منبع پایان نامه با موضوع قرون وسطی، مناطق روستایی، گردشگری ایران، تغییرات اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

ه است، پيش از ورود آريايي‌ها به ايران، سرزمين گيلان مسكن اقوامي مانند: گيل‌ها، ديلمي‌ها، كادوسيان، آماردها، كاسپيان، كاسي‌ها، سكاها و… بوده است. در كتاب مقدس اوستا از سرزميني به نام ورن نام برده شده است، كه سرزميني چهار گوشه توصيف شده كه به فريدون پادشاه اسطوره اي ايران منسوب است. مردم اين مناطق، در مقابل آريايي‌ها ايستادگي و مقاومت كرده و داراي دين و آيين غير آريايي بوده‌اند. با نشانه هاي كه در آن كتاب مقدس آمده، مورخان آن سرزمين را با گيلان امروزي يكي دانسته‌اند. كادوسيان و گِلان يعني گيلكان و ديلمي‌ها، مردمي دلير و آزاده و مستقل بوده‌اند كه هرگز در مقابل بيگانگان سر خم نكرده‌اند. آثار و اشيايي كه از كاوش‌هاي باستان شناسي در مناطق مختلف گيلان به دست آمده، بيانگر اين مساله است كه در هزاره‌هاي اول و دوم قبل از ميلاد گيلان داراي هنر و تمدني شكوفا بوده و سه منطقه‌ي تالش، رودبار و املش مركز اين تمدن‌ها بوده است. مردم گيلان به گواهي تاريخ، پيش از ظهور اسلام به استقلال مي‌زيسته‌اند و پس از یورش اعراب به ايران يكي از مناطقي بوده كه سر سختانه در برابر حملات اعراب ايستادگي نموده و با آنان به مقابله پرداخته‌اند. گيلان در قرون اول و دوم هجري پناهگاه علويان و محل امني براي آنان بوده است، علويان از طبقات پايين جامعه حمايت نموده و با مردم خوش رفتاري نموده و در سختي‌ها با آنان هم دردي مي‌كردند. در اين سالها گيلان به دو منطقه‌ي بيه پيش (اين سوي سفيدرود) و بيه پس (آن سوي سفيدرود) تقسيم شده، در شرق گيلان كياييان به مركزيت لاهيجان و در غرب گيلان اسحاقيان به مركزيت فومن حكومت مي‌كردند. در زمان صفويه شاه عباس در سال 1000 هـ. ق براي تاسيس يك حكومت قدرتمند مركزي دو خاندان اسحاقي و كيايي گيلان را بر انداخت و رشت را به عنوان مركز گيلان انتخاب نموده در اين عصر گيلان از مراكز عمده ي توليد و فروش و صدور ابريشم در ايران بود. گيلان در عصر قاجار از مراكز پر رونق اقتصاد و تجارت، مركز ارتباط ايران با ممالك اروپايي و دروازه ي تمدن و پل ارتباط ايران با روسيه و اروپا بود. در سال 1293 خورشيدي، نهضت پر خروش جنگل به رهبري ميرزاكوچك خان بر عليه‌ي قواي بيگانه شكل گرفت و پس از هفت سال مبارزه منجر به شكست شد و رهبر آن به شهادت رسيد. گيلان در دهه‌ي پنجاه گام در صنعتي شدن نهاد و اراضي كشاورزي به دهقانان تعلق گرفت. اختلاف های فرهنگی بیشتر ناشی از موقعیت طبیعی وضعیت اقلیمی و نوع معیشت این سرزمین است که برباورها، آیین ها و مراسم و بطور کلی برفرهنگ تاثیر گذارند(بشرا، طاهری، 12:1387)
