منبع پایان نامه با موضوع بیماران مبتلا، منابع غذایی، مواد غذایی

دانلود پایان نامه ارشد

م، فسفات، سدیم و پتاسیم میباشد (تیتز و همکاران،1994).

2-4-2-نقش بیولوژیکی
وجود منگنز برای عملکرد صحیح مغز ضروری است.
به تولید انرژی حاصل از سوختن کربوهیدارتها و چربیها کمک میکند.
در استحکام بافت استخوانی بدن نقش دارد.
آنزیمهای اکسید و رودوکتاز، لیپاز، هیدرولاز، کیناز، دکربوکسیلاز و تراسفرازها را فعال میکنند. بیشتر آنزیمهایی که با منگنز فعال میشوند میتوانند با مواد دیگر بخصوص منیزیم هم فعال شوند. به جز گلیکوزیل ترانسفراز و گزلوسیل ترانسفراز که فقط با منگنز فعال میشوند.
منگنز به عنوان فعال کنندهی بیش از 300 آنزیم68 و همچنین به عنوان جزئی از متالوآنزیم69 ها فعالیت میکند. آنزیمهای فعال شده با منگنز عبارتند از: هیدرولازها70، کینازها71، دی کربوکسیلازها72 و ترانسفرازها (کانکو73 ،1989).

2-4-3-کمبود
یکی از علایم کمبود منگنز اختلال رشد، تشکیل طبیعی اسکلت، کاهش قدرت تولید مثل، عدم تعادل در شیرخواران و نقص در متابولیسم لیپد و کربوهیدارت است. با استفاده از فرمول غذایی نیمه تصفیه شده به مدت طولانی علایمی چون کاهش وزن، اختلال در رشد موها و ناخنها، درماتیت، کاهش سطح کلسترول خون، همچنین تغییر رنگ موهای مشکی شده به قرمز بهبود یافت و از بین رفت دیده میشود. این کودکان رشد، ضعیفی دارند و مواد معدنی موجود در استخوان این کودکان در حال تحلیل است که با مصرف مکملهای منگنز این علایم بهبود خواهد یافت. کمبود منگنز در رژیم غذایی یا کمبود سطح آن در خون و دیگر بافتهای بدن با بیماریهای چون استئوپروز، دیابت، صرع، آترواسکروزیس و اختلال در سلامتی بدن رابطه مستقیمی دارد. در موارد کمبود منگنز، غلظت این عنصر در سرم پائین بوده و همچنین غلظت منگنز در بافتهای نرم نیز پائین است. پالس میزان منگنز سرم را بر حسب میکروگرم در میلی لیتر در گوسفند 1/5- 8/0 و گاو 07/0- 006/0 گزارش کرد ( پالس، 1988).کمبود منگنز در حیوانات اهلی سبب اختلالات رشد، ناهنجاریهای اسکلتی، توقف فعالیتهای تولید مثلی و نقص در متابولیسم چربی و کربوهیدراتها میشود. حیوانات اهلی نسبت به مقادیر بالای منگنز مقاوم میباشند (برگر74 و همکاران، 1996).

2-4-4-مسمومیت
غلظت بالای منگنز باعث اختلالات عصبی میگردد. همچنین رابطه مستقیمی بین افرایش غلظت منگنز در موها با بدرفتاری موجود دارد. تغییرات بوجود آمده در این نوع مسمومیت مشابه بیماریهای پارکنیسون و ویلسون است. سندرم پارکنیسون در مناطقی که منگنز آب منطقه بالا باشند دیده میشود مثل کشور مصر مصرف mmol1-8/0 یون منگنز به ازای کیلوگرم وزن بدن باعث مسمومیت در کودکان میشود.

