منبع پایان نامه با موضوع پیشگیری از جرم، خشونت خانگی، حقوق بشر، پدیده مجرمانه

دانلود پایان نامه ارشد

ناهمگونی، نابسامانی و آسیب‌پذیری اجتماعی است؛ و نخستین پلیسی است که با بی‌نظمی‌های کوچک شهری، بزهکاری‌های کوچک و متوسط و برخی رفتارهای ناهنجار درگیر می‌شود. دولت مرکزی متأسفانه ارزش کاری چنین پلیسی را بالا نمی‌برد و به آن ارج نمی‌نهد و حال آنکه این پلیس روز مره است که نظم را حفظ می‌كند و از این رو نیاز بیشتری به سیاست، برنامه‌ریزی و مدیریت دارد تا بتواند آسایش عمومی را تأمین کند.
پلیس باید دارای صفات: کارآمدی، تکامل گرایی، سریع و به هنگام بودن، داشتن روحیه پاسداری، مقتدر بودن، قاطعیت داشتن، هوشمند و پیچیده بودن، برقرار کننده امنیت اخلاقی در جامعه، شناسایی متخلفان و دشمنان و برخورد با آنها، مبارزه با ناامنی و فساد مقابله با نفوذ فرهنگی و اخلاقی دشمن باشد.
اگرچه پلیس یک سازمان دولتی است که وظیفه اش برقراری و حفظ امنیت عمومی، اجرای مقررات و نظارت اجتماعی، پیشگیری از وقوع جرم، تعقیب و کشف جرم، مبارزه با بزهکار، حمایت از بزه دیده و به طور کلی حفاظت از جان و مال و ناموس و شرافت مردم بر طبق قانون می باشد.
اما مطالعات نشان می دهد که آمار قابل توجهی از فعالیت های پلیسی به انجام وظایفی مربوط می شود که به کنترل پدیده مجرمانه ارتباطی ندارد.به عنوان نمونه،میانجی گری و واکنش به درخواست های فوری
از جمله این موارد می باشند. پاسخ گویی به برخی درخواست های کمک در موارد خشونت خانگی نیز در این گروه از واکنش های پلیس قرار می گیرد.
از آن جایی که عده ای معتقدند در جوامع امروزی، پلیس به یکی از ارکان کاهش خطر در جامعه تبدیل شده است، به این ترتیب می توان از پلیس انتظار داشت که با عملکرد صحیح خود، خطر وقوع خشونت خانگی نسبت به زنان را نیز تا حدودی کاهش دهد29، اما از میان وظایفی که برای پلیس عنوان شد، وظیفه ای که بیشتر به موضوع آموزش حقوق بشر ارتباط پیدا می کند، وظیفه پیشگیری از وقوع جرم است. در واقع موضوع نقش پلیس در آموزش حقوق بشر به طور عمده در چارچوب وظیفه پیشگیری از وقوع جرم قابل تصور است؛ وظیفه ای که امروزه مورد توجه متخصصان علوم جرم شناسی می باشد.

گفتار اول : اقدامات پیشگیرانه
دیدگاه های مختلفی در مورد دسته بندی اقدامات پیشگیرانه از جرم وجود دارد.مثلاً استانویچ2 (1991)اقدامات پیشگیرانه را به دو دسته تقسیم کرده است. وی در نخستین دسته بندی، پیشگیری از جرم را در سه خصیصۀ کلی توصیف می کند که به عنوان پیشگیری اولیه3، پیشگیری ثانویه4 و پیشگیری ثالثیه5 از آنها نام برده شده است.
دومین گروه از اقدامات پیشگیرانه شامل دسته بندی هایی مانند دسته بندی اومالی و ساتن6 (1997)است که مطابق آن رویکردهای پیشگیری از جرم بر اساس کاهش فرصت های جرم یا پیشگیری اجتماعی دسته بندی شده اند.
مشابه همین تقسیم بندی، تونری و فارینگتون30( 1995) راهبردهای پیشگیری از جرم را با عناوین پیشگیری انتظامی31، پیشگیری توسعه ای32 پیشگیری جامعوی33 و پیشگیری وضعی34 تقسیم می کنند؛ در حالی که باتومس(1990) از پیشگیری های وضعی، اجتماعی و توسعه ای سخن می گوید.