فولکلور گیلان نمونه‌ای قابل توجه از پیوندهای پیچیده بین رسوم قبل از اسلام و رسوم اسلامی‌است. به طور خاص تلفیق گرایی درخت، گاو نر و تخم مرغ در جاهای مقدس نظیر امامزاده و بقعه برای شیعیان و تربت برای اقلیت سنی تالش، و اهمیت عناصر طبیعی در اجرای مراسم مذهبی قابل توجه‌است. اهمیت درختان بی‌شک مشخصه‌ای مهم در فولکلور گیلانی‌است. درختان می‌توانند به خودی خود اشیایی برای پرستش باشند، گاهی به عنوان بازماندگان ائمه شناخته می‌شوند و بیشترشان در کنار پرستش‌گاه‌ها قرار دارند. این درختان مقدس گاهی بزرگوار، پیر یا آقادار خوانده می‌شوند تنه بزرگی دارند و صدای باد از میانشان چون زمزمه به گوش می‌رسد. شیره این درختان عظیم سرخ است و گیلانیان به این دلیل آن را خون امامان می‌دانند. این درختان محل نذر، برای بچه‌دار شدن یا شفای بیماریند. زائران در پای آنان دخیل می‌بندند، شمع روشن می‌کنند و قربانی می‌کنند. پوشش جنگلی در مراسم عزاداری عاشورا هم نقش مهمی دارد، علم‌ها با چوب شمشاد تزیین می‌شوند. جنگل هم مهمان نواز، و محلی برای پناه بردن و هم منشأ خطر و جایگاه جن وپری ظاهر می‌شود. جنگل محافظی برای حیات وحش، خصوصاً خرس که نقش برجسته‌ای در فولکلور محلی دارد، دانسته می‌شود(الوانی، پیروزبخت 1385: 44).

2-2-4: عهد باستان
در دوران باستان ساکنان سرزمین های اطراف دریای مدیترانه، ازسال 2000 پیش از میلاد تا سال 500 م تحولات خاصی در سفر و مسافرت پدید آورند. در اوایل عهد باستان، سفرهای تجاری، بازرگانی، مذهبی و نیز سفرهایی با هدف آموزش، معالجه و شرکت در جشنواره ها انجام می گرفت. چهار جشنواره ملی ازمجموعه جشنواره ها شکل گرفتند که عبارت بودند از: بازی های المپیک، بازی های دلفی یونان، بازی تنگه پاناما و جشنواره موسیقی یونانی در هریک از این جشنواره ها مراسم اهدای قربانی و انجام مراسم دعا و نماز در پیشگاه خدای یکتا انجام می گرفت. آنان با شرکت در مسابقات پهلوانی و اجرای نمایش های هنرمندانه، به خدا احترام می گذاشتند. این جشنواره ها در جاذبه ها خلاصه می شدند. جاذبه هایی که در هرزمان و مکان توجه گردشگران را به خود جلب می کرد و این احساس را در آنان به وجود می آورد که بخشی از رویدادی بزرگ هستند و می توانند از تجریبات خاص و منحصر به فردشان لذت ببرند. مردم در دوران باستان، به منظور کسب علم و دانش و یا آگاهی از آینده، به دانشمندان و یا پیشگویان، به ویژه آنانی که مانند سقراط در معابد بودند اعتقاد داشتند. دولتمردان وژنرال ها و سایر افراد قدرتمند، قبل از هرعملیات جنگی و یا تصمیم گیری مهم برای مشورت به آن معابد سفر می کردند. (الوانی، پیروزبخت 1385: 23)
2-2-5: قرون وسطی
درقرون وسطی بیشتر سفرها به قصد زیارت اماکن مقدس انجام می گرفت، چنانچه مسیحیان به بیت المقدس و روم مسافرت می کردند. سفر مسلمانان به کعبه و قبور ائمه، و نیز پیروان سایر ادیان به مکانهای زیارتی خود غالبا پیاده واحیانا سواره صورت می گرفت این سفرها معمولا ماه ها به طول می انجامید متضمن خطرات بسیاری بود. در نیمه دوم سده سیزده هم میلادی، مارکوپولو از اروپا به آسیا سفرکرد. مارکوپولو کتاب خود را در مورد آن سفر نوشت و آن نخستین منبع اطلاعاتی غرب درباره زندگی شرق در آن دوران است.
