منبع پایان نامه با موضوع زیست محیطی، توسعه پایدار، محیط زیست، توسعه پاید

دانلود پایان نامه ارشد

افراد پليس يا افراد حافظ محيط زيست بهره گرفت و يا گروههاي بازرسي(محيط بان) تشكيل داد.

4. استفاده از مشاوران زيست محيطي :
هدف از اين كار سنجش تاثير اقدامات شهرداري ها بر محيط زيست شهري است. اين كار مي تواند از طريق ارائه توصيه هايي به همه واحدهاي مختلف دولتي تعميم داده شود.
5. ارزيابي تاثير اقدامات انجام شده بر محيط زيست :
هدف از اين كار بررسي تاثيرات كليه اقدامات انجام شده به وسيله شهرداريها براي محيط زيست شهري است .بدين منظور بايد مقررات ويژه اي تنظيم گردد و پاداش ها و يارانه هايي براي انواع اقدامات مثبت در نظر گرفته شود.
6. مديريت شهرداريها بر محيط زيست :
هدف از اين فعاليت ٬ راه اندازي و هماهنگ كردن كار مديريت محيط زيست و جا انداختن يا تثبيت اين نظريه در انديشه مديريتي است .براي اين كار اقدامات همه فعالان و دست اندركاران محيط زيست شهري بايد به وسيله شهرداري ها هماهنگ و همسو شود.
اين موارد، مهمترين اقداماتي بودند كه براي دستيابي به توسعه پايدار شهري بايد به مرحله عمل درآيند و باتوجه به شرايط تاريخي، اجتماعي و اقليمي خاص هر شهر، اين اقدامات افزايش يا كاهش يابند و بدون حمايت قانوني و مالي دولت از اين اقدامات ميسر نمي شود ( برآبادي،1384،145).
2-2-23- شاخص های توسعه پایدار شهری
در توسعه پایدار شاخص های توسعه انسانی جایگاه خاصی دارند و امروزه دیگر به جاي شاخص های توسعه اقتصادی، از مفهوم توسعه انساني صحبت مي شود.برخي از اين شاخص ها عبارت خواهند بود از :
1. سطح زندگی ، كه مفهومي منتج از قدرت ضريب توليد ناخالص سرانه مي باشد .
2. دانش، كه تركيبي از دو عامل باسوادي و سالهاي بهره گيري از آموزش مي باشد.
3. طول عمر، كه با شاخص اميد به زندگي قابل اندازه گيري است.
4. آزادي هاي مدني.
در کشورهای جهان سوم، مفهوم توسعه پايدار به طور فعال مي بايست فقر، بيكاري و كم كاري را از بين برد. از اين رو وظيفه توسعه پايدار در اين كشورها فراتر از مفهوم آن در كشورهاي توسعه يافته مي باشد. بنابراين هدف از ايجاد چنين توسعه اي را مي توان اينگونه بيان كرد: ايجاد محيطي است كه درآن همه مردم بتوانند ظرفيّت و تواناييهاي خود را بسط دهند و نيز بتوانند فرصتهايي را براي نسل هاي كنوني و آينده ايجاد نمايند . پس ابزارهاي واقعي اين توسعه خود مردم مي باشند كه از طرق زيرقابل حصول مي باشد :
1. اصل برابري در بين نسلي و ميان نسلي
2. در نظر گرفتن افق هاي زمان طولاني تر در برنامه ريزي ها
3. درك ارزش محيط زيست ( پناهي جلودارلو،1383،40-39 ).
2-2-24- ارتباط کاربری فضای سبز در توسعه پایدار شهری
محيط زيست عبارتست از آنچه كه فرايند زيستن را احاطه كرده، آنرا در خود فرو گرفته و با آن كنش متقابل قرار دارند (حيدري ٬ 1386 ،1 ).
