منبع پایان نامه با موضوع سازمان ملل متحد، شورای امنیت، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

نیروهای ایرانی را محکوم کرد. 163

مبحث دوم- بررسی قطعنامه های صادره از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد
گفتار اول: قطعنامه های پیش از تصویب قطعنامه 598
الف-قطعنامه 489
در پي‌ درخواست‌ مكتوب‌ بيست‌وسوم سپتامبر 1980 (اول مهر 1359)دبيركل، شوراي‌ امنيت‌ ضمن‌ مشورت‌ با اعضاء اولين‌ موضع‌گيري‌ خود در مورد جنگ‌ ايران‌ و عراق‌ را تحت‌ عنوان‌ بيانيه‌ اعلام‌ كرد و طي‌ آن‌ نگراني‌ عميق‌ خود را از گسترش‌ احتمالي‌ اين‌ برخورد ابراز داشت‌. وي از طرفين‌ خواست‌ از هرگونه‌ اقدامي‌ كه‌ به‌ وخيم‌ترشدن‌ اوضاع‌ منجر ‌شود، خودداري‌ نمايند و اختلافات‌ خود را از طريق‌ راههاي‌ مسالمت‌آميز حل‌‌وفصل‌ كنند. همچنين اين شورا‌ از پيشنهاد و به‌كارگيري‌ مساعي‌ جميله كه‌ از سوي‌ دبيركل‌ براي ‌پايان ‌‌دادن ‌به‌ جنگ‌ مطرح‌ شده بود حمايت‌ كرد.
شوراي‌ امنيت‌ به‌ دنبال‌ تقاضاي‌ بيست‌وپنجم سپتامبر 1980 (سوم مهر 1359)دبيركل در بيست‌وششم و بيست‌وهشتم سپتامبر (چهارم و ششم مهر)تشكيل‌ جلسه‌ داد و نخستين‌ قطعنامه‌ خود را به‌ اتفاق‌ آرا در جلسه‌ شماره‌ دوهزارودويست‌وچهل‌وهشت تحت‌ عنوان‌ قطعنامه‌ 489 به‌ تصويب‌ رساند. اين‌ قطعنامه‌ داراي‌ پنج ماده‌ بود و موضوع‌ جنگ‌ را تحت‌ عنوان‌ «وضعيت‌ ميان‌ ايران‌ و عراق»‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌داد. در اين‌ قطعنامه‌ ضمن‌ يادآوري‌ تعهد كشورهاي‌ عضو به‌ حل‌وفصل‌ مسالمت‌آميز اختلافات‌ و عدم‌ توسل‌ به‌ زور و نيز با اشاره به مسئوليت‌ شوراي‌ امنيت‌ در حفظ‌ صلح‌ و امنيت‌ بين‌المللي‌ و با ابراز تاسف‌ عميق‌ از وضعيت‌ روبه‌‌گسترش‌ ميان ايران‌ و عراق از طرفين‌ درخواست‌ كرد‌ از به‌كاربردن‌ بيشتر زور خودداري‌ نموده‌ و اختلاف‌ خود را از طرق‌ مسالمت‌آميز حل‌ نمايند و از هرگونه‌ پيشنهاد مناسبي‌ كه‌ مي‌تواند به‌ صلح‌ بينجامد استقبال‌ كنند. همچنين‌ شورا از عموم‌ كشورها تقاضا كرد از هرگونه‌ اقدامي‌ كه‌ به‌ تشديد منازعه‌ منجر مي‌شود بپرهيزند؛ در ضمن‌ از كوشش‌‌ دبيركل‌ و نيز مجددا از پيشنهاد او‌ در مورد به‌كارگيري‌ مساعي‌ جميله‌ براي‌ حل‌ وضعيت‌ موجود ميان‌ ايران‌ و عراق‌ پشتيباني‌ كرد و از وي‌ خواست‌ نتايج‌ اقدامات‌ خود را ظرف‌ مدت‌ چهل‌وهشت ساعت‌ به‌ شوراي‌ امنيت‌ گزارش‌ دهد.
