منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، اسرای جنگی، سلاح های شیمیایی، سازمان ملل متحد

دانلود پایان نامه ارشد

با مقامات ایرانی و عراقی و اعضای شورای امنیت، اعزام هیات های متعدد به ایران و عراق و ارسال گزارش های آن ها به شورای امنیت، ابتکار 12 ژوئن 1984 (20 خرداد 1363 )در خصوص خودداری طرفین از حمله به مناطق مسکونی، ابتکار طرح 8 ماده ای در ماه مارس 1985 (فروردین 1364) و ارائه طرح اجرایی برای قطعنامه 598 را نام برد . مجموعه اقدامات دبیرکل شامل زمینه هایی همچون وادار کردن ایران و عراق به پرهیز از حمله به مناطق مسکونی، به کارگیری سلاح های شیمیایی و بدرفتاری با اسرای جنگی (یا رعایت مقررات بین المللی) و نیز کاهش آلام و مصایب جنگ و در نهایت پایان دادن به جنگ بود 126.

1-اقدامات دبیر کل در اولین سال جنگ
دبیر کل در 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) با صدور اعلامیه ای به دولت ایران و عراق پیشنهاد کرد به او اجازه دهند مساعی اش را در حل مسالمت آمیز برخورد دو کشور انجام دهد ولی از ناحیه هیچ کدام پاسخی دریافت نکرد . در ظهر همین روز سخنگوی سازمان ملل متحد در مصاحبه مطبوعاتی اعلامیه دبیر کل را به اطلاع عموم رساند . روز بعد، دبیر کل براساس ماده 99 منشور ملل متحد 127از شورای امنیت خواست با توجه به احتمال افزایش مخاصمه بین دو کشور برای مذاکره پیرامون جنگ تشکیل جلسه دهد . این جلسه در همان روز تشکیل و منجر به صدور اولین بیانیه شورای امنیت گردید.
در 24 سپتامبر 1980 (2 مهر 1359) دبیرکل دو نامه جداگانه ولی با مضمون مشترک برای رؤسای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق فرستاد و خواستار خاتمه عملیات مسلحانه و حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات شد . عراق در پاسخ به این نامه از پذیرش خاتمه عملیات نظامی خودداری کرد و اقدام عراق را دفاع از خود دانست . دبیر کل در تاریخ 25 سپتامبر 1980 (3 مهر 1359) به شورای امنیت اطلاع داد که به رغم کوشش هایی که به عمل آورده منازعه ایران و عراق در زمین هوا و دریا ادامه دارد و موجب خسارات مالی و جانی شده است . براین اساس از شورای امنیت خواست که مساله را به فوریت رسیدگی نماید . روز بعد شورای امنیت تشکیل جلسه داد .
دبیرکل در آغاز جلسه شورای امنیت128 خلاصه اقداماتی راکه درباره منازعه ایران و عراق انجام داده بود به اطلاع شورای امنیت رساند و از شورا درخواست کرد که وظیفه خود را در مورد حفظ صلح و امنیت بین المللی به انجام رساند . سپس شورا تشکیل جلسه داد و قطعنامه 479 را صادر کرد . در خاتمه جلسه دبیرکل طی سخنانی از ایران و عراق تقاضا کرد که به قطعنامه 479 پاسخ مثبت دهند . در پی این تقاضا صدام حسین رئیس جمهوری عراق در 29 سپتامبر 1980 (7 مهر 1359) نظر مساعد عراق نسبت به قطعنامه را به دبیر کل اطلاع داد .129 دبیر کل در ماه اکتبر( 1980مهرماه 1359) به شورای امنیت اطلاع داد که تلاش هایش برای حل مساله کشتی هایی که در اروندرود به علت آغاز جنگ محبوس شده اند عقیم مانده در حالی که ایران مشروط به این که کشتی ها با پرچم سازمان ملل متحد آب های اروندرود را ترک کنند با خارج شدن کشتی ها از اروند رود موافقت کرده است . اما عراق با خروج کشتی ها مشروط به این که پرچم عراق را نصب نمایند موافق بود . چندی بعد با نظر مساعد شورای امنیت اولاف پالمه نخست وزیر اسبق کشور سوئد به عنوان نماینده شورا برای مذاکره با دولتین ایران و عراق درباره مسائل جنگ انتخاب شد . اولاف پالمه از سال 1980/1359 تا سال 1982/1361 5 بار به تهران و بغداد مسافرت کرد و با مقامات ایرانی و عراقی به مذاکره پرداخت . نتیجه تلاش دو ساله وی منجر به آزادسازی تعدادی از اسرای طرفین130 و خارج شدن 63 کشتی تجاری خارجی گرفتار شده در اروند رود بود .131

