منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، سازمان ملل، سازمان ملل متحد، امنیت بین المللی

دانلود پایان نامه ارشد

داد. دبيركل در پي تشديد حملات به مناطق مسكوني پيامي به رؤساي جمهور دو كشور فرستاد و از آنها خواست كه از هر گونه حمله به مناطق مسكوني خودداري ورزند كه در 12 ژوئن 1984 پس از موافقت طرفين درگير، جنگ شهرها قطع گرديد.
به هر حال، سازمان ملل متحد بيانيه‌ها و قطعنامه‌هاي متعددي در قبال كاربرد سلاح شيميايي و بمباران مناطق غيرمسكوني صادر كرد و كشورهاي درگير را نيز دعوت نمود كه اصول بشردوستانه و مفاد پروتكل 1925 ژنو را رعايت كنند كه تا اينجاي كار به نظر مي‌رسد بسيار خوب كار كرده است. اما مهم اين است كه در اين بيانيه‌ها و قطعنامه‌ها سازمان ملل در مسئلة كاربرد بمب‌هاي شيميايي در مواقعي نادر عراق را محكوم كرده است و در بعضي مواقع حتي اعلام مي‌دارد كه از سلاح شيميايي در جنگ استفاده شده است ولي از استفاده كنندة آن نامي نمي‌برد و يا شديداً آن را محكوم نمي‌كند و از جوامع بين‌المللي نيز نمي‌خواهد كه اين عمل عراق را به دليل نقض پروتكل 1925 ژنو محكوم كنند بلكه بسيار راحت از كنار مسئله گذشته و به توبيخ و توصيه بسنده مي‌كند؛ تنها بعد از تصويب قطعنامه 598 يعني زماني كه اعضاي شوراي امنيت عملا تصميم گرفتند كه به جنگ خاتمه دهند در قطعنامه‌هاي 612 و 620 كاربرد سلاح شيميايي را قوياً محكوم مي‌كند و اذعان مي‌كند كه استفاده اين سلاح عليه ايران تكرار و شدت بيشتري داشته است. در مورد بمباران مناطق مسكوني هم سازمان ملل به طور جدي تصميم نگرفته است يا نخواسته است كه اين مسئله را حل كند و تنها به توصيه و دعوت طرفين به رعايت اصول بشردوستانه بسنده كرده است. بنابراين عدم قطعيت بيانيه‌ها و قطعنامه‌هاي سازمان ملل متحد در اين زمينه موجب مي‌شد كه رژيم عراق در كاربرد اين سلاح‌ها نه تنها ترسي به خود راه ندهد بلكه حتي تشويق شود تا سلاح شيميايي در ابعاد گسترده‌تري استفاده كند و همچنين مناطق غيرنظامي ايران را بمباران و موشك‌باران نمايد.
سازمان ملل متحد در جنگ عراق علیه ایران، به زعم خویش در جهت انجام وظیفه اصلی خویش یعنی محفوظ داشتن نسل های آینده از خطر و بلای جنگ، حفظ صلح و امنیت بین المللی و جلوگیری از تهدیدات علیه صلح، به اتخاذ و اجرای تصمیمات متعدد مبادرت ورزید.

گفتار دوم :راهبردهای سازمان مل متحد در جنگ ایران و عراق
با نگاهی به مجموعه فعالیت های سازمان ملل، که در این رابطه به عمل آورده به وضوح آشکار است که شورای امنیت، دبیر کل80 و مجمع عمومی تلاش های زیادی مبذول داشتند81. اگرچه تلاش های این سه رکن مستقل از هم اتخاذ می شدند ولی به دلیل پیوندهای تشکیلاتی و یکسان بودن شرایط حاکم بر سه رکن تفاوت چندانی در سیاست های آن ها دیده نمی شود . همچنین این فعالیت ها با تاثیر از شرایط موجود منطقه ای و جهانی، از فراز و نشیب های فراوانی برخوردار بود82، ولی در هر صورت، زمینه های پذیرش قطعنامه از سوی دو دولت عراق و ایران را پس از 8 سال جنگ فراهم آوردند .

