منبع پایان نامه با موضوع فشار روانی، بیماران مبتلا، روان شناختی، افراد مبتلا

دانلود پایان نامه ارشد

بیماران مبتلا به سرطان، كمك كند تا تأثيرات رواني منفي بيماريشان را به كمترين مقدار برسانند(بالجانی و همکاران،1390).
2-1. بيان مسأله
حوادث ضربه ای3همواره در كمين بشر بوده است به طوري كه تعداد زيادي از افراد درطول زندگي خود حداقل يك بار با رويداهاي مهلك مواجه مي شوند. وازكيوز4و همكاران (2005) مدعي هستند كه حوادث ضربه اي در بيش از 50 درصد (در فراخناي زندگي) به وقوع مي پيوندد، درحالي كه جوزف5و لاينلي6 2008) معتقدندكه قرار گرفتن در معرض حوادث ضربه اي و شديداً تنش زا مي تواند اثرات شديد و حادي را به دنبال داشته باشد؛ اما فقط يكي از اثرات اين نوع تجارب به موقعيت هاي آسيبي همانند اختلال استرس پس از ضربه7، افسردگي و مانند آنها منتهي مي شود. در اين راستا، مهنرت8 وكوچ9 (2007) گزارش كرده اند كه ميزان بروز اختلال استرس پس از ضربه در افراد دچار ضربه شده (مخصوصاً سرطان) بين صفر تا 6 درصد است.
جوزف و لاينلي (2008) بر اين باورند كه پرداختن به اثرات انطباقي ضربه يك تغيير پارادايمي بالقوه مهم در گستره ي ضربه شناسي است، چون بر خلاف تصور قبلي، ضربه به عنوان وسيله ي آسيب به جسم، ذهن و روابط بين فردي، اثرات انطباقی حوادث ناشی از ضربه را به موضوعاتی می تواند منجر به اثرات متفاوتی و متنوعی گردد، از جمله این اثرات می توان به اثرات انطباقي نظیر منفعت يابي10، برومند شدن11، آگاهي وجودي تعالي يافته12، منافع درك شده13، رشد پس از ضربه، رشد تخاصمي14، تغيير منزلت15، تجديدخود16، رشد مرتبط با فشار روانی17، پيشرفت كردن18 و كنار آمدن انتقالي19، مرتبط مي كند (جوزف و لاينلي، 2006).
عليرغم پيشرفتهاي قابل توجه علم پزشكي، همچنان سرطان به عنوان يكي از مهمترين بيماري هاي قرن حاضر و دومين علت مرگ و مير بعد از بيماري هاي قلب و عروق مطرح است. اين بيماري با تغيير شكل غيرطبيعي سلولها و از دست رفتن تمايز سلولي مشخص مي شود. در حال حاضر بيش از 7 ميليون نفر در جهان در اثر ابتلا به سرطان جان خود را از دست مي دهند و پيش بيني مي شود كه تعداد موارد جديد ابتلا تا سال2020 سالانه از 10 ميليون نفر به 15 ميليون نفر برسد(حسن پور و عزيزي، 1385). سرطان به عنوان يك بيماري فلج كننده و صعب العلاج در جامعه تلقي مي شود و فرد متعاقب تشخيص آن دچار اضطراب و افسردگي ناشي از ترس غير واقعي از مرگ و انزواي اجتماعي مي گردد، به طوري كه ضرورت بستري مكرر و نگراني هاي مداوم براي بيماران و خانواده هاي آنها، فرد را به سمت و سوي اختلالات رواني مي كشاند (رحیمیان بوگر،1386).