2-فعالیت های دبیرکل در سال 83 – 1982/62 – 1361
قطعنامه 514 دبیرکل را مامور تهیه گزارش طی مدت سه ماه پس از صدور قطعنامه در مورد پیشرفت اجرایی قطعنامه کرد . دبیرکل در 15 ژوئیه 1982 (24 تیر 1361) یعنی پیش از آن که مدت تعیین شده شورا به اتمام برسد گزارش خود را که مبنی بر پذیرش قطعنامه 514 از سوی عراق و رد آن توسط ایران بود، تسلیم شورای امنیت کرد . ایران در 28 اکتبر 1982 (6 آبان 1362) از دبیرکل خواست تا هیاتی برای بازدید مناطق مسکونی ایران که به وسیله نیروهای عراقی بمباران شده بودند اعزام نماید . این درخواست در 2 مه 1983 (11 اردیبهشت 1363 )تکرار شد . در این ایام عراق هم تقاضای مشابهی مطرح کرد . متعاقب آن دبیرکل تصمیم گرفت هیاتی را به دو کشور ایران و عراق اعزام کند . هیات اعزامی از 20 مه (29 اردیبهشت) تا 1 ژوئن (9 خرداد) از دو کشور بازدید به عمل آورد و گزارش خود را که نشان دهنده خسارات سنگین مناطق مسکونی ایران و خسارات سبک عراق بود تهیه و در 20 ژوئن (28 خرداد) دبیرکل آن را تسلیم شورای امنیت نمود.
این کشور 132در 10 ژوئن (18 خرداد) از دبیرکل خواست تا کمیسیونی برای بررسی وضعیت اسرای جنگی تشکیل دهد . دبیرکل برای تشکیل چنین کمیسیونی با کمیته بین المللی صلیب سرخ مشورت کرد اما تلاش در این زمینه تا یک سال بعد بی نتیجه باقی ماند . ولی دبیرکل به تلاش هایش درباره حل و فصل مسائل جنگ ادامه داد . در این زمینه دبیرکل در 29 و 30 سپتامبر 1983 (7 و 8 مهر 1361) با وزرای امور خارجه ایران و عراق در نیویورک ملاقات کرد و از آن نتیجه مثبتی به دست نیاورد . پس از آن، یعنی در 11 دسامبر همان سال موضع مخالف و موافق ایران و عراق را در خصوص قطعنامه 540 به اطلاع شورای امنیت رساند.

