منبع پایان نامه با موضوع محل وقوع جرم، ادله جرم

دانلود پایان نامه ارشد

صحنه و آثار و دلايل جرم شامل حفظ صحنه، معاينه محل، ضبط آلات و ادوات جرم و حفظ آثار و دلايل جرم است كه به شرح ذيل مورد بررسي قرار مي دهيم.

الف : حفظ صحنه و معاينه محل
صحنه جرم محلي است كه مجرم اقدامات خلاف قانون خود را براي ارتكاب جرم در آن جا انجام مي دهد.صحنه جرم گاهي چندان وسيع نيست و در محوطه اي محدود مانند يك اتاق است و زماني وسيع و گسترده مانند يك خيابان يا يك ميدان است.گاهي جرم در محلي واقع شده و جسد مجني عليه به محل ديگري منتقل مي شود.گاهي اوقات جرم در محل هاي مختلف انجام مي گيرد؛ مثلاً در محلي نزاع و درگيري شروع شده و به نقطه ديگري كشيده مي شود و سرانجام در محل ديگر قتل به وقوع مي پيوندد.در چنين مواردي در تمامي محل هايي كه درگيري انجام شده، بايد معاينه محلي صورت گيرد.
در بررسي صحنه جرم، مأموران نيروي انتظامي زمان محدودي در اختيار دارند ، بنابراين سريعاً بايد اقدام كنند و از طرفي اعاده وضع سابق ، بعد از برهم زدن صحنه جرم امكان پذير نيست . بنابراين از اين زمان
محدود كه به» قاعده يا قانون طلايي « 38معروف است، بايد در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، حداكثر استفاده راكرده و معاينه محلي را به خوبي و با دقت كافي انجام داد.
يكي از مهم ترين اقدامات پليس در بدو ورود به صحنه ارتكاب جرم كه نقش بسيار مهمي در كاهش آسيب هاي بزه ديده دارد، پي گيري امداد و نجات و درمان بزه ديدگان صدمه ديده است.
نجات جان مصدومان بر هر امر ديگر تقدم دارد، به ويژه از منظر اقدامات پليسي، حتي اگر بين اقدامات لازم براي درمان بزه ديده (به ويژه براي حفظ جان او) و حفظ آثار و ادله جرم تعارضي باشد، نجات جان و درمان بزه ديده بر حفظ آثار و ادله جرم تقدم و برتري دارد و مأموران پليس بايد به دنبال نجات جان و يا درمان بزه ديده مصدوم باشند.
اهداف حفظ صحنه جرم عبارتند از:
1 .كارشناسان بتوانند دلايل جرم را جمع آوري كنند؛
2 .از دخالت افراد غير جلوگيري شده و افراد مظنون و مشكوك زير نظر قرار گيرند؛
3 . از نشر بي موقع اخبار جلوگيري شود؛
4 . از ورود احتمالي مجرم و ايادي او به صحنه جرم جلوگيري شود؛
5 . از دستبرد و سوءاستفاده اشخاص غير جلوگيري شود؛
6 . جان اشخاصي كه در صحنه گرفتار شده اند، نجات داده شود.
معاينه محل عبارت است از مشاهده و بررسي صحنه جرم توسط مقامات قضايي،ضابطان دادگستري و اهل خبره به منظور جمع آوري آلات، ادوات و دلايل جرم.
معاينه محل ممكن است در مرحله تحقيقات مقدماتي به وسيله مقام قضايي يا به نمايندگي از سوي او به وسيله ضابطان دادگستري يا اهل خبره انجام گيرد و يا در مرحله دادرسي ضرورت پيدا كند و از طرف
دادگاه به عمل آيد.البته بهتر است معاينه محل در مرحله تحقيقات مقدماتي به عمل آيد تا بتوان آثار جرم را به موقع در محل، مشاهده و ضبط كرد.
