منبع پایان نامه با موضوع فیزیولوژی، سیستم عصبی، افراد سالمند

دانلود پایان نامه ارشد

است به دلیل تحریک عصب قطع شده در ناحیه قطع اندام به وجود آید اما درد روانی معمولاً با دلایل عاطفی همراه است و معمولاً بیمار زمینه طولانی از شکایت درد واقعی دارد (1).
همان طور که قبلاً ذکر شد درد تجربه ای کاملاً ذهنی و منحصر به فرد است و حس آن از فردی به فرد دیگر تفاوت دارد. یکی از مهم ترین مواردی که بر حس و واکنش به درد مؤثر است، آستانه و تحمل درد در افراد است. آستانه درد نقطه تشخیص درد توسط هر فرد است، به عبارتی دیگر حداقل میزان دردی است که توسط فرد درک می شود. در شرایط یکسان و در صورت سلامت سیستم اعصاب مرکزی و محیطی، آستانه درد افراد مختلف یکسان می باشد، اما در صورت وجود بافت آسیب دیده، همان تحریکی که در قبل باعث درد خفيف مي شد یا دردی احساس نمی شد، می تواند باعث درد شدید شود. وضعیت هوشیاری فرد هم در آستانه درد موثر است (12).
تحمل درد به معنای مقدار و مدت زمان تجربه درد تا قبل از جستجوی درمان توسط فرد است. افراد از نظر تحمل درد متفاوت هستند هرچند كه درد خفیف نسبت به درد شدید، مدت زمان بیشتری تحمل می شود (4). تحمل درد واکنشی اکتسابی است و حتی در یک مددجو در اوقات مختلف فرق می کند و دارای جنبه های عاطفی و شناختی است. به گونه ای که آگاهی فرد از شرایط جسمی خویش، وجود عواملی در محیط برای کنترل و تسکین درد و همچنین پیش بینی درد در مرحله قبل از جراحی باعث تحمل بهتر درد توسط فرد می شود. از طرف دیگر اضطراب ناشی از کاهش قدرت حرکتی، ایزوله بودن، دوری از اقوام و خویشان، عدم اطلاع از بیماری، باعث تحمل کمتر درد توسط فرد می شود (15). بنابراین با وجود اینکه قشر مغز، مسئول تجزیه و تحلیل درد است، اما تفسیر نوع، کیفیت و معنای درد تحت تأثیر عواملی چون شخصیت، حالات جسمی، روانی و انگیزشي، وضعیت محیطی و تجربه فرد قرار دارد (2).
عوامل موثر بر حس و تفسیر درد در سه دسته عوامل فیزیولوژیک، روانی و متغیرهای فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار می گیرند. متغیر های فیزیولوژیک موثر بر درد شامل جنس و سن و ترتیب تولد می باشند. بدین گونه که زنان حساسیت بیشتری نسبت به درد نشان می دهند و یا درک کودکان و افراد سالمند از درد نسبت به افراد عادی کمتر است و هم چنین افرادی که بچه اول خانواده هستند، به دلیل برخورد خاص والدین نسبت به درد آنها در کودکی، تحمل کمتری نسبت به درد خواهند داشت (15).
شخصیت و متغیرهای رواني نیز بر حس درد موثر هستند. افراد عصبی و تند خو معمولاً درد را شدیدتر و افراد آرام درد را خفیف تر حس می کنند. تجربه قبلی فرد از درد نیز به هنگام بروز درد فعلی نباید نادیده گرفته شود (11). متغیرهای فرهنگی و اجتماعی نیز از عوامل مؤثر بر حس درد می باشند. برای مثال هر چه آگاهی فرد در مورد درد بیشتر باشد، تحمل درد بیشتر است. اعتقادات و ارزش های دینی نیز عامل مهمی در تحمل درد محسوب می گردند (42).
نکته حائز اهمیت آن است که درد خود نشانه ای است که می تواند با علائم و نشانه های دیگری همراه شود که مشخص ترین آنها علائم همراه با تغییر در شاخص های فیزیولوژیکی چون فشار خون، تعداد نبض، تعداد تنفس و میزان متابولیسم است. این علائم معمولاً به دلیل وجود سازگاری، در درد مزمن دیده نمی شوند (41).
از طرف دیگر عدم تسکین درد موجب بروز پاسخ های متابولیک و نورواندوکرین و یک وضعیت کاتابولیک می شود که طی آن انرژی ذخیره شده برای تامین انرژی ارگان های حیاتی و بافت آسیب دیده مصرف می شود (4). این پاسخ به عنوان پاسخ به استرس شناخته شده است که موجب اثرات متابولیک زیادی می گردد. تعدادی از این اثرات شامل افزایش میزان متابولیسم، مصرف اکسیژن، گلوکز خون و اسید چرب آزاد و آزاد سازی لاکتات و کتون ها در خون می باشند. شدت این تاثیرات به درجه و مدت آسیب بافت وابسته است. بنابراین درد تسکین نیافته به طور معمول باعث کاهش انرژی و عوارضی می شود که بر کیفیت زندگی تاثیر گذاشته و با اضطراب و اختلال در مفهوم از خود همراه می شود (43).
