منبع پایان نامه با موضوع نمونه برداری، زیست محیطی، عدم قطعیت، شرایط آب و هوایی

دانلود پایان نامه ارشد

مشاهده تخمین یا با استفاده از ابزارهای ویژه تخمین زده و اندازه گیری می‌شود (علیزاده، 1382). متأسفانه ایستگاه سینوپتیک خاتون آباد فاقد امکانات لازم برای اندازه گیری شدت و جهت باد است و تا به حال داده‌ای در این مورد به ثبت نرسیده است، بنابراین برای رسم گلباد و تعیین جهت باد از داده‌های (سرعت، جهت و درصد باد غالب) نزدیکترین ایستگاه به این منطقه یعنی شهر بابک بین سالهای 1383-1385استفاده شده است.

شکل2-2-نقشه گلباد منطقه برحسب بردار وزش باد

نقشه گلباد رسم شده نشان می‌دهد که جهت وزش باد به سمت شمال و شمال شرق است که با اطلاعات بدست آمده از ساکنان منطقه مطابقت دارد.

2-4-زمین شناسی منطقه

محدوده شهر بابک و خاتون آباد در حاشیه غربی زون ایران مرکزی و در مجاورت زون اسفندقه- مریوان قرار دارد. محور افتادگی سیرجان تا گاوخونی و کویر توزلو اراک مرز جدایی دو زون مذکور است که از حاشیه غربی این محدوده‌ها عبور می‌کند. از سنگها و محیط تشکیل آن در زون ایران مرکزی، قدیمی‌ترین آنها در این محدوده رخنمون دارد و مربوط به دوره کرتاسه می‌باشد. تغییر رخساره در کرتاسه ایران مرکزی، بسیار زیاد است. در کرتاسه پسین مجموعه افیولیت ملانژها شامل رسوبات مناطق ژرف همراه با سنگهای آذرین تشکیل شده‌است. در دوره ائوسن فعالیت‌های آتشفشانی شدیدی رخ داده است که در ارتفاعات شمالی منطقه رخنمون دارند. این سنگها بیشتر داسیت، آندزیت و توف‌های اسیدی هستند. نئوژن بیشتر با سنگهای محیط خشکی مانند ماسه سنگ کنگلومرا و مارن مشخص می‌شود. توسعه رسوبات مربوط به کواترنری مخصوصاً در زون ایران مرکزی و البته در محدوده مورد مطالعه بیشتر است. فعالیت‌های آتشفشانی و تعداد زیاد نفوذیها که از ویژگیهای زون ایران مرکزی است، نیز در این منطقه به‌ویژه بخش‌های شمالی فراوان است. فعالیت‌های آتشفشانی پیش از کرتاسه در این منطقه به چشم نمی خورد. فعالیت‌های دوره کرتاسه بطور کلی در زون ایران مرکزی بسیار محدود بوده و در کرتاسه پسین که افیولیت ملانژ تشکیل شده محصولاتی از گابرو و بازالت را به جای گذاشته است.
در دوره ائوسن فعالیت‌های ماگمایی شدیدی صورت گرفته است. در دوره الیگوسن نیز فعالیت‌های ماگمایی رخ داده، و نفوذیهای گرانیتی- دیوریتی در سنگهای قدیمی‌تر نفوذ کرده‌اند. در نئوژن فعالیت‌های آتشفشانی وجود داشته و سنگهای تراکیتی- داسیتی جزء محصولات این فعالیت بوده است (مهندسین مشاور راماب، 1380).

2-4-1-کواترنری
رسوبات دوران چهارم گستره وسیعی از منطقه را می‌پوشاند. قدیمی‌ترین این رسوبات از لایه‌های آهکی با ضخامت چندین متری، رسوبات آبرفتی جوان از شن و ریگ و ماسه و سیلت با ضخامت متغیر تشکیل شده است. این رسوبات توسط مسیل‌ها از زمان پلیستوسن تا حال حاضر شکل گرفته‌اند. تپه‌های ماسه‌ای و رسوبات مسیلها در زمره رسوبات عهد حاضر می‌باشند.