تكنولوژي و تمدن امروزه هرچند كه تسهيلاتي را براي انسان به همراه آورده است، ولي دخل و تصرف و مشكلاتي را نيز مبني بر آلودگي محيط طبيعي باعث گرديده است .آلودگي هواي شهرها كه ناشي از سوخت موتور اتومبيل ها و كارخانجات است و كمبود عوامل گياهي داخل و اطراف شهرها، مشكل كاهش اكسيژن را مطرح نموده و آلودگي هوا را كه از مواد سوختني توليد مي شود، دامن زده است. هر واحد مسكوني، اتومبيل، كاميون و اتوبوس، هر كارخانه و يا كارگاه، دود خود را به هواي آزاد مي فرستد . اين دود تقريباً به همان صورت اوليه باقي مي ماند و خود به خود باعث بروز امراضي كه به احتمال زياد با آلودگي هوا در رابطه اند : مانند (برنشيت مزمن، سرطان و آمفي زم كه ناشي از سوخت بنزين و نفت است) مي شود . هواي كثيف بر گياهان نيز بي تاثير نبوده و باعث زرد شدن زودرس برگ درختان و امراض مختلف گياهي مي شود.
مسئله مهم ديگري كه انسان در محيط زيست فراهم آورده است، مسئله آلودگي آبها است كه ناشي از ريختن انواع فاضلاب صنعتي و غيرصنعتي و زباله ها به داخل آبها مي باشد. فاضلاب شهرها همراه با پسآب كارخانه ها و مراكز صنعتي، مستقيماً و يا بطور غيرمستقيم به وسيله رودها به درياچه ها يا درياها ريخته مي شوند و باعث آلودگي محيط و حتي مرگ و مير حيوانات آبزي مي گردند . در طول تاريخ، آبهاي كثيف و آلوده همواره از عوامل مهم پيدايش امراض بوده است .از جانب ديگر، ايجاد زباله و مواد زايد در شهر محيط هايي را مملو از مواد كثيف و زايد به وجود آورده است . هرچند كه طرقي نيز مبني بر تبديل زباله به كود شيميايي انديشيده شده است،ولي هنوز مشكل زباله و آلودگي محيط زيست از مشكلات مهم شهري است. آلودگي هوا، آب، محيط و صدا و روي هم رفته دخل و تصرفاتي كه توسط انسان در محيط طبيعي مي شود، مسائلي را موجب گرديده است كه در صورت عدم كنترل به از بين رفتن تعداد زيادي از حيوانات و متوقف شدن رشد گياهان خواهد انجاميد. در برنامه ريزي هاي شهري و منطقه اي، لزوم تاکيد بر حفظ محيط زيست سالم از اهمیت قابل توجهي برخوردار است (شيعه ٬ 1384، 178 ).
به طور کلی فضای سبز شهری دارای تاثیرات مطلوب زیر می باشد:
1. رطوبت موجود در اطراف گیاهان در کاهش آلودگی ناشی از وزش باد ، حرارت زیاد ، گرد وغبار ، افزایش رطوبت نسبی هوا و تثبیت برخی از مواد سمی تاثیر قاطع دارد.
2. گیاهان در حال رشد مقادیر قابل توجهی رطوبت و آب قطره قطره از برگ ها به محیط چکه کرده ، هوا را پاکیزه می سازد.
3. گیاهان و فضای سبز در از بین بردن ذرات معلق هوا نقش بسیار مهمی دارند مانند گاز کربنیک، اکسی، دی اکسیدکربن، اکسیده های گوگرد و غیره.
4. درختان و فضای سبز با کاهش سرعت باد به میزان قابل توجهی به پالایش و تصفیه و تلطیف هوا کمک می نماید.
5. درختان سبز هماهنگی خاصی به محیط زیست شهری می بخشند و از این جهت در تخفیف فشارهای حاصل از زندگی شهری، نقش اجتماعی مهمی را ایفاء می نمایند.
6. درختان و فضای سبز در کاهش تشعشع و کنترل آن نیز موثرند و در جاده ها از نورهای زننده و انعکاس نور ماشین ها در سطح جاده ها جلوگیری می نمایند ( اذانی،1381 ، 27).