3-مساعی دبیر کل در سال 1984/1363
دبیر کل در 10 فوریه 1984 (20 بهمن 1363) پیام های جداگانه ای برای ایران و عراق فرستاد و در آن نگرانی خود را از ادامه مخاصمه ایران و عراق و خسارات ناشی از آن و نیز تصمیمش را مبنی بر اعزام هیاتی برای بازدید تخریب مناطق مسکونی ایران و عراق ناشی از جنگ اعلام داشت . این اقدام در پاسخ به درخواست 22 نوامبر 1983 (1 آذر 1362) ایران صورت گرفت و در 8 مارس 1984 (6 اسفند 1363) دبیرکل مجددا به در خواست ایران، هیاتی برای بررسی اتهام کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق علیه ایران اعزام داشت . این گروه پس از کسب نظر موافق عراق، عازم آن کشور نیز شد . گروه اعزامی پس از تحقیق و بازرسی نظر ایران در مورد کاربرد سلاح شیمیایی قوای عراقی علیه ایران را تایید کرد اما دبیرکل در گزارش های 26 مارس (15 اردیبهشت) خود به شورای امنیت فقط به ابراز تاسف از کاربرد سلاح شیمیایی بدون ذکر نام کشور عراق بسنده کرد. 133
دبیرکل در 9 ژوئن 1984 (21 خرداد 1363) از رؤسای جمهوری ایران و عراق تقاضا کرد به حملات علیه مناطق مسکونی یکدیگر خاتمه دهند . ایران درخواست دبیرکل را پذیرفت و عراق نیز با تاکید بر این که ایران دیگر نباید نیروهای نظامی اش را در مراکز مسکونی متمرکز کند به تقاضای دبیرکل جواب مثبت داد . در پی آن، دبیرکل تصمیمش را برای اعزام دو هیات به ایران و عراق برای نظارت بر عدم حمله به مناطق مسکونی به اطلاع شورای امنیت رساند . دبیرکل پس از تایید شورا دو هیات را در تاریخ های 21 و 26 ژوئن (2 و 7 تیر) در عراق و ایران مستقر کرد . 3 روز بعد دبیرکل با ارسال دو نامه از ایران و عراق خواست تا از تمرکز نیروهای نظامی در مناطق مسکونی خویش خودداری نمایند و تعهد خود را بر عدم کاربرد سلاح شیمیایی ابراز دارند .

4-کوشش های دبیر کل در سال 1985/1364
در 11 تا 17 ژانویه 1985 (20 تا 26 دی 1364) هیات سازمان ملل متحد از اردوگاه های اسرای جنگی در عراق و از 18 تا 25 ژانویه (27 دی تا 4 بهمن) همان سال از اردوگاه های اسرای جنگی در ایران بازدید به عمل آوردند و طی گزارشی در 22 فوریه 1985 (3 اسفند 1364) به دبیرکل اعلام کردند که در هیچ یک از دو کشور ایران و عراق، اسرای جنگی آن چنان که ادعا شده است مورد بدرفتاری قرار نگرفته اند .134
در پی ادامه حملات به مناطق غیر مسکونی، بار دیگر دبیر کل در 9 مارس (15 اسفند)با ارسال پیامی به رؤسای جمهوری ایران و عراق از آنان خواست به توافق 12 ژوئن 1984 (20 خرداد 1363) مبنی بر عدم حمله به مناطق مسکونی عمل نمایند . همچنین وی در 5 و 15 مارس (11 و 21 اسفند) خواستار قطع این حملات و تعهد مجدد135 دو دولت نزد دبیر کل مبنی بر عدم حمله به هدف های غیر نظامی گردید .
دبیرکل از 18 تا 26 مارس (27 دی تا 5 بهمن) در نیویورک ضمن دیدار با معاون وزارت امورخارجه ایران و وزیر امورخارجه عراق، طرح 8 ماده ای خود را به آنان عرضه داشت . این طرح گام نخستین 136برای وصول به طرحی جامع بود که مورد قبول طرفین باشد و تحقق موارد ذیل را پیشنهاد می کرد:
1- قطع کلیه حملات علیه مراکز غیر نظامی و هوانوردی غیرنظامی پیش از ساعت 59/23 روز 26 مارس (5 بهمن) به وقت گرینویچ.
2-رعایت ضوابط پروتکل 1925 ژنو 137در مورد عدم به کارگیری سلاح های شیمیایی و بیولوژیکی پیش از 8 آوریل 1985 (17فروردین 13640)
3-خاتمه دادن به حملات علیه کشتی های غیر مسلح تجاری با هر پرچم و هر مالکیت که بین تنگه هرمز و بنادر کلیه کشورهای ساحلی در رفت وآمد هستند و عدم حمله به بنادر و ترمینال ها پیش از ساعت 59/23 روز 30 آوریل 1985 (8 اردیبهشت 1364)
4-همکاری طرفین با کمیته بین المللی صلیب سرخ برای مبادله اسرای جنگی بر اساس کنوانسیون سوم ژن138 1949/1328 و حفظ تماس دایم طرفین با دبیرکل برای تحقق موارد مزبور.
دبیرکل از دولت ایران و عراق تقاضا کرد نمایندگانی را از 16 آوریل 1985 (4 اردیبهشت 1363) برای بحث و برقراری ارتباط مستمر به نیویورک اعزام دارند . ایران این طرح را پذیرفت ولی عراق از پذیرفتن آن خودداری ورزید . 139به رغم مخالفت عراق دبیرکل به کوشش هایش ادامه داد . وی در 7 و 8 آوریل( 16و17 فروردین) به تهران و بغداد سفر کرد تا زمینه پذیرش و اجرای طرح 8 ماده ای خود را بیش تر فراهم نماید . دبیر کل پس از بازگشت به نیویورک گزارش سفر خود را تسلیم شورای امنیت کرد . او در این گزارش، اعلام کرد که ایران با وجود آن که مواضع شورای امنیت در قبال آغاز جنگ را ناعادلانه می داند ولی خواستار صلح است . بر این اساس، وی خواهان شرکت دو طرف در بررسی همه جانبه منازعه موجود گردید.

