منبع پایان نامه با موضوع جزیره هرمز، خلیج فارس، شاه عباس اول

دانلود پایان نامه ارشد

قدیمی را به یاد آورند و چه اینکه ارزشی نمادین داشتهباشند، لذت حاصل از آنها از ترکیب جدید و قویتری متاثر است. در چنین حالتی، ترکیب شکل و معنی آن ذهن را از مرحلهی بیعلاقهگی روزمره خارج میکند. مجسمه یا نقاشی زیبا، موسیقی، تئاتر و پانتومیم ممکن است بر روی ما تاثیر زیادی بگذارد. تاثیر این موضوع در هنر مردمان ابتدایی کمتر از هنر مردمان امروزی نیست.» (بوآس 1391، 57 – 58)
«خود عنوان هنر نیز میگوید که با محصولی سرو کار داریم که بیان کننده اندیشه است.» (همان، 127) «عناصر همچون خطوط، شکلها، رنگها هر یک نمادی هستند که بیان کننده اندیشهای خاص به حساب میآیند، که در مجموع و در کلیت ساختاری طرحهای یک اثر یا آثار مختلف، نظام باورهای جامعه تولیدکننده اثر هنری را بازنمود میکنند: بازنمود محتوای فرهنگ در شکلِ هنر.» ( ایزدی جیران 1388)
«شکل و فعالیت خلاقانهی انسان بخشی از ویژگیهای اصلی است. لذت یا احساس خروج از زندگی روزمره بیشک از زیر ساختی مربوط به حواس نشئت گرفتهاست، اما این احساسها زمانی لذت بخشاند که با فعالیتهای انسانی یا تولیدات آن مرتبط باشند.» (بوآس 1391، 58) «در هنر ابتدایی حتی اشکال هندسی ساده نیز معنیای دارند که به ارزش احساسی آنها میافزاید.» (همان، 59)
بوآس گاهی مهارت و نظم و گاهی نیز تجسم را منشا موفقیت، لذت و جذابیت احساسی میداند، «به نظر میرسد در مواردی که فناوری به مرحلهی بالایی از توسعه رسیده باشد، آگاهی هنرمند بر فایق آمدن بر سختیهای کار، یا به عبارت دیگر، رضایتمندی از محصول نهایی است که منشا لذت واقعی محسوب میشود.]…[ نظم شکل و یکدست بودن سطح از ترکیبهای اساسی تمامی حالتهای تزئینی محسوب میشود که با احساس بوجود آمده از تسلط بر مشکلات و همچنین رضایتمندی از مهارت ارتباطی مستقیم دارد.» (همان، 77)
او در جای دیگر مینویسد: «منظور از موفقیت رسیدن به جایی است هنرمند کمال مطلوب زیبایی اثرش را در آن بیابد، حتی اگر محدودیتهای فنی مانع از رسیدن به این کمال مطلوب شوند؛ این تجسم است که باعث ایجاد اثر هنری میشود و شاید به همین دلیل است که آلوئیس ریگل میگوید نیت تولید هر اثر زیبا جوهره اثر هنری است.» (همان، 56)
بوآس همچنین معتقد است: «هرچه رابطه بین شکل و تفکر دقیق‌تر و قوی‌تر باشد، به همان اندازه ویژگی اکسپرسیونیستی اثر هنری شفاف‌تر می‌شود.» (همان، 429)
بوآس در نظریه منشا واقعگرا بیان میکند: «طرحهای تزئینی انسان ابتدایی، به خاطر داشتن خصوصیت زیباییشناختی خلق نمیشوند، بلکه این طرحها در بردارنده «مفاهیم خاصی» هستند. بنابراین انسان ابتدایی برای آفرینش اصولی همچون تقارن، تکرار، کلیت، و … که ویژگیهای زیباییشناختی به اثر هنری میبخشند دست به خلق طرحهای تزئینی نمیزند؛ بلکه به دنبال آن است که با آفرینش این طرحها، مفاهیم و به طور کلی نظامهای ذهنی خویش را بیان کند. از این رو طرحهای تزئینی به عنوان بخشی از فرهنگ مادی نه هدف در خود (یعنی صرفاً به خاطر ویژگیهای زیبایی) که وسیلهای برای بیان فرهنگ معنوی بهکار میروند. این نظریه از آن رو بسیار پیشرو است که هنرهای تزئینی یکی از اصلی ترین نوع هنرهایی هستند که بیشترین فرصت و نیز امکان را برای خلق قواعدی(قواعد ریاضی، هندسی) میدهند، که توسط آنها “لذت روانشناختی” برای هنرمند و مخاطب به دست میآید. این دیدگاه بر آن است که طرحهای تزئینی، تزئین نیستند بلکه «نمادهای ایدههای معینی» میباشند.» ( ایزدی جیران1388)