گفتار دوم : اقدامات قضایی
منظور از اقدامات پليس در كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، هرگونه اقدام پليسي است كه منجر به يك يا چند مورد از نتايج ذيل شود:
1. آلام روحي و رواني بزه ديده و يا بستگان او كاهش يابد؛
2. خسارات بزه ديده به طور كامل، مناسب و به موقع جبران شود؛
.3 اموال بزه ديده به خوبي حفظ شده و هرچه سريعتر به او بازگردانده شود؛
.4 بزه ديده با كمترين هزينه و صرف وقت به حقوق قانوني خود دست يابد؛
5. بزه ديده احساس امنيت كرده و جامعه و نظام عدالت كيفري (و به ويژه پليس)را حامي خود بداند؛
.6 مجرم به كيفر قانوني خود برسد.
پليس وظيفه دارد مطمئن شود صدمات اوليه وارد بر بزه ديدگان و نيز صدمات وآسيب هاي ثانويه (كه ممكن است ناشي از درگير شدن در فرآيند كيفري باشد) به حداقل كاهش يابد . هنگامي كه بزه ديدگان خدمتي را به پليس ارائه مي كنند (مانند ارائه دلايل و مدارك)از پليس هم انتظار مي رود كه به بزه ديدگان خدماتي ارائه كند. اين خدمات لازم است چيزي فراتر از يك عدالت ترميمي حرفي و كلامي به
گونه اي كه واقعاً موجب رضايت بزه ديدگان واقع شود.35
عدم توجه لازم به بزه ديده از سوي پليس و كوتاهي در رسيدگي به شكايت او،موجب گسترش انتقام خصوصي و تبديل بزه ديده به بزهكار آينده ميشود؛ چراكه برخي بزهكاران علت جرائم خشونت آميز خود را بزه ديدگي قبلي خود دانسته اند كه به خوبي به آن ها رسيدگي نشده است.
بر اساس مواد 15و 16ق.آ.د.د.ع.ا : وظايف كلي پليس به عنوان يكي از ضابطان قضايي كه تحت نظارت و تعليم مقام قضايي عمل مي كند، عبارتند از : 1.كشف جرم؛2. حفظ آثار و دلايل جرم؛ .3بازجويي مقدماتي؛ .4 جلوگيري از فرار و مخفي شدن متهم؛ .5 تشكيل پرونده قضايي؛ .6 ابلاغ اوراق قضايي؛ .7 اجراي تصميمات قضايي.

بند اول : اقدامات ناظر به كشف جرم
در اين بند پس از آشنايي با مفهوم كشف جرم، اقدامات ناظر به كشف جرم را كه شامل جرائم مشهود و غيرمشهود است، مورد بررسي قرار مي دهيم.