2-2-6: رنسانس
از قرن 14 تا قرن 17 بیشتر مسافرتها با هدف کسب دانش و تجربه آموزی انجام می شد. در انگلستان ملکه الیزابت برای تربیت و پرورش نمایندگان خارجی مسافرتهایی را برای آنها فراهم کرد و دانشگاه هایی مانند آکسفورد و کمبریج را در کشور انگلستان و دانشگاه سالامانگا در اسپانیا بهمراه بورس تحصیلی برای دانشجویان ایجاد نمود. علاوه بر این، جواز مسافرت که تا دو سال اعتبار داشت صادر گردید و به این وسیله محدودیتهایی بر مقدار پول، تعداد اسب و خدمه مشخص شد. برای هر مسافر فقط هنگام خروج از کشور گذرنامه ای صادر میشد، ولی هر بار برای مسافرت به خارج از کشور گذرنامۀ جدید صادر میگردید. مسافران پول نقد کمتری حمل میکردند و بجای پول نقد زیاد از برگه های اعتباری که امروزه به چکهای مسافرتی معروفند استفاده مینمودند. کاروانهای مسافرتی دورۀ الیزابت پس از چندی دارای ساختار و سازمان منظمی گردید و آن را «گراند تور» نامیدند. گراندتوریک راهنمای سفرداشت که درسال 1778 به وسیله توماس نو گنت تهیه شد و بصورت پرفروش ترین کتاب درآمد. درسال 1841 توماس کوک در انگلستان نخستین کارگزارسفربود که از راه آهن برای سازماندهی گردش ها استفاده می کرد. همچنین منجر به افزایش تعداد جهانگردان و توسعه هتلهای پارکینگ دار در کنار جاده ها شد که باعث تحول در متل ها و موتور هتل های امروز شد. درپایان سده نوزدهم کارگران دارای تعطیلات شدند آنها برای فرار ازمناطق شهری آلوده و شلوغ به کنار دریاها می رفتند و تعطیلات خود را درآن نقاط می گذراندند(تقی زاده انصاری، 1383 : 6).
2-2-7: انقلاب صنعتی
انقلاب صنعتی که از سال 1750 تا 1850 ادامه یافت. پایه و اساس گردشهای دسته جمعی را که امروز ما با آن آشنا هستیم بوجود آورد. در این دوره تغییرات اقتصادی و اجتماعی عمیقی بوجود آمد، از آن جمله مهاجرت کارگران کشاورز از مناطق روستایی و روی آوردن آنها به شهرنشینی بود. انقلاب صنعتی قدرت بخار را که در قطارها و کشتیها مورد استفاده قرار می گرفت معرفی کرد. تغییرات اجتماعی موجب تغییر مشاغل و گسترش طبقۀ میانی اجتماع گردید و این طبقه توان بیشتری یافت، تا بیشتر به تفریح و مسافرت برود، در نتیجه افزایش تقاضا برای مسافرت باعث شد که مسافرتهای تخصصی طبقه اشراف و گراندتور شکل تازه ای به خود بگیرد و به مسافرتهای تفریحی در سطح عمومی تبدیل شود. در ابتدا مسافرتهای تفریحی یکروزه بودند، زیرا هم مردم دارای توان مالی زیادی نبودند و هم اینکه روزهای کاری هفته بیش از پنج روز بود. در پایان قرن 19 کارگران تعطیلات سالانه داشتند، آنها برای فرار از مناطق و شهرهای آلوده و شلوغ به کنار دریاها می رفتند و تعطیلات خود را در آن نقاط می گذراندند، تا حدی همانند کارهایی بود که جهانگردان امروزی انجام می دهند. این زمان تاسیسات جدیدی بوجود آمد تا بتواند فضای لازم را برای طبقۀ متوسط جامعه که رو به گسترش بودند تامین نماید. دراین مکانها طبقۀ متوسط جامعه، بازار بزرگی از گردشگری را بوجود آورد، اگرچه این مسافران جدید هزینه های زیادی نمی پرداختند ولی تعداد روزافزون آنها این کمبود را جبران می کرد(تقی زاده انصاری، 1383 : 9).
