منبع پایان نامه با موضوع توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه پایدار شهری، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

آرام و ایجاد تنوع در محیط شهری از امتیازات این نحوه توزیع است.در مقابل بر مبنای نگرش دوم فضای سبز به صورت قطعات کوچک در تماس سطح شهر توزیع شود تاهمگان بتوانند بسادگی بدان دست یابند.در این دیدگاه ، فضای سبز در زندگی شهری ادغام و جزئی از آن می شود.
این دو نظریه در شهرهای پیشترفته جهان در کنار هم عمل کرده اند و ما برای استفاده از این نظریه ها باید مقتضیات بومی هر شهری را در نظر بگیریم.
در اینجا به چند الگو در رابطه با توزیع فضای سبز پرداخته می شود:
الف. کمربند سبز:
در این مدل، فضای سبز به صورت حلقه یا حلقه هایی پیرامون بافت قدیمی یا فعلی شهر را احاطه کرده و برای حفاظت شهرها در برابر آلودگی، تلطیف هوا، محدود کردن شهر و جدا کردن بخش درونی از بخش های پیرامونی به کار می رود. از کمربند سبز در برخی شهرهای اروپایی به جای باروهای قدیمی و همچنین در طرح شهری لندن برای محدود کردن توسعه آن استفاده شده است.
این امر در دهه 1350-1340 در قسمت جنوب شرقی مشهد (دروازه ورودی شهر از طرف نیشابور- تربت حیدریه) اجرا شده است و در جلوگیری توسعه شهر از این قسمت بسیار موثر بوده است (پاپلی یزدی و رجبی سناجردی،1389، 126).
ب‌. کمانهای سبز:
بر اساس این مدل فضای سبز پیرامون شهر در قلب آن متمرکز شده ، از آنجا به طرف بیرون گسترش می یابد و بدین ترتیب همه نواحی شهری به فضاهای سبز و آزاد دسترسی پیدا می کنند. این مدل بیشتر در شهرهایی که با ساخت ستاره ای گسترش یافته اند، قابل اجراست. در طرح جامع مسکو به علت عبور رودخانه از وسط شهر امکان تحقق عینی این مدل فراهم شده است، لیکن نمونه عملی آن در جاهای دیگر کمتر دیده شده است.
پ. شبکه های سبز :
در این مدل فضاهای سبز در محله ها و نواحی متمرکز شده و از طریق محورهای سبز به همدیگر متصل می شوند. برای تداوم فضای سبز در شهر در محل تقاطع محورهای سبز با محورهای ارتباطی از تقاطع های غیر همسطح استفاده می شود و محورهای سبز برای مسیرهای پیاده و دوچرخه اختصاص می یابد. این الگو با ساخت شطرنجی شهر سازگاری دارد و بیشتر در شهرهای نوبنیاد به کار می رود. از این مدل در طرح جامع تهران برای تعریف حدود نواحی شهری استفاده شده، لیکن در عمل به اجرا در نیامده است(پاپلی یزدی و رجبی سناجردی،1389،127).
ت‌. سیستم پارک یا پارکهای سلسله مراتبی :
این ایده که بیشتر برگرفته از دیدگاه دوم در توزیع فضای سبز است، سیستم فضای سبز را به صورت قطعاتی سبز با اندازه ها و عملکردهای مختلف در قالب تقسیمات کالبدی شهر تعریف می نماید که در آن فضای سبز از پارک همسایگی با عملکردهای محدود شروع و به پارک شهری در منطقه با عملکردی متنوع منتهی می شود. این مدل را می توان در بسیاری از شهرهای کشورهای توسعه یافته که از سابقه شهرسازی طولانی تری برخوردار هستند سراغ گرفت (قربانی،1376،144).