در فاصله پانزدهم تا بيست‌ونهم اكتبر 1980 (بيست‌ودوم مهر تا شانزدهم آبان‌ 1359) شوراي‌ امنيت‌ پنج جلسه‌ ديگر در مورد جنگ‌ تشكيل‌ داد كه‌ هيچ‌يك‌ به‌ صدور قطعنامه‌ يا بيانيه‌اي منجر‌ نگرديد. در جلسه پانزدهم اكتبر سعدون‌ حمادي وزير امورخارجه‌ عراق،‌ و در جلسه‌ هفدهم اكتبر محمدعلي‌ رجايي نخست‌‌وزير وقت‌ ايران به‌ تفصيل‌ نقطه نظرات‌ دولتهاي‌ خويش‌ در مورد ريشه‌هاي‌ جنگ‌ ايران‌ و عراق‌ را مطرح‌ نمودند سرانجام‌ شوراي‌ امنيت‌ پس‌ از بررسيهاي‌ لازم در پنجم نوامبر 1980 (چهاردهم آبان‌ 1359 )بيانيه‌اي‌ صادر كرد و از تلاشهاي‌ دبيركل‌ و پيشنهاد او مبني‌ بر تعيين‌ و اعزام‌ نماينده‌اي‌ جهت‌ مذاكره‌ با دو دولت‌ ايران‌ و عراق‌ حمايت‌ كردو از دبيركل‌ درخواست‌ نمود نتيجه‌ اقدامات‌ خود را در اين‌ مورد به‌ اطلاع‌ شوراي‌ امنيت‌ برساند.

ب -قطعنامه 514:
شوراي‌ امنيت‌ پس‌ از صدور بيانيه‌ پنجم نوامبر 1980 (چهاردهم آبان‌ 1359) در يك‌ سكوت‌ سنگين‌ فرو رفت‌ تا سرانجام‌ پس‌ از بيست‌ويك ماه‌ و پانزده روز يعني‌ در دوازدهم ژوئن‌ 1982 (بيست‌ويكم تير 1361) در جلسه دوهزاروسيصدوهشتادوسوم خود قطعنامه‌ 514 را درباره‌ جنگ‌ صادر كرد. جلسه‌ شورا به‌ خواست‌ كشور اردن‌ و حمايت‌ امريكا تشكيل‌ گرديد و به‌ اتفاق‌ آرا قطعنامه‌ مزبور را به‌ تصويب‌ رساند. در اين‌ قطعنامه‌، ضمن‌ ابراز نگراني‌ از ادامه وضعيت‌ ميان‌ ايران‌ و عراق خسارات‌ مادي‌ و معنوي‌ و تهديدهاي‌ متوجه‌ صلح‌ نيز ذكر گرديد. از نكات‌ جديدي‌ كه‌ در اين‌ قطعنامه‌ آمده‌ بود مي‌توان‌ به‌ يادآوري‌ قطعنامه 479 و بيانيه پنجم نوامبر 1980 (چهاردهم آبان ‌1359) شورا و توجه‌ به‌ كوششهاي‌ ميانجيگري‌ دبيركل جنبش‌ عدم‌ تعهد و سازمان‌ كنفرانس‌ اسلامي‌ اشاره‌ كرد. همچنين قطعنامه مذكور، خواستار آتش‌‌بس‌ و خاتمه‌ فوري‌ كليه عمليات‌ نظامي، عقب‌‌نشيني‌ نيروها به‌ مرزهاي‌ شناخته‌‌شده‌ بين‌المللي هماهنگي‌ ميان‌ كوششهاي‌ ميانجي‌گرانه‌ تحت‌ نظارت‌ دبيركل‌ براي‌ حصول‌ به‌ يك‌ راه‌حل‌ جامع، عادلانه‌ و شرافتمندانه متكي‌ به‌ اصول‌ منشور ملل‌ متحد و اصول‌ روابط‌ بين‌المللي قابل‌‌قبول‌ براي‌ طرفين‌ و پرهيز كليه كشورها از اقدامات‌ تشديدكننده‌ منازعه‌ گرديد و تصميم‌ خود مبني‌ بر اعزام‌ گروهي‌ از ناظران‌ سازمان‌ ملل‌ متحد، براي‌ تاييد، تحكيم‌ و نظارت‌ بر آتش‌‌بس‌ و عقب‌نشيني‌ نيروها را اعلام‌ كرد.