شکل2-3-نقشه زمین شناسی 1:100000منطقه
2-4-2-زمین‌شناسی ساختاری
ساختار تاقدیسی بازی، مرکب از سنگهای آذرین شمال منطقه راتشکیل می‌دهد که در مرکز آن نیز رسوبات فلیشی قرار دارد. در سطوح پایین‌تر تاقدیس ساختارهای شکسته‌ای متشکل از تعداد زیادی گسل وجود دارد که از مهمترین آنها گسل ده نو است که در امتداد آن سنگ‌ خرد شده و حالت میلونیتی دارند.
ساختار زمین شناختی در جنوب غرب واضح نیست. یک کمربند از تشکیلات افیولیت ملانژ ساختار زمین شناختی جنوب غربی را از شمال شرق جدا می‌نماید. بطور کلی رسوبات مزوزوئیک تا میوسن به شدت چین خورده و دگرشیبی قابل توجهی بین الیگومیوسن و پلیوسن وجود دارد (مهندسین مشاور راماب، 1380).

2-4-3-زمین شناسی مهندسی
اصولاً دشت خاتون آباد از نظر فعالیت زمین ساختی دشتی پایدار است و در نواحی مرکزی و جنوبی شواهدی دال بر وجود گسل فعال دیده نمی‌شود. علاوه بر آن همگن بودن دانه‌بندی آبرفت و نقش بسیار کم رس در پرکردن فضای آبرفت انتظار می‌رود تأسیساتی نظیر تغذیه مصنوعی، با جابحایی خاک و نشست ناموزون آن همراه نباشد.
در ناحیه خروجی دشت نشانه‌هایی از فعال بودن گسل‌های کوچک آبرفتی وجود دارد که فعالیت آن را می‌توان به فعال بودن دامنه ارتفاعات جنوبی در ناحیه کویری نسبت داد.
برخی از پادگانه‌های آبرفتی مسیلهای شمالی سیمانی شده است و سیمان قلوه سنگها را ماسه آهکی تا ماسه رسی تشکیل می‌دهد که نسبتاً تحکیم یافته است و تحمل فشارهای ناشی از احداث آب‌بندهای انحراف آب را ندارد.
به لحاظ کمبود رس در فضای بین آبرفتی و سیمانی بودن پادگانه‌ها، دیواره مسیلهای آبرفتی در مواجه با نوسان آب پایدار هستند و انتطار لغزش آنها نمی‌رود (مهندسین مشاور راماب، 1380).