2-2-8: جهانگردی نوین
سفرهای عصر نوین تعداد زیادی از متصدیان و مجریان گردشهای دسته جمعی برنامه هایی را به اجرا در می آورند که مسافران باید به امور معنوی (ماورای طبیعی) بپردازند و با فاصله گرفتن از دنیای مادی به مفهوم عمیق تری از زندگی دست یابند. سفرهای عصرنوین شامل: سفرهایی می شود که با اهداف فرهنگی، بهداشت و تماشای مناظر بکر طبیعی انجام می شود. کسانی که خود را جزئی از نهضت عصر نوین می دانند به اهمیت یادگیری مطالبی از فرهنگ های باستانی اعتقاد دارند که شامل ورزش های روحی، توجه به ماورای طبیعت، انجام ورزش یوگا، روی آوردن به غذاهای طبیعی و گیاه خواری می شود. این دسته از مسافران که به سفرهای عصرنوین می روند به مکانهای مقدس وباستانی که به عصرپیش از مسیحیت تعلق دارد روی می آورند. برای مثال اهرام مصر را منبع الهام بخش و انرژی زا می دانند که خطوطی از انرژی به وجود می آورد که این خطوط محیط زمین را دور می زند(تقی زاده انصاری، 1383 : 11).
2-3: انواع گردشگری
در ذیل انواع گوناگون گردشگری متداول در جهان معرفی خواهند شد. البته تنوع گردشگری چنان است که پرداختن به تمامی انواع آن میسرنیست واینک تنها به عمده ترین انواع گردشگری پرداخته می شود.
2-3-1: گردشگری مذهبی
يكي از قديمي ترين انواع گردشگري كه ازجمله بزرگترين بخشهاي بازار سفر نيز به شمار مي رود گردشگري مذهبي است. مسلمانان چهارده قرن است كه همه ساله به منظور انجام فريضه حج و زيارت مرقد پيامبرخاتم از اقصي نقاط جهان به سوي مكه و مدينه رهسپار مي شوند. ميليونها تن از هندوان براي بجاي آوردن مراسم مذهبي خود و پاكسازي معنوي همه ساله خود را به كرانه هاي رود گنگ رسانيده وتن به آب مقدس آن مي سپارند. پس از توريسم تفريحي، اين نوع گردشگري از طرفداران بسياري برخوردار است وجود اديان اسلام و قبله آنها مكه، و شهرمقدس مشهد، مسيحيت و يهوديت (سرزمين بيت المقدس و واتيكان)، بودا و شينتو در هند و چين و ژاپن و كامبوج و زرتشت در ايران (كوه چك چك) در يزد مهمترين نقاط گردشگري زيارتي مي باشد. سالانه ميليون ها نفراز سراسر دنیابراي اداي مراسم مذهبي به اين شهرها سفر مي كنند. (رنجبريان، زاهدي، 1388: 64)
2-3-2: گردشگری بیابانی
گردشگری بیابانی برای آن دسته از گردشگران که علاقه به سفر به نواحی خشک و گرمسیر را دارند و یا رویای سفر بر کوهان شتر را در سر می پرورانند و یا قصد تحقیق در مورد خاک، موجودات زنده و آب و هوای نواحی بیابانی را دارند اهمیت دارد. ایران با درا بودن ۲ صحرای بزرگ لوت و دشت کویر از این لحاظ نیز برای گردشگری جاذب است اما عملاً اقدام مناسبی از سوی متولیان گردشگری ایران در این خصوص صورت نگرفته است، بسیاری از خارجیان را عقیده بر این است که ایران کشوری بیابانی است اما چندان اطلاعی از این بیابان

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع اکوتوریسم، توان های محیطی، اوقات فراغت، محیط زیست Next Entries منبع پایان نامه با موضوع برنامه ریزی گردشگری، جامعه آماری، گردشگری فرهنگی، صومعه سرا