منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، سازمان ملل، حقوق بشر

دانلود پایان نامه ارشد

برگزاري يک گردهمايي بين المللي صدور کارت هاي شناسايي خاصي را به تصويب رسانيد که بعدها به گذرنامه نانسن معروف شد33. وظايف وي در ارتباط با اين دسته از پناهندگان عبارت بود از:
1- تسريع در تعيين وضعيت حقوقي پناهندگان روسي
2- سازماندهي آنها براي “بازگشت به وطن34” يا “اسکان مجدد35” در کشورهايي که حاضر به پذيرش آنها بودند.
3- اجراي کار امدادرساني به آنها با کمک آژانس هاي بشردوستانه36.
فعاليت هاي دفتر کم کم گسترش يافت و به دنبال کنفرانس هاي بين المللي به دعوت کميسر عالي در سال هاي 1924 پناهندگان ارمني و در سال 1928 پناهندگان آشوري، کلداني و ترک ها را نيز در برگرفته و دفتر نيز با عنوان “دفتر کميسر عالي براي پناهندگان” مشهور شد.
ظهور و تکوين پديده اي به نام حقوق بين المللي پناهندگان را به ميزان زيادي بايد به نخستين کميسر عالي پناهندگان؛ يعني آقاي نانسن، نسبت داد. کميسر عالي نمايندگان خود را به پاييتخت کشورهاي زيادي اعزام داشت تا نه تنها با دولت ها بلکه با سازمان هاي خيريه براي کمک به پناهندگان ارتباط برقرار کنند37.
در کنفرانس سال 1928 علاوه بر نحوه فعاليت کميسر عالي در کشورهاي عضو، در مورد موضوعات مختلفي در باب مسايل شخصي پناهندگان نيز توصيه هايي صورت گرفت. موضوعاتي همچون مصونيت از عمل متقابل، تضمين هزينه هاي دادرسي، اعمال محدوديت هايي در مورد استفاده از نيروي کار خارجيان و … که مي توان اين مفاهيم را زمينه ساز حقوق موجود براي پناهندگان در کنوانسيون هاي 1951 و پروتکل 1967 به شمار آورد، مورد بحث و بررسي قرار گرفت38 و علاوه بر آن طبق مصوبه کنفرانس 1928 نمايندگان کميسر عالي بايد پاک نيتي و صداقت و مدارک تحصيلي پناهندگان را تاييد کرده و بر اين اساس براي آنان از دولت پذيرنده درخواست رواديد و حق استفاده از مدارس و ساير خدمات اجتماعي را بنمايند.
ب: دفتر بين المللي نانسن براي پناهندگان39
بعد از مرگ نانسن در سال 1931 جامعه ملل تصميم گرفت تا حمايت سياسي و حقوقي از پناهندگان را به تشکيلات ثابت خود بسپارد. بدين منظور “دفتر بين المللي نانسن” را به عنوان يک سازمان مستقل تحت نظارت مجمع عمومي جامعه ملل به وجود آورد. فعاليت اين دفتر متوجه امور نوع دوستانه و امدادرساني به پناهندگان بود.
از جمله اقدامات اين دفتر تهيه کنوانسيون 1932 در مورد وضعيت بين المللي پناهندگان بود که تعداد معدودي از کشورها به آن پيوستند. موضوع اين کنوانسيون پناهندگاني بود که داراي گذرنامه نانسن بودند40.
در سپتامبر 1938 مجمع جامعه ملل تصميم گرفت تا با ادغام دفتر نانسن و دفتر کمسير عالي براي پناهندگان که پيش از اين به وجود آمده بودند، دفتر واحدي تحت عنوان کميسر عالي براي پناهندگان تحت حمايت جامعه ملل براي مدت پنج سال ايجاد کند.
