منبع پایان نامه با موضوع توسعه گردشگری، جامعه محلی، میراث فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

برخوردهای اجتماعی در محیطی دلنشین و راحت است.
گردشگری کاری: اجرای بخشی از کار و حرفه توأم با مسافرت و شرکت در کنفرانسها، گردهماییها،سمینارهای علمی، تحقیقاتی و تخصصی است.
گردشگری مذهبی و زیارتی: هدف آن معنوی بوده و در پی زیارت مکانهای مذهبی است.
2-3-4- تاریخچه گردشگری
سیاحت و گردشگری بعنوان فعالیتی فرهنگی و اقتصادی در جوامع مختلف از دیر باز شناخته شده است و در واقع مسافرت، سفر و از جائی به جای دیگر نقل مکان کردن از دیر باز در ذات آدمی بوده و جزء لاینفک زندگی و وجود انسان است. سفر و مسافرت دارای قدمت دیرینهای است و به جرأت میتوان گفت توریسم از دیر باز در جوامع انسانی وجود داشته است و به تدریج مراحل تکامل خود را طی کرده و به موضوع فنی، اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی کنونی رسیده است (رضوانی، 1376). ریشههای گردشگری و توریسم به یونان باستان و رومیان قدیم بر میگردد. شهروندان این جوامع با سفر به مناطق خارجی، اروپا، مدیترانه، خاورمیانه و … به مشاهده فرهنگهای مختلف، استفاده از حمامهای آفتاب و استراحت و تفریح میپرداختند (اونیل، 2002). مردمان ماقبل تاریخ (عهد باستان) با انگیزههایی از قبیل بدست آوردن غذا، دوری جستن از خطر و پیدا کردن محلهای خوش آب و هوا اقدام به مسافرت میکردهاند. این روند با گذشت زمان و یکجانشین شدن انسان با اهدافی مانند کسب پول و تجارت، تبادل کالا و غیره توأم شد. به هرحال و با توجه به نکات فوق برای توریسم نمیتوان نقطه آغازینی بیان کرد، با این وجود میتوان حدس زد که از زمان شکلگیری و گسترش شهرها و تمدنهای بشری، آدمی به دلیل روابط اقتصادی و اجتماعی همواره در طول زمان جهانگردی و گردشگری را تجربه کرده است. در خلال قرون وسطی هدف عمده سفر مردم را مسائل مذهبی تشکیل میداد. به عنوان مثال فردی به نام آیمری دو پیکاد در سال 1130 به عنوان اولین کاروان دار فرانسوی بود که گروهی را برای دیدن اماکن مقدس اسپانیا به این کشور برد. تا قبل از رنسانس دوم مردم علاقهای به سفرهای گروهی نداشتند ولی انقلاب صنعتی باعث شد تا تحولات زیادی در این عرصه ایجاد شود و مردم به فعالیتهای گردشگری علاقمندی نشان دهند (اونیل، 2002). با روی کار آمدن قطار و راه آهن در سال 1850 تحولات فوق شدت بیشتری یافت و توریسم روستایی که در اواسط قرن 18 در انگلستان و اروپا و به عنوان یک فعالیت تفریحی- اجتماعی آغاز شده بود، نیز در جنبههای مختلف توسعه پیدا کرد که خود ناشی از توسعه فناوری، افزایش اوقات فراغت و افزایش درآمد بود (اونیل، 2002).
در قرن 20 با روی کار آمدن هواپیما (1984) تقاضا برای سفر و گردشگری و این روند با ورود هواپیمایی سریع (1970) روند صعودی به خود گرفت. امروز گردشگری به عنوان یکی از صنایع روز جهان به شمار میرود، بطوریکه 6/2 تا 10 درصد از مشاغل جهان را به خود اختصاص داده است .