پس باید چنین نتیجه بگیریم که در زمینه پایداری شهرها، فضای سبز در زندگی شلوغ، پیچیده و نا آرام شهری گویی تنها عنصر آرامش بخش و پالاینده است که هم دردهای روانی را التیام می بخشد و هم صحت روح و جسم را تضمین می کند و تاثیر حیاتی آن زمانی اهمیت خود را نشان می دهد که بدانیم 34% عمر انسان در تفریح، گردش و استراحت فکری سپری می شود. فضای سبز از طرفی روح انسان ماشین زده شهری را با طبیعت آشتی داده، ایمنی روانی برقرار می کند و از طرف دیگر در بسیاری از موارد مهمترین عامل کاهش بار آلودگی های زیست محیطی به شمار می رود. این الگوی حیات سبز، محیط زیست انسان را قابل سکونت کرده، با آثار سوء گسترش صنعت و کاربرد نادرست تکنولوژی مقابله می کند یعنی تعادل بخشی به متابولیسم شهر از یک سو و بالا بردن سطح زیبایی از سوی دیگر، سبب افزایش کیفیت زیستی در شهرها می شود چرا که به نحو موثری می تواند در کاهش گردوغبار ، آلودگی های شیمیایی ، آلودگی هوا ، تعدیل درجه حرارت ، افزایش نسبی رطوبت و تلطیف هوا ایفای وظیفه کند. با توجه به ارقام زیر تاثیر فضای سبز در زندگی انسانی و محیط زیست بهتر نمایان می شود. هوای موردنیاز انسان در روز حدود 15 کیلوگرم است در حالیکه به 5/1 کیلوگرم آب و 5/2 کیلوگرم غذا نیاز دارد. بیشتر اکسیژن آزاد شده در طبیعت از طریق فضای سبز تولید می شود ، به عنوان مثال :
یک درخت راش با دیرزیستی متوسط به اندازه سه برابر حجم دو اتاق یک نفره دی اکسیدکربن از هوا پاکسازی می کند و 5/1 مترمربع چمن کوتاه نشده می تواند به اندازه نیاز یک انسان در یک سال اکسیژن تولید کند و قادر است 3 تا 6 بار بیش از یک زمین برهنه گرد و غبار جدب کند. طی بررسی های به عمل آمده یک هکتار فضای سبز با حدود 200 درخت ، تا 68 تن گرد و غبار در هر بارندگی را در خود جذب می کند که با وجود چنین درختانی زدودن این مقدار گرد و غبار رایگان خواهد بود ( اذانی، 1381 ، 27 ).
جدول (2-4) میزان تاثیر ذرات گرد وغبار در مناطق مختلف شهری
ردیف
مناطق مختلف شهر
میزان ذرات گردوغبار (در هر لیتر هوا)
1
مرکز شهر
184000 ذره گرد و غبار
2
ایستگاه های مرکز راه آهن
176000
3
خیابان های بی درخت
115000
4
خیابان های درخت کاری شده
38000
5
پارک های شهری
31000
ماخذ: اذانی، فضای سبز شهر اصفهان در ارتباط با توسعه پایدار شهری،فصلنامه فضای جغرافیایی،شماره 8 ، 1381 ،27.

درختان نسبت به دیگر گیاهان گرد و غبار را از هوا جذب می کنند و می توانند 10 الی 20 برابر گیاهان علفی و 2 برابر گیاهان زراعی رسوب کرده، با کاهش حرارت و خنک کردن شهرها، سطح آسایش شهروندان را افزایش دهند. فضای سبز شهری به فرایند فتوسنتز و تبخیر که هر کدام به گونه ای روی محیط
زیست شهری اثر می گذارند، کمک می نمایند. با ایجاد فضای سبز شهری و استفاده به جا و مطلوب از گیاهان می توان آثار سرعت باد، آلودگی هوا ، گرد وغبار را کاهش داد. استفاده از درختان در کنار معابر عمومی می تواند، با توجه به جهات چهارگانه ی تابش، موثر باشد به گونه ای که سمت شمالی یک خیابان شرقی- غربی بیش تر از سمت جنوبی آن آفتاب دریافت می کند و حال آن که در خیابان های شمالی -جنوبی نسبت آفتاب به سایه تقریباً متعادل است.