همچنين در تاريخ ژوئيه 1938 به ابتکار “فرانکلين روزولت41” رئيس جمهور وقت ايالات متحده آمريکا “کميته بين الدولي براي پناهندگان42” در طي کنفرانس “اويان43” به وجود آمد. اين کميته طي سال هاي جنگ دوم به طور فزاينده اي به وسيله با اهميتي براي کمک و حمايت از پناهندگان درآمد44.
به طور کلي تلاش هايي که در دوران جامعه ملل براي حمايت بين المللي از پناهندگان صورت گرفت داراي چند خصوصيت اصلي بود: اولا، اين تلاش ها مخصوصا کنوانسيون هايي که براي حمايت از پناهندگان به وجود آمد، به صورت خاص، موردي و براساس خصوصيات و منشا پيدايش هر گروه از پناهنده تهيه و تدوين گرديد. (افراد برخوردار از اين حمايت ها پناهندگان روسي، ارمني، آشوري، کلداني، ترک، اسپانيايي، آلماني و اتريشي بودند45) ثانيا اين تلاش ها محدود به حوزه اروپا بوده و پناهندگان خارج از قاره اروپا رادر بر نمي گرفت اما همين تلاش ها زمينه را براي حمايت بيشتر از پناهندگان فراهم و توجه جامعه بين المللي را به مسايل آنان جلب نمود. به طوري که بسياري از ترتيبات کنوانسيون هايي که بعد از اين تاريخ به وجود آمد، براساس مجموعه مقررات و تلاش هايي بود که در زمان جامعه ملل صورت گرفته بود.

گفتار سوم: نهادهاي حمايتي پناهندگان در دوران سازمان ملل متحد
جنگ جهاني دوم باعث ويراني هاي بسيار زياد و آواره شدن هزاران نفر دراروپا شد. بعد از پايان جنگ بسياري از اين افراد به کشورهاي ديگر پناه آورده بودند و به علت ترس از خطراتي که متوجه جسم، جان و آزادي آنها بود، نمي توانستند يا مايل نبودند به کشور خود بازگردند. از سوي ديگر وضعيت اسفناک زندگي در اردوگاه هاي محل اسکان اين افراد و ناتواني کشورهاي ميزبان در ارائه حمايت کافي و مناسب به انبوه پناهندگان باعث شد تا پس از تشکيل سازمان ملل متحد، مجمع عمومي سازمان دراولين نشست خود در سال 1946 بررسي مساله پناهندگان را در دستور کار خود قرار دهد. کميته سوم مجمع عمومي که مسئوليت رسيدگي و بررسي موضوعات اجتماعي نوع دوستانه و فرهنگي را بر عهده دارد، در 12 فوريه 1945 قطعنامه اي را در اين مورد به اتفاق آرا صادر نمود. در اين قطعنامه اصول زير در ارتباط با پناهندگان مورد تاکيد قرار گرفت:
الف) مساله پناهندگان از نظر دامنه و ماهيت مساله اي بين المللي است.
ب) هيچ يک از پناهندگان46 و آوارگان47 که در آزادي کامل مخالفت خود را براي بازگشت به کشور مبداشان ابراز نموده اند نبايد مجبور به بازگشت گردند.
ج) آينده چنين پناهندگان و آوارگاني مي بايست مورد توجه يک سازمان بين المللي که در آينده نزديک مي شود قرار گيرد.
د) کمک به بازشت به وطن وظيفه اصلي در قبال آنها محسوب مي گردد48.
به دنبال اين قطعنامه تشکيلاتي در قالب ملل متحد براي حمايت از پناهندگان ايجاد و شروع به فعاليت نمود. مهم ترين اين تشکيلات عبارتند از:
الف: سازمان بين الملل پناهندگان (IRO)49:
سازمان ملل متحد که با هدف اساسي “حفظ صلح و امنيت بين المللي50” آغاز به کار کرده بود موج پناهندگان ناشي از جنگ جهاني دوم را نوعي خطر بالقوه براي صلح بين المللي قلمداد مي نمود. بدين ترتيب از همان ابتداي کار، موضوع پناهندگان در اولين اجلاس مجمع عمومي در فوريه سال 1946 مطرح و مسئوليت حمايت از پناهندگان رسما بر عهده سازمان ملل متحد نهاده شد51. بر همين مبنا و به دنبال توصيه کميته شوراي اقتصادي و اجتماعي، مجمع عمومي در دومين اجلاس خود در نيمه دوم سال 1946 “سازمان بين المللي پناهندگان” را تاسيس نمود52.