2-4-5-چند نکتهی ضروری
منگنز میتواند اثر مهارکنندگی در جذب آهن داشته باشد (کانکو، 1989).
منگنز با ترکیبی نام ماکروگلوبین، ترانسفرین و ترانس منگین انتقال مییابد.
منگنز پس از ترشح به روده از طریق صفرا به طور عمده در مدفوع دفع میگردد.
منگنز یک کوفاکتور ضروری جهت فعالیت متالوآنزیمهای سوپراکسید دیسموتاز(SOD)، گزانتین اکسیداز، آژیناز، کالاتوزیل ترانسفراز و پیراوت کربوکسیلاز محسوب میگردد.
جذب منگنز از شیر انسان بهتر از شیرگاو صورت میپذیرد که علت این امر میتواند مربوط به افزایش اتصالات منگنز و لاکتوفرین موجود در شیر انسان و افزایش محتوی کلسیم موجود در دیگر شیر سویای دارای فیتات میباشد.
در بیماران مبتلا به هموکروماتوزیس جذب منگنز افزایش مییابد. این افزایش جذب در بیماران مبتلا به فقر آهن هم دیده میگردد. اما جذب منگنز در مقادیر بالای کلسیم مییابد.
کمبود منگنز در حیوانات نیز قدرت تولید مثل عملکرد پانکراس و جنبههایی از متابولیسم کربوهیدارات موثر است.
منگنز در تمام طول روده، کوچک جذب میگردد. آهن و کبالت بر جذب در اتصال به جایگاههای مشترک در جذب با منگنز رقابت دارند.
بر اساس مطالعه فینلی (Finley eaal) مردان کمتر از زنان منگنز جذب مینمایند که ممکن است با وضعیت آهن در ارتباط باشد. و همچنین مشخص گردید که جذب منگنز به طور خاصی با وضعیت فریتین پلاسما در ارتباط میباشد.
آهن هم به هیچ تأثیری بر وضعیت منگنز نداشته ولی رژیم غذایی غنی از آهن غیرهِم با مقادیر پایینتر منگنز در سرم، افزایش اتلاف ادراری منگنز و تا حدودی فعالیت کمتر آنزیم وابسته به منگنز بنام سوپراکسید دیسیموتاز همراه میباشد.

2-5-هماتوکریت

اصطلاح هماتوکریت برای اندازه گیری غلظت خون یا به عبارت دیگر تعیین حجم گلبول های قرمز خون بکار میرود. آزمایش هماتوکریت به عنوان سادهترین ودر اصل مهمترین آزمایش برای تشخیص کمخونیها(آنمیها) در پزشکی کاربرد دارد. اندازه‌گیری مقدار کلی هموگلوبین، به نوعی نشان د‌هنده تعداد گلبول‌های قرمز است. به طور کلی هِم به معنای آهن است و هر جا در هر کلمه‌ای آمد، حتما آن کلمه ارتباطی با گلبول قرمز دارد.

2-6-هموگلوبین

گویچه‌های قرمز خون حاوی مولکول پیچیده‌ای به نام هموگلوبین می‌باشد که هموگلوبین مهمترین و فراوانترین پروتئین موجـود در گلبولهای قرمز بوده و نقش اساسی در حمل و نقل O2،CO2 و پروتون دارد. میوگلوبین نیز پروتئینی مشابه هموگلوبین بوده که درون سلولهای عضلانی قرار گرفته و در انتقالO2 دخالت دارد. هموگلوبین از یک قسمت پروتئینی به نام گلوبین و یک رنگدانه آهن‌دار به نام هِم تشکیل شده است. مولکول هموگلوبین شامل دو بخش میباشد: ۱- بخش پروتئینی موسوم به گلوبین که دارای چهار زنجیرة پلی پپتیدی میباشد (تترامر است).
۲-بخش غیر پروتئینی موسوم به هِم که به آن گروه پروستتیک مولکول هموگلوبین میگویند. هِم عبارتست از یک حلقهی پورفیرینی که یک اتم آهن دو ظرفیتی در مرکز آن قرار گرفته است.
هر مولکول هموگلوبین دارای یک مولکول گلوبین و۴ مولکول هِم میباشد، بطوریکه هر مولکول هِم به یکی از زنجیرههـــای گلوبین متصل میگردد. هر مولکول هِم قادر است یک مولکولO2 را جابجا کند، لذا هر مولکول هموگلوبین توانایی حمل چهار مولکول O2 را داراست.
2-6-1-نقش مولکول هموگلوبین
هموگلوبین به علت داشتن آهن که در حالت احیا شده می‌باشد، می‌تواند با اکسیژن و دی‌اکسیدکربن ترکیب شده و به ترتیب اکسی هموگلوبین75و کربو آمینو هموگلوبین76تشکیل دهد.
با توجه به بالابودن فشار اکسیژن در ریه‌ها ، اکسی هموگلوبین در ریه‌ها تشکیل شده و پس از رسیدن به بافتها ، اکسیژن جدا شده و دی‌اکسید کربن CO2 به آن متصل می‌گردد. به این ترتیب امکان حمل اکسیژن از ریه‌ها به بافتها و دی‌اکسیدکربن از بافتها به ریه‌ها امکان‌پذیر می‌گردد. از طرف دیگر سطح بسیار زیاد گویچه‌های قرمز نسبت به حجم آنها سبب تسریع و تسهیل اشباع هموگلوبین با اکسیژن در ریه‌ها می‌شود. علاوه بر انتقال اکسیژن توسط هموگلوبین، این مولکول عمل دیگری نیز انجام می‌دهد و آن عبارت از تثبیت فشار اکسیژن در بافتها است.

