منبع پایان نامه با موضوع فارسی باستان، فارسی میانه، فعل مضارع، هند و اروپایی

دانلود پایان نامه ارشد

اشکاني ترفاني: dyz (نيبرگ، 1974: 64). فارسي نو: -diz. 29

[glwtm’n] gar©dm¦n: گرودمان، بهشت برين
اسم
اوستایی: ريشه‌ي gar-5gar©.dÆm¦na-/gar©.nm¦na-: “خانه‌ي بهشت” (بارتولومه، 1904: 512). پهلوي اشکاني: garÛm¦n (بويس، 1977: 42). 21، 23، 39

[g’ywkmlt] Gay©mard: کیومرث، اولین انسان
اسم خاص
اوستایی: gay©marÆtan-: “زندگی میرنده” (بارتولومه، 1904: 503). فارسی میانه: Gehmurd (بويس، 1977: 43). پازند: Gay©mard. فارسی نو: Gayªmart (نيبرگ، 1974: 82). 19،5،4

[gyh’n] g§h¦n: کیهان، جهان
اسم
از ریشه‏ی gay-: “زندگی کردن” (در مورد این ریشه نک. zīwistan). از صورت اوستایی: ga§θ¦n¦m که حالت اضافی جمع واژه ga§θ¦- است (بارتولومه، 1904: 476). فارسی باستان: gaiθ¦- (کنت، 1953: 182). پهلوی اشکانی ترفانی: g§h¦n (بويس، 1977: 43). پازند: g§h¿ (نيبرگ، 1974: 82). فارسی نو: jih¦n,gih¦n, g§h¦n: “کیهان، گیهان”. 47،34،12،10،9،7،4

[gyh’nyk’n] g§h¦nīg¦n: جهانيان، عالميان
اسم جمع: g§h¦nīg + ¦n
نك. g§h¦n. 2

[glptn’ OHDWN-tn’] griftan: گرفتن، ستاندن، اندازه‌گيري كردن
مصدر. grift- (ماده‌ي ماضي) + -an (پسوند مصدرساز). ماده‌ي ماضي: grift و ماده‌ي مضارع gīr-.
ایرانی باستان: ریشه‏ی: *grab-: “گرفتن” (چئونگ، 2007: 119). هند و اروپایی: ریشه‏ی *ghreb-: “گرفتن” (پوکرنی، 1959: 455). سنسکریت: ریشه‏ی gra (b)h-1: “گرفتن، به دست آوردن” (مایرهوفر، 1986: 505). فارسی باستان: ريشه‌ي grab-: “گرفتن” (کنت، 1953: 183). اوستایی: ریشه‏ی grab-: “گرفتن” (بارتولومه، 1904: 526). فارسي ميانه ترفاني: gīr- (ماده‌ي مضارع)، grift- (ماده‌ي ماضي) (هنينگ، 1977: 205)؛ پهلوي اشکاني ترفاني: grīw- (ماده‌ي مضارع)، grift- (ماده‌ي ماضي) (گيلن، 1966: 89). فارسي ميانه كتيبه‌اي و پهلوي اشکاني كتيبه‌اي: gīr- (ماده‌ي مضارع)، grift (ماده‌ي ماضي) (ژينيو، 1972: 29). پازند: gīr, griftan (نيبرگ، 1974: 84). فارسي نو: گرفتن، گرفت، گير.
[OHDWN-yt] gīr§d: “مي‌گرفت، مي‌ستاند، جلوگيري مي‌كرد”. فعل مضارع اخباري سوم شخص مفرد. 30

[BSLYA] g©øt: گوشت
اسم
اوستایی: gav- (بارتولومه، 1904: 504). فارسي ميانه مانوي: pit- (بويس، 1977: 77). پازند: g”sht (رضايي باغ‌بيدي، 1391: 108). فارسي نو: g©øt (نيبرگ، 1974: 84). 412

[gl’myk-tl] gr¦mīg-tar: گرامی‏تر
صفت تفضیلی: gramīg (صفت) + -tar پسوند صفت تفضیلی‏ساز
اوستایی: ریشه‏ی gar-2 (بارتولومه، 1904: 512). فارسی میانه: gr¦mīg (بويس، 1977: 42). پازند gar¦mī مشتق از *garamna-*gar¦m (نيبرگ، 1974: 81). 1

[gyw’k] gy¦g: جاي
اسم
فارسي ميانه: gy¦g (بويس، 1977: 43). پازند: g¦, j¦i و فارسي نو: *viv¦ka-:j¦ (نيبرگ، 1974: 83). 42،39