الف- مواضع شورای امنیت سازمان ملل متحد در جنگ عراق علیه ایران
شورای امنیت سازمان ملل متحد یک روز پس از حمله سراسری عراق علیه ایران اولین اقدامش را در قبال جنگ با صدور بیانیه 23 سپتامبر 1980 (1 مهر 1359) به انجام رسانید و 5 روز پس از آن نخستین قطعنامه خود را صادر کرد 83.این روند با صدور 8 قطعنامه و بیش از 15 بیانیه دیگر ادامه یافت . این قطعنامه ها و بیانیه ها عمدتا جنبه توصیه داشتند84 ولی قطعنامه 598 یک استثنا در این مورد است; زیرا این قطعنامه یک تصمیم با پیشنهادهای اجرایی برای پایان دادن به جنگ 2887 روزه عراق علیه ایران به شمار می رود.

1-اقدامات شورای امنیت در نخستین سال جنگ
در پی درخواست مکتوب 23 سپتامبر 1980 (1 مهر 1359) دبیر کل، شورای امنیت ضمن مشورت با اعضا، اولین موضع گیری خود در مورد جنگ ایران و عراق را تحت عنوان بیانیه اعلام داشت، و طی آن، نگرانی عمیق خود را از گسترش احتمالی این برخورد85 ابراز داشت و از طرفین خواست از هرگونه اقدامی که منجر به وخیم تر شدن اوضاع شود، خودداری نمایند و اختلافات خود را از طریق راه های مسالمت آمیز حل و فصل کنند . همچنین از پیشنهاد و به کارگیری مساعی جمیله86، که از سوی دبیر کل برای پایان دادن به جنگ مطرح شده است، حمایت کرد 87.
شورای امنیت به دنبال تقاضای 25 سپتامبر 1980 (3 مهر 1359) دبیر کل، در 26 و 28 سپتامبر (4 و 6 مهر) تشکیل جلسه داد و نخستین قطعنامه خود را به اتفاق آراء و در جلسه شماره 2248 تحت عنوان «قطعنامه 479» به تصویب رساند . این قطعنامه دارای 5 ماده بود و موضوع جنگ را تحت عنوان «وضعیت میان ایران و عراق » مورد بررسی قرار داد.
در این قطعنامه ضمن یاداوری تعهد کشورهای عضو به حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات و عدم توسل به زور و مسؤولیت شورای امنیت در حفظ صلح و امنیت بین المللی و با ابراز تاسف عمیق از وضعیت وخیم رو به گسترش بین ایران و عراق از طرفین خواست از به کار بردن بیش تر زور خودداری کرده، اختلافات خود را از طریق مسالمت آمیز حل نمایند و نیز از هرگونه پیشنهاد مناسبی که می تواند منجر به صلح شود استقبال کنند . همچنین از عموم کشورها تقاضا کرد که از هرگونه اقدامی که منجر به تشدید منازعه می شود، بپرهیزند . در ضمن، از کوشش های دبیر کل و مجددا از پیشنهادش در مورد به کارگیری مساعی جمیله برای حل وضعیت موجود بین ایران و عراق پشتیبانی کرد و از وی خواست نتایج اقدامات خود را ظرف مدت 48 ساعت به شورای امنیت گزارش دهد . در پایان جلسه، رئیس تونسی شورای امنیت88 جنگ بین ایران و عراق را یک تهدید واقعی برای صلح و امنیت بین المللی قلمداد نمود89.
در فاصله 15 تا 29 اکتبر 1980 (22 مهر تا 16 آبان 1359) شورای امنیت 5 جلسه دیگر در مورد جنگ تشکیل داد که هیچ یک منجر به صدور قطعنامه یا بیانیه ای نگردید . در جلسه 15 اکتبر سعدون حمادی وزیر امور خارجه عراق و در جلسه 17 اکتبر شهید محمدعلی رجایی نخست وزیر وقت ایران90 به تفصیل نقطه نظرات دولت های خویش در مورد ریشه های جنگ ایران و عراق را مطرح نمودند 91سرانجام، شورای امنیت پس از بررسی های لازم در 5 نوامبر1980 (4 آبان1359 )بیانیه ای صادر کرد و از تلاش های دبیر کل و پیشنهاد او مبنی بر تعیین و اعزام نماینده ای برای مذاکره با دو دولت ایران و عراق حمایت کرد92 و از دبیر کل خواست نتیجه اقدامات خود را در این مورد به اطلاع شورای امنیت برساند .