در پانزدهم ژوئيه‌ 1982 (بيست‌وچهارم تير 1361) رئيس‌ شوراي‌ امنيت‌ به‌ نمايندگي‌ از اعضاء بيانيه‌اي‌ را منتشر ساخت‌ و در آن‌ نگراني‌ شوراي‌ امنيت‌ از عدم‌ اجراي‌ قطعنامه‌ 514 را مطرح‌ كرد و در ضمن خواستار حل‌ مسالمت‌آميز منازعه‌ ايران‌ و عراق‌ شد. اين‌ بيانيه‌ نيز مورد قبول‌ ايران‌ قرار نگرفت. متعاقب‌ آن‌ و بر اساس‌ تقاضاي‌ مورخ‌ اول اكتبر 1982 نهم مهر 1361 نماينده عراق‌ در سازمان‌ ملل‌ متحد شوراي‌ امنيت‌ تشكيل‌ جلسه‌ داد و قطعنامه‌ 522 را در جلسه دوهزاروسيصدونودونهم كه‌ در چهارم اكتبر 1982 (دوازدهم مهر 1361) برگزار شد به‌ اتفاق‌ آرا به‌ تصويب‌ رساند. در اين‌ قطعنامه‌ همانند قطعنامه‌ها و بيانيه‌هاي‌ قبلي‌ ابتدا نسبت به ادامه‌ مناقشه‌ و خسارات‌ سنگين‌ انساني‌ و تهديدهاي متوجه‌ صلح‌ و امنيت‌ بين‌المللي‌ ابراز تاسف گرديد و سپس به‌ تاييد و تاكيد بر قطعنامه‌ها و بيانيه‌هاي‌ گذشته‌ و گزارش‌ پانزدهم جولاي‌ 1982 (بيست‌وچهارم تير 1361) پرداخت آنگاه‌ خواستار آتش‌‌بس‌ فوري، خاتمه عمليات‌ جنگي‌ و بازگشت‌ نيروهاي‌ نظامي‌ به‌ مرزهاي‌ شناخته‌‌شده‌ بين‌المللي‌ گرديد. شوراي امنيت در اين زمان به‌‌صورت‌‌تلويحي‌ از اقدام‌ عراق‌ در پذيرش‌ قطعنامه‌ استقبال‌ و از طرف‌ ديگر ايران خواست‌ كه‌ به‌ اقدام‌ مشابه‌ دست‌ زند. همچنين‌ شورا بر اجراي‌ بدون‌ تاخير تصميم‌ خويش‌ مبني‌ بر اعزام‌ گروه‌ ناظران‌ سازمان‌ ملل‌ متحد و لزوم‌ ادامه‌ كوششهاي‌ ميانجيگرانه‌ تاكيد ورزيد. شورا مجددا از كشورها خواست‌ از اقداماتي‌ كه‌ باعث‌ طولاني‌‌شدن‌ جنگ‌ مي‌شود پرهيز نمايند و زمينه تسهيل‌ اجراي‌ قطعنامه‌ را فراهم‌ آورند؛ و نيز از دبيركل‌ تقاضا نمود ظرف‌ مدت‌ هفتادودو ساعت‌ گزارش‌ خود را درخصوص اجراي‌ اين‌ قطعنامه‌ تسليم‌ شورا كند.

ج -قطعنامه 540:
رئيس‌ شوراي‌ امنيت‌ در سال‌ 1983.م/ 1362.ش طي‌ صدور يك‌ بيانيه جديد درخواست‌ آتش‌بس‌ فوري، عقب‌‌نشيني‌ نيروهاي‌ نظامي‌ به‌ مرزهاي‌ شناخته‌شده‌ بين‌المللي‌ و حل‌وفصل‌ صلح‌آميز جنگ‌ را از طرفين‌ به‌ عمل‌ آورد. اين‌ بيانيه‌ مطلب‌ جديدي‌ نسبت‌ به‌ قطعنامه‌ها و بيانيه‌هاي‌ قبلي‌ شوراي‌ امنيت‌ نداشت. شوراي‌ امنيت، متأثر از عملياتهاي‌ موفقيت‌آميز نيروهاي‌ مسلح‌ ايران براي‌ صدور قطعنامه‌ جديد در تاريخ‌ سي‌ودوم اكتبر 1983 (نهم آبان‌ 1362) جلسه شماره دوهزاروچهارصدونودوسوم را تشكيل‌ داد و قطعنامه‌ 540 را با دوازده راي‌ موافق‌ و سه‌ راي‌ ممتنع‌ (پاكستان، نيكاراگوئه‌ و مالت)‌ به‌ تصويب‌ رساند.