[HYA] gy¦n: جان
اسم
اوستايي: vy¦n¦- (بارتولومه، 1904: 1478). فارسي ميانه و پهلوي اشكاني: gy¦n (بويس، 1977: 43). پازند: j¿n و فارسي نو: j¦n (نيبرگ، 1974: 106). 2

h

[7] haft: هفت
عدد
اوستایی: hapta- (بارتولومه، 1904: 1765). پهلوي: haft- (هرن، 1974: 246). فارسي ميانه و پهلوي اشكاني: haft (بويس، 1977: 45). 31، 322، 38

[hKlc] hagriz: هرگز
اسم
اوستایی: hakÆrÆt (بارتولومه، 1904: 1742). فارسي باستان: hakaramØiy- (كنت، 1953: 212). فارسي ميانه: hagariz (بويس، 1977: 45). پهلوي- پازند: hargiz-,hargi¬- (هرن، 1974: 244). پازند: hargizi-ca، فارسي نو: hargiz (نيبرگ، 1974: 90). 453

[hm] ham: هم
اسم
فارسی باستان: ham- (کنت، 1953: 213). اوستایی: h¿m (بارتولومه، 1904: 1772). فارسي ميانه ترفاني و پهلوي اشکاني ترفاني: ham- (بويس، 1977: 45). پهلوي: ham- (هرن، 1974: 246). فارسي نو: هم. 24، 30، 38
[hm’k] ham¦g: همه
صفت و ضمير مبهم
از صورت باستاني: *ham¦ka- (نيبرگ، 1974: 90). فارسی باستان: hama- (کنت، 1953: 213). اوستایی: hama-, hÇm, h¿m- (بارتولومه، 1904: 1773، 1807). فارسي ميانه و پهلوي اشکاني: h¦m¦g-, ham¦g- (بويس، 1977: 44، 45). پازند: ham¦- (نيبرگ، 1974: 90). فارسي نو: همه. 35، 39، 47

[hmpwrskyh] ham-pursagīh: مشاوره، همپرسگي
اسم معني: ham (پيشوند: “هم، با”) + purs- (ماده‌ي مضارع از مصدر pursīdan) + -ag (پسوند اسم و صفت‌ساز) + -īh (پسوند اسم معني‌ساز)
در مورد جزء اول اين واژه نك. ham-ay¦rīh و در مورد purs- نك. pursīdan. 24

[hngyhtn’] hang§xtan: انگیختن
مصدر: hang§z-, hang§xtan برانگیختن، تحریک کردن، تهییج کردن. ماده‏ی ماضی: hang§xt- و ماده‏ی مضارع: hang§z. احتمالاً ایرانی باستان: ریشه‏ی: *kaiklg- به معنی “حرکت کردن” با پیشوند ham-: “انگیختن، تحریک کردن” (ابوالقاسمی، ماده‏ی فعل: 33). گرشویچ با توجه به صورت فارسی میانه‏ی مانوی hag¹§n- آن را مشتق از *θwazga- دانسته و با اوستایی aøÆ-θw©zga-tÆma-: “بسیار برانگیزانده‏ی اشه” پیوند می‏دهد بارتولومه “انگیختن” فارسی را مشتق از ریشه‏ی va§g: “تاب دادن، چرخاندن” می‏داند. هُرن آن را با ham-v§xt مرتبط می‏داند (گرشویچ، 1971: 209؛ بارتولومه، 1904: 1313؛ هرن، 1974: 127). فارسی میانه مانوی و پهلوی اشکانی: hang¹§n-: “برانگیختن، تحریک کردن” (بویس، 1977: 45؛ مکنزی، 1926: 12). فارسي: انگیختن.
[QDM hngyØynd] abar hang§z§nd: “برانگیزند”: فعل مضارع اخباری سوم شخص جمع.41
[LALA hngyØynd] ul hang§z§nd: “برانگیزند، برانگیزانند”. فعل مضارع اخباري، سوم شخص جمع.42

[KRA] har: هر، همه، هر يك
ضمير نامعين
اوستایی: haurva- (بارتولومه، 1904: 1790). فارسي باستان: haruva- (كنت، 1953: 214). فارسي ميانه و پارتي: harw (بويس، 1977: 47). پهلوي: har, har[vīsp] (هرن، 1974: 244). پازند، فارسي نو: harw- (نيبرگ، 1974: 96). 43

