منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، جنگ ایران و عراق، سلاح های شیمیایی، منشور ملل متحد

دانلود پایان نامه ارشد

کشتی ها را نیز محکوم کرد . در بند 6 قطعنامه ذکر شد که چنانچه مفاد این قطعنامه رعایت نگردد شورا به بررسی اقدامات مؤثری که اجرای آزاد کشتی رانی را تضمین نماید خواهد پرداخت.
پس از صدور قطعنامه 552 شورای امنیت تا پایان سال 1984/1363 به استثنای بیانیه 19 ژوئن (26 خرداد) اقدام دیگری انجام نداد . در این بیانیه شورای امنیت تصمیم دبیر کل مبنی بر اعزام دو هیات به ایران و عراق برای بررسی اتهام حمله به مناطق مسکونی را تایید و تنفیذ کرد. 106

4-بیانیه های منتشرشده شورای امنیت در سال 1985/1364
شورای امنیت در سال 1985/1364 قطعنامه ای صادر نکرد و فقط اقدام به صدور 3 بیانیه کرد . در اولین بیانیه که در 5 مارس (14 اسفند) منتشر شد از طرفین خواست که از حمله به مناطق مسکونی دست بردارند و به توافقی که با دبیر کل در این زمینه انجام داده اند احترام بگذارند . بار دیگر شورای امنیت در 15 مارس (24 اسفند) در دومین بیانیه خویش خواستار اجرای توافق عدم حمله به مناطق مسکونی و نیز کوشش برای یافتن راه حل مسالمت آمیز در منازعه گردید . شورای امنیت سومین بیانیه خود را در 25 آوریل (5 اردیبهشت) صادر کرد . در این تاریخ، نظر شورا بار دیگر متوجه به کارگیری سلاح شیمیایی در جنگ ایران و عراق شد . بر این اساس، با صدور بیانیه مزبور کاربرد سلاح شیمیایی علیه نیروهای ایرانی را بدون ذکر نام کشور عراق، قویا محکوم کرد . مهم ترین علت صدور این بیانیه را با توجه به لحن محکمی که داشت فشار غیر مستقیم بر عراق به منظور پذیرش طرح 8 ماده ای دبیر کل دانسته اند107.