2-6-2-تشکیل مولکول هموگلوبین
سنتز مولکول هموگلوبین در گلبولهای قرمز اولیه شروع می‌شود و تا زمانی که گلبول قرمز، مغز استخوان را ترک می‌کند و وارد خون می‌شود، برای حدود یک روز به تشکیل مقادیر ناچیزی هموگلوبین ادامه می‌دهند. هر مولکول هِم پس از تشکیل شدن با یک زنجیره پلی پپتیدی بسیار دراز موسوم به گلوبین که در ریبوزومها ساخته می‌شود، ترکیب شده و یکی از اجزا هموگلوبین موسوم به یک زنجیره هموگلوبین را تشکیل می‌دهد.هر یک از این زنجیره‌ها دارای وزن مولکولی ۱۶۰۰۰ بوده و چهار عدد از آنها به نوبه خود بطور سست به یکدیگر متصل شده و مولکول کامل را می‌سازند. چون هر زنجیره یک گروه هم دارد، چهار اتم آهن در هر مولکول هموگلوبین وجود دارد که هر یک از آنها می‌تواند یک مولکول اکسیژن را حمل کند. هموگلوبین دارای وزن مولکولی ۶۴۴۵۸ دالتون است.

2-6-3-محل ساخته شدن هموگلوبین در بدن
 سنتز مولکول هموگلوبین در گلبولهای قرمز اولیه شروع می‌شود و تا زمانی که گلبول قرمز، مغز استخوان را ترک می‌کند و وارد خون می‌شود، برای حدود یک روز به تشکیل مقادیر ناچیزی هموگلوبین ادامه می‌دهند. هر مولکول هم پس از تشکیل شدن با یک زنجیره پلی پپتیدی بسیار دراز موسوم به گلوبین که در ریبوزومها ساخته می‌شود، ترکیب شده و یکی از اجزا هموگلوبین موسوم به یک زنجیره هموگلوبین را تشکیل می‌دهد.
هر یک از این زنجیره‌ها دارای وزن مولکولی ۱۶۰۰۰ بوده و چهار عدد از آنها به نوبه خود بطور سست به یکدیگر متصل شده و مولکول کامل را می‌سازند. چون هر زنجیره یک گروه هِم دارد، چهار اتم آهن در هر مولکول هموگلوبین وجود دارد که هر یک از آنها می‌تواند یک مولکول اکسیژن را حمل کند.

2-6-4-نقش بیولوژیک هموگلوبین 
تقریباً تمامی اکسیژنی که در خون انسان و حیوانات حمل می گردد، به هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز خون متصل میباشد. هموگلوبین علاوه بر انتقال اکسیژن، ناقل مقداری کربن دی اکسید و هیدروژن حاصل از اکسیداسیون مواد در چرخه کربس نیز میباشد. قسمت اعظم کربندی اکسید حاصل، از طریق پلاسما به ششها انتقال مییابد و فقط ۲۰ درصد آن توسط هموگلوبین منتقل میشود . 