[8] Haøt: هشت
عدد. 27

[hc’lk] haz¦rag: هزاره
اسم: haz¦r (عدد) + -ag (پسوند اسم‌ساز)
سنسكريت: sahasra- (نيبرگ، 1974: 99). اوستایی: haza¥ra-: “هزار” (بارتولومه، 1904: 1796). فارسي ميانه ترفاني و پهلوي اشکاني ترفاني: haz¦r-: “هزار” (بويس، 1977: 50). پهلوي: haz¦r-, haz¦rak- (هرن، 1974: 244). 30

[hndwk’n] hindªg¦n: هندوستان، هندوها
اسم، جمع: hindªg (صفت: “هندوها”) + -¦n (پسوند جمع‌ساز). نك. hindªg.
اوستایی: hÆndu-, hindu- (بارتولومه، 1904: 1814). فارسي باستان: hindu- (كنت، 1953: 214). 28

[hwrdt] Hord¦d: خرداد، پنجمین امشاسپند، نگهبان آب، سومین ماه سال و ششمین روز ماه
اسم
اوستایی: hauruuat¦t-: “کمال” (بارتولومه، 1904: 1791). پازند: Averd¦d- (نيبرگ، 1974: 97). پهلوی اشکانی ترفانی: harwd¦d- (رضایی باغ‏بیدی، 1385: 187). فارسی نو: خرداد. در بيشتر بندها اين واژه وجود دارد.

[hlwm] hr©m: رُم، روم، بيزانس
اسم خاص
فارسي ميانه ترفاني: hr©m (بويس، 1977: 47)؛پهلوي اشکاني ترفاني: fr©m (رضايي باغ‌بيدي، 1385: 184). فارسي ميانه كتيبه‌اي: hr©m؛ پهلوي اشکاني كتيبه‌اي: fr©m (ژينيو، 1972: 23، 62). فارسي نو: روم. 13

[hwnøk] hunuøak: فرزند (اهريمن)
اسم
اوستايي: hunu- (بارتولومه، 1904: 1831). 19

[hwslw’] husr©: خسرو
اسم خاص
ایرانی باستان: *hu-sravah- (نيبرگ، 1974: 104). سنسکریت: su-öravas- (همان). اوستايي: haosravah- (بارتولومه، 1904: 1736). فارسی میانه: hu-srav: “خوش‌نام، خوش‌آوازه” (نيبرگ، 1974: 103). پازند: xusrªb (نيبرگ، 1974: 104). فارسي ميانه و پهلوي به عنوان صفت: *hu-srava-ka-hwsrwg (همان). فارسي ميانه مانوي: husr©g (بويس، 1977: 49). فارسی نو: خسرو. 14، 20، 21، 23، 312، 32، 33

[hwøn’k] H©øang: هوشنگ
اسم خاص
اوستايي: haoøya¥ ha-: “كسي كه منازل خوب فراهم مي‌سازد، بخشنده‌ي خانه‌هاي خوب” (بارتولومه، 1904: 1738). 7

[hwløytl] huø§dar: هوشیدر، اوشیدر
اسم خاص
اوستایی: uxøyat.ÆrÆta-: “پروراننده‏ی تقوی” (بارتولومه، 1904: 384). پازند: Huø§Ûar (نيبرگ، 1974: 104). 30

[hwløytdl’n] huø§dar¦n: اوشیدرها
اسم جمع: huø§dar- (اسم) + -¦n (پسوند اسم جمع‌ساز).
نك. huø§dar. 30

j-¬

[ym] ¬am: جم
اسم خاص
اوستایی: yam- (بارتولومه، 1904: 1263). 9، 10، 112

k

ka: کی (=چه وقت)، اگر، چون
حرف ربط، ضمير پرسشي
اوستايي: ka- “چه كسي؟، كدام” (ضمير پرسشي) (بارتولومه، 1904: 436). فارسي باستان: ka- “چه كسي؟” (ضمير پرسشي) (كنت، 1953: 178). فارسي ميانه ترفاني: ka “اگر، وقتي كه” (حرف ربط)، پهلوي اشكاني ترفاني: kaÛ “هنگامي كه، كجا؟ چه وقت” (بويس، 1977: 51). فارسي ميانه كتيبه‌اي: ka، پهلوي اشكاني كتيبه‌اي: kad (ژينيو، 1972: 16، 45). فارسي نو: ka “كه” (نيبرگ، 1974: 108، 109). 11، 33، 38، 39، 40، 412

[k’lpwt’wmnd] k¦lbod©mand: جسماني
اسم
k¦lbod (اسم) + ©mand (پسوند دارندگي).
فارسی ميانه: k¦lbīd. پازند: k¦lbud (نيبرگ، 1974: 110). فارسي نو: كالبَد. 33