5-کوشش های شورای امنیت در سال 1986/1365:108
عملیات والفجر 8 که در تاریخ 20 بهمن 1364 از سوی ایران انجام شد منجر به ورود نیروهای ایرانی به «فاو» گردید و ارتباط دریایی عراق را قطع کرد و قوای ایرانی را به مرزهای کویت و شهر بصره عراق بسیار نزدیک ساخت . متعاقب آن عراق و اتحادیه عرب 109از شورای امنیت درخواست کردند110 که برای رسیدگی به موضوع جنگ تشکیل جلسه دهد . شورای امنیت در 24 فوریه1986 (5اسفند 1364) جلسه 2666 خود را تشکیل داد و قطعنامه 528 را به اتفاق آراء به تصویب رساند . از نکات جدیدی که در این قطعنامه به چشم می خورند می توان به موضوعاتی همچون اشاره شورا به تلاش 6 ساله اش در مورد وضعیت ایران و عراق، یاداوری امضای پروتکل منع استفاده از گازهای خفه کننده، سمی یا سایر گازها و سلاح های میکروبی در جنگ111، تاکید بر اصل غیر قابل تصرف بودن اراضی از راه زور اشاره کرد . همچنین شورای امنیت از اقدامات اولیه ای112 که سبب منازعه گردیدند و نیز از شدت یافتن منازعه و بمباران مراکز مسکونی، کشتی ها و هواپیماهای غیر نظامی ابراز تاسف کرد و از طرفین خواست با قطع بی درنگ کلیه مخاصمات، آتش بس فوری را به مرحله اجرا بگذارند و سپس به مبادله اسرا با همکاری کمیته بین المللی صلیب سرخ بپردازند .
شورای امنیت در ادامه کوشش هایش در مورد جنگ ایران و عراق در تاریخ 21 مارس 1986 1(فروردین 1365) بر اساس گزارش متخصصان علوم پزشکی اعزامی از سوی سازمان ملل متحد بیانیه ای صادر کرد که در آن برای اولین بار با ذکر نام کشور «عراق » کاربرد سلاح شیمیایی توسط آن کشور علیه نیروهای ایرانی را محکوم نمود . همچنین در این بیانیه ادامه درگیری طرفین محکوم گردید . شورای امنیت در مورخ 29 اوت 1986 (7 شهریور 1365) ضمن صدور بیانیه ای دیگر از افزایش احتمالی دامنه درگیری و گسترش حمله به کشتی های تجاری و مناطق غیر نظامی ابراز نگرانی کرد و از تلاش های مداوم دبیر کل به ویژه در زمینه عدم به کارگیری سلاح های شیمیایی و نیز از اعلام دو کشور ایران و عراق مبنی بر خودداری از حمله به مناطق مسکونی حمایت کرد 113.
شورای امنیت به درخواست اتحادیه عرب که از اعلام «ایران » مبنی بر تصمیم به دست زدن به عملیات سرنوشت ساز بیمناک بودند از آغاز اکتبر 1986 (8 مهر 1365 )بحث خود را در مورد درگیری عراق و ایران شروع کرد . در جلسه سوم اکتبر (11 مهر)، دبیر کل طی سخنانی نگرانی عمیق جامعه جهانی را از روند ادامه و توسعه منازعه ابراز داشت 114.سرانجام، شورای امنیت در جلسه 2713 خود، به اتفاق آرا، قطعنامه 588 را در تاریخ 8 اکتبر 1986 (16 مهر 1365) صادر نمود . شورای امنیت در دو قطعنامه 552 و 582 به قطعنامه ها و بیانیه های گذشته خویش اشاره ای نکرد . این روند در قطعنامه 588 هم ادامه یافت با این تفاوت که در قطعنامه جدید از دو کشور ایران و عراق خواسته شد که بدون درنگ قطعنامه 582 را به مرحله اجرا بگذارد . همچنین از دبیر کل خواست با مشورت طرفین منازعه بر شدت فعالیت هایش در اجرای قطعنامه 582 بیفزاید . این قطعنامه به استثنای نکات مزبور حاوی مطلب جدید دیگری نبود 115.
شورای امنیت پس از دریافت گزارش جدید دبیر کل در مورد تازه ترین مواضع دو دولت ایران و عراق نسبت به قطعنامه 582 و 588 و طرح 8 ماده ای دبیر کل، تشکیل جلسه داد . این جلسه که در 22 دسامبر 1986 (31 شهریور 1365) منعقد شد منجر به صدور بیانیه ای گردید که در آن به تکرار موضوعاتی همچون ابراز نگرانی عمیق از وضعیت وخیم موجود بین ایران و عراق، اظهار تاسف از نقض قوانین انسان دوستانه بین المللی، درخواست از طرفین برای اجرای قطعنامه های 582 و 588، تصمیم شورا به حل و فصل مسالمت آمیز اختلاف موجود، ادامه کوشش دبیر کل در حل منازعه و مانند آن پرداخت . ایران در پاسخ به این بیانیه، همانند آنچه در مورد قطعنامه 588 اعلام کرده بود مجددا اعلام داشت: بخشی از قطعنامه 582 و 588 و بیانیه 22 دسامبر 1986 (31 شهریور 1365) را که ناظر بر خاتمه مخاصمات بدون تعیین متجاوز است نمی پذیرد. 116