اساسنامه سازمان بين المللي پناهندگان توسط کميته ويژه اي که به توصيه مجمع عمومي و تصويب شوراي اقتصادي و اجتماعي به وجود آمده بود، تهيه شد. اين اساسنامه در 20 دسامبر سال 1946 به تصويب مجمع عمومي رسيد.
سازمان بين المللي پناهندگان، به عنوان يک کارگزاري تخصصي غيردائمي وابسته به ملل متحد، جايگزين اداره امداد و توانبخشي و کمک ملل متحد53 (UNRRA)، کميته بين الدول پناهندگان54 (IGCR) و دفتر کميسر عالي جامعه ملل براي پناهندگان گرديد. اين سازمان در اجراي وظايفيش به بازگشت آوارگان و پناهندگان و زندانيان جنگي در اروپا کمک مي کرد و از سوي ديگر وظيفه حمايت و اسکان بيش از يک و نيم ميليون پناهنده اي را که در اردوگاه هاي اتريش، آلمان و ايتاليا به سر مي بردند بر عهده داشت. با تداوم مساله پناهندگي و وجود مشکلات عديده در زمينه حمايت بين المللي از پناهندگان، سازمان ملل راسا اقدام نموده و مسئوليت اين امر را برعهده گرفت.
اين سازمان اولين آژانس بين المللي بود که به طور همه جانبه به کليه ابعاد مختلف مسايل پناهندگان از قبيل ثبت نام، تعيين وضعيت حقوقي، بازگشت به وطن، اسکان مجدد در کشور ديگر و … مي پرداخت55.
سازمان بين المللي پناهندگان در زمان حياتش (تا سال 1951) بيش از يک ميليون آواره اروپايي را در سراسر جهان اسکان داده و به 73.000 هزار نفر کمک کرد تا به وطن قبليشان باز گردند56.
ب: کميسارياي عالي ملل متحد در امور پناهندگان57 (UNHCR)
مجمع عمومي سازمان ملل با تصويب قطعنامه (IV) 319 در تاريخ سوم دسامبر 1949 تصميم گرفت از اول سال 1951 دفتر “کميسارياي عالي متحد براي پناهندگان” را تاسيس نمايد تا مسئوليت پناهندگاني را که در حوزه کاري سازمان بين المللي پناهندگان (IRO) قرار داشتند و نيز مسئوليت کساني را که مجمع عمومي به آن واگذار نمايد، بر عهده بگيرد. بر اين اساس مجمع عمومي در 14 دسامبر 1950 طي قطعنامه (V) 428 اساسنامه دفتر کميسارياي عالي ملل متحد در امور پناهندگان را با 26راي موافق در برابر 5راي مخالف و 11 راي ممتنع تصويب نمود. اين دفتر براساس ماده 22 منشور ملل متحد از ارکان فرعي مجمع عمومي به حساب مي آيد58.
کميسارياي عالي پناهندگان در ابتدا به صورت موقت و براي يک دوره سه ساله ايجاد شد. ليکن از سال 1953 که دوره مذکور دوره پايان يافت تاکنون به صورت دوره هاي پنج ساله تمديد شده است و در حال حاضر مهمترين نهاد بين المللي در ارتباط با پناهندگان و پتاه جويان محسوب مي گردد. کميسر عالي با توصيه دبيرکل و توسط مجمع عمومي انتخاب مي شود. مهمترين وظايف او طبق اساسنامه کميسارياي عالي ملل متحد براي پناهندگان عبارتند از:
– ترويج مصوبات و تصويب کنوانسيون هاي بين المللي نظارت بر اجرا و پيشنهاد متمم هايي براي الحاق به آنها
– تشويق اقداماتي که وضعيت پناهندگان را بهبود بخشيده و تعداد پناهندگاني که نيازمند حمايت هستند را کاهش دهد.