2- موضع گیری های شورای امنیت درسال 1982/1361
شورای امنیت پس از صدور بیانیه 5 نوامبر 1980 (14 آبان 1359) در یک سکوت سنگین فرو رفت تا سرانجام پس از 21 ماه و 15 روز – یعنی در 12 ژوئن 1982 (21 تیر1361- )در جلسه 2383 خود قطعنامه 514 را در باره جنگ صادر کرد 93.جلسه شورا به خواست کشور اردن و حمایت امریکا تشکیل گردید 94و به اتفاق آراء، قطعنامه مزبور را به تصویب رساند . در این قطعنامه ضمن ابراز نگرانی از ادامه وضعیت میان ایران و عراق95 از خسارات مادی و معنوی ناشی از آن و تهدیدی که متوجه صلح شده یاد گردیده است . از نکات جدیدی که در این قطعنامه آمده است، می توان به یاداوری قطعنامه 479 و بیانیه 5 نوامبر 1980 (14 آبان 1359) شورا و توجه به کوشش های میانجیگری دبیر کل، جنبش عدم تعهد و سازمان کنفرانس اسلامی اشاره کرد . این قطعنامه همچنین خواستار آتش بس و خاتمه فوری کلیه عملیات نظامی، عقب نشینی نیروها به مرزهای شناخته شده بین المللی، هماهنگی بین کوشش های میانجیگری تحت نظارت دبیر کل برای حصول به یک راه حل جامع، عادلانه و شرافتمندانه متکی بر اصول منشور ملل متحد و اصول روابط بین المللی 96قابل قبول برای طرفین و پرهیز کلیه کشورها از اقدامات تشدیدکننده منازعه گردید و تصمیم شورای امنیت مبنی بر اعزام گروهی از ناظران سازمان ملل متحد، برای تایید، تحکیم و نظارت بر آتش بس و عقب نشینی نیروها را اعلام کرد.
در 15 ژوئیه 1982 (24 تیر 1361) رئیس شورای امنیت به نمایندگی از اعضا، بیانیه ای را منتشر ساخت و در آن نگرانی شورای امنیت از عدم اجرای قطعنامه 514 را مطرح کرد و در ضمن خواستار حل مسالمت آمیز منازعه ایران و عراق گردید . این بیانیه نیز مورد قبول ایران قرار نگرفت . متعاقب آن و بر اساس تقاضای مورخ 1 اکتبر 1982 (9 مهر 1361) نماینده عراق در سازمان ملل متحد شورای امنیت تشکیل جلسه داد 97و قطعنامه 522 را در جلسه 2399 که در 4 اکتبر 1982 (12 مهر 1361) برگزار شد به اتفاق آراء به تصویب رساند . در این قطعنامه همانند قطعنامه ها و بیانیه های پیشین ابتدا به ابراز تاسف از ادامه مناقشه و خسارات سنگین انسانی و تهدیدی که این مناقشه متوجه صلح و امنیت بین المللی کرده است و نیز به تایید و تاکید بر قطعنامه ها و بیانیه های گذشته و گزارش 15 جولای 1982 (24 تیر 1361 )98پرداخت سپس خواستار آتش بس فوری و خاتمه عملیات جنگی و بازگشت نیروهای نظامی به مرزهای شناخته شده بین المللی گردید و به صورت تلویحی از اقدام عراق در پذیرش قطعنامه استقبال و از طرف دیگر یعنی ایران خواست که به اقدام مشابه دست زند 99.همچنین شورا بر اجرای بدون تاخیر تصمیم خویش مبنی بر اعزام گروه ناظران سازمان ملل متحد و لزوم ادامه کوشش های میانجیگرانه تاکید ورزید . همچنین مجددا از کشورها خواست از اقداماتی که موجب طولانی شدن جنگ می شود پرهیز نمایند و زمینه تسهیل اجرای قطعنامه را فراهم آورند . این قطعنامه از دبیرکل نیز تقاضا نمود که ظرف مدت 72 ساعت گزارش خود را در اجرای این قطعنامه تسلیم شورا کند

