منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، حقوق بشر، اسناد حقوق بشر

دانلود پایان نامه ارشد

آمد اتباع مسلمان به ساير کشورهاي اسلامي با توجه به مرزبندي هاي جديد و اجراي احکام اوليه اسلام در دارالاسلام نوين چگونه مي باشد؟

فرضيه
– حقوق بين الملل پناهندگان عمدتا حالت توصيه اي داشته و از ضمانت اجراي قوي همراه با سازوکار بين المللي برخوردار نيست.
– ديدگاه اسلام در خصوص حقوق پناهندگان، مذهبي و انحصاري نيست بلکه کاملا جهانشمول ، با نگاه به کل بشريت و جامع است.
– شريعت اسلام ضمانت اجراي جامع تري براي تحقق حقوق پناهندگان نسبت به حقوق بين الملل معاصر در نظر گرفته است.

روش تحقيق
دراين نوشتار با اتخاذ از روش کتابخانه اي وابزارتحقيق فيش برداري ونيز استفاده از کتب و مقالات و بويژه اسناد بين المللي در قالب سازمان ملل متحد، کميسارياي عالي پناهندگان ملل متحد، سازمان بين المللي مهاجرت و اسناد و مصوبات سازمان کنفرانس اسلامي و از جمله اعلاميه حقوق بشر اسلامي و استفاده از کتب و مقالات کتابخانه و اطلاعات پايگاه هاي اينترنتي و بويژه اسناد بين المللي از طريق اينترنت به جمع آوري اطلاعات مرتبط با موضوع پرداخته تادر جهت بيان مباحث گام برداشته شود
وضعيت حقوقي: وضعيت حقوقي به معناي جايگاه يک شخص در مجموعه مقررات داخلي و بين المللي مي باشد. به عبارت ديگر وضعيت حقوقي شخص، مشخص مي کند که وي در يک نظام حقوقي از چه حقوق و تعهداتي برخوردار است.
ساختار پژوهش
با توجه به سوالات و فرضياتي که براي اين پژوهش منظور گرديد، سازماندهي اين رساله در سه بخش انجام پذيرفت. در بخش اول تحت عنوان کليات به بررسي سير تاريخي مفهوم پناهندگي و تجزيه و تحليل مفاهيم اساسي و بنيادين پناهندگي پرداخته مي شود. شالوده اين بخش را دو فصل اصلي با مضمون سير تاريخي پناهندگي و حمايت از پناهنده در اسلام و حقوق بين الملل و همچنين تعريف و تبيين مفهوم پناهنده و عناصر اساسي آن تشکيل مي دهد.
بخش دوم رساله به بررسي جايگاه حقوق پناهندگان از ديدگاه حقوق اسلام مي پردازد که از پنج فصل تشکيل شده است که در فصل اول به بررسي ماهيت و ادله مشروعيت پناهندگي مي پردازد و در فصل دوم عناصر تشکيل دهنده پناهندگي و انواع امان را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد و در فصل سوم به تبيين حقوق و قواعد حمايتي مورد نظر اسلام راجع به پناهندگي و همچنين معافيت ها و تکاليف اين گروه موجود در دارالاسلام مي پردازد، در فصل چهارم به اثبات و خاتمه پناهندگي و عقد امان مي پردازد و بالاخره در فصل پنجم و آخرين فصل از مباحث، دارالاسلام نوين و روابط بين المللي جهان اسلام را در عصر حاضر مورد بررسي قرار مي دهد.
بخش سوم اين رساله به بررسي جايگاه حقوق پناهندگان از ديدگاه حقوق بين الملل مي پردازد که از دو فصل تشکيل شده است که در فصل اول به وضعيت حقوقي پناهندگان در مجموعه مقررات بين المللي مي پردازد و آنها را از ديد اسناد جهاني و منطقه اي مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد و در فصل دوم ازاين بخش حقوق و قواعد حمايتي پناهندگان را در قالب مقررات بين المللي خاص پناهندگان همانند کنوانسيون 1951 و حمايت هاي امدادي UNHCR و ساير اسناد حقوق بشري مانند اعلاميه جهاني حقوق بشر و ميثاقين بررسي مي کند.

