
چنين مساحاتي براي نقاط كم آب٬ مي‌تواند از انواع مختلف گياهان بومي بوجود آيد (شيعه 1384،179).
در همين راستا ، براساس مطالعات و بررسی‌هاي وزارت مسکن وشهرسازي، سرانه متعارف و قابل قبول فضاهای سبز شهري در شهري ایران بین 12 – 7 مترمربع است كه در مقایسه با شاخص تعيين شده از سوي محيط زيست سازمان ملل متحد 25 – 20 مترمربع براي هر نفر رقم بسيار كمي است (سعيد نيا 1382، 11).
توزيع مكاني فضاي سبز بايد به گونه اي باشد كه دستيابي به آن به آساني صورت گيرد . برخي زمان دسترسي را 10 دقيقه كه معادل 400 تا 500 متر فاصله از نواحي مسكوني است، برآورد مي كنند .
براي دسترسي به تفرجگاههاي خارج از شهر، روپرت در سال 1971 فاصله مناسب را با اين فرمول نمايش مي دهد :
در اين فرمول E √ 4. 1 = A
A = فاصله مناسب دسترسي
E = جمعيت منطقه يا شهر به هزار نفر است (رضويان ٬ 1381، 134).
طبق اين فرمول فاصله اي را كه جمعيت 10648 نفری سلمانشهر بايد طي كند تا به يك نقطه تفرجگاهي برسد 46 / 144 مترمربع است . بعضي از شهرسازان رقم يك دهم تا يك شانزدهم سطح شهر را براي اختصاص به فضاي سبز درخواست كرده اند تا بيشترين فاصله پياده روي از دورترين مراكز مسكوني براي دسترسي به فضاي سبز از10 دقيقه تجاوز نكند .

جدول (4-2) سهم سرانه انواع فضاهاي سبز سلمانشهر در سال 1390
ردیف
انواع فضای سبز شهري
مساحت
(مترمربع)
سرانه
(مترمربع)
1
فضای سبز عمومی ( پاركها )
49650
66 / 4
2
فضای سبز خیابانی
70400
61 / 6
*
جمع کل
120050
27 / 11
ماخذ: نگارنده

4-3-1- پيش بيني سرانه ، سطح پيشنهادي و موردنياز فضاهاي سبز سلمانشهر
به منظور محاسبه سرانه فضای سبز می توان عوامل متعددی را مورد توجه قرار داد. بر این مبنا، هرچه بر تعداد پارامترهای دخیل در محاسبه افزوده شود، به همان نسبت سرانه به دست آمده دقیق تر خواهد بود و به نیازهای اجتماعی- روانی جامعه شهری پاسخ مناسب تری خواهد داد. ولی استفاده از پارامترهای متعددی، مستلزم آن است که در مورد هر یک، اطلاعات کافی نیز وجود داشته باشد. همچنین استفاده از تعداد کثیری از پارامترها می تواند خطر کاهش ارزش عملیاتی روش محاسبه را نیز به همراه داشته باشد.
در تعيين سرانه ها پارامترهاي مختلفي توسط برنامه ريزان شهري برحسب محيط و قابليتهاي آن در نظر گرفته ميشود نظير تعداد جمعيت آينده، نقش اقتصادي شهر، مساحاتي كه در آينده مورد نياز است، قيمت زمين، مالكيت زمين، خصوصيات فرهنگي جامعه شهري، نظام آينده حمل و نقل، دانش فني و مصالح ساختماني و غيره . سرانه هاي پيشنهادي بايد به نسبت كل جمعيت و سطح موردنياز بر اساس سلسله مراتب شهري مورد توجه قرار گيرد.
با توجه به اينكه سرانه فضاهاي سبز سلمانشهر كه 27/11 مترمربع مي باشد و با در نظرگرفتن اينكه طي سالهاي آينده شهر، شهرداري موظف است كه يكسري برنامه ريزيهاي را براي ديگر كاربريهاي شهري، تاسيسات، تجهيزات شهري و برنامه هاي عمراني را براي شهروندان اجرايي كند و اين نيازمند برنامه ريزي دقيق و هزينه بسيار مي باشد و عواملي كه در اين برنامه ريزي ها دخالت مستقيم دارند عبارت اند از : نرخ رشد جمعيت، مطابقت با طرح تفصیلی شهر، مكان يابي زمين، قيمت زمين، ویژگی های اقلیم محلی، بودجه و اعتبارات لازم، هماهنگي با ساير سازمانها است .
با توجه به نکات فوق، برای محاسبه فضای سبز پیشنهادی سلمانشهر، توجه به جمعيت پيش بيني شده آن تا سال 1400، وسعت شهر، نقش توريستي، قيمت زمين و ويژگي هاي فرهنگي – اجتماعي شهروندان الزامی است. سطوح پيشنهادي و مساحت مورد نياز برای آینده کاربری فضای سبز در طی فاصله پنج ساله در جدول ذيل ارائه شده است .

