منبع پایان نامه با موضوع صومعه سرا، دختران روستایی، زنان و دختران، صنایع دستی

دانلود پایان نامه ارشد

میر محله
کفود
لوحه سرا

خاله ورجان
کفود مژه
چسلی

پلنگ دره
شالما

ظهرابچی
ماسوله خانی

گرمسر
سلیم آباد

وزمتر
اسبه ریسه

نیلاش
توت نساء

چپه زاد
خردوم و خره میلی

پشد

امام زاده شفیع

تلاب دره
منبع : بانک اطلاعات بخشداری ماسال، 1394

3-5-3: راه و شبکه ارتباطی
ماسال به جهت موقعیت جغرافیایی خود از دو طرف با شهرها و بخشهای اطراف مرتبط می باشد.اول از سوی شمال که جاده ارتباطی پونل به شاندرمن این شهر را با رضوانشهر پیوند می دهد و ارتباط ماسال را با شهرهای تالش و انزلی برقرار می کند.دوم از سوی مشرق که جاده ماسال به طاهرگوراب و شاندرمن به ضیابر ارتباط ماسال و شاندرمن را با شهرستان صومعه سرا و از آن طریق با شهرهای رشت و فومن برقرار می کند. این خطوط آسفالته و علامتگذاری می باشد.علاوه بر این راهها یک رشته جاده شوسه از پونل به بی رتم و از آنجا به کیشه خاله و مسیر آن از مشرق ماسال به صورت یک کمربند به سمت جنوب کشیده می شود که از طریق دوله ملال و وِردُوم به روستای تنیان صومعه سرا و سپس به سوی فومن امتداد پیدا می کند این جاده به جاده بین المللی یا جاده چوکا معروف است.»از این جاده فقط روستاییان اطراف استفاده می کنند و هیچگونه کاربرد اقتصادی ندارد.بقیه راهها یا به روستاها ختم می شئند و یا به مزارع.به طور کلی مقدار جاده های شوسه و خاکی در ماسال در سطح منطقه ٢٠٠ کیلومتر و جاده های مالرو ٨٠ کیلومتر می باشد.
تنها راهی که بیش از سایر راههای روستایی امتداد پیدا کرده است راه ییلاقی ماسال است که از مرکز دهستان طاسکوه ماسال می گذرد که در صورت مرمت و زیرسازی صحیح این جاده خط ارتباطی این شهر را با بخش امامرود اردبیل (شاهرود سابق) برقرار خواهد شد. چنین امری می تواند ماسال را از بن بست خارج بنماید.
درگذشته جهت رفتن ییلاقات ماسال دو راه مالرو برای حکومت کوچندگان و دامداران و مسیر حرکت تابستانی و زمستانی کاروانهایی از خلخال به ماسال بود ولی در دهه اخیر جاده مسیر تابستانی کاروانها از حالت مالرو به ماشین رو تبدیل شده و مسیری که توسط حیوانات بارکش و پای پیاده در یک روز طی می شد، به کمتر از دو ساعت توسط وسایط نقلیه تبدیل شده است.و راه دیگری از جاده ماشین رو و در روستای ماسوله خانی جدا و از کنار رودخانه خاله کائی در عمق دره ها به سمت مصب رود ادامه می یابد و در آنجا به سه شاخه تبدیل می شود که یکی از این مسیرها که تا مراتع (بند) و از آنجا به خلخال می رسد. و مسیر تاریخی عبور میرزاکوچک خان جنگلی می باشد.
3-5-4: جغرافیای اقتصادی
3-5-5: کشاورزی
تالشهای ماسال در فصل زمستان مزارع را آماده می کنند سپس در فصل بهار شروع به کشت و در تابستان آن را برداشت می کنند.بعد از برداشت آن را به وسیله خرمن کوب به جو ( ژَه) تبدیل می کنند، مقدار مورد نیاز را بر می دارند و باقی را در بازارهای هفتگی به فروش می رسانند متأسفانه اکثر کشاورزان به بانک کشاورزی یا دلالان برنج بدهکار هستند به این خاطر بیشتر محصولات خود را به فروش می رسانند تا بدهی خود را پرداخت نمیاند.کشاورزان در فصل زمستان کار کشاورزی را شروع می کنند آنها در این فصل مزرعه را شخم می زنند. خوشبختانه با زیاد شدن ابزار آلات کشاورزی و استفاده از آنها فعالیت شالیکاری به آسانی صورت می گیرد یعنی شخم را موتور کشاورزی می زند که جانشین گاوآهن شده و تیلر خرمنکوب و شالی کوب جانشین ابزار آلات سنتی قدیم مانند اسب، گوچین و آبدنگ یا پادنگ (خرمنکوب برنج) شده است.در ماسال کار کشاورزی مردان از زنان جدا است کارهای مردان شامل بازسازی نهرها، کرت بندی (مرز گرفتن)، لایروبی، شخم زدن، آبیاری مزرعه و همچنین نگهداری شالیزار هنگام داشت است تا حیوانات اهلی و وحشی آسیبی به مزارع برنج نرسانند.