پاسخ های کلامی و غیر کلامی نیز از علائم رفتاری قابل مشاهده در درد حاد و مزمن می باشند. پاسخ ها رفتاری، کلامی و ذهنی بوده و مراقبین بهداشتي باید به این پاسخ ها توجه داشته باشند. در افراد فاقد توانایی کلامی مانند بچه ها پاسخ های غیر کلامي؛ مانند مالش نواحی دردناک، اخم و …، ممکن است جهت بررسی وجود درد راهنمای خوبی باشند. اما امکان تعیین دقیق محل، نوع، مقدار درد و نحوه تغییر آن با زمان با این نوع پاسخ موجود نیست (11).
علاوه بر موارد فوق، انجام کارهای روزمره نیز به دلیل افزایش درد به دنبال فعالیت فیزیکی، ممکن است مختل گردد. خواب فرد دچار مشکل شده و این اختلال خود باعث حس درد بیشتر می شود و از طرف دیگر درد تسکین نیافته باعث اختلال در عملکرد خانواده و کاهش فعالیت جنسی می شود. بنابراین واضح است که درد یک پدیده چند بعدی است که نیاز به بررسی چند بعدی دارد (2).
فرآیند اداره درد به عنوان پنجمین علامت حیاتی انسان، همانند دیگر فرآیندهای مهم مراقبتی نیازمند ارزيابي مداوم و مکرر كيفيت است. مرکز تحقیقات کیفیت مراقبت بهداشتی نیز توجهات بالینی مرتبط با اداره درد را به صورت بررسی درد با استفاده از یک مقیاس نمره دهی، اجرای سریع مسکن ها به همراه روش های غیر دارویی مانند وضعیت دادن مناسب برای کاهش درد و تامین راحتی بیماران ارائه نموده است (18). در حقیقت پرستاران با آگاهی از سه جزء تجربه، درک، دریافت و واکنش به اداره درد می پردازند که در سه بخش بررسی، مداخله و ارزیابی درد خلاصه می شود.
البته ماهیت کاملاً ذهنی درد، بررسی و اداره آن را به صورت یک چالش درآورده است (1). زیرا توصیف درد کاری بسیار پیچیده بوده و این حقیقت که مردم برای توصیف درد خود از کلمات مختلف استفاده می کنند بر پیچیدگی آن می افزاید (35). بنابراین بررسی و اداره درد مستلزم ارتباط خوب و موثر با فرد دچار درد می باشد (1). اگر درد به طور موثر ارزیابی نشود، قابل کنترل نخواهد بود. از طرف دیگر تجربه دو فرد از یک درد دقیقاً مشابه نیست. ضروری تر از همه، باور پرستار است که بداند درد بیمار حقیقی است، پرستاران با قبول و به عهده گیری ارزیابی موثر درد، خود نیز سود می برند، زیرا آن ها درک بهتری از درد یا ماهیت آن به دست آورده و جوابگویی بیشتری برای اداره درد خواهند داشت (10).
در هر حال بررسی کامل درد باید با جمع آوری کلیه اطلاعات ذهنی و عینی در زمینه پاسخ های فیزیولوژیک، عاطفی و رفتاری فرد به درد، با توجه خاص به داده های ذهنی مرتبط با کیفیت، محل، شدت، زمان، عوامل ایجاد کننده و همچنین عوامل تشدید کننده و تسکین دهنده درد انجام شود(41).
مددجویان در بیان کیفیت درد ممکن است واژه های مختلفي را چون احساس بریدگی با چاقو یا شبيه چکش زدن برای توصیف درد بکار برند (43). محل درد نیز باید دقیقاً مشخص گردد. درد سطحی و همچنین درد ناشی از عضلات، استخوان ها، مفاصل و عروق خونی به خوبی دارای محل مشخصی است (11). شرح دقیق زمان وقوع درد و طول مدت درد و همچنین دفعات آن نیز اهمیت دارد. از مهمترین عوامل ایجاد کننده درد، فعالیت بیمار است. دانستن این مسئله که چه فعالیتی درد را افزایش می دهد یا چه اقداماتی باعث تسکین درد می شود، نیز مهم خواهد بود (4). شدت درد احساس شده توسط بیمار نیز در تعیین نیازهای وی و تدابیر درماني پرستاری ضروری نقش خواهد داشت. خوشبختانه امروزه مقیاس های اندازه گیری متعددی برای سنجش شدت درد موجود است که به تعدادی از آن ها در زیر اشاره شده است :
مقیاس دیداري توصیف ساده شدت درد