– نظریه باغشهر :
نظریه باغشهر توسط ” ابنزر هاوارد ” که یک برنامه ریز حرفه ای متخصص نبود و بیشتر به یک نویسنده ماهر و تندنویس که در حیطه قانونی کار می کرد شباهت داشت. با وجود این، شباهت بسیاری به یک فرد متخصص داشت ،یعنی فکر می کرد ، می نوشت و ثبت می کرد . او با توجه به مشاهدات خود طی چندین سال اقامت در امریکا ( دوره رشد سریع شهرها) و قبل از بازگشت به انگلستان کتاب خود ” باغشهرهای فردا ” را نوشت یعنی درست در زمانی که پیشگامان صنعتی شدن با حمایت از انجمن های مشارکتی، معیارهای جدیدی را در جهت طرفداری از بشردوستی و نوعدوستی ایجاد کرده بودند. باغشهرها در معنای کلی آن ، همواره وجود داشته اند و بنابراین نمی توان ابداع آن را به فرد ، سرزمین یا زمان خاصی نسبت داده، برای مثال بخش چهارباغ اصفهان که در زمان صفویه طراحی شد از جهات گوناگونی با توصیف باغشهرها هماهنگی دارد. لیکن باغشهر به معنایی که در سنت برنامه ریزی شهری و طراحی شهری به کار می رود از ابداعات ابنزر هاوارد است که بنای کل شهر را از صفر پیشنهاد کرد.
باغشهر هاوارد بخشهای اساسی معینی دارد که عبارتند از :
1. یک کمربند سبز که مرز طبیعی شهر را تشکیل می دهد.
2. محدوده مرکزی شهر که در مجاورت آن پارک ها قرار گرفته و در مرکز آن آموزشگاهها و مراکز خرید واقع شده است .
3. قسمت های حاشیه ای بخش مرکزی که خیابان اصلی پهن و مشجر آن را فراگرفته و راه آهن نیز در اطراف آن واقع شده است.
هدف نهایی از ساخت چنین شهرهایی این است که جمعیت شهری به مانند روستاییان همدیگر را بشناسند و با زندگی اجتماعی ساده خود را در رفاه و آسایش حس کنند و در جمعیت انبوه شهرهای بزرگ گم نشوند و سکوت و ارامش خود را در انزوای شهرهای پر هیاهو که چنین انزواطلبی و گسیختن از جامعه به ضعف مایه های فرهنگی و هنری و به فقر می انجامد، جستجو نکنند. از اوایل قرن بیستم ، نظریه باغشهر هاوارد به دلیل تاکیدی که بر ایجاد مساکن مناسب برای طبقات کارگر داشت، موردتوجه معماران و برنامه ریزان روسیه قرار گرفت. برای بسیاری از شهروندان روسیه که تحت شرایط سخت و غیربهداشتی زندگی می کردند، نظریه باغشهر آخرین راه حل بود(قربانی،1376،144).
– نظریه باغشهر- شهر صنعتی :
در سال 1919 پل ولف نظریه ایجاد سه یا چهار باغشهر را در گروههای 100 هزار نفری ارائه کرد. مهمترین تفاوت این نظریه با نظریه هاوارد، در پیش بینی محوطه بزرگ صنعتی با تمام تاسیسات فنی درون مجتمعی از باغشهرها بود که کاملا جدا از بخشهای مسکونی قرار داشت.بدین ترتیب ولف امکان استفاده از تاسیسات صنعتی را نیز در شهر جدید بیان کرد( پاپلی یزدی و رجبی سناجردی،1389،173).