ولی کار زنان عبارت است از پرورش جوانه در خزانه، مواظبت از آن و نشاء برنج و وجین و وجین دوباره است.نشاء از اواسط اردیبهشت یعنی ٤٥ روز از بهار بگذرد شروع می شود و باید مدت ٦٠ یا ٧٠ روز طول بکشد تا بتواند آن را درو کنند برداشت برنج کاری، کار مردان است ولی در بعضی از قسمتها زنان نیز کمک می کنند. بعد از برداشت محصول شالی بوسیله تیلر یا اسب آن را به کوتی (محل نگهداری برنج) که در حیاط منزل درست کرده اند می آورند و آن را در داخل کوتی می چینند سپس آن را به وسیله خرمنکوب به جو (ژه) تبدیل می کنند در بعضی از نواحی کشاورزان فصل پاییز تمام محصولات را خرمن می کنند و می فروشند. بعضی از کشاورزان متمکن به اندازه نیاز خرمن می کنند و باقی محصول را تا فصل بهار نگه می دارند تا با قیمت مناسب بفروشند.کشاورزان علاوه بر کشاورزی به پرورش کرم ابریشم مبادرت می ورزند. پرورش کرم ابریشم به کشت درخت توت بستگی دارد.پرورش کرم ابریشم از خرید تخم تا فروش پیله کمتر از دو ماه طول می کشد زمانی که زنان به نشاء و وجین مشغولند مردان بیکار به کار پرورش کرم می پردازند اگرچه کرم ابریشم در مناطق شرق گیلان بیشتر رواج دارد ولی در غرب گیلان به خصوص در منطقه ماسال از اهمیت زیادی برخوردار است. در فاصله بین وجین شالی تا زمان خوشه زدن برنج بسیاری از کشاورزان به پرورش کرم ابریشم مبادرت می ورزند اینها تخم کرم ابریشم را از کارخانه ای که در شهرستان صومعه سرا قرار دارد می گیرند سپس آن را داخل خانه پرورش می دهند تا بزرگ شوند سپس آن را به داخل تیل انبار می برند و هر روز برای آنها برگ توت فراهم می کنند تا به رشد مناسب برسند. بعد از اینکه کرم ابریشم آخرین خواب خود را انجام داد و به پیله تبدیل شد یک روز فامیل و همسایه ها جمع می شوند و به صورت یاور پیله را جمع آوری می کنند. بعد از جمع آوری پیله آن را به بازار مخی برند و به قیمت مناسب می فروشند. پرورش کرم ابریشم نوعی تنوع کاری برای بسیاری از کشاورزان است.
3-5-6: دامداری
دامداران بر اساس تغییر فصول همراه دامهای خود در مکانهای مختلفی اسکان می یابند. آغاز این حرکتها در ابتداء فصل بهار است. هنگامیکه فروردین به پایان می رسد دامدار همراه با خانواده خود به سوی ییلاقهای پایین دست حرکت می کند بچه هایی که در حال تحصیل هستند در روستا می مانند و بقیه همراه پدر و مادر به سوی اولین نشیمنگاه رمه ها به راه می افتند.در نشیمنگاه اول چادری می زنند که اصطلاحاً به آن «پارگاه» می گویند. این پارگاه به وسیله چوبهای جنگلی بخصوص چوب درخت توسکا درست می شود سپس چادر بافته شده خودشان را که از پشم بز یا گوسفند است روی آن می اندازند یک اخور کوچک نیز کنار پارگاه برای بره های کوچک درست می کنند. با گرم شدن هوا یعنی اوایل خرداد ماه دامداران از آنجا حرکت می کنند و به سوی ییلاقهای بالا دست و نشیمنگاههای اصلی خودحرکت می کنند. تالشها به این منطقه «بند» می گویند. بند در اوایل بهار پوشیده از برف است برای رسیدن به این منطقه دامداران تاریخ مشخصی دارند و همه یک روز به اینجا می آیند علف چرهای آنها مشخص است وکسی حق ندارد به علف چرهای همدیگر تجاوز کند در ضمن هنگامی که دامداران درمینِ کوه (اولین نشیمنگاه خود) هستند علف چرها برای خود نگهبان دارند. در ییلاقهای بالا دست دامداران دارای خانه های چوبی با امکانات نسبتاً خوب هستند.در اینجا دامداران همراه با چوپان و سگ گله در مراتع اطراف به چرا مشغول می شوند. سگ رمه تالشی از معروفترین سگهای ایران به شمار می روند تیمور لنگ در کتاب تیمور جهانگشاه می نویسد: « سگهای تالش به قدری بزرگ هستند که می توان سوار آنها شد.»