2-6-5- علل کمبود و افزایش و عوارض حاصله
دلائل زیادی وجوددارد که هموگلوبین بیشتر از 10 گرم در دسیلیتر،۱۰۰ گرم در لیتر مشکلی ایجاد نمیکند. ولی هموگلوبین پائینتر از 10 گرم میتواند همراه با نارسائی خفیف قلبی ریوی، کاهش قوه کار، کاهش تحمل فعالیت و تمرینات ورزشی باشد. کمبود هموگلوبین موجب کاهش وزن نوزاد، زایمان زودرس و مرگ و میر قبل از تولد است. و همین طور کاهش هموگلوبین خون نشانهی تالاسمی میباشد .

2-6-6-منابع غذایی هموگلوبین
از آنجا که یکی از اجزای سازنده هموگلوبین گروه هم است، میتوان گفت مواد غذایی ای که حاوی آهن هستند، میتوان به عنوان منابع غذایی هموگلوبین ذکر کرد. مواد غذایی آهن دار مثل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ و سبزیجات مثل جعفری و اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبیا استفاده کنند. لازم به تذکر است که جذب آهن با مصرف ویتامین C در بدن افزایش پیدا میکند.

2-5-آنزيمهاي آنتي اكسيدان77

2-5-1-عوامل اكسيدان
امروزه عوامل خارجي و داخلي بسياري شناخته شدهاند كه از طريق فعال كردن واكنشهاي آنزيمي، راديكالهاي آزاد توليد ميكنند. حتي در روند واكنشهاي طبيعي بدن مانند مكانيسمهاي دفاعي، در فاگوسيتوز لكوسيتها، پير شدن طبيعي سلولها و غيره راديكالهاي آزاد تشكيل ميشوند. عوامل القايي خارجي مانند قرار گرفتن سلولهاي بدن در معرض اشعههاي يونيزه كننده، اختلالات داروئي، مسموميتها و تماس با مواد سرطانزا نيز توليد راديكال آزاد ميكنند (گلاس و گرشون، 1984). به طور طبيعي سسيتم دفاعي بدن تلاش ميكند تا اثرات تخريبي راديكالهاي ايجاد شده را به حداقل برساند و از سلولهاي بدن در برابر آسيبهاي ناشي از راديكالهاي آزاد، محافظت كند (هاستينگ و گاسكوين، 1992). از جمله اين راديكالهاي آزاد يون پراكسيد ناپايدار و فعال است كه در خلال احياء اكسيژن تك الكتروني پديد ميآيد و منجر به آسيبهاي سلولي غشايي جبرانناپذير در سلولهاي مصرف كننده اكسيژن ميشود (ادواردز و فولر، 1996). براي از بين بردن سميت اكسيژن فوقالعاده فعال، طيف وسيعي از مكانيسمهاي بدن از جمله آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز بر عليه اكسيدانها فعال ميشود (نيلسون و ميلن، 1993).

2-5-2-استرس اكسيداتيو
استرس اكسيداتيو شرايطي است كه تحت تاثير سه حالت در سلول ايجاد ميگردد:
افزايش توليد مولكولهای اكسيدان
كاهش حفاظت آنتي اكسيدان سلول
نقص در ترميم آسيب اكسيداتيو ايجاد شده در سلول
آسيب سلولي به وسيله مولكولهايي موسوم به مواد اكسيژندار فعال78 يا ROS ايجاد ميگردد. مواد اكسيژندار فعال ممكن است شامل يكي از موارد زير باشند:
راديكالهاي آزاد اكسيژن79، مثل راديكال هيدروكسيل (OºH)
مولكولي، مثل هيدروژن پر اكسيد (H2O2)
يوني، مثل يون هيپوكلريت (HCLO¯)
هم راديكال و هم يون، مثل راديكال سوپراكسيد 2¯°O
منابع اصلي ايجاد كنندهی ROS در بدن موجود زنده عبارتند از: تنفس هوازي، بتا اكسيداسيون اسيدهاي چرب، متابوليسم تركيبات زنوبيوتيك توسط سيتوكروم P450

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه با موضوع رژیم غذایی، مواد معدنی، بافت استخوان Next Entries منبع پایان نامه با موضوع بیماران مبتلا، چرخه زندگی