3-تلاش های شورای امنیت در سال 84 – 1983/64 – 1363
رئیس شورای امنیت در سال 1983/1363 طی یک بیانیه جدید آتش بس فوری، عقب نشینی نیروهای نظامی به مرزهای شناخته شده بین المللی و حل و فصل صلح آمیز جنگ را از طرفین درخواست کرد . این بیانیه مطلب جدیدی نسبت به قطعنامه ها و بیانیه های قبلی شورای امنیت نداشت . شورای امنیت متاثر از عملیات های موفقیت آمیز نیروهای مسلح ایران100 برای صدور قطعنامه جدید 101در تاریخ 31 اکتبر 1983 (9 آبان 1362) جلسه شماره 2493 خود را تشکیل داد و قطعنامه 540 را با 12 رای موافق و سه رای ممتنع پاکستان، نیکاراگوئه و مالت به تصویب رساند102 .
در این قطعنامه مطابق شیوه قبلی شورای امنیت بر قطعنامه ها و بیانیه های گذشته شورا تاکید شد . قطعنامه 540 حاوی نکات جدیدی بود; همچون محکوم ساختن نقض حقوق انسانی و بشردوستانه مغایر با کنوانسیون های 1949/1328 ژنو103 در خواست از ایران و عراق به رعایت احترام به حق و آزادی کشتی رانی و بازرگانی در آب های بین المللی، پرهیز از حمله به تاسیسات و بنادر دور از ساحل، و خودداری از هرگونه اقدامی که صلح و امنیت دریایی منطقه را به خطر می اندازد .
در پی تایید هیات اعزامی سازمان ملل به منطقه درگیری ایران و عراق مبنی بر کاربرد سلاح شیمیایی توسط عراق، دبیر کل گزارش هیات را به شورای امنیت تحویل داد و شورا ضمن صدور بیانیه ای در 30 مارس 1984 (10 فروردین 1363) بدون ذکر نام کشور عراق، کاربرد سلاح شیمیایی را برای اولین بار104 در جنگ ایران و عراق قویا محکوم کرد .
شورای همکاری خلیج فارس در تاریخ 21 مه 1984 (31 اردیبهشت 1363) نسبت به تجاوز و نقض حقوق و آزادی کشتی رانی از سوی ایران در حمله به کشتی ها در خلیج فارس به شورای امنیت سازمان ملل متحد شکایت کرد . بر این اساس شورای امنیت ضمن تشکیل جلسات متعدد در نهایت در جلسه 2546 مورخ 1 ژوئیه 1984 (11 خرداد 1363 )با 13 رای موافق و 2 رای ممتنع قطعنامه 552 را تصویب کرد . در این قطعنامه با یاداوری تعهد کشورهای عضو در رعایت حسن همجواری احترام به اهداف و اصول منشور ملل متحد، عدم توسل به زور علیه تمامیت ارضی و اهمیتی که خلیج فارس در صلح و امنیت بین المللی و ثبات اقتصاد جهانی ایفا می کند از کشورهای درگیر خواست بر اساس حقوق بین الملل حق کشتی رانی آزاد و تمامیت ارضی کشورهایی را که طرف مخاصمه و درگیری نیستند محترم بشمارند 105.همچنین خواهان توقف فوری هرگونه حمله به کشتی ها شد و حمله به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع سازمان ملل، سازمان ملل متحد، نقض حقوق، حقوق بشر Next Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، جنگ ایران و عراق، سلاح های شیمیایی، منشور ملل متحد