5 -تلاش های دبیرکل در سال 1986/1365
دبیرکل در ادامه تلاش هایش در 11 فوریه 1986 (21 بهمن 1365) خواهان هماهنگی همه تلاش های مربوط به خاتمه جنگ بر اساس طرح 8 ماده ای خویش شد . در پایان سال، وی ضمن ابلاغ قطعنامه 588 به وزرای امور خارجه ایران و عراق، از دو دولت ایران و عراق خواست مواضع خود در قبال قطعنامه 582 و طرح 8 ماده ای را اعلام کنند . متعاقب آن، دولت ایران مخالفت خویش را با قطعنامه 582 و موافقت خود را با طرح 8 ماده ای اعلام نمود در حالی که عراق به دبیرکل اعلام کرد که فقط با اجرای قطعنامه 582 140موافق است. 141
در این سال بار دیگر توجه دبیرکل به کاربرد سلاح های شیمیایی معطوف شد . وی در پی گزارش گروهی از کارشناسان اعزامی سازمان ملل متحد به جبهه های جنگ ایران و عراق، که مؤید کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق علیه ایران بود عراق را به خاطر استفاده از این سلاح ها محکوم کرد142 و شورای امنیت که برای بررسی گزارش جدید گروه اعزامی کارشناسان تشکیل جلسه داده بود کاربرد سلاح شیمیایی عراق علیه ایران را محکوم نمود 143.
در 3 ژوئیه (11 تیر) دبیر کل برای چندمین بار از طرفین خواست از حمله به مناطق مسکونی همدیگر خودداری کنند . برای تحقق چنین هدفی وی پیشنهاد کرد هیات های بازرسی و نظارت بر عدم حمله به مناطق مسکونی مجددا فعال شوند . در پی این درخواست دو کشور ایران و عراق در 14 اوت 22 مرداد به دبیرکل اعلام کردند که از حمله به مناطق مسکونی یکدیگر خودداری خواهند کرد . دبیرکل از این موضع جدید ابراز رضایت نمود . دبیرکل در 3 اکتبر (10 مهرضمن شرکت در جلسه شورای امنیت، طی سخنانی به نکات ذیل اشاره کرد:
1-هشدار و ابراز نگرانی عمیق در خصوص طولانی شدن جنگ مانند افزایش حملات به کشتی های تجاری کشورهای ثالث.
2-نگرانی از تهدیدی که متوجه امنیت کشورهای همجوار است.
3-ابراز تاسف از این که کوشش هایش در مورد پایان بخشیدن به

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، جنگ ایران و عراق، سلاح های شیمیایی، منشور ملل متحد Next Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، مجمع عمومی، سازمان ملل، سلاح های شیمیایی