دامداران تالش در منطقه ییلاقی بالادست در فصل تابستان همراه با دیگر تالشها که به آنها «خوش نشین» می گویند (یعنی آنهایی که دامداری نمی کنند بلکه برای استراحت به آنجا می آیند.) زندگی می کنند با رسیدن ایام درو برنج که خوش نشینان به جلگه گیلان بر می گردند نیز در اواخر شهریور ماه به نشیمنگاه اولی یعنی (مینِ کوه) بر می گردند.در مین کوه به درو پشم گوسفندان می پردازند البته در فصل بهار نیز پشمهای گوسفندان را می چینند. پشم چیده شده به وسیله دوک نخ ریسی به نخ تبدیل شده و سپس آن را با دستگاه شالبافی به پارچه ضخیم پشمی (شال) تبدیل می کنند گاهی با نخ پشمی نیز جورابهای زیبا و رنگارنگ می بافند که از صنایع دستی بسیار زیبا به شمار می رود.دامداران هر ساله دو یا سه بر پشم گوسفندان را قیچی می کنند و از آنها نمد درست می کنند نمد که از پشم یا کرک مالیده به دست می آید مصارف مختلفی از قبیل فرش، پوشاک و کلاه دارد. مهمترین علل توجه مردم به نمد نفوذناپذیری آن در برابر رطوبت می باشد.جنگل نشینان دامداران تالش از نمد، بالاپوش برای محفوظ ماندن از باران و سرما تهیه می کنند. از پشم گوسفندان دستبافتهایی از قبیل شال، جوراب، دستکش، شال گردن، بلوز و خورجین تهیه می کنند.برای رنگ کردن پشم از مواد شیمیایی یا از مواد گیاهی نظیر پوست گردو و برگ درخت کوچکی استفاده می کنند. جوراب و شال گردن و کلاه یا عرق چین توسط زنان و دختران تالش بافته می شود. دختران روستایی قبل از آنکه به خانه داماد بروند تعدادی از این دستبافته ها را آماده کرده و با خود به خانه داماد می برند. پشم تمیز شده گوسفندان یا بز توسط زنان تالش و اکثراً توسط زنان مسن به وسیله دوک نخ ریسی ساده یا دستگاهی به نام «چره» به نخ تبدیل می شود.
دامهای این منطقه عبارت است از: گاو، گوسفند، بز، اسب و گاومیش.
عشایر بیشتر گوسفند و بز نگهداری می کنند در حالیکه ساکنان جلگه اسب، گاو و گاومیش پرورش می دهند در طول سال از هر گله گوسفند تعدادی را به عنوان گوشتی به فروش می رسانند.
کوچ نشینان مردمی هستند ساده و قانع که مایحتاجشان را خود تولید می کنند تولیداتی که دامداران به بازار عرضه می کنند: پنیر، ماست، دوغ، کره و گوشت می باشد.
معروفترین و بهترین پنیر گیلان سیامزگی و بهترین کره گیلان کره ماسال است.
پشم بز بسیار مهم است و از آن در ساخت طناب و چادر استفاده می کنند.
پشم بز را سالی یکبار در وسطهای تابستان می چینند و مصرف شخصی زیادی ندارند. از پوست گوسفند و بز هم استفاده می کنند، مثلاً در آن پنیر و ماست نگهداری می کنند.
مقدار شیری که از هر گوسفند به دست می آید به طور متوسط روزی یک کیلو است. وظیفه شیر دوشی به عهده مردان است. شیر را اغلب پس از دوشیدن تبدیل به پنیر می کنند، تبدیل شیر به پنیر وظیفه زنان است.
دامداران در سال سه نوبت پشم چینی دارند مقدار پشمی که از هر گوسفند به دست می آید بستگی به نوع دام و فصل پشم چینی دارد که انواع پشم عبارتند از:
پشم بهاره و پشم پاییزه و پشم بره: که هر یک نیز ارزش خاصی دارد. تالشها محصول پشم خود را به سبب مشکلات نگهداری اغلب بلافاصله بعد از چیدن به تجار محلی می فروشند.
یکی از احشامی که در جلگه تالش نگهداری می شود گاو نر می باشد. در قدیم برای شخم زدن از آن استفاده می کردند ولی در حال حاضر بیشتر به خاطر گوشتش پرورش می دهند و همچنین گاومیش که بیشتر در این نواحی (ماسال و شاندرمن) و ماطق جلگه ای نگهداری می شود.
حیوانات باربر مانند اسب و قاطر بیشتر در نواحی کوهستانی نگهداری می شود. حیوانات و احشامی که در جلگه ها نگهداری می شود بیشتر فصول پاییز

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع صنعت گردشگری، اجتماعی و فرهنگی، اثرات اقتصادی، زیست محیطی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع میراث فرهنگی، استان گیلان، جاذبه های طبیعی، صنایع دستی