فصل سوم

نمونه برداری و روش های تجزیه ای و محاسباتی

3-1-مقدمه‌

مراحل اساسی طراحی یک مطالعه برای ارزیابی وضعیت تندرستی هر بوم سامانه عبارتند از: تعیین نمونه هایی که می‌توانند به عنوان نشانگر به کار برده شوند؛ آگاهی از اینکه نمونه چه چیزی را در مکان (سطح و حجم)، و زمان نشان می‌دهد؛ و اینکه عناصر شیمیایی چگونه می‏توانند در یک نمونه اتصال فیزیکی یا پیوند شیمیایی برقرار کنند؛ و بالاخره ایجاد یک مقیاس آرمانی نمونه برداری با اصلاحات واقع گرایانه به عنوان تابع مکان جمع آوری نمونه.
در مطالعات زمین شیمیایی مناطقی که در حال حاضر دارای مشکلات زیست محیطی هستند، از انواع نمونه ها برای تعیین یا پایش پارامترهای زمین شیمیایی استفاده می‌شود. در این گونه مطالعات برای تعیین غلظت خط مبنا از این نمونه‌ها استفاده می‌شود تا بتوان شدت اثرات منفی اجرای انواع طرحهای توسعه ای را پایش کرد. پایش باید در برنامه های توسعه صنعتی آتی نیز گنجانده شود. نمونه های زیست محیطی شامل انواع نمونه های جامد, مایع, گازی و گونه های مختلف زیستی می‌شود. هر نمونه را می توان از نظر پارامترهای زیست محیطی‌ای که داده‌های آن بدست می‌دهد، معنای آنها، ناحیه‌ای که نمونه نشانگر آن است، حجم موادی که داده‌ها از آن بدست آمده‌اند، و غلظتهای طبیعی (خط مبنا)، منحصر به فرد در نظر گرفت.
هر پژوهش زیست محیطی با انتخاب نمونه، و توصیف پارامترهای قابل اندازه گیری، و مشاهده شده فیزیکی- شیمیایی- زیست شناختی در مکان نمونه برداری آغاز می‌شود. این توصیف باید با دقت در نمونه برداری، نگهداری و رفتار مناسب با نمونه در عملیات صحرایی و رعایت دقت طی انتقال و حمل نمونه به آزمایشگاه و انبار کردن آن همراه شود. در آزمایشگاه باید هنگام تهیه نمونه نشانگر برای تجزیه، تکرار تجزیه برای کنترل دقت، و انتخاب استانداردهای متناسب با غلظت زمینه محل نمونه برداری، و گستره غلظتهای پیش بینی شده، عناصر یا ترکیبات مورد نظر برای کنترل صحت، دقت کافی به عمل آید (Siegel, 2002).
در مطالعات زیست محیطی باید توجه داشت که غلظت آنالیتها ممکن است از یک نمونه به نمونه دیگر چه در مقیاس محلی (برای مثال نمونه های خاک برداشت شده از یک منطقه) و چه در مقیاس بزرگتر (مناطق مجاور) تفاوت زیادی داشته باشد و از طرفی نوسان یا ناهمگنی در تعدادی از نمونه های برداشت شده باید منعکس شود. از اینرو برای بدست آوردن یک غلظت میانگین تجزیه باید بر روی تمام نمونه ها، یا پس از ترکیب تعداد زیادی از نمونه ها و زیر نمونه ها انجام شود. محل نمونه برداری باید با دقت انتخاب شود. برای پایش مناطق بزرگ، یک انتخاب دقیق و برنامه ریزی شده باید برای تعیین نقاط نمونه برداری انجام شود.