[kn-tn’,HPlwn-tn’] kandan: كندن، حفر كردن
مصدر. kand- (ماده‌ي ماضي) + -an (پسوند مصدرساز). ماده‌ي ماضي: kand-، ماده‌ي مضارع: kan-
ایرانی باستان: ریشه‏ی: kan-1*: “كندن، حفر كردن” (چئونگ، 2007: 232). هند و اروپایی: ریشه‏ی *ken-: “كندن” (پوکرنی، 1959: 534). سنسکریت: ریشه‏ی khan-1: “حفر كردن” (مایرهوفر، 1986: 445). فارسی باستان: ريشه‌ي kan-1: “كندن” (کنت، 1953: 178). اوستایی: ریشه‏ی kan-2: “حفر كردن، كندن” (بارتولومه، 1904: 437). فارسي ميانه ترفاني: kand- (ماده‌ي ماضي) (هنينگ، 1977: 172)؛ پهلوي اشکاني ترفاني: kand- (ماده‌ي ماضي) (رضايي باغ‌بيدي، 1385: 189). پازند: xand-, xandan (نيبرگ، 1974: 111). فارسي نو: كندن، كند، كن.
[kn-t] kand: “کند، ویران و نابود،کرد” فعل ماضی سوم شخص مفرد. 11

[klp’n] karp¦n: روحانیون دشمن زردشت
karp: کرپ، عنوان طایفه‏ای از روحانیون مخالف زردشت.
اسم خاص
اوستایی: karpan- (بارتولومه، 1904: 454). سنسکریت: karp: “شیون کردن، بهانه آوردن” (چئونگ، 2007: 241). 35

[krtn’, OBYDWN-tn’] kardan: کردن، ساختن، انجام دادن
مصدر. ماده‏ی ماضی: kard- و ماده‏ی مضارع: kun-.
ایرانی باستان: ریشه‏ی: kar-: “کردن” مشتق است از هند و اروپایی: ریشه‏ی *kÅer-: “ساختن، شکل دادن” (پوکرنی، 1959: 2، 641). سنسکریت: ریشه‏ی kñ-: “کردن” (ویتنی، 1945: 21؛ مایرهوفر، 1992: 258). فارسی باستان: ریشه‏ی: kar-: “کردن” (کنت، 1953: 179). اوستایی: ریشه‏ی kar-1: “کردن” (بارتولومه، 1904: 444). فارسي ميانه مانوی: kun-“کردن، انجام دادن، ساختن” ماده‏ی ماضی: kird- (هنینگ، 1977: 202؛ بویس: 1977: 53). پهلوي اشکاني: kar-: “کردن”، ماده‏ی ماضی: kird-، مصدر kirdan (گیلن، 1966: 57؛ بویس، 1977: 52). فارسی میانه کتیبه‏ای: kun-: “کردن، انجام دادن”، ماده ماضی: kird (ژینیو، 1972: 19). پازند: kun, kardan (نيبرگ، 1974: 114). فارسي نو: کردن.
[krt] kard: “کرد”. فعل ماضی سوم شخص مفرد. 8، 92، 11، 12، 452
[BRA OBYDWN-x] b§ kun§d: “بكند”. فعل مضارع اخباري سوم شخص مفرد. 29، 302، 33، 34، 35، 36

[AMT-ø’n] ka-ø¦n: كه- ايشان
Ka: كه، كي، اگر، چون
پيوند/ حرف ربط/ ضمير پرسشي
فارسی باستان: ka-: “چه كسي؟” (ضمير پرسشي) (کنت، 1953: 178). اوستایی: ka-: “چه كسي؟، كدام؟” (ضمير پرسشي) (بارتولومه، 1904: 436). فارسي ميانه ترفاني: ka: “اگر، وقتي كه” (حرف ربط) (بويس، 1977: 51). فارسي ميانه كتيبه‌اي: ka؛ پهلوي اشکاني كتيبه‌اي: kad (ژينيو، 1972: 16، 45). فارسي نو: كه. 11، 33، 38، 39، 40، 412
ø¦n: ايشان
ضمير شخصي متصل
فارسی باستان: (gen-pl) -ø¦m (کنت، 1953: 210). اوستایی: ø§ (راشدمحصل، 1364: 29). فارسي ميانه مانوي و پهلوي اشكاني: – (i)ø¦n (بويس، 1977: 38). فارسي ميانه: -ø¦n (هرن، 1974: 170).11، 422، 46

[kdk’n]

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع فعل مضارع، فارسی باستان، فارسی میانه، هند و اروپایی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع فارسی میانه، فارسی باستان