– نظریه توسعه پایدار شهری:
حاصل بحثهای طرفداران محیط زیست درباره مسائل زیست محیطی بخصوص محیط زیست شهری است که به دنبال نظریه ” توسعه پایدار برای حمایت از منابع محیطی” ارائه شد. در این نظریه موضوع نگهداری منابع برای حال و آینده از طریق استفاده بهینه از زمین و وارد کردن کمترین ضایعات به منابع تجدیدناپذیر مطرح است. نظریه توسعه پایدار شهری موضوعهای جلوگیری از آلودگیهای محیط شهری و ناحیه ای، کاهش ظرفیتهای تولید محیط محلی، ناحیه ای و ملی ، حمایت از بازیافتها، عدم حمایت از توسعه های زیان آور و از بین بردن شکاف میان فقیر و غنی را مطرح می کند . همچنین راه رسیدن به این اهداف را با برنامه ریزیهای شهری، روستایی ، ناحیه ای و ملی که برابر با قانون کنترل کاربریها و کنترل بیشتر در شهر و روستاست می داند. این نظریه به مثابه دیدگاهی راهبردی به نقش دولت در این برنامه ریزیها اهمیت بسیاری می دهد و معتقد است دولتها باید از محیط زیست شهری حمایت همه جانبه ای کنند. این نظریه، پایداری شکل شهر، الگوی پایدار سکونتگاهها ، الگوی موثر حمل و نقل در زمینه مصرف سوخت و نیز شهر را در سلسله مراتب ناحیه شهری بررسی می کند، زیرا ایجاد شهر را فقط برای لذت شهرنشینان می داند ( پاپلی یزدی و رجبی سناجردی،1389،340).
بنابراین در توسعه پایدار شهری نیز که با این هدف تحقق می یابد. اصول زیر قابل توجه خواهد بود :
1-ارتباط با طبیعت 2- امنیت و ایمنی 3- ارزیابی 4- آگاهی و دانش 5- وحدت و جامع نگری (همان منبع،343).
2-2-31- سابقه پژوهش ها و مطالعات انجام گرفته داخلی :
درخصوص کاربری فضای سبز شهری در ارتباط با توسعه پایدار شهری پژوهشهای متعددی صورت گرفته است که هر کدام از دیدگاهی خاص به موضوع نگریسته اند.
حاتمی نژاد و عمرازاده (1389) به بررسی الگوی توزیع مکانی فضاهای سبز شهری در کلان شهر مشهد و نیاز شهروندان به فضای سبز پرداخته اند. در همان سال(1389) محمدی و همکاران، اولویت سنجی مکانی توسعه ی فضاهای سبز و پارک های شهری با استفاده از AHP به بررسی فضاهای سبز شهری در شهر میاندوآب پرداخته که نتیجه ی بررسی ها نشان داد که طی یک دهه ی گذشته سرانه ی فضای سبز شهری میاندوآب از 79/1 مترمربع در سال 1380 به 45/3 مترمربع در سال 1390 افزایش یافته است. قربانی و تیموری در سال 1388، نقش پارکهای شهری را در بهبود کیفیت زندگی شهروندان تبریزی مورد تحلیل قرار داده اند. محمدی و پرهیزگار(1388) در همان سال نیز به تحلیل توزیع فضایی و نحوه ی مکان گزینی پارک های شهری پرداخته اند.
اکبرپور سراسکانرود و همکاران(1388) به ارزیابی و مکان یابی کاربری فضای سبز منطقه ی 9 شهر تهران پرداخت. در این راستا با استفاده از نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی از معیارهای نزدیک به مراکز ثقل جمعیتی، مراکز آموزشی، مراکز فرهنگی و نزدیکی به راه های اصلی و دوری از فرودگاه مهرآباد استفاده شد و به این نتیجه رسیدند، وجود فرودگاه مهرآباد و مراکز نظامی و صنعتی زیاد در منطقه باعث شده است منطقه ی 9 تهران با محدودیت احداث پارک شهری روبرو شود.
در سال 1388 سعیدنیا در کتاب «سبز شهرداریها» جلد نهم به تاثیر فضای سبز بر روی محیط و انسانها می پردازد .
ایران نژاد پاریزی و همکاران (1387) به ارزیابی کمی و کیفی فضاهی سبز شهر قم و ارائه ی راهکارهای رسیدن به وضعیت مطلوب پرداختند. نتایج بیانگر آن بود که سطح کل فضای سبز شهری شامل فضاهای سبز عمومی، نیمه عمومی و خیابانی معادل 725 / 9 هکتار در شهر خود می باشد.