الف : مفهوم كشف جرم
يكي از اقدامات پليس در كاهش آسيب ها و خسارات ناشي از جرم و حمايت ازبزه ديده، كشف جرم است.كشف جرم يكي از مراحل مهم و حساس پي جويي انتظامي است.در جرائم مشهود اقداماتي براي كشف جرم وجود ندارد،هم متهم مشخص است وهم دلايل جرم در دست است، زيرا جرم توسط مأموران و ياحاضران مشاهده شده وجرم كشف شده محسوب مي شود.يعني جرائم مشهو فاقد مرحله كشف است،
زيرا وقوع جرم را افرادي ديده اند و بلافاصله اعلام كرده اند، يا مأموران ناظر بوده و متهم را دستگيركرده
اند و يا اين كه بزه ديده از داخل منزل يا مغازه از مردم استمداد خواسته و كساني كه به كمك وي شتافته انديا ضابطان،در حالي رسيده اندكه متهم درحال فراربوده ودر تعلق اسباب و وسايل و ابزارارتكاب
جرم به متهم جاي ترديد نيست ولي در جرائم غيرمشهود، برعكس جرائم مشهود، كشف جرم مرحله مهمي است و از اساسي ترين مراحل پي جويي است؛ زيرا در اغلب جرائم غيرمشهود، متهم معلوم نيست، حتي در جرائمي مثل قتل گاهي هويت مقتول هم مشخص نيست و لازم است شناسايي شود. در حقيقت وقوع جرم پيچيده است و نياز به تحقيقات جامع ودر صورت لزوم انجام تحقيقات آزمايشگاهي و اخذ نظريه كارشناسي دارد.
اقدامات پليس در جرائم غيرمشهود با دستور مقام قضايي آغاز مي شود. در پي جويي انتظامي، كشف جرم از طريق فنون و شيوه هاي پليسي مثل تحقيق از شهود، بازرسي منزل و بدني افراد مظنون و دستگيري آنان، حفظ و بررسي صحنه جرم، جلوگيري از تباني و… انجام مي گيرد و در صورتي كه كشف جرم از طريق فنون و روش هاي انتظامي عملي نشود، كشف جرم به مرحله جديد يعني كشف علمي جرائم توسط متخصصان ذيربط مي رسد كه با بهره گيري از روش هاي علمي و علوم آزمايشگاهي مانندسم شناسي، زيست شناسي،شيمي، بيولوژي و… صورت مي پذيرد.36

ب : اقدامات پليس در جرائم مشهود
بر اساس ماده 18ق.آ.د.د.ع.ا : »ضابطان دادگستري به محض اطلاع از وقوع جرم در خصوص جرائم مشهود، تمامي اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات و ادوات و آثار وعلائم و دلايل جرم و جلوگيري از فرار متهم و تباني، معمول و تحقيقات مقدماتي راانجام و بلافاصله به اطلاع مقام قضايي مي رسانند«.
بدين ترتيب در جرائم مشهود وظايف پليس عبارتند از: .1جلوگيري از فرار و اختفاي متهم؛ .2 دستگيري و جلب متهم؛ .2حفظ آلات و ادوات و آثار و علائم و دلايل جرم؛ 4. انجام تحقيقات مقدماتي؛ .5 تكميل پرونده؛ .6به اطلاع مقام قضايي رساندن.

پ : اقدامات پليس در جرائم غيرمشهود
بر اساس ماده 18ق.آ.د.د.ع.ا :» ضابطان دادگستري به محض اطلاع از وقوع جرم، در جرائم غيرمشهود مراتب را جهت كسب تكليف و اخذ دستور لازم به مقام ذي صلاح قضايي اعلام مي كنند… «اما در پليس و كلانتري مرسوم اين است كه در صورت اطلاع از وقوع جرم غيرمشهود، در صورتي كه شاكي اعلام كرده باشد، شاكي را به نزد مقام قضايي راهنمايي و دلالت مي كنندكه مرجوعه بياورد؛ يعني با مراجعه به مقام قضايي،دستور بررسي و تحقيق را كه خطاب به ضابطان دادگستري (كلانتري ها و پاسگاهها)است، اخذ كرده و به پليس مراجعه كنند.
برخي معتقدند اين اقدام پليس برخلاف مفاد ماده 18قانون مذكور است و آن ها وظيفه دارند، مراتب شكايت و جرم غيرمشهود را خود به اطلاع مقام قضايي رسانده و دستور اقدام بگيرند. بنابراين، اين اقدام پليس نوعي راحت طلبي بوده وبر خلاف سياست حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم است.در مقابل، برخي ديگرمعتقدند كه با توجه به واقعيت هاي عيني و شرايط موجود كلانتري ها، از جمله تراكم حجم كاري، اين اقدام پليس به نفع بزه ديده است، چراكه اگراخذ مجوز قضايي را برعهده خود او يا بستگانش بگذارند، كارها سريع تر پيش رفته و تحقيقات مقدماتي باسرعت بيشتري آغاز مي شود.
البته در رسيدگي به جرائم غيرمشهود، دو حالت متصور است: اول اين كه علائم وامارات وقوع جرم موثق بوده و يا اطلاعات پليس از منابع موثق اخذ شده باشد كه در اين صورت بر اساس ماده 18قانون مذكور، پليس موظف است مراتب را جهت كسب تكليف و اخذ دستور لازم به مقام ذيصلاح قضايي اعلام كند.
حالت دوم اين كه در جرم غيرمشهود، علائم و امارات وقوع جرم مشكوك بوده و يا اطلاعات پليس ازمنابع موثق نباشد،كه در اين صورت بر اساس ماده 22ق.آ.د.د.ع.ا ،37 پليس بايد قبل از اطلاع به مقامات قضايي، تحقيقات لازم را بدون اين كه حق دستگيري يا ورود به منزل كسي راداشته باشد، به عمل آورده و نتيجه را به مقامات يادشده اطلاع بدهد.