سرطان ضمن ايجاد مشكلات جسمي براي مبتلايان، سبب بروز مشكلات متعدد اجتماعي و رواني براي آنها نيز مي شود كه در اين ميان واكنش هايي مثل انكار، خشم و احساس گناه در اين بيماران مشاهده مي شود. گروهي از محققين ايتاليايي با مطالعه بيماران مبتلا به سرطان در محدوده سني 18 تا 65 سال دريافتند، مهمترين عامل مربوط به سلامت روان كه بر كيفيت زندگي آنها اثر داشته است، اضطراب مي باشد و در صورتی که سن افراد مبتلا به سرطان بالاي 50 سال بوده و آنها از سطوح تحصيلي پايين و عدم اشتغال به كار برخوردار باشند، كيفيت زندگي این بيماران نامطلوب مي شود (کالهون20 و تدیسکی21،2006).
نگرشها در هدايت رفتار انسانها به سوي اهداف، آگاهي از پيامدهاي آن و پردازش مؤثر اطلاعات پيچيده درباره محيط زندگي نقش به سزايي دارند. به طور كلي نگرش افراد يك جامعه نسبت به مسايل اجتماعي به منزله تعيين كننده نيت عمل افراد در برخورد با مسايل اجتماعي مي باشد. از عمده مسايل مطرح در هر جامعه مسأله سلامتي آن جامعه مي باشد. يكي از مسايل مهم و پيچيده سلامتي در كشور ما وجود بيماري سرطان مي باشد. بیماران مبتلا به سرطان، اغلب موارد با دو مسأله عمده روبرو هستند. اول، این که، باید با علائم جسمی بیماری خود که می تواند بر حسب نوع بیماری، متفاوت باشد، کنار بیایند. این علائم می تواند روی شغل، زندگی مستقل و رضایت از زندگی این افراد تأثیر بگذارد. دوم، این که، باید با علائم روان شناختی سرطان (مانند، فشار روانی، اضطراب، افسردگی، و …) سازگاری و انطباق پیدا کنند. حتی افرادی که علائم جسمی بیماری خود را به نحو خوبی تحت کنترل در آورده اند نیز در سازگاری روان شناختی با بیماری سرطان دچار مشکل می باشند. بنابراین اغلب بیماران مبتلا به سرطان، اعتماد به نفس خود را از دست می دهند.
با توجه به تغییراتی که در حوزه مفهوم سازی فشار روانی صورت گرفته است، امروزه پیامدهای مثبت و منفی ناشی از فشار روانی دو فرآیند موازی هستند که از تجربه فشار روانی حاصل می شوند و تعالی و رشد در کنار درماندگی وجود دارد. بنابراین فشار روانی می تواند به منزله تسهیلگرهایی در قلمرو رشد و تحول شخصی عمل کند (کالهون22 و تدیسکی23،2006).
عمده تحقیقات گذشته روی پیامدهای منفی فشارهای روانی تمرکز نموده اند، ولی شواهد روزافزونی مبنی بر تغییرات مثبت دریافت شده از این رویدادها، وجود دارد (بونانو24،2005؛ کالهون و تدیسکی،2006). نتایج تحقیقات جدید نشان می دهد که برای بسیاری از افراد بحران ها به منزله ی تسهیلگری، عمل می کند که موجب افزایش مقاومت، منابع فردی و اجتماعی، مهارت های مقابله ای جدید و به طور کلی رشد و تحول فردی می گردد (موس25و شفر26،1998). پدیده تغییر مثبت ناشی از چالش با فشار روانی، با اصطلاحات متفاوتی مانند تعالی پس از ضربه ای، رشد پس از ضربه، رشد وابسته به فشار روانی، فواید دریافتی، دستاوردهای مفید و سازگاری مثبت، توصیف شده است (شاو27، جوزف و لینلی،2005).
زولنر28 و مارکر29 (2006) معتقدند که، «رشد پس از ضربه، به تجربه تغییرات معنی دار مثبت ناشی از مخاطرات مربوط به مواقع فوق العاده بحرانی زندگی گفته می شود». با این ترتیب، مخرج مشترک تعریفهای به عمل آمده تغییرات مثبتی است که افراد بعد از ضربه از خود گزارش می دهند.