بنابراین یکی از مفاهیم مهم توسعه پایدار شهری، ظرفیت زیست محیطی است که به دلیل نیاز به توسعه پایدار باید آن را شناخت و برای آن روش های قابل اجرا و تجربه ایجاد نمود. محدودیت های زیست محیطی، مقیاس شهرها و سکونتگاه ها را با ویژگی های محلی آن ها می توان تعیین نمود. برای کاربرد مفهوم ظرفیت محیطی باید عوامل محدود کننده به عناصر خاص محلی مرتبط شوند. در واقع معنای رویکرد ظرفیت زیست محیطی این است که باید ارتباطات متقابل بین محیط فیزیکی و کالبدی و فشارهایی که تقاضا در تمام بخش های مختلف فعالیت در محیط زیست به وجود می آورد، بررسی شود (صرافی،1388،65).
ملاحظات کلی زیست محیطی در برنامه ریزی برای توسعه پایدار شهری عبارت است از :
1. جریان خطی مواد و مصالح (داده ها) ورودی به سیستم شهری باید حتی الامکان به یک جریان چرخه ای نزدیک شود (بازیافت مصالح – استفاده مجدد)
2. مطالعات جدی و دقیق و ارزیابی آثار زیست محیطی طرح های توسعه شهری
3. تعریف آستانه های زیست محیطی و طرفیت تحمل محیط
4. اطلاعات سیستم های محیط زیست باید جمع آوری و تدوین گردد و شاخص های کنترل کننده تعریف شوند
5. کاهش آلودگی های مختلف هوا، صدا ، زباله ، فاضلاب
6. سالم سازی و بهداشت محیط زیست شهری
7. ایمن سازی شهر برای پیشگیری از آثار سوانح و به حداقل رساندن خسارت (همان منبع، 82).
دستیابی به مفهوم توسعه پایدار در شرایطی که روند بی توجهی به الگوهای تولید و مصرف و ایجاد ضایعات ، ظرفیت محدود منابع طبیعی و سهم نسل آینده از آنها را به شدت مورد تهدید قرار داده و به صورت فراگیر در اقصی نقاط جهان در جهت بهبود مستمر بحران موجود تکلیف شده است .با توجه به این مفهوم ، مسئله مدیریت زیست محیطی به عنوان یکی از مسائل مهم جامعه بشری مطرح و نقش روزافزون خود را در صنعت ، تجارت و ارائه خدمات نمایان می سازد .امروزه در امر تولید و خدمات رسانی ، صرف نظر از عواملی نظیر ماشین آلات ، نیروی انسانی ، مواد اولیه و اقتصادی بودن تولید و خدمات رسانی، عوامل دیگری مانند استفاده بهینه از انرژی ، استفاده از مواد بازیافتنی ، عدم ارسال گازها و مواد آلاینده به هوا، کنترل ضایعات و عدم استفاده از مواد آسیب رساننده به کلیه عناصر محیط زیست مطرح می باشند. در راستای تحقق پذیری این عوامل به کارگیری یک سیستم مدیریتی زیست محیطی بعنوان یک اهرم اجرایی و تعهد سازنده ضروری است .شایان ذکراست یک سیستم مدیریت زیست محیطی مناسب می تواند در به نظم آوردن و اصلاح فرایند فعالیتهای تولیدی و خدمات رسانی برمبنای انعطاف پذیری به سوی استفاده از مواد خام و انرژی ، بازیابی پسماندها و استفاده مجدد ازآبهای زائد وغيره مؤثر واقع گردد ، به طوریکه همزمان علاوه بر کاهش هزینه های تولید از محیط زیست نیز حمایت نماید. در

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه پایدار شهری، منابع طبیعی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع توسعه شهر، توسعه شهری، زیست محیطی، توسعه پاید