در كشف علمي جرائم و شناسايي و دستگيري مجرمان، معاينه و بررسي صحنه جرم اهميت و نقش بسيار ارزشمندي دارد. به عقيده صاحب نظران، كليد معماي حل مشكلات در صحنه جرم نهفته است و اگر به طور علمي و دقيق بررسي شود، پليس را به مخفي گاه متهم هدايت خواهد كرد؛ زيرا مجرم براي انجام رفتار مجرمانه وارد صحنه جرم مي شود و بر آن تأثير گذاشته و از آن متأثر مي شود؛ به طور مثال، هنگام
ورود به محل در را باز مي كند، از ابزار و آلاتي براي ارتكاب جرم استفاده مي كند و يا با مجني عليه
درگير مي شود و براي ارتكاب جرم از وسايل موجود استفاده مي كند.
در گذشته هاي نه چندان دور، بهره برداري از اين آثار امكان پذير نبود، ولي امروزه با پيشرفت علم و فناوري كه همچنان در حال توسعه است، بسياري از آثار موجود در صحنه جرم قابل بهره برداري است.
يك تار مو، ته سيگار، اثر انگشت و لكه خون و انجام آزمايش هاي بر روي آن ها، مجرم را به سادگي به مأموران معرفي كرده و نحوه ارتكاب جرم را برملا مي كند.
با توجه به اين كه مأموران پليس زودتر از مقام قضايي به محل وقوع جرم وارد مي شوند، رعايت كليه نكات فني و حرفه اي مربوط به حفظ صحنه جرم و جمع آوري آلات و ادوات جرم، كمك زيادي به مقام قضايي در جهت كشف جرم كرده و در نهايت حمايت پليس از بزه ديده را افزايش مي دهد.
بدين ترتيب اهميت نقش پليس در حفظ صحنه جرم در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم به خوبي نمايان مي شود.هدف اصلي از معاينه محل و صحنه جرم، تعيين دقيق زمان و مكان وقوع جرم و كشف دلايل مادي منقول و اثربرداري، عكس برداري و يا فيلمبرداري دلايل مادي غيرمنقول به منظور تشخيص هويت مرتكب جرم است.
پليس در جهت حمايت از بزه ديده، در حفظ صحنه جرم و معاينه محلي بايد اقداماتي را انجام داده و
نكاتي را رعايت كند كه مهمترين آن ها عبارتند از:
1. كمك به بزه ديدگان : مأموران پليس بايد بلافاصله پس از حضور در صحنه جرم كمك هاي مورد نياز به قربانيان جرم را فراهم كرده و در صورت لزوم از اورژانس ياآتش نشاني استمداد بطلبند.
2. بازديد صحنه جرم : مأموران بايد در جهت گردش عقربه هاي ساعت39صحنه جرم را كاملاً و دقيقاً مورد بازديد و معاينه قرار دهند.
3. تهيه كروكي محل وقوع جرم : مأموران پليس با در نظر گرفتن جهات اصلي، بايد از وضعيت جسد، قرار گرفتن اسلحه، لوازم منزل، آثار خون و گلوله و موقعيت كلي محل، كروكي تهيه كرده و مقياس آن را مشخص كنند.تا جايي كه ممكن است بايد از گنجاندن محل و اشيايي كه با وقوع جرم ارتباط ندارند، خودداري و فواصل مدارك جرم نيز مشخص شود.
4. عكس برداري از صحنه جرم : عكس برداري بايد قبل از هرگونه تغيير و جابه جايي در صحنه جرم انجام شود و عكس ها بايد به طريقي گرفته شود كه بعد از ماهها در صورت لزوم با مشاهده آن ها وضعيت صحنه جرم براي مقامات قضايي مشخص شود. معمولاً عكس برداري از محل ورود به منزل شروع شده و در جهت گردش عقربه هاي ساعت در صحنه جرم انجام مي شود و هر عكس بايد بخشي از عكس قبلي را شامل شود تا امكان پيوند دادن آن ها عملي شود. براي عكس برداري از جسد لازم است از جهات گوناگون عكس گرفته شود و فيلم برداري نيز مي تواند در اين زمينه نتايج مثبتي داشته باشد.