«بوآس در انتها با اشاره به این نکته که در میان مردمان ابتدایی خوبی با زیبایی یکی است، تاکید می‌کند که احساس زیبایی‌شناختی امروزی با احساس مردمان ابتدایی یکسان است.» (غزنویان 1393) و به عنوان آخرین جمله کتابش می‌نویسد: «این طبیعت تجربه است، و نه تفاوت در ساختارهای ذهنی، که تفاوت بین تولید و قضاوت هنری مردمان امروزی و مردمان ابتدایی را تعیین می‌کند.» (بوآس 1391، 437)

فصل سوم
معرفی بندرعبّاس و تاریخ حنا
3-1- معرفی شهر بندرعباس
3-1-1-موقعیت جغرافیایی
شهر بندرعبّاس مرکز استان هرمزگان است، که در کرانه خلیج فارس با فاصله 16 کیلومتری شمال غربی جزیره هرمز و 85 کیلومتری سواحل عمان قرار گرفته است. (BANDAR-E ʿABBĀS(Ī),Encyclopaedia Iranica) طول این شهرستان در کنار ساحل به بیش از 16 کیلومتر می رسد؛ این طول در صورت نبود محدودیت های کاربردی قاعدتا بیشتر نیز می شود، چرا که ساحل دریا مهمترین عامل شکل گیری شهر بوده است. (تاریخچه شهرداری بندرعباس، بیتا)
«وسعت اين شهرستان 1/ 13255 کیلومتر مربع است» (نوحگر و همکاران 1390، 68) و در «1480کیلومتری تهران، 547 کیلومتری کرمان» (شجاعی1389،452) و 80 کیلومتری شرق میناب امروزی واقع شدهاست.(Le Strange1905, 318)
«اين شهرستان از سمت شمال به شهرستان حاجیآباد و از سمت شرق به شهرستانهای ميناب و رودان و از غرب به شهرستان بندرلنگه و از جنوب به خليجفارس و جزيرهقشم محدود میشود. بر اساس آخرین تقسیمات سیاسی استان تا پایان سال 82 شهرستان بندرعبّاس دارای 4 بخش به نامهای بخش فین، بخش مرکزی، بخش قلعه قاضی و بخش تخت و دارای 10 دهستان بوده و مرکز آن بندرعبّاس است.(نوحهگر و همکاران 1390، 90) بخش مرکزی «در شمال تنگه هرمز و در قسمت جنوبی شهرستان در موقعیت 27 درجه و در 10 دقیقه طول شرقی و 54 درجه و 30 دقیقه عرض شمالی واقع شدهاست.»18 (نوحگر و همکاران 1390، 69)

3-1-2-نام‌ و تاریخ شهر بندرعبّاس
نامهای پیشین بندرعباس عبارت بوده اند از: «سورو، شهرو، جرون، هرمیزاد، گمبرون» ( شجاعی 1389، 452) هر «دو نام‌های سورو و گمبرون واژه ایرانی است.» (نیکخواه 1391، 8)
این شهر جانشین مکان بازرگانی قدیم جزیره هرمز است، در آن زمان، بندرعبّاس به عنوان سارو19 و سورو شناخته شده بود. (Le Strange1905, 318) سورو نام روستایی واقع در جنوب شرقی بندر امروزی است، جایی که در آن بازرگانان در اواخر قرن 19 میلادی ساکن بودند. این روستا محل ماهیگیری و یک اسکله برای کشتیهای جزیره هرمز بود. که به عنوان Sīrūو Šahrūvā نیز شناخته شده بود. ]…[ هنگامی که هرمز به مرکز تجاری مهم تبدیل شد، Šahrū حدود 20 کیلومتر با آن فاصله داشت، و به نوبه خود با داشتن برخی شرایط به عنوان یک منبع خروجی اصلی کشور به طرف جزایر و دیگر مناطق شناخته شده بود. واضح است سورو جایی بود که کالا از جزیره هرمز به کشور وارد میشد.