2-3-5- اهمیت گردشگری در توسعه کشورها
افزايش شمار گردشگران موجب رونق يافتن كسب و كار و افزايش درآمد شركتها و مؤسساتی میشود كه دراين عرصه فعاليت میكنند. توسعه گردشگری، به ويژه در كشورهای كمتر توسعه يافته، عامل مؤثری در مقابله با فقر است و موجب افزايش درآمد قشرهای مختلف، كاهش بيكاری، رونق اقتصادی و درنتيجه بهبود كيفيت زندگی مردم و افزايش رفاه اجتماعی میگردد. بررسیها نشان میدهد كه ارزهای به دست آمده از فعاليتهای گردشگری، در تنظيم تراز پرداختهای بسياری از كشورها، به ويژه كشورهای كمتر توسعه يافته كه معمولاً وابسته به يك محصول اند، مؤثر واقع شده است. شايد به همين دليل است كه لويس ترنر106 گردشگری را اميد بخشترين و پيچيدهترين صنعتی میداند كه جهان سوم با آن رو به روست و معتقد است گردشگری بيشترين قابليت را برای جانشينی ديگر صنايع درآمد زا دارد (لی107، 1378).
امروزه از گردشگری به عنوان گذرگاه توسعه یاد میشود (شاربوک108، 1998). که با ماهیتی چند بعدی، علاوه بر تأمین نیاز گردشگران، باعث تغییرات عمدهای در سیستم جامعه میزبان میگردد (دیوارت109 و همکاران، 2009). آن گونه که تجربه کشورهای توسعه یافته نشان میدهد، گردشگری اساساً یک تلاش و فعالیت اقتصادی است، استفاده از فرصت های گردشگری باعث اشتغال بوده و گردشگری نیاز مبرم به سرمایه گذاری انسانی دارد و تنوعی از مشاغل را با نتایج متنوع در انواع و مقادیر گوناگون ارائه میدهد (ابلیو110 و همکاران، 2006). گردشگری در محیط های روستایی با توجه به توسعه شهرنشینی، بهبود سیستم حمل و نقل و ارتباطات، افزایش اوقات فراغت و غیره در حال گسترش است (شکری، 1384). صاحب نظران اقتصادی با ملحوظ داشتن همه مسائل متوجه این صنعت، سهم آن را در تدوین برنامه های استراتژیک پررنگ دیده و به عنوان یک الگوی اقتصادی مد نظر قرار میدهند.
در کشورهای جهان از گردشگری به عنوان کاتالیزوری کارآمد برای بازسازی و توسعه اجتماعی نواحی یاد شده است (شارپلی111، 2002). تا جای که سازمان جهانی گردشگری در بیانیه خود، گردشگری را نیاز اساسی در هزاره سوم معرفی کرده است (حاجی نژاد و همکاران، 1388) و پیشبینی میکند که در سال 2020 تعداد گردشگران به 5/1 میلیارد نفر برسد (شاو112 همکاران، 2004). که این مقدار بیش از 10 درصد از درآمد ناخالص داخلی کشورها در سطح جهان را شامل میشود (دوسویل113، 2005). بر اساس این پیشبینی، گردشگری در تمام مناطق دنیا در حال رشد میباشد و این رشد در کشورهای در حال توسعه بیشتر خواهد بود. اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، آسیای شرقی و اقیانوسه حدود 80% از گردشگران را خواهند داشت، بنابراین آنها تسلط خود را بر حجم گردشگران حفظ خواهند کرد. گردشگران بین المللی ورودی به آفریقا باید به رشدی حدود 5/5% درآمد در سال، طی این دوره برسند و گردشگران ورودی به آسیای جنوبی نیز بیشتر از 6% رشد خواهند کرد. گردشگری یکی از منابع اصلی اشتغال در سراسر دنیا نیز میباشد که طبق تخمین سازمانی جهانی جهانگردی حدود 7/76 میلیون نفر در دنیا در این صنعت به صورت مستقیم اشتغال دارند و چنانچه مشاغل غیر مستقیم اقتصادی نیز به آنها اضافه گردد این مقدار به حدود 234 میلیون (7/8% از کل مشاغل دنیا) خواهد رسید (سازمان جهانگردی، 1384). کارکردهای گردشگری در کشورها را میتوان در این سه دسته عنوان نمود:
کارکرد اقتصادی گردشگری: گردشگری در تقویت بنیه اقتصادی، کاهش بیتعادلی منطقهای و ارتقاء شاخصهای توسعه در مناطق غیر برخوردار، توسعه اقتصادی در سطوح محلی، ملی و منطقهای، ایجاد تنوع و دگرگونی در ساختار اقتصادی مناطق در سطوح منطقهای و بویژه محلی و ثبات اقتصادی در سطح کلان نقش مؤثری ایفا میکند (تولایی، 1386). ایجاد اشتغال، کسب درآمد ارزی برای کشور میزبان و بهبود تراز پرداختها، افزایش درآمدهای مالیاتی از محل فعالیتهای اقتصادی مرتبط با گردشگری، ایجاد تعادل منطقهای ، تعدیل ثروت، دگرگون ساختن فعالیتهای اقتصادی و سوق دادن درآمد از مناطق شهری به روستاها و بالاخره جلوگیری از برون کوچی روستاییان از اثرات اقتصادی توریسم محسوب می شود (استاد حسین، 1379).
کارکرد اجتماعی و فرهنگی گردشگری: تجربیات گوناگون نشان داده که توریسم فرهنگ و جامعه میزبان گردشگر را تحت تأثیر قرار میدهد. توریسم از میراث فرهنگی منطقه حفاظت میکند و همچنین زمینهی حفظ و ارتقای الگوهای فرهنگی در زمینههای موسیقی، رقص، تئاتر، لباس، هنر و صنایع دستی، آداب و رسوم، سبک زندگی و سبک معماری که جمله جاذبههای مهم گردشگری است که به وسیله گسترش گردشگری زمینهی حفظ و ارتقای آنها را فراهم میسازد (رنجبریان، 1385). تغییر در ساختارهای اجتماعی و نقشهای اجتماعی، ایجاد فرصتهای جدید اجتماعی برای ساکنان، کاهش نابرابریهای اجتماعی و کمک به حفظ میراث فرهنگی از دیگر نقشهای مهم گردشگری در این زمینه به حساب میآید (کینگ هنگ114، 2004).
کارکرد زیست محیطی: کمک به حفظ نواحی طبیعی مهم و حیات وحش، کمک به اصلاح کیفیت محیطی نواحی (چرا که جهانگردان علاقمند به بازدید از جاهای جذاب، تمیز و بدون آلودگی هستند). توسعه و بهبود تشکیلات زیر بنایی، جاده سازی، لوله کشی آب، تدارک سیستم فاضلاب و … که موجب بهبود شرایط محیطی و کاهش انواع آلودگی ها میشود (گی و همکاران، 1377). البته به هیچ عنوان نباید از پیامدهای منفی گردشگری غافل بود. چون هرگونه توسعه بدون برنامه در این صنعت می تواند عواقب منفی زیست محیطی و اجتماعی و حتی اقتصادی را در پی داشته باشد.
2-3-6- جایگاه کارآفرینی در گردشگری
امروزه کارآفرینی در گردشگری اهمیت زیادی پیدا کرده است. نقش کارآفرینان گردشگری برای توسعه نواحی مختلف جاذب گردشگر میتواند بسیار حیاتی باشد. گردشگری ازجمله فعالیتهايی است كه پتانسيل بالايی جهت اثرگذاری بر افراد برای گرايش آنان به سمت كارآفرينی دارد. از آنجا كه گردشگری يك صنعت پويا است، نيازمند كارآفرينانی است كه فرصتهای توسعه جديد و روشهای خلاق مديريت توسعه موجود را كشف نمايند. توانايی كشف فرصتها، تأمين منابع مالی مورد نياز، شناسايی اماكن و سايتهای برتر، استخدام طراحان به منظور توسعه فيزيكی، تأمين منابع انسانی مورد نياز برای مديريت تأسيسات فيزيكی و خدماتی جهت توسعه گردشگری بسيار مهم میباشد. در كشورهای توسعه يافته كارآفرينی بخشی از فرهنگ محسوب میشود و نبود این عامل در بسياری از كشورهای توسعه نيافته به عنوان يك نقص اساسی، توسعه فعاليتهای گردشگری را با مشكل مواجه می سازد (گان، 2002).