6-مواضع شورای امنیت در سال 1987/1366
در پی اعلام دبیر کل مبنی بر این که حاضر است نظراتش را در اختیار شورای امنیت بگذارد تا آن شورا بتواند به مبنایی که مورد قبول طرفین برای مذاکره باشد دست یابد شورا ضمن پاسخ مثبت به این درخواست از فوریه 1987 (بهمن 1366)یک گروه کاری مشترک و سازمان یافته مرکب از اعضای دایمی شورا برای پایان بخشیدن به منازعه ایران و عراق تشکیل داد . درپی آن در 16 ژانویه بیانیه ای از سوی شورا منتشر شد که حاکی از نگرانی شورا در توسعه خصومت موجود بود و نیز از طرفین خواست قطعنامه های 582 و 588 را به مرحله اجرا گذارد . در ضمن از تلاش های دبیر کل در فراهم آوردن رضایت طرفین برای اجرای قطعنامه های مزبور قدردانی کرد . در 14 مه 1987 (24 فروردین 1366 شورای امنیت در پی تایید مجدد کاربرد سلاح شیمیایی توسط عراق علیه ایران برای بار دیگر طولانی شدن درگیری و استفاده مکرر از سلاح شیمیایی را محکوم کرد . اما در هر صورت بر اثر تلاش گروه مزبور پیش نویس یک قطعنامه جدید که حاوی نکات جدیدی بود در تاریخ 21 ژوئن 1987 (31 خرداد 1366) فراهم آمد .
شورای امنیت پس از مشورت های فراوان در مورد پیش نویس مذکور، سرانجام در جلسه 2750 مورخ 20 ژوئیه 1987 (29 تیر 1366 )با تاکید بر مواد 39 و 40 منشور ملل متحد117 مفصل ترین، اجرائی ترین و آمرانه ترین قطعنامه118 را تحت عنوان «قطعنامه 598» به تصویب رساند 119.در مقدمه این قطعنامه بر لزوم اجرای قطعنامه 582 تاکید شد و از عدم توجه به درخواست های گذشته اش از سوی ایران و عراق و آغاز، ادامه و گسترش منازعه و بمباران مراکز مسکونی غیر نظامی، حملات به کشتی ها و هواپیماها، نقض قوانین بین المللی و کاربرد سلاح های شیمیائی ابراز تاسف کرد و ضرورت اتمام اقدامات نظامی بین طرفین و ایجاد یک راه حل جامع، عادلانه و شرافتمندانه و پایدار را گوشزد نمود و مفاد منشور ملل متحد در مورد حل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی را یاداوری کرد . در بخش اجرایی قطعنامه120 شورای امنیت خواستار عقب نشینی نیروهای دو طرف به مرزهای شناخته شده بین المللی و رعایت آتش بس همه جانبه به عنوان نخستین گام در جهت حل و فصل مناقشه گردید . همچنین از طرفین خواست بدون تاخیر، پس از برقراری آتش بس، نسبت به اجرای آزادسازی اسرا اقدام نمایند و با دبیرکل در تلاش برای اجرای قطعنامه و دست یابی به یک راه حل جامع، عادلانه و شرافتمندانه و مورد قبول طرفین، همکاری کنند . این قطعنامه از دبیر کل تقاضا کرد که پس از مشورت با طرفین، زمینه های حل و فصل مناقشه را فراهم آورد . قطعنامه مزبور سه گروه کارشناسی برای امور ذیل پیش بینی کرد:
1-نظارت، بررسی و تایید آتش بس و عقب نشینی; 2 . تعیین شروع کننده جنگ; 3 . مطالعه موضوع بازسازی .
موضع ایران در قبال قطعنامه 598، نه رد و نه تائید آن بود و این موضع گیری تا پذیرش قطعنامه از سوی ایران ادامه یافت . علت این موضع گیری آن بود که این قطعنامه برخی از نظرات ایران را تامین کرده بود (مانند تعیین متجاوز)، اما در عین حال به عمده ترین خواست ایران یعنی شناسایی متجاوز قبل از آتش بس و عقب نشینی نیروها توجهی نشد . اما عراق121 در 22 ژوئیه 1987 (31 تیر 1366) یعنی دو روز پس از تصویب قطعنامه پس از تشکیل جلسه شورای فرماندهی انقلاب و رهبری حزب «بعث » قطعنامه 598 را پذیرفت 122. در 23 ژوئیه (1 مرداد) وزیر امور خارجه عراق موضع جدید دولتش را به دبیرکل اطلاع داد و در 14 اوت (23 مرداد) همان سال عراق رسما قطعنامه 598 را پذیرفت . رئیس شورا طی بیانیه ای که در 11 دسامبر (20 بهمن 1366) صادر کرد، قطعنامه 598 را تنها راه حل وصول به حل جامع، عادلانه، شرافتمندانه و پایدار منازعه ایران و عراق عنوان کرد و بدین وسیله، راه را بر تغییر و جابه جایی مواد قطعنامه 598 بست 123.در 24 دسامبر 1987 (3 اسفند 1366) نیز به تعهد و پای بندی اعضای شورا به اجرای قطعنامه 598 اشاره کرد .