,Encyclopaedia Iranica) (BANDAR-E ʿABBĀS(Ī)
«با مراجعه به نقشه و مطالعه در اطراف موقعیت جغرافیایی بندرعباس، معلوم خواهد شد که بندر مزبور دروازه تجارت شرق و غرب و از بنادر مهم مشرق بوده است. بندرگمبرون در بسیاری از زمانها اهمیت داشته و در موقع آبادانی و شکوفایی بندر هرموز، دروازه آن شهر تلقی میشد.»(ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 146) بندرعبّاس جدید یا گمبرونقدیم منطبق بر سه آبادی قدیمی”سورو”،”نخل تقی”و”بندر” است،که تعیین مکان دقیق آن درمیان اینسه چندان آسان نیست.(حسننیا 1389، 95)
«اندکی قبل از تشکیل دولت صفوی، اکتشافات جغرافیایی توسط دولتهای اروپایی آغاز و به ورود پرتقالیها به خلیجفارس و اقیانوس هند منجر شد. در زمان صفویه دولت پرتقال به نقش کلیدی جزیره هرمز در خلیج فارس پی برد و با تصرف این جزیره، موقعیت ممتازی در مقایسه با دیگر دولتهای اروپایی در منطقه پیدا کرد و توانست تجارت منطقه را برای مدت مدیدی در اختیار گیرد.»(ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 134) جزیره هرمز مکان ارتباطی مهم در تجارت بین امپراطوری عثمانی، ایران، کشورهای مدیترانه و آسیا بود. (AlQasaimi1999,18)
پرتقالیها در سال 1507میلادی جزیره هرمز را تصرف کردند و قلعهای در سورو ساختند. پس از آن سورو به انواع نامهای Gomrū, Kombrū ,Gombarū در منابع شرقی؛ Cambarão و Comorão در نوشتههای پرتقالی؛ Combru و Gombroon، Gambron، Camoron، Comoran و غیره در دیگر منابع اروپایی شناخته شد.
(BANDAR-E ʿABBĀS(Ī),Encyclopaedia Iranica)
پرتقالیها از زمانی که بر جزیره هرموز دست یافته و امیر آن جزیره را تحتالحمایه خویش ساختند، بندر کوچک گمبرون را نیز به عنوان اینکه در قلمرو متصرفات امیر هرموز با حدود دویست میل از آبهای اطراف آن به تصرف در آوردند، و چون سواحل جزیره برای کشتیهای کوچک جنگی ایشان پناهگاه مناسبی نداشت، ساحل گمبرون را لنگرگاه کشتیهای مزبور قرار دادند و در سالهای اولیه سلطنت شاه عباس برای حفظ و حراست از کشتیهای جنگی در آنجا قلعهای بنا کردند. در این پناه این قلعه همیشه از 25 – 30 کشتی کوچک مسلح حاضر بود.»(ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 146) بنابراین در« روزگار تسلط پرتقالیها گامبرون ]…[ محل انبار و لنگر گاه کشتیهای پرتقالی بود.»(شادلو و چیتسازیان1390، 49)
سرانجام «شاه عباس در سال 996 هجری قمری پس از شکست دادن استعمارگران، جزایر و بنادر جنوبی را با کمک انگلیسیها توسط سردار خود امامقلیخان با اقدام نظامی به سلطه 117ساله پرتغالیها خاتمه داد.» ( شجاعی1389،452)
«شاهعباس قبل از تصرف هرموز، دستور تصرف بندرگمبرون را صادر کرد و سپس آنجا را به نام خود، بندرعبّاس20 نامید.» (ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 146) وی «در صدد بر آمد که بندرگاه بزرگی در ساحل احداث نماید. برای این مقصود، قریه کوچک “کومبرون” را ]…[ انتخاب کرد.»(همان، 149)