در اين‌ قطعنامه‌ مطابق‌ شيوه‌ قبلي‌ شوراي‌ امنيت بر قطعنامه‌ها و بيانيه‌هاي‌ گذشته‌ شورا تاكيد شد. قطعنامه‌ 540، حاوي‌ نكات‌ جديدي‌ چون‌ محكوم‌‌ساختن‌ نقض‌ حقوق‌ انساني‌ و بشردوستانه‌ مغاير با كنوانسيونهاي‌ 1949 / 1328 ژنو درخواست‌ از ايران‌ و عراق‌ به‌ رعايت‌ حق‌ آزادي‌ كشتيراني‌ و بازرگاني‌ در آبهاي‌ بين‌المللي‌ و پرهيز از حمله‌ به‌ تاسيسات‌ و بنادر دور از ساحل، خودداري‌ از هرگونه‌ اقدامي‌ كه‌ صلح‌ و امنيت‌ دريايي‌ منطقه را‌ به‌ خطر مي‌اندازد بود. در پي‌ تاييد هيات‌ اعزامي‌ سازمان‌ ملل‌ به‌ منطقه‌ درگيري‌ ميان ايران‌ و عراق مبني‌ بر كاربرد سلاح‌ شيميايي‌ توسط‌ عراق دبيركل‌ گزارش‌ هيات‌ را به‌ شوراي‌ امنيت‌ تحويل‌ ‌داد و شورا ضمن‌ صدور بيانيه‌اي‌ در سي‌ام مارس‌ 1984 (دهم فروردين‌ 1363) بدون‌ ذكر نام‌ كشور عراق كاربرد سلاح‌ شيميايي‌ را براي‌ اولين‌بار در جنگ‌ ايران‌ و عراق‌ قويا محكوم‌ ‌كرد. شوراي‌ همكاري‌ خليج‌‌فارس‌ در تاريخ‌ بيست‌ويكم مه‌ 1984 (سي‌ويكم ارديبهشت‌ 1363) نسبت‌ به‌ تجاوز و نقض‌ حقوق‌ و آزادي‌ كشتيراني‌ از سوي‌ ايران‌ در حمله‌ به‌ كشتي‌ها در خليج‌‌فارس‌ به‌ شوراي‌ امنيت‌ سازمان‌ ملل‌ متحد شكايت‌ كرد. براين‌اساس شوراي‌ امنيت‌ ضمن‌ تشكيل‌ جلسات‌ متعدد نهايتا در جلسه‌ شماره دوهزاروپانصدوچهل‌وشش مورخ‌ اول ژوئيه‌ 1984 (يازدهم خرداد 1363 ) با سيزده راي‌ موافق‌ و دو راي‌ ممتنع‌، قطعنامه‌ 552 را تصويب‌ كرد. در اين‌ قطعنامه‌ با يادآوري‌ تعهد كشورهاي‌ عضو در رعايت‌ حسن‌ همجواري احترام‌ به‌ اهداف‌ و اصول‌ منشور ملل‌ متحد، عدم‌ توسل‌ به‌ زور عليه‌ تماميت‌ ارضي‌ و اهميتي‌ كه‌ خليج‌‌فارس‌ در صلح‌ و امنيت‌ بين‌المللي‌ و ثبات‌ اقتصاد جهاني‌ ايفا مي‌كند، از كشورهاي‌ درگير خواست‌ بر اساس‌ حقوق‌ بين‌الملل، حق‌ كشتيراني‌ آزاد و تماميت‌ ارضي‌ كشورهايي‌ را كه‌ طرف‌ مخاصمه‌ و درگيري‌ نيستند، محترم‌ بشمارند.و همچنين‌ خواهان‌ توقف‌ فوري‌ هرگونه‌ حمله‌ به‌ كشتي‌ها شد و اين‌گونه حملات را محكوم‌ كرد. در بند ششم قطعنامه‌ چنين آمده بود: چنانچه‌ مفاد اين‌ قطعنامه‌ رعايت‌ نگردد شورا به‌ بررسي‌ اقدامات‌ موثري‌ كه‌ اجراي‌ آزاد كشتيراني‌ را تضمين‌ نمايد خواهد پرداخت. پس از صدور اين قطعنامه تا پايان‌ سال‌ به‌ استثناي‌ بيانيه‌ نوزدهم ژوئن‌ (بيست‌وششم خرداد) اقدام‌ ديگري‌ از سوي شورا انجام‌ نگرفت. در اين‌ بيانيه شوراي‌ امنيت‌ تصميم‌ دبيركل‌ مبني‌ بر اعزام‌ دو هيات‌ به‌ ايران‌ و عراق‌ به‌ منظور بررسي‌ اتهام‌ حمله‌ به‌ مناطق‌ مسكوني‌ را تاييد و تنفيذ كرد.