7-اقدامات شورای امنیت در آخرین سال جنگ
شورای امنیت در سال 1988/1367 همچنان به اقداماتش برای پایان بخشیدن به جنگ ایران و عراق ادامه داد . بر این اساس شورای امنیت در 16 مارس 1988 (25 اسفند 1367) در بحث منازعه عراق و ایران از تلاش های دبیرکل برای حل و فصل قطعنامه 598 پشتیبانی نمود و در 8 آوریل (19 فروردین) همین سال مواضع ایران و عراق در خصوص قطعنامه را مورد بررسی قرار داد . تایید هیات اعزامی دبیر کل مبنی بر کاربرد سلاح شیمیایی در منازعه ایران و عراق و ارسال گزارش آن به شورا توسط دبیر کل در تاریخ 25 آوریل 1988 (15 اردیبهشت 1367) منجر به صدور قطعنامه 612 در جلسه 2812 مورخ 9 مه 1988 (19 اردیبهشت 1367) به اتفاق آراء گردید . در این قطعنامه استفاده از سلاح های شیمیایی در منازعه ایران و عراق مغایر پروتکل 1949/1328 دانسته شد و به شدت محکوم گردید . همچنین خواهان رعایت این پروتکل شد و بر ضرورت رعایت آن تاکید ورزید و از کشورهای دیگر خواست بر اعمال کنترل در صدور تولیدات شیمیایی که در ساخت سلاح های شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرند بیفزایند .
شورای امنیت سه روز پیش از پذیرش قطعنامه از سوی ایران برای بررسی شکایت124 ایران از امریکا در مورد ساقط کردن هواپیمای مسافربری ایران در خلیج فارس تشکیل جلسه داد و پس از بحث و بررسی و استماع سخنان نمایندگان ایران و امریکا سه روز پس از قبول و پذیرش قطعنامه از سوی ایران، با صدور قطعنامه 616 تنها به اظهار اندوه و اعلام تسلیت به بازماندگان حادثه اکتفا کرد و قابل توجه آن که در آخرین بند قطعنامه بر لزوم اجرای کامل و فوری قطعنامه 598 به عنوان تنها اساس و پایه برای رسیدن به صلحی پایدار و عادلانه تاکید نمود .

ب . نقش دبیرکل در جنگ عراق علیه ایران
دبیرکل در اولین ساعات شروع جنگ، فعالیتش را برای خاتمه بخشیدن به جنگ آغاز کرد . در واقع دبیرکل نخستین مرجع بین المللی بود که نسبت به حمله عراق علیه ایران با عنوان «برخورد» واکنش نشان داد . با تعویض دبیرکل و انتخاب خاویر پرز دکوئیا125 در سال 1982/1361 به عنوان دبیر کل جدید فعالیت های دبیرکل در رابطه با مسائل جنگ روندی رو به افزایش یافت . به طور کلی عمده ترین فعالیت های دبیر کل را می توان تلاش در جلب نظر شورای امنیت به مساله جنگ عراق با ایران، مشورت و دیدارهای گوناگون

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، سازمان ملل، سازمان ملل متحد، امنیت بین المللی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، اسرای جنگی، سلاح های شیمیایی، سازمان ملل متحد