5. يادداشت برداري : مسئول معاينه محلي بايد دقيقاً همه موارد را يادداشت كرده و در گزارش خود قيد كند؛ مثلاً اين كه چه ساعتي به محل رسيده، چه ساعتي مقام قضايي در محل حضور پيدا كرده،خاتمه معاينه محلي چه ساعتي بوده،ذكر كدهاي استفاده شده برروي هريك ازدلايل و مدارك جمع آوري شده،
نحوه كشف هريك از دلايل و مدارك جرم، وضعيت هوا (باراني، برفي، ابري، آفتابي)، اين كه چه كسي يا
چه كساني در صحنه جرم حضور داشتند و… همگي بايد در گزارش درج شوند.
6 . استفاده از اهل خبره : مأموران در معاينه محلي مي توانند با نظر مقام قضايي از اهل خبره و كارشناس مثل پليس جنايي، پزشك و… استفاده كنند.
7 . تنظيم صورتمجلس : در پايان معاينه محلي، لازم است كليه اقدامات صورت مجلس شود.بايد تمام مشخصات آثار و علائم مشهود و مكشوف كه به نحوي در قضيه مؤثر است، در صورت جلسه قيد شود.
مندرجات صورت جلسه بايد صريح و روشن و عاري از هر نوع ابهام و اجمال باشد ، زيرا محتويات صورت
مجلس است كه وضع صحنه جرم را براي مقامات قضايي بازگو مي كند و آنان را از نحوه ارتكاب جرم آگاه مي سازد. بنابراين بايدبه نحوي نوشته شود كه جزئيات امر در آن انعكاس يابد.40

ب : ضبط آلات و ادوات جرم
منظوراز آلات و ادوات جرم صرفاً وسايلي از قبيل اسلحه، كارد و چاقو نيست. هروسيله اي كه مجرم را در جهت ارتكاب جرم كمك مي كند و يا خود وسيله ارتكاب جرم باشد، آلات جرم محسوب مي شود. بنابراين مأموران پليس پس از ورود به صحنه جرم با توجه به نوع جرم، بايد به دنبال آلات و ادوات آن بگردند و هر چيزي كه آن ها را به سوي كشف جرم رهنمون مي كند، ضبط كنند.
مأموران پليس به منظور رسيدگي بهتر و دقيق تر به جرم و حمايت از بزه ديده،لازم است در مورد ضبط آلات و ادوات جرم، نكات ذيل را مراعات كنند:
1. آلات و ادوات جرم و هر چيزي كه حين معاينه محل به دست مي آيد و ممكن است در كشف جرم
كمك كند، ضروري است جمع آوري و ضبط و در صورت مجلس توصيف و قيد شود. 2
2. دلايل و مدارك ارتكاب جرم بايد تا آن جا كه ممكن است بدون تماس با دست و با استفاده از وسايلي نظير دستكش، پنس و امثال آن جمع آوري و حسب مورد در ظروف مناسب از قبيل لوله آزمايش، جعبه،
پاكت، كيسه و امثال آن جاي داده شودو برچسب هايي بر آن ها زده و تاريخ و مشخصات دقيق محل كشف بر آن ها قيد شود
از جمله آثاري كه به ويژه از ديدگاه جرم يابي مورد استفاده قرار مي گيرد،عبارتند از:
آثار انگشت پنهان، آثار پا (به منظور تشخيص جهت حركت پا)، اختلاف طول قدم، لكه هاي خون (به صورت مايع يا خشك)، محل لكه هاي خون، لكه هاي برخي مايعات بدن درجرائم جنسي، ته سيگار و تار مو.41
3. آلات و ادوات جرم را بايد شماره گذاري و ممهور و حفظ كرد.42
4. از مايعاتي كه قابل تجزيه است بايد به قدر لزوم تحصيل و در ظرفي ريخته، مهروموم شود؛ به طوري كه ضايع يا تفريط نشود. از مايعات بايد حداقل سه ظرف به عنوان نمونه برداشته شود.43
5. آثار به دست آمده از محل وقوع يا كشف جرم نياز به اظهارنظر علمي و فني مورد نياز دارد كه اين مهم بايد با استفاده از آزمايشگاه هاي مجهز پليس جنايي به عمل آيد و متخصصان مربوطه نتيجه به دست آمده را براي مقام قضايي ارسال كنند.