– نظارت بر حسن اجراي کنوانسيون 1951 در مورد وضعيت پناهندگان.
– کمک و تلاش براي تشويق بازگشت داوطلبانه پناهندگان به وطن يا ادغام آنها در کشور ميزبان.
– ترويج پذيرش پناهندگان توسط کشورها
– تسهيل انتقال اموال پناهندگان به آنان
– جمع آوري اطلاعات مربوط به تعداد و وضعيت پناهندگان و قوانين و مقررات مربوط به آنان در کشورهاي مختلف.
– برقراري ارتباط مداوم با دولت ها و سازمان هاي بين المللي ذي ربط
– تماس با سازمان هاي غيردولتي و تسهيل هماهنگي درتلاش هاي آنها براي حمايت از پناهندگان
علي الاصول در شرايط عادي، اين مسئوليت دولت است که شهروندان خود را مورد حمايت قرار دهد و در مورد يک پناهنده، اين پيوند شکسته شده است. يک پناهنده، غريبه اي است در جامعه پذيرنده. جامعه بين المللي به واسطه اتخاذ اسناد حقوقي، اراده خود را در جهت جانشين کردن اين پيوند گسسته به اثبات رسانيده است و اين کار را به واسطه تضمين هايي از حداقل موازين رفتار پذيرفته شده ، انجام داده است. طبق قانون اين تکليف به کميسر عالي سپرده شده است که تضمين کند با فرد فرد پناهندگان مطابق با اين موازين حداقل رفتار خواهد شد.
ج: “کميته اجرايي59” کميسارياي عالي ملل متحد براي پناهندگان (Excom)
به دنبال ايجاد کميساياي عالي ملل متحد براي پناهندگان، شوراي اقتصادي و اجتماعي در سال 1951 کميته مشورتي اين کميساريا را که مرکب از پانزده کشور عضو و غيرعضو ملل متحد بود تشکيل داد. مجمع عمومي طي قطعنامه شماره (XII)1166 مورخ 27 نوامبر 1957 از شوراي اقتصادي، اجتماعي خواست تا “کميته اجرايي” را به جاي کميته مشورتي براي UNHCR ايجاد و انتخاب نمايد، به صورتي که در عين حفظ حداکثر توزيع جغرافيايي، کشورهايي که علاقه و تعهد عملي خود را به يافتن راه حلي واقعي براي مشکلات پناهندگان نشان داده اند را در برگيرد. اعضاي اولين اين کميته در ابتدا 26 کشور بود و امروزه به 64 کشور رسيده است60، علاوه بر آن برخي کشورهاي ديگر به عنوان ناظر در جلسات کميته اجرايي حضور مي يابند، همچنين تعدادي از موسسات تخصصي و نهادهاي حقوق بشري وابسته به سازمان ملل متحد از جمله “کميسارياي عالي حقوق بشر61” و برخي ديگر از نهادهاي بين المللي حقوق بشري، قضايي، منطقه اي و غيردولتي (NGO) نيز به عنوان ناظر در جلسات اين کميته شرکت مي نمايند. کميته اجرايي طي جلسات منظم که هر ساله در ژنو برگزار مي نمايد بايد به کميسارياي عالي ملل متحد در انجام وظايف خود بر طبق اساسنامه رهنمود داده و خصوصا کميسارياي عالي را در چگونگي تخصيص کمک هاي بين المللي در جهت حل

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، حل و فصل اختلافات، روم باستان Next Entries منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، عام و خاص