شخصیت30، اشاره دارد به الگوهای متمایز و اختصاصی تفکر، هیجان و رفتار هر آدمی که شیوه و سبک تعامل او را با محیط های فیزیکی، اجتماعی، جسمی و درونی می سازد. اولین وظایف روان شناسی شخصیت، توصیف تفاوت هایی است که افراد را از یکدیگر متمایز می کند. تعاریف بسیاري از شخصیت ارایه شده است که می توان به طور کلی آنها را به چهار دسته تقسیم کرد؛ 1) تعاریفی که روي فردیت و یگانگی افراد تأکید می کنند؛ در این تعاریف، شخصیت شامل خصوصیاتی است که افراد را از یکدیگر متمایز می نماید، 2) تعاریفی که بر ساختارها و سازه هاي درونی و فرضی تأکید می ورزند؛ در این گونه تعاریف، رفتارهاي آشکار، بخش کمی از تعریف را تشکیل می دهد، 3) تعاریفی که بر ساختارها و سازه هاي بیرونی و رفتارهای قابل مشاهده تأکید می کنند؛ در این مفهوم شخصیت شامل انتزاع هایی است که از رفتارهاي آشکار و مشاهدات رفتاري اخذ شده است، 4) تعاریفی که روي تاریخچه ي زندگی و مراحل رشد تأکید دارند؛ که در این دیدگاه، شخصیت حاصل رویدادهاي درونی و بیرونی است (کاستا31و مک کری32، 1992).
نظریه پنج عاملی شخصیت که به پنج عامل بزرگ33 نیز معروف است، از سوی دو روان شناس ساکن آمریکا به نام های کاستا و مک کری در اواخر دهه 80 میلادی ارائه شد و در اوایل دهه 90 مورد ارزیابی مجدد قرار گرفت. کاستا و مک کری (1992)، پنج عامل شخصیت را به عنوان تمایلاتی مبنایی که زمینه زیستی دارد، معرفی کرده اند. این تمایلات اساسی، آمادگی هاي عملی و احساسی به گونه اي خاص است و به طور مستقیم تحت تأثیر محیط قرار ندارد. نظریه آنها با تکیه بر یافته هایی که ارثی بودن عامل ها را نشان می دهند و از وجود زیر بنای زیستی برای آنها حکایت دارند، نتیجه می گیرد که این عوامل باید از ساختارها و فرایندهایی زیستی مانند، موقعیت خاص ژن ها، برخی مناطق مغزی (مثلاً، بادامه)، برخی انتقال دهنده های عصبی، هورمون ها و غیره سرچشمه گرفته باشند (جان و سریواستاوا،۱۹۹۹).
پنج عامل بزرگ شخصیت، عبارتند از، روان رنجورخویی34(N) یا پایداری هیجانی، برون گرایی35(E) یا فعالیت، باز بودن36 به تجربه(O) یا فرهنگ یا روشنفكری، توافق پذیری37 یا همسازی (A)، وجدانی بودن38 یا وظیفه شناسی(C) (کاستا و مک کری، 1992).
با در نظر گرفتن نتايج حاصل از رويکردهای جدید و نيز تغيير نگرش، در پژوهش های رشد پس از ضربه از مشکل نگر به پیشگیری و کاهش اثرات روان شناختی بیماری سرطان بر روی افراد مبتلا، اکنون مهم به نظر می آيد که بدانيم، ویژگی های پنج گانه شخصیتی، اعتقادات مذهبی و رشد پس از ضربه چه رابطه ای با هم دارند و این عوامل چه نقشی در ساختارهای روان شناختی بیماران مبتلا به سرطان دارد؟ آیا ویژگیهای پنج گانه شخصیت و اعتقادات مذهبی می توانند رشد پس از ضربه را پیش بینی کنند؟ بنابراین محقق بر آن است تا به بررسی مسأله اینکه آیا هیچ کدام از ویژگی های پنج گانه شخصیت و عوامل مذهبی، توانایی پیش بینی رشد پس از ضربه در افراد مبتلا به بيماري سرطان را دارند یا خیر؟ بپردازد. این مطالعه با هدف بررسی پیش بینی رشد پس از ضربه در بیماران مبتلا به سرطان از روی ویژگی های پنج گانه شخصیت و اعتقادات مذهبی در ایران انجام شده است.