بخش اول:
کليات

فصل اول: تاريخچه پناهندگي
تاسيس حقوقي پناهندگي و حمايت بين المللي از پناهندگان از آغاز پيدايش تاکنون تحولات زيادي را پشت سر گذاشته است. ازاين رو براي ارائه تصوير جامع و روشني از مسايل مربوط به حقوق پناهندگان و حمايت بين المللي از آنها ضرورت دارد تا به طور خلاصه و گذرا نگرشي بر تاريخچه و چگونگي پيدايش اين وضعيت داشته باشيم.
از آنجا که پايه اين کار تحقيقي بررسي تطبيقي دو نظام حقوقي اسلام و بين الملل است، بنابراين در اين فصل طي دو مبحث به سنت پناهندگي و حمايت از پناهنده در حقوق بين الملل و اسلام مي پردازيم.
مبحث اول: سنت پناهندگي و حمايت از پناهنده در اسلام
دين اسلام نيز مساله پناهندگي را پذيرفته است البته اين مفهوم در ميان اعراب قبل از اسلام وجود داشته و حتي از شکل مذهبي نيز برخوردار بود. در ميان اعراب قبلاز ظهور اسلام مکان هاي خاصي که مهمترين آنها کعبه بود، براي اين منظور يعني پناه گرفتن از تعقيب دشمنان، در نظر گرفته شده بود. برخي معتقدند که کعبه در اصل به عنوان مامن پناهندگان و به دستور حضرت حق برپا گرديد؛ چرا که حضرت ابراهيم خود از جور نمرود و به امر پروردگار کعبه را برپاساخت تا مردمان با پناه جستن در آن از هرگونه تعقيب و خطري که جسم و جان آنها را به خطر اندازد در امان بوده و شکستن اين حرمت گناه به شمار مي رفت6.
پس از ظهور اسلام نيز مفهوم پناهندگي همچنان حفظ گرديد. در فقه اسلامي از پناهندگي به صورت “استجاره و امان” يا “استجاره و تامين” تعبير مي شود. “استجاره و امان يا تامين” همان “پناهندگي خواستن” و “پناهندگي” و “امان دادن” است.

گفتار اول: سنت پناهندگي در جزيره العرب
پناهندگي در جزيره العرب پيش از اسلام و بعد از آن متداول بوده و قبايل عرب در عين آلودگي به شرک و بسياري از احرافات اجتماعي و اخلاقي، واجد امتيازات مهمي نيز بوده اند که از آن جمله دفاع از پناهندگان بوده است7. تا آنجا که تاريخ نشان مي دهد عرب پيش از اسلام، هرچند داراي دولتي مهم و فراگير نبوده اند که بر سراسر جزيره العرب يا حتي بر نقاط مختلف آن تسلط داشته باشد و بيشتر به صورت بيابانگرد و صحرانشين مي زيسته اند، ولي کمتر به صورت جدي تحت سلطه ديگران قرار گرفته اند و تا حدود زيادي آزادي خود را حفظ نموده و به داشته هاي اندک خويش قناعت ورزيده اند. عدم وجود منابع طبيعي و ثروت سرشار و نيز هواي گرم و سوزان در بيشتر نواحي جزيره العرب، در اين آزادي موثر بوده است. اين آزادي آنان را به سوي فضايلي مانند احترام به مهمان و پناهنده دو فضيلتي است که از ديرباز در ميان مردم عرب رواج داشته و اسلام نيز آن را تقويت نموده است.
در جزيره العرب گذشته از اينکه افراد و بويژه روستاي قبايل، خود را موظف به دفاع از پناهندگان مي دانستند، مناطق امني نيز براي پناه گرفتن افرادي که به هر دليلي، مورد تعقيب بوده و قدرت دفاع از خود را نداشتند، به رسميت شناخته شده بود و مهمترين آنها سرزمين حرم بود که نه تنها مسجد الحرام، بلکه منطقه اي وسيع به مساحت چندصد کيلومتر مربع را در برمي گرفت. بنابراين سرزمين حرم از نظر وسعت شايد از بعضي کشورهاي جديد التاسيس بزرگتر باشد و اين چيزي است که ظاهرا در هيچ جاي جهان و در ميان هيچ ملتي نظير نداشته است8.
وجود حرم امن الهي در سرزمين حجاز، شايد از عواملي بوده که اعراب را به اهميت و حسن احترام به پناهندگان مقيدتر مي ساخته است. گذشته از حرم مکه، مراکز ديگري نيز به صورت صومعه و يا کليسا و … وجود داشته که کم و بيش احترام آنها مراعات مي شده است، ولي ترديدي نيست که نه از نظر زمان و نه ميزان اهميت و ضمانت اجرا، قابل مقايسه با کعبه که از همان آغاز به عنوان حرم امن الهي اشتهار داشته نبوده اند؛ زيرا کعبه نه تنها براي همه اعراب اهميت داشته، بلکه از نظر همه پيروان اديان توحيدي داراي اهميت زيادي بوده است.