شوراي‌ امنيت‌ در سال‌ 1985.م/1364.ش قطعنامه‌اي‌ را صادر نكرد و فقط‌ به‌ صدور سه بيانيه‌ اكتفا نمود. در اولين‌ بيانيه‌ كه‌ در پنجم مارس‌ (چهاردهم اسفند) منتشر شد شورا از طرفين‌ خواست‌‌ از حمله‌ به‌ مناطق‌ مسكوني‌ دست‌ بردارند و به‌ توافقي‌ كه‌ با دبيركل‌ در اين‌ زمينه‌ انجام‌ داده‌اند احترام‌ بگذارند. بار ديگر شوراي‌ امنيت‌ در پانزدهم مارس‌ (بيست‌وچهارم اسفند) در دومين‌ بيانيه‌ خويش خواستار اجراي‌ توافق‌ عدم‌ حمله‌ به‌ مناطق‌ مسكوني‌ و نيز كوشش‌ براي‌ يافتن‌ راه‌‌حل‌ مسالمت‌آميز در منازعه‌ گرديد. شوراي‌ امنيت‌ سومين‌ بيانيه‌ خود را در بيست‌وپنجم آوريل‌ (پنجم ارديبهشت) صادر كرد. در اين‌ تاريخ‌ نظر شورا بار ديگر متوجه‌ به‌‌كارگيري‌ سلاح‌ شيميايي‌ در جنگ‌ ايران‌ و عراق‌ شد. براين‌اساس شورا با صدور بيانيه‌ مزبور كاربرد سلاح‌ شيميايي‌ عليه‌ نيروهاي‌ ايراني‌ را بدون‌ ذكر نام‌ كشور عراق قوياً‌ محكوم‌ كرد. مهمترين‌ علت‌ صدور اين‌ بيانيه با توجه‌ به‌ لحن‌ محكمي‌ كه‌ داشت براي‌ فشار غيرمستقيم‌ به‌ عراق‌ به‌ منظور پذيرش‌ طرح‌ هشت‌ماده‌اي‌ دبيركل‌ قلمداد شده است.

د-قطعنامه 528:
عمليات‌ والفجر 8 كه‌ در تاريخ‌ بيستم بهمن‌ 1364 از سوي‌ ايران‌ انجام‌ شد منجر به‌ ورود نيروهاي‌ ايراني‌ به‌ فاو و قسمتهايي‌ از اين منطقه‌ گرديد و نيز ارتباط‌ دريايي‌ عراق‌ را قطع‌ نمود و قواي‌ ايراني‌ به‌ مرزهاي‌ كويت‌ و شهر بصره‌ عراق‌ بسيار نزديك‌ شدند. متعاقب‌ آن عراق‌ و اتحاديه‌ عرب از شوراي‌ امنيت‌ درخواست‌ كردندبراي‌ رسيدگي‌ به‌ موضوع‌ جنگ‌ تشكيل‌ جلسه‌ دهد. شوراي‌ امنيت‌در بيست‌وچهارم فوريه‌ 1986 (پنجم اسفند 1364) طي جلسه‌ شماره‌ دوهزاروششصدوشصت‌وشش، قطعنامه‌ 528 را به‌ اتفاق‌ آرا به‌ تصويب‌ رساند. از نكات‌ جديدي‌ كه‌ در اين‌ قطعنامه‌ به‌ چشم‌ مي‌خورد به‌ موضوعاتي‌ چون‌ خاطرنشان‌كردن تلاش‌ شش‌ساله‌ شورا در مورد وضعيت‌ ايران‌ و عراق، يادآوري‌ امضاي‌ پروتكل‌ منع‌ استفاده‌ از گازهاي‌ خفه‌‌كننده، سمي‌ يا ساير گازها و سلاحهاي‌ ميكروبي‌ در جنگ، و نيز به تاكيد بر اصل‌

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع شورای امنیت، مجمع عمومی، سازمان ملل، سلاح های شیمیایی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع سازمان ملل، نیروهای مسلح، استان خوزستان، منشور ملل متحد