3-1. اهمیت و ضرورت تحقيق
اطلاع يافتن از ابتلا به سرطان براي هر فردي يك تجربه غافلگيركننده و نگران كننده است. در واقع با آگاهي يافتن از ابتلا به بيماري بدخيم و تهديدكننده حيات (سرطان)، درك افراد از زندگي تغيير مي كند و تلاش مي شود بيمار با اين وضعيت سازگار گردد. در بيماران مبتلا به سرطان، دسترسي به منابع مناسب حمايتي در سازگاري مؤثر با بيماري تأثيرگذار است ( وایلر39و هانتیکاینن40، 2005).
پيامدهاي رواني بیماری سرطان و درمان آن، موضوع بسياري از فعاليتهاي پژوهشي بوده است. در اين راستا، رويكرد شناختي- رفتاري از جمله رويكردها در روان شناسي است كه توجه پژوهش گران و روان شناسان را در چند دهه ي اخير به خود جلب كرده است. اين رويكرد مي تواند به بيماران كمك كند تا تأثيرات رواني منفي بيماريشان را به كمترين مقدار برسانند. حمايت تجربي قوي درباره ي كاربرد درمان شناختي- رفتاري براي مشكلات رواني شايع در بيماريهاي جسمي، با ارائه مراقبت بهداشتي نوين و تأكيد بر درمان هاي داراي حمايت تجربي، كاملاً هماهنگ است. تاكنون مدلهاي شناختي- رفتاري و دستورالعمل های درماني آن براي شمار زيادي از اختلالات رواني و بيماري هاي مزمن پزشكي، از جمله سرطان تدوين شده است و بسياري از آنها در پژوهش هاي باليني مؤثر شناخته شده اند (گرير41و همكاران، 1988).
رشد روز افزون بیماری سرطان و تأثیر آن بر روی ساختار روان شناختی افراد مبتلا، محققان را بر آن داشته تا با توجه به نو بودن پژوهش، به مطالعه جنبه های بالا بردن سطح امید به زندگی در بیماران مبتلا به سرطان بپردازند و از نظرات صاحب نظران در این زمینه استفاده نمایند.
«رشد پس از ضربه» به عنوان «تجربه تغییرات روان شناختی مثبت ناشی از چالش با رویدادهای استرس زا» توصیف می شود. افرادی که با فشار روانی روبرو می شوند، ممکن است تغییرات معناداری را در مقوله های مختلف زندگی، مانند افزایش توانمندی برای درک ارزش زندگی و افزایش اهمیت دادن به مقوله های معنوی و مذهبی تجربه کنند (کالهون و تدیسکی،2001).
جنبه هایی از عقاید و مناسک مذهبی و معنوی به طور گسترده ای با بهزیستی رابطه دارد، بنابراین معقول است که انتظار داشته باشیم مذهب و معنویت در چگونگی سازگاری افراد با رویدادهای ضربه آمیز و فشارزا نقش داشته باشند (شاو و جوزف،2004). استفاده از مذهب به افراد کمک می کند تا با اثرات منفی رویدادهای استرس زا مقابله کنند و دریافتن هدف و معنا در این رویدادها، حتی زمانی که بنظر بی معنا هستند، به آنها یاری می رساند (فولکمن42 و موسکوویتز43،2000). البته لازم به ذکر است، تعیین علت و معلول در این موضوع به راحتی قابل جواب دادن نیست. پاسخ گویی به اینکه آیا افراد مذهبی بعد از ابتلا به ضربه، رشد پس از ضربه پیدا می کنند یا ضربه باعث می شود افراد مذهبی شوند، تنها از طریق مطالعات طولی امکان پذیر می باشد. حال با توج

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع رگرسیون، رگرسیون چندگانه، افراد مبتلا، جمعیت شناختی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع صفات شخصیت، تحلیل عامل، تحلیل عاملی، روان رنجورخویی