بنددوم : اقدامات ناظر به حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم
حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم براي كشف جرم و حمايت از بزه ديده فوق العاده مهم است.اقدامات صحيح و به موقع پليس در حفظ صحنه جرم و آثار و دلايل آن مي تواند تأثير فراواني در كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، حمايت از بزه ديده و استيفاي حقوق بزه ديده بر جاي بگذارد و به عكس، اقدامات نادرست مي تواند آسيب ديدگي بزه ديده را تشديد كرده و وضعيت او را بدتر كند.معمولاً در جرائم مشهود، جرم كشف شده و لازم است كليه دلايل و مدارك و آلات و ادوات جرم به صورت صحيح جمع آوري شده و مراتب دقيقاً در صورت مجلس قيد شود.همچنين هر اقدام ضروري ديگري كه ممكن است در دادرسي و محاكمه مفيد واقع شود، بايد توسط پليس انجام گيرد. اما در جرائم غيرمشهود، اقدامات پليس به دستور مقام قضايي محدود است.در اين نوع جرائم، پليس بايد بر حسب دستور مقام قضايي، اقدامات خود را انجام دهد.اين در حالي است كه مقام قضايي گاهي صلاح مي داند كه خود تمامي اقدامات مربوط به تحقيق و جمع آوري دلايل و مدارك را انجام دهد يا فقط بخشي از آن را به پليس واگذار كند.به منظور سرعت بخشيدن به حضور پليس در صحنه جرم، برخي از كارشناسان انتظامي و بزه ديدگان پيشنهاد كرده اند كه درصورت امكان، اولين مأموراني كه به صحنه جرم اعزام مي شوند، به جاي خودرو از موتورسيكلت استفاده كنند تا در شهرهاي بزرگ در شلوغي خيابان ها گرفتار نشوند.
اخيراً در تهران نيز بسياري از مأموران پليس 110كه مجهز به وسايل و تجهيزات پليسي هم هستند، با موتورسيكلت به صحنه جرم اعزام مي شوند.
حضور گشت هاي گسترده پليس در مناطق مختلف شهرها، به ويژه در مناطق جرم خيز نيز در كم كردن فاصله زماني براي حضور در صحنه جرم هايي كه در نزديكي محل گشت آن ها واقع مي شود، تأثير خوبي
دارد.وجود اين گشت هاي انتظامي نه تنها احتمال برخورد با صحنه جرم هاي در حال وقوع و در نتيجه دخالت به موقع پليس را افزايش مي دهد، بلكه احتمال دستگيري مجرمان را نيز قبل از اين كه موفق به فرار شوند، افزايش مي دهد.از طرف ديگر به منظور انجام سريع و به موقع اقدامات لازم در صحنه جرم (به ويژه در جرائم مهمي مثل قتل) برخي كارشناسان انتظامي پيشنهاد داده اند كه تيم هاي مشترك متشكل از پليس، مقام قضايي، اورژانس و پزشكي قانوني از قبل سازمان دهي شده و در نقاط مختلف شهرها مستقر شوند و به صورت گروهي و تيم مشترك به صحنه جرم اعزام شوند.
به هر حال حفظ

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع حقوق بشر، حقوق بین الملل، ژاندارمری، نظم اجتماعی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع محل وقوع جرم، ادله جرم