سال 1386 معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی کتابی را با عنوان «قوانین و اصول برنامه ریزی فضای سبز شهری» منتشر کرده است. این کتاب به بررسی نقش و اهمیت فضای سبز شهری در زندگی شهروندان پرداخته و در نتایج این کتاب به نقش این فضاها در آسایش روانی و کاهش اضطراب و استرس شهروندان که ناشی از زندگی در شهرهای شلوغ و آپارتمان نشینی است، اشاره شده و در نهایت شرایط احداث فضاهای سبز در شهرها بیان شده است.
در بخش پایان نامه ها نیز در سال 1383، آقای احمد کریمی « ساماندهی جغرافیایی فضای سبز شهر مهاباد » به راهنمایی دکتر زهره فنی ، استاد مشاور دکتر بیژن رحمانی در دانشگاه شهید بهشتی دفاع کرده است. کامبیز بهرام سلطانی در سال 1376 کتابی تحت عنوان «مجموعه مباحث و روش های شهرسازی ( محیط زیست) » تالیف کرده است . سازمان پارک ها و فضای سبز، زیباسازی شهر تهران از سال 1375 به تدوین ضوابط و مشارکت مردمی پرداخته است.
هنریک مجنونیان نیز در سال 1374 مطالعاتی پیرامون پارکها و فضای سبز و تفرجگاهها انجام داده است. غزاله روحانی در سال 1371 کتابی تحت عنوان ” فرهنگ جامع طراحی باغ و احداث فضای سبز ” تالیف کرده است.

2-2-32- خلاصه فصل
ازدیاد جمعیت ، گسترش شهرها، تولد کلان شهرها و خارج شدن از بافت سنتی و طبیعی شهرها پیوسته موجب شده است که اندیشمندان، مهندسان و مسئولان شهری، در پی احیای نیازهای حیاتی شهرها همچون فضای سبز و چشم اندازهای طبیعی باشند و برای این کار از لوازم و تجهیزات جدید بهره می جویند. نظریه پردازان و متخصصان شهرسازی و معماری پیوسته به دنبال این هستند که محیط آکنده از سروصدا و شلوغی شهرها را به فضایی مطلوب و آرام برای ساکنان شهرها بدل سازند. اگر فضای سبز را به عنوان جزیی از بافت شهرها و نیز بخشی از خدمات شهری بدانیم، نمی تواند جدا از نیازهای جامعه شهری باشد از این رو، فضای سبز باید از نظر کمی و کیفی متناسب با حجم فیزیکی شهر(ساختمان، خیابان ها و جاده ها)و نیازهای جامعه (از لحاظ روانی، گذران اوقات فراغت و نیازهای بهداشتی) و با توجه به شرایط اکولوژیکی شهر ساخته شود تا بتواند به عنوان فضای سبز فعال بازدهی زیست محیطی مستمری داشته باشد. با مطرح شدن مفاهیم و اصول توسعه پایدار و لزوم توسعه متعادل و متوازن در همه ابعاد، دیدگاه های جدیدی در تهیه طرح های توسعه شهری مورد توجه قرار گرفت که با استفاده از مطالعات و تحلیل های کارآمد، مسیر حرکت به سوی توسعه پایدار شهری را هموارتر می سازند. تاکنون بالغ بر 4 دهه از برنامه ریزی شهری رسمی و تهیه طرح های مختلف توسعه شهری در ایران می گذرد و به مطالعه و شناخت کلیه زمینه های شهر نظیر جغرافیا، جمعیت، اقتصاد، محیط زیست و تمامی کاربری های شهری و غیره می پردازد در صورتی که طرح استراتژی

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع قرآن کریم، محیط زیست، طراحی شهری، بهداشت محیط Next Entries منبع پایان نامه با موضوع استان مازندران، پوشش گیاهی، سرچشمه ها، استان خراسان