درد غیر قابل تحمل درد خیلی شدید درد شدید درد متوسط درد ملایم عدم وجود درد
2. مقیاس دیداری عددی شدت درد
درد شدید درد متوسط درد ملایم

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
درد غیر قابل تحمل عدم وجود درد
3. مقیاس سنجش دیداری درد جانسون : این مقیاس دارای دو انتهاست که یک طرف آن عدم وجود درد و در طرف دیگر آن غیر قابل تحمل ترین شدت درد قرار می گیرد. هر مقیاس شامل یک خط 100 میلی متری می باشد که از عدم درد شروع شده تا بیشرین مقدار احساس درد پایان می یابد.

درد غیر قابل تحمل عدم وجود درد
بررسی و شناخت درد نیاز به گردآوری داده های عینی نیز خواهد داشت. ابروهای گره کرده، افتادگی لبها، عضلات منقبض صورت، زانوهای جمع شده به طرف شکم، عدم تحرک، عرق فراوان، رنگ پریدگی، اسپاسم عضلات، تحریک پذیری، بد رفتاری نسبت به دیگران، بی خوابی و افزایش حساسیت نسبت به محرک های محیطی (سر و صدا، چراغ های روشن) از جمله داده های عینی نشان دهنده درد هستند (43).
اطلاعات کسب شده توسط پرستار در مرحله بررسی درد، باید جهت بررسی مجدد و ارتقاء آن ثبت شده (14) و برای تعیین اهداف اداره درد مورد استفاده قرار گیرند. هدف درمانی در مورد تعدادی بیماران می تواند رفع کامل درد و در برخی دیگر کاهش شدت دوره یا تناوب و دفعات درد و کاهش اثرات منفی آن بر بیمار باشد. در هر حال اهداف تعیین شده باید برای بیمار بازگو شده و به تایید وی برسند (35).
در کل بیمار حق دارد که بررسی و اداره مناسب درد را داشته باشد. از این رو فرد بررسی کننده باید دارای شایستگی و آگاهی کامل در زمینه بررسی و اداره درد باشد. علاوه بر آن بیمار باید در اداره درد مشارکت داشته باشد. از این رو بیمار و خانواده اش نیاز به آموزش درباره اداره موثر درد دارند (14).
پس از بررسی کامل درد و شناسایی عامل ایجاد کننده آن و همچنین اهداف درمانی_مراقبتی، روش درمانی مناسب برای تسکین آن انتخاب می شود که می تواند به یکی از انواع دارویی و غیر دارویی یا هر دو باشند (3). مداخلات دارویی جزء اصلی درمان هستند اما فوائد مداخلات غیر دارویی تسکین درد را نباید نادیده گرفت (44).
درمان های دارویی با استفاده از داروهای غیر مخدر، مخدر و ضد دردهای مکمل اعمال می شود. داروهای غیر مخدر شایع ترین داروهای مسکن مورد استفاده در تسکین درد می باشند که استامینوفن و ضد التهاب های غیراستروئیدی در این دسته قرار دارند. استامینوفن آستانه درد را افزایش می دهد و جریان سمپاتیکی را از مرکز تنظیم کننده دمای هیپوتالاموس کاهش می دهد. این دارو دارای اثر ضد التهابی کم و اثر آنتی بیوتیکی ضعیفی است که با عوارض جانبی خاصی چون جوش، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، سرگیجه، لتارژی، لرز و اسهال نیز همراه می باشد (45).
داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند آسپیرین، ایپوبروفن و کتورولاک31 نیز از جمله داروهای غیر مخدر هستند که روی سیستم عصبی محیطی تاثیر دارند و درد را با مهار سنتز پروستاگلندین ها کاهش می دهند. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در تسکین درد خفیف و مزمن کاربرد دارند و همراه مخدر ها برای درمان درد متوسط تا شدید بکار می روند. البته این داروها با مهار سنتز پروستاگلندین ها و عملکرد سیکلواکسیژناز32 می توانند باعث زخم معده شوند (41).
مخدرها دسته دیگری از داروهای تسکین دهنده درد هستند. خاصیت ضد درد آنها توسط اتصال آنها به گیرنده های اپیوئید در سیستم عصبی مرکزی به خصوص مغز و طناب نخاعی اعمال می گردد. این دسته دارویی به دو صورت آگونیست های اپیوئید (مورفین، مپریدین، کدئین) و آگونیست– آنتا گونیست اپیوئید (بوپرونورفین و

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع سیستم عصبی، درد مزمن، فیزیولوژی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع عروق کرونر، لمس درمانی، موسیقی درمانی