6. تعداد كساني كه به دلايل و مدارك دسترسي مي يابند، تا حد امكان بايد محدود شوند.
7. قبل از اقدام به حفاظت مدارك، بايد از خراب شدن و تغيير پيدا كردن آن ها مطمئن شد و جمع آوري مدارك فاسدشدني در اولويت قرار گيرد.
8. در تحويل مدارك به مراجع مربوطه بايد مشخصات مدرك و مشخصات تحويل گيرنده آن را ثبت و رسيد اخذ كرد.
9. زمان و تاريخ انتقال مدرك در گزارش و رسيد مربوطه ثبت شود.44

بند سوم : جلوگيري از فرار، مخفي شدن ویا تباني متهم
يكي از مهم ترين اقدامات پليس در حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، جلوگيري از فرار، مخفي شدن و يا تباني متهم است كه عمدتاً از طريق دستگيري و بازداشت او صورت مي گيرد. در جرائم مشهود،پليس حق دستگيري و بازدداشت متهم را دارد45 ولي در جرائم غيرمشهود بايد با اجازه مخصوص مقام قضايي باشد، هرچند اجراي تحقيقات به طوركلي از طرف مقام قضايي به پليس ارجاع شده باشد.46 قانون نيروي انتظامي نيز دستگيري متهمان و مجرمان و جلوگيري از فرار واختفاي آن ها را يكي از وظايف پليس برمي شمارد.47
هنگامي كه متهم حاضر باشد، پليس با برگ جلبي كه مقام قضايي به او تحويل داده، متهم را دستگير مي كند، اما در مواقعي كه متهم غايب باشد، اصطلاحاً برگ جلب سيار صادر مي شود كه معمولاً يك ماه اعتبار دارد.
برگ جلب سيار در اختيار پليس قرار مي گيرد تا هر جا متهم را يافتند دستگير و تحويل مقام قضايي كنند. البته در صورت ضرورت قاضي مي تواند برگ جلب را در اختيار شاكي قرار دهد تا به معرفي او، پليس متهم را جلب و تحويل مرجع قضايي كند. در اين موارد لازم است در جهت حمايت از بزه ديده ،
هر وقت شاكي از حضور متهم در محل مطلع شده و به پليس خبر داد، سريعاً اقدام لازم به منظور جلب و تحويل او به مرجع قضايي توسط پليس صورت گيرد.
در جهت حمايت از بزه ديده، مهم ترين نكاتي كه توسط پليس در دستگيري متهم بايد مورد توجه قرار گيرد، عبارتند از:
1. آشنايي پليس با اصول و فنون دستگيري و بازداشت؛
2. اقدام سريع در جهت دستگيري متهم غايب، به هنگام اعلام حضور او در محل خاص توسط بزه ديده و شاكي؛
3. شناخت دقيق هويت متهم يا متهمان قبل از اقدام به دستگيري؛
4. كسب اطلاعات لازم در زمينه شناسايي محل اختفاي متهم يا متهمان؛
5. رعايت اصل غافل گيري، يعني پليس به هنگام دستگيري متهم به گونه اي عمل كند تا از درگيري، خودكشي، خودزني، گروگان گيري افراد و از بين بردن آثار و دلايل مدارك جرم توسط متهم يا عوامل او جلوگيري شود؛
6. رعايت اصل احتياط، يعني پليس عمل دستگيري را نبايد ساده فرض كند و لازم است تمام جوانب امر براي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع پیشگیری از جرم، خشونت خانگی، حقوق بشر، پدیده مجرمانه Next Entries منبع پایان نامه با موضوع پیشگیری از جرم، جرم شناسی، قواعد آمره، شهادت شهود