3-2- نمونه برداری

در سالهای اخیر مشکلات مرتبط با نمونه برداری و آماده سازی نمونه ها قبل از تجزیه‌های تفکیک شیمیایی توجه زیادی را در مجامع علمی به خود معطوف داشته است (Theocharopoulos et al., 2001; Paschke, 2003). پیام مشخص این مطالعات، نیاز به انجام مجموعه اقداماتی خاص برای رسیدن به هماهنگی بیشتر و بهتر در نمونه برداری، آماده سازی و روشهای تجزیه‌ای است که صرفاً مرتبط با یکسری از نمونه های جامد مشابه نبوده؛ بلکه در صورت امکان دارای قابلیت استفاده یکسان برای محدوده وسیعی از نمونه‌های زیست محیطی مانند خاک، رسوب، لجن و یا پسماندهای زیستی باشند ( (Violanet et al., 2007. در این بخش به بررسی برخی از جنبه‌های نمونه برداری و آماده سازی نمونه‌ها پرداخته می‌شود که ممکن است نتایج تفکیک شیمیایی و تحرک فلزات سنگین و شبه فلزات را تحت تاثیر قرار دهند. نمونه برداری اغلب مهم‌ترین منشأ عدم قطعیت (Uncertainly) در نتایج تفکیک شیمیایی و مرحله محدود کننده در تضمین کیفیت داده هاست. واریانس خطای نمونه برداری از رابطه زیر محاسبه می‌گردد:
S_s=S_ps+S_ss
در رابطه فوقS_ps تغییرات اولیه و یا میدانی نمونه برداری وS_ss تغییرات نمونه‌های گزینش شده از نمونه اصلی بدلیل استفاده از روش‌های کاهش جرم می‌باشد. به عقیده برخی از محققین عدم قطعیت مرتبط با نمونه برداری میدانی بیشتر از خطاهای آماده سازی نمونه‌ها، انتقال آنها و روشهای تجزیه می‌باشد .(Muntau et al., 2001; Lambkin et al., 2004) بزرگترین بخش عدم قطعیت در فرایند نمونه برداری ناهمگن بودن ماتریکس و یا زمینه نمونه‌های زیست محیطی است. برای انجام تفکیک شیمیایی عناصر سمناک در خاک، رسوبات و یا لجن فاضلاب تهیه نمونه نمایانگر (representative sample) اهمیت فراوان دارد. این نمونه باید به درستی بیانگر ماهیت نمونه و شرایط واقعی آن در محیط باشد. اصولاً برای دستیابی به نتایچ قابل قبول در روشهای تفکیک شیمیایی طراحی یک نمونه برداری مناسب باید در برگیرنده مراحل زیر باشد:
علاوه بر موارد ذکر شده Hlavay و همکاران (2004) مشخص کردند که تغییرات فصلی می‌تواند اثرات قابل ملاحظه‌ای بر نتایج تفکیک شیمیایی عناصر سمناک موجود در خاک داشته باشد. برای مثال بدلیل تغییر شرایط آب و هوایی الگوی جزء تبادل پذیر عناصر الزاماً از داده‌های محدود چندین ساله قابل پیش بینی نبوده و از طرفی ممکن است داده‌ها حاصل از یک محل به محل دیگر دارای تفاوت‌های اساسی با یکدیگر باشند؛ از اینرو باید در نمونه برداری از خاک‌های مناطق طبیعی، کشاورزی، علفزارها و یا جنگل‌ها تفاوت قائل باشد. برای مثال نمونه برداری از محل‌هایی که بنظر می‌رسد توزیع عناصر و گونه پذیری آنها در یک محیط همگن رخ داده‌است، دارای تفاوت فراوانی با شرایطی مانند خاک‌های آلوده شده توسط فرایندهای انسانزاد می‌باشد؛ زیرا در چنین مناطقی علاوه بر تفاوت در توزیع سطحی عناصر، در توزیع عمقی آنها نیز تفاوتهای اساسی وجود دارد (Violanet et al., 2007).
شناسایی تمام بخش‌های مستعد آلودگی
انتخاب مقدار مناسبی از نمونه‌ها همراه با نمونه‌های ترکیبی برای اطمینان از نمایانگر بودن نمونه و انطباق آنها با شرایط واقعی
ارزیابی طرح نمونه برداری (برای مثال تصادفی، منظم و یا انتخاب نمونه بر اساس دانسته‌های موجود از محل)
ارزیابی آماری الگوی پراکندگی عناصر مورد نظر
به کاربردن معیار اندازه گیری برای اطمینان از کیفیت داده‌های حاصل شده
بررسی عوامل جانبی در توزیع عناصر سمناک مانند روند تغییرات عناصر در لایه‌های مختلف خاک
در بخشهایی که در پی می آید با توجه به موضوع این رساله مطالبی در مورد اصول نمونه برداری زیست محیطی با تاکید ویژه بر نمونه برداری از خاک ارائه می‏شود.
این مطالب مگر در مواردی که ذکر شده باشد به طور عمده برگرفته از کتاب زمین شناسی زیست محیطی (Knodel et al., 2007)، کتاب زمین شیمی زیست محیطی (De Vivo et al., 2008) و کتاب مقدمه‌ای بر تجزیه‌های زیست محیطی (Revee, 2002) می‌باشند. در بخش پایانی این فصل در مورد نمونه برداری از منطقه مورد مطالعه، تجزیه‌های انجام شده و روشهای به کار رفته بحث می‌شود.

3-2-1-روشهای نمونه برداری
قبل از انجام نمونه برداری راهکار نمونه برداری باید مشخص شود. این راهکار باید بر مبنای مدلی مفهومی (فرضی) استوار باشد. علاوه بر این تعداد نمونه و نقاط نمونه برداری نیز باید تعیین شود. گام بعدی، تعیین نمونه مناسب (مرکب یا فله ای) است. پژوهشگر باید بداند چگونه از داده ها استفاده

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع اتحادیه اروپا، میانگین دما، استان کرمان، زیست محیطی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع نمونه برداری، مدل مفهومی، آلاینده ها، زیست محیطی