پس از تخریب هرمز، نمایندگان کمپانی هند شرقی در سال 1623 میلادی اجازه داشتند در بندرعبّاس مستقر شوند؛ بندر عبّاس در این زمان یک جایگزین کامل و مناسب برای جزیره هرمز نبود.(AlQasaimi1999,18)
«با تصرف دوباره جزیره توسط شاه عباس اول حضور گستردهی ایرانیان دوباره در خلیج فارس مشاهده شد و شاه عباس برای جلوگیری از حملههای کمپانیهای تجاری به جزیره هرموز، به احیا و شکوفایی بندر گمبرون» یا بندرعبّاس جدید پرداخت.]…[ از آن به بعد این شهر «قطب تجاری منطقه خلیج فارس شد و کمپانیهای تجاری اروپایی حضور فعالی در این منطقه پیدا کردند. در واقع، با سقوط هرموز، این تغییرات به نفع بندر تجاری گمبرون(بندرعبّاس) صورت گرفت.»((ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 150- 151)
«بیشتر سیاحان عصر صفوی، مانند شاردن، تاورنیه و پیترودلاواله21 در سفرنامههای خود به رشد تجاری بندرعبّاس بعد از سقوط جزیره هرمز اشاره کردهاند.»( همان، 134) و «شواهد به دست آمده در مورد بندرعبّاس نشان میدهد که توسعه و ترقی بندرعبّاس با نظارت و برنامهریزی ویژهای انجام و در زمانی اندک، کلیهی تاسیسات و بناهای لازم برای تبدیل آن به یک بندر ترانزیتی اصلی ساخته شده است. مسافران اروپایی از ساخت اسکله و لنگرگاه جدید بندرعبّاس به طول یک مایل گزارش دادهاند.»(حسننیا 1389، 95)
سیاحان اروپایی از اقدامات عمرانی شاه عباس اول در این بندر، و اهمیت آن در فعالیتهای تجاری منطقه خلیج فارس و اقیانوس هند سخن گفتهاند: “بندرعبّاس اصلا کمرن نامیده میشد، شاه عباس کبیر به آبادی آن اقدام کرده، آنجا را به اسم خود موسوم ساخت و حالا یک شهر بزرگی شده است با مخزنهای بزرگ برای مالالتجاره که بالای آنها هم برای منزل تجار عمارت بنا شده.”»(ناصری لیراوی و حاجیانپور1390،146) بنابراین «در اثر سیاستهای شاه عباس اول در جهت تجدید حاکمیت ایران بر خلیج فارس و رونق تجارت دریایی ایران، بندرعباس طی دوران کوتاه به بندری بین المللی و پر رونق تبدیل شد.»(حسننیا 1389، 96) «منابع انگلیسی سده نوزدهم میلادی ]…[ اشاره میکنند که پس از فتح هرموز، بندرعبّاس اهمیّت یافت، بهطوریکه هلندیها و فرانسویها در این بندر به ساختن کارخانهها و قلاع پرداخته و حتی هلندیها در آن شهر تازهای برپا کردند.»22(ناصری لیراوی و حاجیانپور 1390، 150)
شهر بندرعبّاس دارای اهمیت استراتژیک و تجاری بسیار به عنوان ارتباط بین خلیج فارس و مناطق داخلی کشور است. (BANDAR-E ʿABBĀS(Ī),Encyclopaedia Iranica) و امروزه مهمترین بندر داخلی و پایگاه اصلی نیروی دریایی ایران

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع ساختار اجتماعی، مفهوم نما، فیزیولوژی Next Entries منبع پایان نامه با موضوع آداب و رسوم، استان هرمزگان، خلیج فارس