گفتار دوم: سنت پناهندگي در دوران پيامبر(ص)
سنت پناهندگي همان گونه که در دوران قبل از ظهور اسلام وجود داشت، در دوران پس از ظهور اسلام و حيات پيامبر اکرم(ص) نيز ادامه داشت. جامعه اسلامي به حکم اين که در مهد شرک و بت پرستي پديد آمد و اصول و معيارهاي اجتماعي اين مکتب در تضاد مستقيم با عقايد بت پرستانه مردم عرب بود، از همان آغاز بزرگان عرب و بويژه تجار و ثروتمندان قريش با آن به ستيز برخواستند و مسلمانان نخستين به علت عدم قدرت کافي مجبور بودند از اصل پناهندگي به طور جدي استفاده کنند.
متاسفانه ظهور اسلام در شهر مکه و حضور مسلمانان در اين شهر نيز، با همه احترام ويژه اي که اعراب براي حرم امن الهي قائل بودند نتوانست مصونيت کافي براي مسلمانان فراهم آورد و لذا شخص پيامبر(ص) و ديگر مسلمانان و بويژه افرادي که از حمايت و پشتيباني قبيله و طايفه نيرومندي برخوردار نبودند، سخت تحت شکنجه و آزار مخالفان قرار داشتند و در منطقه اي که مجرمان با آرامش مي زيستند، پرچمداران آزادي و ارزش هاي انساني در فشار و اضطراب به سر مي بردند.
پيامبر(ص) شخصا به خاطر حمايت بني هاشم، دست کم از نظر جاني مصونيت داشت، ولي ديگر مسلمانان در معرض آزار و اذيت بيشتري بودند و گاهي جان آنان نيز در معرض خطر قرار مي گفت. بدين جهت، پيامبر (ص) تصميم گرفت از اصل پناهندگي استفاده کند و لذا به مسلمانان فرمان داد که به حبشه پناهنده شوند؛ زيرا مي دانست نجاشي پادشاه حبشه، مردي است عدالت پيشه و انتظار مي رفت که از مسلمانان حمايت نمايد تا دشمنان نتوانند نسبت به آنان سختگيري نمايند و عملا نيز آنچه انتظار مي رفت رخ داد و هنگامي که نجاشي از پناهنده شدن مسلمانان به کشورش مطلع گرديد و با منطق آنان آشنا شد، پيشنهاد مردم مکه را نسبت به استرداد پناهندگان مسلمان رد کرد و اعلام کرد تا هنگامي که مسلمانان در سرزمين حبشه زندگي کنند در پناه او خواهند بود. جالب اينکه پيامبر اسلام(ص) خود از پيشگامان حمايت از پناهندگان و مظلومان بوده و در جنگ هاي فجار همراه عموهايش از پناهندگان به حرم دفاع مي نموده است.
پيامبر(ص) نه تنها پس از بعثت احترام حرم را حفظ کرد و بر اين امر که پناهندگان به اين سرزمين مقدس براي هميشه در امان خواهند بود تاکيد نمود بلکه با هجرت به مدينه حرم دومي تاسيس کرد که تقريبا مشابه حرم امن مکه بود9 و در اولين پيمان خود با قبايل و ملت هايي که در مدينه مي زيستند، اين شهر را سرزميني امن براي تمامي کساني که در آن حضور دارند، معرفي نمود. در ماه دوم منشور مدينه آمده است: داخل يثرب براي امضاکنندگان اين پيمان، منطقه حرم اعلام مي گردد. جان همه کساني که پناه داده شده اند، بسان جان ساکنان مدينه است و نبايد به ايشان ضرري برسد.
در پايان مي توان گفت اصل پناهندگي چه در دوران زندگي رسول خدا(ص) و چه بعد از آن در جامعه مسلمانان با دقت خاصي مراعات گرديده است و تنها مورد يکه اين اصل استثنا خورده در پيام صلح حديبيه آن هم به صورت مقطعي است که در آن پيامبر (ص) پذيرفت فراريان مردم مکه را در عين حال که مسلمان بوده و به هم مسلکان خود پناهنده شده باشند بجز زنان را بازگرداند، ولي مردم مکه به جنين شرطي عمل نکنند.

گفتار سوم: سيره مسلمين بعد از رحلت پيامبر(ص)
اين سيره پسنديده نسبت به پناهندگان بعد از رحلت پيامبر(ص) در ميان مسلمانان به عنوان يک قانون اسلامي بدقت مراعات مي شده است. حتي تا آنجا که نوشته اند در مواردي امان يک برده مسلمان نسبت به مردم شهري تنفيذ شده است. فضيل بن زيد نقل مي کند در يکي از غزوات، هنگامي که از حمله به شهري که اميد فتح آن مي رفت بازگشتيم برده اي مسلمان باقي ماند و با مردم شهر گفتگو کرد و امان نامه اي برايشان نوشت و با پرتاب تيري آن را به داخل شهر انداخت و مردم شهر آن را پذيرفتند و دربهاي شهر را گشودند10.
مرحوم صاحب جواهر ضمن نقل گفتار فضيل بن زيد روايتي از حضرت علي(ع) نقل مي کند که ايشان در يکي از جنگها به هنگام محاصره شهري، از امان دادن برده اي مسلمان به اهل آن مطلع گرديد امان او را تنفيذ کرد و از محاصره آنجا دست برداشت11.
از آنچه گفته شد نتيجه گرفته مي شود که پذيرش اصل پناهندگي و عمل بدان در جامعه اسلامي، قطعا از همان آغاز مورد توجه بوده و چه در زمان حيات و چه بعد از وفات پيامبر(ص) به آن عمل شده و حق پناه دادن نيز در جامعه اسلامي مخصوص حاکم اسلامي و حتي مشروط به تاييد او نبوده است، بلکه هر فرد مسلمانان اعم از آزاد و برده در صورتي که از استقلال عقل و اختيار برخوردار بودند، مي توانستند بيگانه يا بيگانگاني را پنا

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، حقوق بشر، سازمان ملل Next Entries منبع پایان نامه با موضوع پناهندگان، حل و فصل اختلافات، روم باستان