جدول (4- 3) سطوح پيشنهادي ، مورد نياز و کمبود زمین فضاهای سبز سلمانشهر
برای سالهای 1400و1395
رديف
سال
سطح پيشنهادي
(مترمربع)
سطح مورد نياز
(مترمربع)
کمبود زمین
(مترمربع)
1
1395
131194
131205
11144
2
1400
136896
153742
16846
ماخذ: نگارنده
در این جدول ، سطح پيشنهادي براساس جمعيت پيشنهادي و عدد سرانه بدست آمده است و سطح مورد نياز با توجه به سطح پيشنهادي و كمبود زمین ( مقايسه مساحات وضع موجود با مساحات مورد نياز براي طرح آينده)، سرانه پیشنهادی براساس محاسبه سطح موردنیاز فضای سبز و جمعیت پیش بینی شده محاسبه شده است.

جدول (4-4) سرانه پیشنهادی کاربری فضای سبز سلمانشهر برای سالهای 1400و1395
ردیف
سال
سرانه پیشنهادی (مترمربع)
1
1395
27 / 11
2
1400
65 / 12
ماخذ:نگارنده

4-4- روند توسعه کاربری فضای سبز سلمانشهر
از سال 1385 بدلیل تغییر نگرش مدیران شهری نسبت به کاربری فضای سبز سلمانشهر، چهره جدید و کاملا متفاوتی را در وسعت ، تعداد پارک ها ، سرانه، شکل و طراحی ، را نسبت به دوره های قبلی نشان می دهد. همچنین با مشاهده نمودار میزان نرخ رشد جمعیت شهر طی سالهای 1390-1375 (در فصل سوم) آشکار می گردد که روند افزایش جمعیت سلمانشهر همراه با افزایش میزان فضاهای سبز شهری صورت گرفته است. لیکن نکته مهم آن است که افزایش فضای سبز شهری متناسب با رشد و توسعه سلمانشهر بوده است چرا که میزان سرانه فضای سبز شهری نسبت به سال های گذشته سیر صعودی داشته است.روند توسعه پارک ها و فضاهای سبز سلمانشهر طی سالهای1390-1375 در جدول شماره (5-4) ارائه شده است. طی این دوره 7 پارک طلارود، یاسمن، فجر، شمشادی، گلستان، ساحلی جمشیدآباد و کوثر به بهره برداری رسیده و پروژه 3 پارک بعثت، ملت و نهال در دست اجرا می باشد ولی متاسفانه این 10 پارک در مقیاس واحد همسایگی و محله ای بوده است و به طور دقیق پارک های این شهر از توزیع مناسب فضایی برخوردار نیستند.
طی سالهای 1379-1375 سه پارک شمشادی(14000مترمربع)،یاسمن(5000مترمربع) و کوثر(7500مترمربع) در مقیاس محله ای با مجموع مساحت 27850 مترمربع احداث شده است و 32150 مترمربع فضای سبز خیابانی را شامل می شود.سرانه این کاربری در سال1375 برابر با 22/7 مترمربع بوده است.
در سال 1380 فضای سبز به وسعت 12038 مترمربع شامل فضای سبز خیابانی، میادین خیابان شهید بهشتی،
لچیکی ها احداث شد. سرانه کل فضای سبز سلمان شهر در این سال 47/8 مترمربع بوده است.
در سال 1385 پارک ساحلی جمشیدآباد (5000مترمربع) در مقیاس محله ای در غرب شهر و پارک گلستان (525 مترمربع) ، پارک طلارود (1800مترمربع) در مقیاس واحد همسایگی با مجموع مساحت 7325 مترمربع در سال 1386 احداث شده است.سرانه کل فضای سبز سلمانشهر در این سال 56 / 8 مترمربع برآورده شد.
در سال 1390 سه پارک نهال (5475 مترمربع)، بعثت (5000 مترمربع) و ملت (4000 مترمربع) در مقیاس محله ای با مجموع 14475 مترمربع مکان یابی و تا به امروز در دست اجرا می باشد و اکثرا به عنوان زمین (خاکی) فوتبال کودکان و نوجوانان استفاده می شود و تا پایان سال 1390 کل مساحت پارک های شهر برابر با 49650 مترمربع ، فضای سبز خیابانی برابر با 70400 مترمربع و سرانه کل این کاربری در سال1390 برابر با 27 /11 مترمربع است که نسبت به سال های گذشته سیر

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع اوقات فراغت، حوزه نفوذ، مکانیابی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع قوانین موجود، شورای شهر، طرح هادی