تئوريسينهای اقتضايی معتقدند هر جا كه گردشگری در حال رشد است، افراد زيادی به عنوان كاركنان اين بخش جذب میشوند، اما اين فرصتهای شغلی در حال ظهور الزاماً به توسعه جامعه كمك نمیكنند. همان طور كه رشد صنعت گردشگری الزاماً منافعی را دربر ندارد و حتی ممكن است باعث وابستگی بيشتر به بازارهای خارجی گردد. اما طبق تعريف اقتصاد كلاسيك كارآفرينان ابزاری برای تبديل و بهبود اقتصاد جامعه به شمار میروند چرا كه به عنوان مبتكران و تصميم گيرندگانی عمل میكنند كه باعث تغييرات مثبت در جامعه میگردند. به دنبال اين تعريف، كارآفرينان با شرايط مداخله اندك و در واقع تنها در اقتصاد بازار قادر به فعاليت هستند و تئوريسين های اقتصاد بازار آزاد معتقدند كه رفاه، نتيجه كارآفرينی فردی موفق است. مالكيت محلی نيز بيانگر آن است كه موفقيت اقتصادی برای كارآفرين منجر به منافع اقتصاد محلی میشود. توسعه گردشگری مبتنی بركارآفرينی محلی اغلب وابسته به عرضه منابع محلی و نيروی كار محلی میباشند و كمتر موجب تأثيرات اجتماعی– فرهنگی منفی در ارتباط با مالكيت خارجی می گردند. در اين صورت توان محلی با فعاليت های گردشگری افزايش يافته و فرصت هايی را برای مشاركت فعال افراد جامعه در مالكيت و تصدی امكانات بوجود می آورد (دابلس115، 2000). منافع اجتماعی و اقتصادی حاصل از كارآفرينی محلی از نظر ميدلتون و كلارك (2001)، به بدین صورت خلاصه شده است: به دليل حضور كارآفرينان در جامعه محلی منافع حاصل از كارآفرينی در جامعه باقی میماند بنابراين آنها منبع خوبی برای منافع مالی و اشتغال زایی به شمار می روند.
كارآفرينان گردشگری با ارائه خدمات خود مانند رويارويی گردشگران با جامعه محلی و آشنايی با ارزشهای منطقه، گوشه ای از زندگی جامعه محلی را به آنها نشان میدهند (موریسون116، 20006).
مورسيون (2006) معتقدند که کسب و کارهای گردشگری خانوادگی کوچک از طرق زیر به منافع اقتصادی- اجتماعی و محیطی کمک می کنند:
فراهم كردن راه حلهای پايدار در مقابل چالشهای اقتصادی و اجتماعی به صورت ارائه خدمات واستخدام نیروی کار
خريد كالا و خدمات از تأمين كنندگان محلی
حفظ محيط طبيعی
جذب سرمايه از كسانی كه به دنبال تغيير سبك زندگی هستند.
افزودن ارزش جامعه
با اين حال نتايج برخی مطالعات راجع به نگرش ساكنان محلی، حاكی از وجود پارهای ادراكات منفی در مورد آثار اقتصادی توسعه گردشگری است (کاظمی، 1385). نتيجه مطالعات بيانگر اين واقعيت است كه به دليل ضعف بنيه مالی ساكنان محلی برای سرمايهگذاری در ساخت هتلها، فروشگاههای بزرگ و ساير زير بناهای مورد نياز

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع شرکتهای کوچک، شرکتهای کوچک و متوسط، اوقات فراغت Next Entries منبع پایان نامه با موضوع کارآفرینی، چرخه عمر، منابع طبیعی